Wielokropek

Wielokropek

Dodano:   /  Zmieniono: 
Roy Lichtenstein chciał zostać jazzmanem - jak John Coltrane i Miles Davis

W takich kolejkach ludzie ustawiali się w Wiedniu ostatnio ponad 50 lat temu, gdy żywność była na kartki. Teraz czekają przed kasami Kunst-forum, żeby dostać się na wystawę zmarłego siedem lat temu Roya Lichtensteina. To on wyprowadził komiks z tanich wydawnictw do najbardziej prestiżowych muzeów i galerii świata. W pięciu salach zgromadzono ponad 45 obrazów oraz grafik i rysunków. Sprowadzono je z Muzeum Guggenheima, Stede-lijk Museum, MUMOK i od prywatnych kolekcjonerów.
Za oknami wiedeńskiego muzeum widać świat, który malował Lichtenstein. Wielkie komiksowe billboardy, piękne roześmiane dziewczyny. - Sztuka Lichtensteina, tak jak Heringa czy Rauschenberga, należy do tak zwanej Fashion Art. Lichtenstein cały czas poszukiwał czegoś nowego, jednocześnie kopiując fragmenty istniejącej rzeczywistości. Ale to sprzężenie zwrotne, bo jego sztuka też wpływała na rzeczywistość. Najbardziej widać to w reklamie - mówi "Wprost" Rafał Olbiński, polski plakacista, malarz i grafik mieszkający w Nowym Jorku.
Aż do lat 60. XX wieku Lichtenstein nie był traktowany poważnie. Na szczęście nie musiał żyć z malowania: pochodził z zamożnej rodziny i stać go było na przesiadywanie co noc w klubach jazzowych Nowego Jorku. Tam też malował portrety znanych muzyków. Zafascynowany Johnem Coltrane'em, Milesem Davisem czy Charliem Parkerem, próbował grać na saksofonie.

Rataataataataa!
Lichtensteinowi udało się wymyślić własną metodę uzyskiwania efektu trójwymiarowości. Niektóre jego prace na wiedeńskiej wystawie wręcz zlewają się z tłumem zwiedzających. Żadna reprodukcja nie jest w stanie oddać głębi uzyskanej przez Lichtensteina. Pod tym względem może się on równać z takim mistrzem iluzji, jak Giovanni Battista Tiepolo (1696-1770), którego freski w kościele Santa Maria del Rosario czy w willi Valmarana w Vicenzy sprawiają większe wrażenie trójwymiarowości niż współczesne filmy w technice 3D.
Pomysły do swoich obrazów Lichtenstein czerpał najczęściej z komiksów i magazynów mody. Jego prace dowodzą, że współczes-ną ikonosferę tworzą linie, rastry i punkty, że słowa można umieszczać na obrazach, tak jak w komiksowej opowieści. Artysta ma przewrotne, często czarne poczucie humoru. Na obrazie "As I Opened Fire" lufy karabinów maszynowych myśliwca wypluwają pociski z ogromną prędkością. Łuski wysypują się ze skrzydeł samolotu, gdzie umieszczone są karabiny, niczym pestki słonecznika z rozerwanej torebki. Żółte i czerwone napisy "Rataataataataa!" potęgują komizm tej dramatycznej sytuacji. Całe wydarzenie komentuje dzielny pilot. Przypomina to opowieści snute przez uczestników akcji nad szklaneczką whisky w barze. Lichtenstein wzorował się na słynnym amerykańskim komiksie wojennym "All American Men of War", który w latach 60. bił rekordy popularności.
Roy Lichtenstein uwielbiał cytować innych artystów. Jego obraz "Non - objective II" z 1964 r. przywołuje na przykład dzieła Paula Cezanne'a i Pabla Picassa. Patrząc z kolei pod odpowiednim kątem na "Haystacks" (1968), można dostrzec żaglówki, jakie na swoich obrazach malował Claude Monet. Na wystawie można jeszcze obejrzeć cytaty z Fernanda Legera, Pieta Mondriana czy Henry'ego Mattise'a ("Martwa natura ze złotą rybką"). W obrazie "Magnifying Glass" Lichtenstein prowadzi grę z widzem niczym Hans Holbein (1497-1543) w słynnych "Ambasadorach". W tej kompozycji malarz umieścił lupę, pod którą widać większe kropki rastra. Herman Lamprecht, kurator wystawy, uważa, że jest to dowcipny autoportret artysty: Lichtenstein jak lupa powiększa rastrowe plamy i nadaje im nowy wymiar.

Lepszy od Warhola
"Nie będę czerpał z estetyki komiksu, bo nie byłbym w stanie zrobić tego lepiej od Roya Lichtensteina" - stwierdził w jednym z wywiadów Andy Warhol, klasyk pop-artu. W przeciwieństwie do Warhola Lichtenstein nie kopiował przedmiotów codziennego użytku, takich jak puszki po coca-coli czy zupach Campbella. Może dlatego jest tak ceniony - zarówno przez krytyków, jak i kolekcjonerów. Obraz "Kiss II" (1962 r.), namalowany na kartonie, został sprzedany za 2,5 mln dolarów. Na wiedeńskiej wystawie można też zobaczyć pracę (płacząca blondynka gryzie na nim palce), dzięki której powstało najdroższe w historii zaproszenie. Jedno z takich zaproszeń sprzedano niedawno za 70 tys. dolarów.
Lichtenstein pozostawił również dzieła, których na wystawę nie sposób byłoby przywieźć. Przy 7. Alei (między 51. i 52. Ulicą) w Nowym Jorku można podziwiać malowidło o rozmiarach 20x10 m będące największym komiksem świata. W 1984 r. zarząd firmy ubezpieczeniowej Equitable Life złożył u Lichtensteina zamówienie na dekorację swojej siedziby. Dwanaście miesięcy później dzieło było gotowe: zużyto 112,5 litra płynnego akrylu.
Po wyjściu z wystawy w wiedeńskim Kunstforum ma się wrażenie, że Lichtenstein nie mylił się, twierdząc, że świat to komiks.

Więcej możesz przeczytać w 7/2004 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 7/2004 (1107)

  • Wprost od czytelników 15 lut 2004 Listy od czytelników - Gdzie jest "dwużydzian Polaków" 3
  • Na stronie - Nibylandia 15 lut 2004 W tym kraju wszystko ma swoje dwie twarze i dwa języki. 3
  • Skaner 15 lut 2004 Nagroda Złamanego Grosza 2003 I znów Marek Pol! Rok temu nasi czytelnicy przyznali najgorszemu (już wtedy!) ministrowi w rządzie Leszka Millera Nagrodę Złamanego Grosza za niefortunny pomysł wprowadzenia płatnych winiet za... 6
  • Sawka 15 lut 2004 Henryk Sawka / www.przyssawka.pl 7
  • Dossier 15 lut 2004 LECH WAŁĘSA były prezydent RP Gdyby nie "okrągły stół", do dzisiaj byśmy się pozabijali. Mogliśmy czekać na rewolucję i połowę wystrzelać. Kto przeżyje, ten stworzyłby coś nowego - PAP JANUSZ LEWANDOWSKI poseł... 7
  • Kadry 15 lut 2004 9
  • Licznik 15 lut 2004 6 183 520 - Polaków wyjedzie tej zimy wypocząć 1 859 457 - w Tatry 1 360 000 - w Alpy 634 557 - do Niemiec 220 000 - do Włoch 200 000 - do Austrii 32 463 480 - Polaków zostanie w domu 23 373 705 - będzie oglądać telewizję 14... 10
  • Bankiet za złotówkę 15 lut 2004 Nikt nigdzie się nie zająknął o największym sukcesie tego rządu i zrealizowaniu ważnego celu politycznego: złotówka wreszcie spadła 11
  • Nałęcz 15 lut 2004 Prędzej Wisła zacznie płynąć od Bałtyku ku górom, niż PiS poprze plan Hausnera 12
  • Playback 15 lut 2004 13
  • M&M 15 lut 2004 Felieteon Marka Majewskiego 13
  • Poczta 15 lut 2004 Listy od czytelników 13
  • Z życia koalicji 15 lut 2004 Słupskim SLD rządzą łapówkarz, paser i antysemita. Wszyscy pozytywnie zweryfikowani. Opozycja uważa, że to głupio, i wystosowała do wojewódzkich władz sojuszu list, żeby rozwiązać miejski SLD. Lokalny baron Jerzy... 14
  • Z życia opozycji 15 lut 2004 Dwa okropnie populistyczne Pawły - Poncyljusz (PiS) i Graś (PO) - postanowiły udowodnić "Super Expressowi", że da się przeżyć miesiąc za minimum socjalne, czyli 500 zł. Miesiąc wybrano im najkrótszy (luty), pozwalano... 15
  • Fotoplastykon 15 lut 2004 Henryk Sawka / www.przyssawka.pl 16
  • Fuzja Ostrowskiego 15 lut 2004 Przegrana Bumaru to nauczka dana wojskowym służbom specjalnym? 18
  • Plan bez planu 15 lut 2004 Złapał sojusz platformę, a platforma za łeb trzyma 22
  • Cud GUSpodarczy 15 lut 2004 Narodowy bochenek chleba, który tak pięknie kroił Grzegorz W. Kołodko, urósł nam o 35 mld zł (nasz PKB zwiększył się w 2003 r. o 3,7 proc., a po doliczeniu inflacji nawet o 4,5 proc.). Tak przynajmniej podaje GUS. Większość obywateli te dane wprawiają jednak w osłupienie.... 22
  • Gramatyka polityki 15 lut 2004 Polska nie wróci do totalitarnego systemu rządzenia 24
  • Proszę wstać, cenzura idzie 15 lut 2004 Sądy popełniają przestępstwo, gdy domagają się od dziennikarzy ujawnienia informatorów. 26
  • Wolni niewolnicy 15 lut 2004 Po pracy Ukraińcy byli zamykani w barakach z kratami w oknach 32
  • Giełda i wektory 15 lut 2004 HossaŚwiat Czekoladowe pełne Amerykański browar Samuel Adams przygotował na walentynki piwo o smaku czekoladowym. - Staraliś-my się stworzyć piwo, które doskonale dopełni walentynkową kolację i będzie wspaniałym prezentem -... 34
  • Eurozłoty interes 15 lut 2004 Nie liczcie na unię, liczcie na siebie" - doradził goszczący niedawno w Polsce Pat Cox, szef europarlamentu. No to policzmy! Jeżeli planujesz kupno domu, mieszkania, gruntu, materiałów budowlanych, średniej klasy samochodu, markowych ubrań - zrób to przed 1 maja! Po wejściu do... 36
  • Taternicy Ameryki 15 lut 2004 Dlaczego górale górą? 42
  • Balcerowicz wprost - Wyjść poza Monteskiusza 15 lut 2004 Monteskiuszowska zasada podziału władz powinna objąć także politykę pieniężną i fiskalną 46
  • Kryzys stolicy 15 lut 2004 Czas na zmianę ordynacji wyborczej, która zdecentralizuje państwo 47
  • Supersam 15 lut 2004 Era gadżetów Z naszych biur i mieszkań może zniknąć większość kabli łączących komputery, klawiatury czy drukarki. Tanieją nagrywarki DVD, cyfrowe aparaty fotograficzne oraz ciekłokrystaliczne monitory i telewizory. Nowoczesny... 48
  • Armia honoru 15 lut 2004 Gdy w USA ktoś oczernia Polaków, pojawiają się polscy Supermani 52
  • Zaręczynki 15 lut 2004 Walentynki w Polsce dniem zbiorowych zaręczyn? 56
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Bikontówka na kminku 15 lut 2004 Piotrusiu! Po powrocie z Austrii czuję się przede wszystkim bardzo nakminkowany. Uwielbiam to. Austriacy, tak jak i Czesi, kminek sypią prawie do wszystkiego. Galicja właśnie z tamtych kuchni przejęła uwielbienie dla kminku. 58
  • Obowiązkowo 15 lut 2004 A gdyby tak postawić epokową tezę, że kwintesencją męskości nie jest iloraz inteligencji, ale - przepraszam za wyrażenie - penis? 59
  • Operacja "Odessa" 15 lut 2004 IV Rzesza miała się narodzić w Argentynie 60
  • Know-how 15 lut 2004 Odchudzające grejpfruty Grejpfruty pomagają w odchudzaniu i zapobiegają rozwojowi cukrzycy - twierdzą naukowcy ze Scripps Clinic w San Diego. Podczas dwunastu tygodni zespół kierowany przez dr. Kena Fujiokę monitorował wagę i... 63
  • Części życia 15 lut 2004 Rodzi się homo electronicus 64
  • Ptasia grypa ludzka 15 lut 2004 Widmo wietnamki krąży po świecie 68
  • Bomba internetowa 15 lut 2004 W 2005 roku może nam zagrozić wybuch cyberwojny. 70
  • Bez granic 15 lut 2004 John Kerry, mąż Teresy Senator John Kerry, który po ostatnich prawyborach niemal ma w kieszeni nominację na demokratycznego kandydata na prezydenta USA, przeżywa właśnie swoje pięć minut. Ten weteran wojny w Wietnamie do tej pory... 72
  • Supertrójkąt Europy 15 lut 2004 Wielka Brytania daje Staremu Kontynentowi lekcję polityki realnej 74
  • Eko-nomia przetrwania 15 lut 2004 Zieloni coraz bardziej się czerwienią Zieloni, którzy przebojem wdarli się na europejskie salony polityczne w latach 90., stracili miejsca w rządach Belgii, Finlandii, Francji i Włoch, upadły popierane przez nich gabinety w Danii i Szwecji. Ostatnim ich bastionem zostały... 78
  • Kim Dzong Gułag 15 lut 2004 Ponad dwa miliony ludzi mogło zostać uśmierconych w północnokoreańskich obozach koncentracyjnych 80
  • Schröder z łaski Münteferinga 15 lut 2004 Początek końca rządów lewicy w Niemczech? 84
  • Menu 15 lut 2004 Kraj Niebiański balet Tańczące gwiazdy moskiewskiego Teatru Bolszoj to wciąż najlepszy towar eksportowy rosyjskiej kultury. Od ponad stu lat nie mają sobie równych i cieszą się takim uznaniem, że zachodnie artystki przybierają... 86
  • Córka chrzestna 15 lut 2004 Coppola poluje na trzy Oscary - Sofia Coppola, nie Francis Ford Coppola 88
  • Wielokropek 15 lut 2004 Roy Lichtenstein chciał zostać jazzmanem - jak John Coltrane i Miles Davis 92
  • DVD Kamila Śmiałkowskiego 15 lut 2004 Recenzje 93
  • Narcyzów dwóch 15 lut 2004 Żenującą wymianą obelg na scenie zakończyły się wspólne występy Simona i Garfunkela 94
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 15 lut 2004 Recenzja płyt 95
  • Sława i chała 15 lut 2004 Recenzje - teatr,kino, książki 98
  • Perły do lamusa? - Świt, czyli zmierzch 15 lut 2004 Marzyciele" to parada obyczajowych prowokacji, naruszanie wszelkich tabu z kazirodztwem w tle 99
  • Światopogląd 15 lut 2004 Marcin Wolski Czy się to komu podoba, czy nie, żyjemy w epoce powszechnego podglądactwa. Przykładów dostarczają rozliczne reality show, niezliczone programy telewizyjne z panienkami, Internet, a nawet w pewnym sensie komisja śledcza.... 100
  • Z grzędy zrzędy - Chcę być prezydentem! 15 lut 2004 Przez kraj przetacza się fala odżegnań od polityki w wykonaniu publicystów i prezenterów. Panowie Kamel i Kraśko już podpisali lojalki. Salowe szpitalne na licznych wiecach odcinają się od pomówień prasy... 100
  • Organ Ludu 15 lut 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 7 (72) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 9 lutego 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Stosunki kaczyńsko-amerykańskie Który Kaczyński nie jedzie do USA? Ostatnio jeden z braci Kaczyńskich... 101
  • Skibą w mur - Pies przyjacielem chodnika 15 lut 2004 Ludowy przesąd głosi, że jak ktoś wejdzie w krowie łajno, to zostanie sołtysem, a jak wejdzie w psie, to policjantem 102