Kazańska łączniczka

Kazańska łączniczka

Ikona Matki Boskiej może połączyć Cerkiew z Kościołem Po czyjej stronie stoi Matka Boska? Polacy wierzą, że po ich: obrazująca ją, przechowywana na Jasnej Górze bizantyjska ikona ocaliła ich od najazdu szwedzkich luteranów. Rosjanie przeciwnie: uważają, że to im sprzyja Matka Chrystusa. Ukazująca ją ikona z Kazania uratowała ich od inwazji polskich katolików 22 października 1612 r. (4 listopada według kalendarza juliańskiego). Kazus Matki Boskiej Kazańskiej, świętej ikony rosyjskiego prawosławia, przed którą w ostatnich latach modlił się Jan Paweł II w prywatnej kaplicy w Watykanie, dotyka korzeni wiary, ale ma też implikacje polityczne. Wyobraźmy sobie, co by się stało, gdyby wskutek jakiejś zawieruchy obraz Madonny Częstochowskiej znalazł się w prywatnej kaplicy patriarchy w Moskwie. Kazańska ikona ma szczególne znaczenie także dlatego, że otoczenie papieża uznawało ją za ostatni "wytrych", który otworzy przed Janem Pawłem II drzwi do Rosji. Dlaczego papieżowi, który zjeździł cały świat, tak zależało na wizycie w Rosji? Najbardziej wiarygodna hipoteza głosi, że uznał za swą misję, powierzoną przez Matkę Boską trojgu pastuszkom w 1917 r. w Fatimie, "zawierzenie Rosji Najświętszemu Sercu Maryi". Dokonał tego 22 lata temu na placu św. Piotra w Rzymie, ale czuł niedosyt i chciał powtórzyć to w Rosji.
Niewdzięczny Wojtyła
Związki papieża z Maryją są szczególne, o czym świadczy m.in. motto biskupie "Totus Tuus", zaczerpnięte z pism Luisa Marii Grigniona de Montforta, XVIII-wiecznego kapłana, autora teorii maryjnych i krzyżowych. Papież wierzy, że to Maryja zmieniła bieg kuli muzułmańskiego zamachowca, która miała go zabić. Z wdzięczności dwukrotnie udał się z pielgrzymką do jej sanktuarium w Fatimie. Do Lourdes, gdzie Matka Boska objawiła się w 1858 r., papież też pojechał dwa razy, w obu wypadkach na własną prośbę, by długo modlić się przed jej posągiem. Wielokrotnie modlił się też przed ikoną Matki Boskiej Częstochowskiej, której opiece zawierza ojczyznę tak często jak może.
Po 1989 r. w Watykanie wierzono, że wizyta "triumfującego papieża", "papieża, który obalił berliński mur" w Rosji jest tylko kwestią czasu. Sądzono, że stosunki z upokorzoną przez komunizm Moskwą staną się łatwiejsze, że Cerkiew będzie skłonniejsza do dialogu, zwłaszcza gdy jej patriarchą po Pimienie został Aleksy, który przez ponad ćwierć wieku reprezentował prawosławny Kościół rosyjski w Europejskiej Radzie Kościołów i miał opinię przyjaciela katolików. Stało się inaczej - na skutek niewiarygodnej serii błędów Watykanu oraz irracjonalnego uporu Cerkwi.
Praktycznie do zerwania wszelkich stosunków doprowadziła podjęta 11 lutego 2002 r. decyzja (mówi się, że "wymuszona" przez nie akceptowanego przez Rosjan arcybiskupa Moskwy Tadeusza Kondrusiewicza) podniesienia katolickich administracji w Federacji Rosyjskiej do rangi diecezji, a administratorów do rangi biskupów. Jak napisał ostatnio "Corriere della Sera", "niewdzięczny Wojtyła dowiódł tym, że nie uznaje i nie szanuje zwierzchnictwa Cerkwi nad jej terytorium kanonicznym". Długą i szczegółową listę uchybień katolików przedstawiła strona prawosławna pod koniec maja, podczas pierwszego posiedzenia mieszanej komisji powołanej do życia w grudniu 2003 r.

Cerkiew triumfująca
Czas działał na niekorzyść katolików: podziały w łonie Kościoła dawno nie były tak głębokie, katolicyzm niemal zanika w Afryce i Azji, w większości krajów świata gwałtownie spada liczba wiernych. Od początku pontyfikatu Jana Pawła II liczba kapłanów zmniejszyła się prawie o połowę, gdy tymczasem rosyjska Cerkiew znajduje się w fazie ekspansji. W ostatnim posłaniu bożonarodzeniowym Aleksy II mówił o "Cerkwi, która weszła w radosny okres odrodzenia". Dwa tygodnie wcześniej mógł z dumą przedstawić bilans swojego przywództwa: powstały 132 diecezje ze 154 biskupami, 16 350 parafii z 15 605 popami i 3405 diakonami. Tylko w Moskwie liczba cerkwi wzrosła z 40 w 1990 r. do 681 obecnie. Działa 847 klasztorów, pięć akademii teologicznych, dwa uniwersytety prawosławne, jedno wyższe studium teologiczne dla ludzi świeckich, 33 seminaria wyższe, 44 niższe. Rozwija się prawosławie za granicą i zbliża się ponowne podporządkowanie zagranicznych diecezji Moskwie (odłączyły się w 1924 r. z powodów politycznych).
Piętnaście lat po upadku komunizmu Aleksy II mógł sobie pozwolić nawet na nieśmiałe mea culpa za współpracę Cerkwi z reżimem komunistycznym. Cerkiew moskiewska gotowa jest więc stawić czoło wszelkiej maści "antychrystom", odeprzeć wszelkie "zanieczyszczenia" chrześcijańskiej ortodoksji ze strony "heretyków katolicko-protestanckich". Arcykapłan Wsiewołod Czaplin, rzecznik patriarchatu, powiedział, że "wielu prawosławnych posłów w Dumie zapewni Cerkwi odnowione życie".
I rzeczywiście: niebawem wyjdą ustawy likwidujące wszelkie opodatkowanie Cerkwi.

Wielki chłód
Gdy w stosunkach między Cerkwią a Kościołem panuje wielki chłód, wymarzona wizyta papieża w Rosji nie mogła dojść do skutku. Dlatego - jak pamiętamy - w ubiegłym roku współpracownicy Jana Pawła II postanowili wykorzystać ostatni atut w ich rękach: ikonę Matki Boskiej Kazańskiej. Wymyślili karkołomną podróż papieża do zupełnie pozbawionej katolików Mongolii tylko po to, by samolot papieski mógł wylądować w Kazaniu: pod pretekstem zwrotu świętej ikony papież postawiłby nogę w Rosji. Ci sami współpracownicy nie zwrócili uwagi na taki drobiazg jak to, że ikona byłaby zwrócona muzułmańskiemu prezydentowi Tatarstanu, a nie jakiemukolwiek wiarygodnemu przedstawicielowi Cerkwi. Projekt był tak absurdalny, że nawet sekretarz nuncjatury apostolskiej w Moskwie nazwał go "żartem". Stanowcza opozycja patriarchatu i cierpliwa perswazja nuncjusza biskupa Antonio Menniniego sprawiły, że z niefortunnego projektu zrezygnowano.
Zwrot ikony świadczy o tym, że papież i jego otoczenie zrezygnowali z podróży do Moskwy. Czy zwrot ikony poprawi relacje Kościoła i Cerkwi? Na pewno nie zaszkodzi im. Choć najzajadlejsi ortodoksi prawosławni krzyczą, że "przysyłając fałszywą ikonę, katolicy chcą oszukać naród rosyjski", nie ma to znaczenia. Watykan ustępuje na całej linii. W grudniu w Moskwie kard. Walter Kasper przyznał, że Kościół traktował Rosję jako terytorium misyjne. Powtórzył to o. Igor Kowalewski, sekretarz generalny konferencji biskupów w Rosji, choć dodał, że "nie było to celowe" i obiecał unikanie podobnych błędów w przyszłości. Po protestach Moskwy nie podniesiono Lwowa, stolicy unitów, do rangi patriarchatu.
W ostatniej chwili wycofano dokument Kongregacji Doktryny Wiary na temat prawosławia.
To wszystko oraz zwrot ikony mogą sprawić, że Cerkiew przychylniej będzie patrzeć na katolików. Jednakże o ekumenicznym zbliżeniu na razie nie może być mowy. Cerkiew tego nie chce i nie potrzebuje. Za szczyt ustępstw uważa nienazywanie katolików heretykami, ale tylko w oficjalnych dokumentach, nie w rozmowach prywatnych. Możemy się więc spodziewać, że w najlepszym wypadku skończy się katolicko-prawosławna wojna i zapanuje między nimi zimny pokój.


Kazański cud
Bogomatier Kazanskaja powstała w X wieku w Bizancjum. Do 1209 r. przechowywano ją w monastyrze w Kazaniu. Zniknęła stąd w czasie najazdu Tatarów ze Złotej Ordy, którzy uczynili z miasta swą stolicę. Powróciła 27 lat po tym, jak Iwan Groźny zajął Kazań, kładąc kres tatarskim najazdom i brutalnie nawracając Tatarów na prawosławie. Stolicę chanatu zniszczono. Świeżo odbudowane miasto w 1579 r. strawił wielki pożar. 8 lipca tegoż roku 9-letniej Matrionie Onuczinej ukazała się Matka Boska, wskazując miejsce, w którym pod gruzami należało szukać jej cudownego obrazu. Metropolita Ermogen (Jeremiasz) uwierzył wreszcie Matrionie i poszedł z procesją do zgliszcz domu. Matriona z matką odkopały z gruzów owiniętą w szmaty, nietkniętą ikonę, promieniującą niezwykłym światłem. W tym dniu cudowny obraz uzdrowił dwóch ślepców.
Choć Ermogen oznajmił, że to ta ikona, która zaginęła przed wiekami, nie można było tego sprawdzić. X-wieczne pochodzenie odnalezionego w zgliszczach obrazu budzi wątpliwości: namalowana w konwencji mieszanej ikona miała elementy Hodigitrii (tej, która wskazuje drogę) i Eleusy (miłosiernej). Mieszanie konwencji w X wieku nie było jednak rzadkością: przykład stanowi najstarsza znana w Rosji ikona z X wieku, zwana Iwerską.
Część źródeł twierdzi, że pierwsza kopia powstała w XVI wieku dla Iwana Groźnego. Legendy mówią, że oryginał przywieźli z Kazania do Moskwy bojarowie z Niżnego Nowgorodu, idący na odsiecz Moskwie oblężonej przez Polaków. Inni badacze sądzą, że do boju przeciw wiernym rymskiemu papie heretykom wyniesiono właśnie kopię Iwana Groźnego, a oryginał aż do rewolucji bolszewickiej trzymano w klasztorze w Kazaniu, podczas gdy w tamtejszym soborze Zwiastowania była kolejna kopia.
Za wojen z wojskami Karola XII, a potem Napoleona w Rosji było już wiele kopii ikony. Jedną z nich trzymano od 1633 r. w soborze kazańskim w Moskwie na placu Czerwonym, inną kazał sporządzić Piotr Wielki, który w Sankt Petersburgu zbudował świątynię dla cudownej ikony (Stalin zamienił ją na muzeum ateizmu). Nieważne, że czczone obrazy były jedynie kopiami, bo co najmniej kilka kopii zasłynęło cudami i łaskami.
Jaki obraz papież przekazał Aleksemu II? 1 kwietnia 2003 r. eksperci watykańscy i rosyjscy poddali go oględzinom. Ikona przez wiele lat była obiektem kultu. Powstała w szkole "kremlowskiego Arsenału", pod koniec XVII wieku. Autor, malarz prowincjonalny, szykował ją do "ubrania" w srebrną koszulkę. Obecna koszulka jest drugą - nie wiemy, jak wyglądała oryginalna (była pewnie uboższa). Wykonano ją z pozłacanego srebra tuż po namalowaniu obrazu; cennymi kamieniami ozdobiono później. Ikona jest przechowywana w XX-wiecznej gablocie. Wynika z tego, że to najstarsza znana kopia ikony Madonny Kazańskiej, może ta, która od 1721 r. znajdowała się w zbudowanym na polecenie Piotra Wielkiego soborze w Sankt Petersburgu, skąd ją skradziono w 1904 r.
Nie wiadomo, jak ikona znalazła się na Zachodzie. Może rząd bolszewicki sprzedał ją na aukcji obiektów "niepotrzebnych", zrabowanych z niszczonych po rewolucji cerkwi. Podobno aukcja odbyła się w Polsce. Nie wiadomo, kto ikonę kupił. W 1950 r. nabył ją (od nieznanego właściciela) kolekcjoner brytyjski. Później ikonę chciano sprzedać prawosławnemu metropolicie z San Francisco, ale ten odmówił. W latach 60. ikonę trzymano w sejfie, w 1964 r. pokazano na Wystawie Światowej w Nowym Jorku. W połowie lat 80. obraz kupiła Błękitna Armia - aby wypełniła się jedna z trzech tajemnic fatimskich, nawrócenie Rosji na katolicyzm. W Fatimie specjalnie dla obrazu zbudowano kaplicę obrządku wschodniego. W 1993 r. Błękitna Armia podarowała kupioną za 2 mln dolarów ikonę papieżowi. Zajęła honorowe miejsce w jego apartamentach, nie była pokazywana publicznie ani fotografowana. O jej istnieniu świat dowiedział się rok temu, gdy papież kazał ją wnieść do sali, w której rozmawiał z prezydentem Władimirem Putinem. Putin przeraził się, że papież chce mu ją podarować, co postawiłoby go w niezręcznej sytuacji wobec Cerkwi i patriarchy Aleksego II. 13 sierpnia goszcząc w letniej siedzibie patriarchatu Putin rozmawiał o tym z Aleksym, który podobno chciał zmniejszyć znaczenie gestu papieża, mówiąc, że "to tylko jedna z kopii". Ale to patriarcha uznał, że powrót "Kazanskoj" to dla Rosji wielkie wydarzenie i zapytał Putina, czy naprawdę widział ją w Watykanie. Ponoć szczerze wierzący prezydent ze wzruszeniem odpowiedział, że tak. (JP)

Aleksy II (Aleksiej Michajłowicz Rydiger) urodził się w Tallinie (Estonia) 23 lutego 1929 r.
W 1953 r. ukończył leningradzką Akademię Teologiczną. Święcenia arcybiskupie otrzymał w 1964 r., a w latach 1968-1986 był metropolitą Tallina.
W 1986 r. został mianowany metropolitą Leningradu i Nowgorodu. Był stałym członkiem Świętego Synodu (kolegialnego kierownictwa Cerkwi) i administratorem patriarchatu moskiewskiego. Przez 26 lat reprezentował Cerkiew prawosławną w Europejskiej Radzie Kościołów. Został mianowany patriarchą Moskwy i Wszechrosji 7 czerwca 1990 r. W sierpniu 1991 r., podczas puczu Janajewa, zażądał uwolnienia Gorbaczowa i rzucił anatemę na "puczystów". Kilkakrotnie potępiał antysemityzm i przerosty rosyjskiego nacjonalizmu. Był obecny na ceremoniach objęcia władzy przez Borysa Jelcyna i Władimira Putina.
Okładka tygodnika WPROST: 36/2004
Więcej możesz przeczytać w 36/2004 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 36/2004 (1136)

  • Wprost od czytelników 5 wrz 2004 Przerwać tę rzeź! Jestem tuż po lekturze artykułu "Przerwać tę rzeź!" (nr 32). Nie bardzo rozumiem, dlaczego autor pisze "Tajna historia powstania odnotowuje, że po kilku dniach walk na Woli jeden z legendarnych... 3
  • Na stronie - Betonowe buty 5 wrz 2004 Beztroskie dzieciństwo wymyślili gnuśni dorośli, którzy pielęgnują ten mit w służbie równoupośledzenia Czy możliwe byłyby igrzyska olimpijskie, podczas których skoczkowie wzwyż obowiązkowo musieliby mieć betonowe buty? Koszykarze i siatkarze przed meczem zakładaliby... 3
  • Skaner 5 wrz 2004 Pożegnanie Poety Jakże tak można pośrodku rozmowy Zniknąć i nawet nie powiedzieć wrócę". Czesława Miłosza żegnano jego własnymi słowami. I w wielu językach: po polsku, litewsku, angielsku, hebrajsku, francusku i rosyjsku.... 8
  • Dossier 5 wrz 2004 Nie wiem, kogo w 2008 r. wyślemy na olimpiadę - cherlaków albo czarnych Polaków, bo rodowitych Polaków pewno zabraknie w homilii na Jasnej Górze kardynał JÓZEF GLEMP, prymas Polski Ludzie wokół... 9
  • Sawka 5 wrz 2004 10
  • Kadry 5 wrz 2004 11
  • Playback 5 wrz 2004 12
  • M&M 5 wrz 2004 O GŁOSOWANIU NAD REFUNDACJĄ ŚRODKÓW ANTYKONCEPCYJNYCH Po co śmiać się z SLD, że głos dało przeciw? Wszak gdy bogatsi będą mniej płodzili dzieci, a ci biedniejsi więcej, to łatwo policzyć, czyj elektorat wzrośnie. Przecież... 12
  • Poczta 5 wrz 2004 Sprostowanie Bez wiedzy Małgorzaty Domagalik dokonano zmiany w jej felietonie "Ktoś się podniecił?" (nr 35). Autorka nie była bynajmniej przekonana, iż pogląd Kingi Dunin o tym, że "wszyscy jesteśmy pedofilami", to... 12
  • Rozmowa Wprost 5 wrz 2004 Szymon Peres: Zatrzymać Iran Iran będzie dysponował bombą atomową w 2007 r. - ostrzegają autorzy tajnego raportu przygotowanego dla rządu Izraela. Za zbombardowaniem irańskich obiektów atomowych opowiadają się wszyscy członkowie podkomisji Knesetu ds. służb specjalnych -... 13
  • Nałęcz: Już nie bronią 5 wrz 2004 Liderom PSL przychodzi zjeść żabę, którą sami nadmuchali do wymiarów krokodyla Liderzy PSL opowiedzieli się za natychmiastowym wycofaniem polskich żołnierzy z Iraku. Mają w tej sprawie zbierać podpisy, by wywrzeć presję na rządzących. Nie ulega wątpliwości, że chcą... 14
  • Z życia koalicji 5 wrz 2004  Prezydent uparł się i nie chce orlenowskiej komisji wydać księgi wejść do swego pałacu. W tej sytuacji powstaje wielce prawdopodobne podejrzenie, że weszły tam osoby, które już nie wyszły. Na rozgrzewkę po wakacjach... 16
  • Z życia opozycji 5 wrz 2004  Młodzież Wszechpolska zdecydowanie sprzeciwiła się pochówkowi Czesława Miłosza na Skałce. Pewnie tym mocniej, że nikt ich nie pytał o zdanie. Co, swoją drogą, jest skandalem. Podejrzane typki z tych paulinów. Lepiej... 17
  • Fotoplastykon 5 wrz 2004 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 18
  • Szkoda czasu na dzieciństwo 5 wrz 2004 Kim byłby Albert Einstein, gdyby już od trzeciego roku życia nie ćwiczył umysłu? Polskiej edukacji szkodzą dwa mity: beztroskiego, jak najdłuższego dzieciństwa oraz równości. Selekcja w szkołach na uczniów lepszych i gorszych to zamach na demokrację. W takim histerycznym... 20
  • System Kwaśniewskiego 5 wrz 2004 Polityczny kapitalizm w Polsce tworzył obecny prezydent - taki będzie wniosek komisji ds. Orlenu Komisji kierowanej przez Tomasza Nałęcza udało się pokazać kawał prawdy o relacjach między polityką i mediami. Komisja kierowana przez Józefa Gruszkę ma niepowtarzalną szansę... 28
  • Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię 5 wrz 2004 Czy kres nadziei na dobre sąsiedztwo z Niemcami? Rząd premiera Belki swoje porażki w polityce międzynarodowej prezentuje jako sukces. Nieudolność w bronieniu polskich interesów tłumaczy koniecznością załatwiania spraw metodami dyplomatycznymi. Najprawdopodobniej dla rządu... 31
  • Sępy na grobie Miłosza 5 wrz 2004 Gorszący spór o pogrzeb Czesława Miłosza - pełen demonstracji małości, a zarazem pychy - miał też swoje groteskowe, w innych okolicznościach wręcz zabawne, elementy. Przeciwnicy pochowania Miłosza na Skałce, wywodzący się z kręgów narodowo-katolickich, uznali za konieczną - a... 34
  • Giełda 5 wrz 2004 Hossa Świat Chiny połkną Jukos? Chiny są zainteresowane kupnem Juganskneftegazu, największej spółki-córki zagrożonego upadkiem rosyjskiego koncernu paliwowego Jukos - twierdzi brytyjski dziennik "Times". Na razie nie... 36
  • Ordynator Belka 5 wrz 2004 Jak reanimowany jest Lux Med zatrudniający żonę premiera, żonę szefa jego kancelarii i doradcę prezydenta ds. ochrony zdrowia 38
  • Kino akcji 5 wrz 2004 Ministerstwo Skarbu Państwa stworzyło lewą giełdę Deficytowy koncern Polski Cukier dostał od skarbu państwa na tzw. dokapitalizowanie około 80 mln zł. To kolejne nasze pieniądze wyrzucone w błoto. Wcześniej marnotrawiono je,... 42
  • Bomba wodorowa 5 wrz 2004 Początek końca ery ropy? 50 dolarów za baryłkę ropy to granica, za którą wodór stanie się realnym, a nie - jak dotychczas - teoretycznym zamiennikiem benzyny. Osiągnięcie granicznej ceny jest już tylko kwestią czasu - uważa prof. Kenneth S. Deffeyes z Princeton University. -... 46
  • Orkiestra nadęta 5 wrz 2004 "Petroharacz", czyli co to jest benzyna? 48
  • Załatwione odmownie - Sroki na "socjalu" 5 wrz 2004 Życie na cudzy rachunek demoralizuje wszystkich: i płochliwe ptaki, i szczwane lisy, i niegdyś wielce pracowitych Niemców Od kilku lat zmieniła nam się ptasia czereda buszująca w naszych ogrodach. Na przykład sroki, ptaki niegdyś żyjące w głębi lasu, przenoszą się masowo w... 50
  • Supersam 5 wrz 2004 Lekki i wygodny Mniejszy od karty kredytowej i cieńszy od pudełka zapałek Philips HDD060 jest odtwarzaczem muzycznym i przenośnym twardym dyskiem. Można na nim zapisać 10 godzin muzyki lub inne dane przesłane z komputera PC za pomocą... 52
  • Biuro matrymonialne Ukraina 5 wrz 2004 Ukrainką jest co druga cudzoziemka wychodząca za mąż za Polaka Wieczorem okolice kijowskiego deptaku Krieszczatik zamieniają się w wybieg. Tysiące młodych kobiet, często wyglądających jak modelki, przechadzają się, przysiadają w pubach. Większość z nich szuka w ten sposób... 54
  • Mistrzowie nieudolności 5 wrz 2004 W występach Polaków w Atenach brakowało nie tylko sukcesów, ale i walki Polacy wracają z Aten na tarczy. Tak słabego występu naszych sportowców na olimpijskich arenach nie było od lat. Od 1964 r. (Tokio) biało-czerwoni przywozili z igrzysk regularnie po 7 złotych medali... 58
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza 5 wrz 2004 Olimpijska dieta Piotrusiu! Muszę Ci się przyznać, że prawie w ogóle nie śledzę przebiegu igrzysk. Zupełnie mnie bowiem nie interesuje, jaki to koncern farmaceutyczny, w dodatku nie występujący jawnie, opracował tym razem najlepsze, bo niewykrywalne specyfiki. Oprócz koksu,... 64
  • Rycerze zagłady 5 wrz 2004 Zbrodnie Wehrmachtu popełniane na Polakach przedarły się do świadomości Niemców Cztery lata temu w Niemieckim Instytucie Historycznym rozpoczęliśmy projekt badawczy, którego pierwsze wyniki "Wprost" opublikował już w ubiegłym roku. Pytaliśmy, jaką rolę odegrał Wehrmacht... 66
  • Z Łodzi do Lodziji 5 wrz 2004 Łączy nas getto historii i kultury O Holocauście, zagładzie Żydów w czasie II wojny światowej, można mówić jako o drodze z Piotrkowa Trybunalskiego do Łodzi. W Piotrkowie Niemcy zorganizowali bowiem pierwsze getto żydowskie na terenie Polski, a w Łodzi - ostatnie. W Polsce... 70
  • Know-how 5 wrz 2004 Podgrzewanie oka Dziźki tzw. keratoplastyce przewodzeniowej (CK) osoby cierpiące na dalekowzroczność nie bźdą musiały nosić okularów ani szkieł kontaktowych. Ta nowa metoda polega na podgrzewaniu rogówki (przezroczystej... 71
  • Gruby, grubszy, zdrowy 5 wrz 2004 Większa liczba kilogramów nie oznacza krótszego życia Nadmierna tusza nie jest przyczyną chorób serca i cukrzycy. Ważniejsze jest to, czy nasz organizm prawidłowo reaguje na insulinę regulującą poziom glukozy we krwi - twierdzi prof. Ethan Sims z University of Vermont. Z jego... 72
  • Połączenie ze stwórcą 5 wrz 2004 Neutrina wyeliminują satelity telekomunikacyjne? Firma Pirelli produkująca jedne z najlepszych na świecie opon postanowiła zainwestować w technologię, która nawet niektórym uczonym wydaje się naukową szarlatanerią. Badacze z centrum Pirelli chcą zapanować nad neutrinami -... 76
  • Pompowanie Wenecji 5 wrz 2004 O 30 cm zamierzają podnieść miasto dożów włoscy inżynierowie Od grudnia ubiegłego roku trwa w Wenecji budowa ogromnych zapór, które mają uchronić miasto przed coraz częstszymi powodziami. Budowa ma się zakończyć w 2011 r., ale już teraz przypusza się, że inwestycja nie... 78
  • Bez granic 5 wrz 2004 Rebelia o Thatchera W środku nocy w Kapsztadzie funkcjonariusze południowoafrykańskich Skorpionów, elitarnej policji RPA, zatrzymali sir Marka Thatchera, syna Żelaznej Damy, zabrali mu paszport i oskarżyli o sfinansowanie próby... 80
  • Polski zakładnik 5 wrz 2004 Europa to nastolatek poszukujący tożsamości w opozycji do Ameryki Bush zaoferował wam najmniej, jak było można. Polska znowu jest zakładnikiem geopolityki" - powiedział "Wprost" profesor Ilia Prizer z uniwersytetu w Pittsburghu, specjalista w dziedzinie polityki zagranicznej.... 82
  • Kazańska łączniczka 5 wrz 2004 Ikona Matki Boskiej może połączyć Cerkiew z Kościołem Po czyjej stronie stoi Matka Boska? Polacy wierzą, że po ich: obrazująca ją, przechowywana na Jasnej Górze bizantyjska ikona ocaliła ich od najazdu szwedzkich luteranów. Rosjanie przeciwnie: uważają, że to im sprzyja Matka... 85
  • Janczarowie mułłów 5 wrz 2004 Dzieci zrodzone z gwałtów na Bałkanach są szkolone na islamskich fanatyków Gwałt to element strategii wojennej i czystek etnicznych - twierdzi znana chorwacka pisarka Dubravka Ugresić. Na największą skalę gwałtów wojennych dokonywano w ostatnich latach w Bośni i Hercegowinie... 88
  • Nieśmiertelni 5 wrz 2004 Rozmowa z Ahmadem Zakajewem, przedstawicielem prezydenta Czeczenii Asłana Maschadowa w Londynie 90
  • Menu 5 wrz 2004 Wojciech z Wielunia Ponad 100 tys. osób w Polsce obejrzało wystawę "Fantastyczne światy" Wojtka Siudmaka. Od 3 września ekspozycja trafia do warszawskich Łazienek. Obrazami Siudmaka zachwycał się Federico Fellini, mają je... 92
  • Czerwony krzyk 5 wrz 2004 Przez 10 lat Edward Munch znajdował się w stanie niesamowitego napięcia twórczego, a potem nagle jego geniusz zgasł Sensacja kryminalna, jaką była kradzież dwóch obrazów Edwarda Muncha, przesłania to, co się stało w kulturze - katastrofę, być może nie do naprawienia.... 94
  • Wielkie dupsko sławy 5 wrz 2004 Elvis Presley odegrał w historii muzyki XX wieku taką rolę jak Szekspir w teatrze Elvis Presley umarł w kulminacyjnym momencie punkrockowej rewolty (16 sierpnia 1977 r.). Miał zaledwie 42 lata, lecz w chwili śmierci wydawał się rówieśnikiem biblijnego Matuzalema. Rock był... 98
  • Don Pedro z La Manchy 5 wrz 2004 W dzień Almodóvar pracował w telekomunikacji, a nocą występował z punkową kapelą Almodóvar & McNamara Bunuel w stylu punk", "hiszpański Andy Warhol", "nowy Saura" - tak mówi się o hiszpańskim reżyserze Pedro Almodóvarze. Wbrew pozorom Almodóvar, którego film "Złe wychowanie"... 100
  • Sława i chała 5 wrz 2004 Film Krucjata nudy Pisarz Robert Ludlum, gdy zauważył, że świat zachwycił się jego "Tożsamością BourneŐa", błyskawicznie napisał jej kontynuację. To samo zrobili filmowcy: po sukcesie ekranizacji powieści sprzed... 102
  • Ueorgan Ludu 5 wrz 2004 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy Sukcesy ministra Cimoszewicza W krainie kumysu Trwa ofensywa polskiej dyplomacji. Tym razem celem była Mongolia. Jest to rekompensata za pewne niepowodzenia w naszej polityce zagranicznej na... 104
  • Skibą w mur: Szkolny leksykon Skiby 5 wrz 2004 Ściąga - pozytywna opinia wydana przez uczniów szkoły o rozbudzonej erotycznie koleżance W związku z dostosowywaniem naszego szkolnictwa do standardów światowych Ministerstwo Edukacji Narodowej zdecydowało się wprowadzić od nowego roku szkolnego wiele zmian. Całkowitemu... 106

ZKDP - Nakład kontrolowany