Poligon Białoruś

Poligon Białoruś

Putin wprowadza system rządzenia przetestowany przez Łukaszenkę Za czasów Borysa Jelcyna Mińsk starał się naśladować zmiany zachodzące w Moskwie. Teraz wydaje się, że to Rosja Putina kopiuje system stosowany przez Aleksandra Łukaszenkę. W rzeczywistości Kreml wprowadza w Rosji model rządzenia, który przez dłuższy czas testował na Białorusi.
Porachunki z opozycją
Putin zaczął stosować w Rosji metody porachunków z nielojalnymi biznesmenami i polityczną opozycją, jakich wcześniej używał Łukaszenka. Borys Bieriezowski i Władimir Gusinski, niegdyś najbogatsi Rosjanie, wyemigrowali, bo próbowali krytykować Putina. Michaił Chodorkowski trafił do więzieniu za wspieranie demokratycznej opozycji. Los jego imperium przemysłowego jest przesądzony, zostanie ono podzielone między biznesmenów wiernych Kremlowi. Jeden z największych przeciwników Putina, liberalny polityk Siergiej Juszenkow, został zamordowany pod swoim domem wiosną 2003 r.
Na Białorusi takie metody stosowano od dawna. Liderzy partii demokratycznych, którzy próbują stawiać realny opór Łukaszence, trafiają do więzienia, wytacza się im sprawy kryminalne, są napadani przez "nieznanych sprawców". Były lider Białoruskiego Frontu Narodowego Zianon Paźniak i eksmarszałek parlamentu Siamion Szarecki od lat przebywają na emigracji. Wiceprzewodniczący Rady Najwyższej XII kadencji Wiktar Hanczar oraz były szef MSW Jury Zacharanka, jak twierdzi Christos Pourgourides, specjalny referent ds. Białorusi w Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy, najprawdopodobniej zostali zamordowani w 1999 r. Nieposłusznych wobec prezydenta biznesmenów (m.in. Anatola Krasouskiego) czeka na Białorusi podobny los. Wielu innych wyemigrowało. Większość jednak została, deklarując lojalność wobec Łukaszenki i dzieląc się z władzą zyskami. Każdego biznesmena, który samodzielnie spróbuje wejść do białoruskiej polityki, czeka bankructwo i więzienie. Łukaszenka niedwuznacznie ostrzegł przedsiębiorców przed uczestnictwem w obecnej kampanii wyborczej, co zresztą zupełnie nie przeszkadza "prezydenckim" biznesmenom kandydować na listach władzy.

Teczka z kompromatem
Łukaszenka zbudował na Białorusi system władzy, pozwalający mu mianować wszystkich urzędników państwowych, od premiera po dyrektorów sowchozu. Urzędnicy, przerażeni biedą i bezrobociem, chcąc za wszelką cenę utrzymać pracę, znoszą publiczne poniżanie, czego nie szczędzą im przełożeni i sam Łukaszenka. Zasadą doboru kadrowego zamiast fachowości staje się teczka z kompromatem, czyli kompromitującymi materiałami przygotowanymi przez bezpiekę. Im grubsza teczka, tym łatwiej sterować urzędnikiem - staje się on podporą systemu. Kreml najwyraźniej przekonał się do tego modelu. Prezydent Rosji zaproponował, by wszyscy gubernatorzy rosyjscy byli wybierani przez regionalne parlamenty spośród kandydatów proponowanych przez samego Putina. Regionom pozostanie jedyny wybór - wybór Kremla.
Przy obowiązującym na Białorusi od dekady systemie wyborczym większości absolutnej z jednomandatowymi okręgami pionowa struktura władzy pozwalała Łukaszence eliminować niewygodnych kandydatów. Kandydatów do parlamentu weryfikuje białoruskie KGB i służby skarbowe. Ostateczną decyzję o nadaniu kandydatowi nieformalnego statusu kandydata obozu władzy podejmuje Łukaszenka. Od tego momentu cały aparat władzy państwowej w danym okręgu wyborczym pracuje na zapewnienie mu zwycięstwa. "Prezydencki" kandydat nie schodzi z ekranu TV, stać go na kolorowe plakaty i sponsorowanie darmowych koncertów. Równocześnie machina biurokratyczna państwa szuka materiałów kompromitujących opozycyjnych kandydatów, od zeznań majątkowych po życie prywatne.
Przed obecnymi wyborami przygotowano 20-częściowy oszczerczy serial o głównych politykach opozycji. W pierwszym odcinku zasugerowano nawet, że eksmarszałek parlamentu prof. Stanisław Szuszkiewicz maczał palce w zabójstwie Johna Kennedy`ego. W takich warunkach głosowanie jest tylko formalnością. Poza tym lokalna komisja wyborcza może poprawić wynik, odpowiednio "przeliczając" głosy.
W zeszłorocznych wyborach do Dumy Kreml przetestował białoruskie metody czyszczenia przestrzeni politycznej. Dzięki naciskom na gubernatorów i zaangażowaniu biurokracji demokraci przegrali. Smak zwycięstwa zmącili jedynie komuniści, którzy uzyskali mandaty. Tylko oni psują obraz powszechnego aplauzu Rosjan dla rządów Putina. Dlatego niedawno Putin zaproponował wprowadzenie systemu wyborczego absolutnej większości z jednomandatowymi okręgami i kandydatami wysuwanymi tylko przez partie. Ułatwi to kontrolę nad sceną polityczną, gdyż wystarczy zdelegalizować partię, by zlikwidować wielu niewygodnych kandydatów naraz. Prawdopodobnie wkrótce Putin wprowadzi łukaszenkowski system dwóch upomnień, po których otrzymaniu partia jest delegalizowana i ograniczy finansową swobodę kandydatów, obniżając poziom legalnych wydatków na kampanię wyborczą jednego kandydata - z rosyjskich 200 tys. USD do białoruskich 450 USD.

Protezy demokracji
Putin chce stworzyć Izbę Obywatelską, swoisty parlament, w którym dyskutowano by, ale nie tworzono prawa. Tak wygląda parlament białoruski mający funkcje legislacyjne tylko de iure. De facto Białorusią rządzą dekrety Łukaszenki mające najwyższą moc prawną. Łukaszenka utrzymuje atrapę sejmu tylko po to, by nie stracić resztki uznania na arenie międzynarodowej, a zwłaszcza pomocy materialnej. Putin wyraźnie tak widzi rolę nowego rosyjskiego parlamentu.
Na Białorusi nie ma niezależnych stacji telewizyjnych ani radiowych. Przejście popularnego rosyjskiego kanału NTV pod pełną kontrolę państwa oznacza, że Putin naśladuje także politykę medialną Łukaszenki. Redaktorzy nieposłusznych gazet rosyjskich powinni się przyjrzeć losowi białoruskich tygodników "Raboczy" oraz "Pahonia" (redaktorów osadzono w więzieniach, gazety zamknięto) czy "Narodnej Woli", która nie nadąża z płaceniem coraz to nowych kar pieniężnych.
Rosję zalewa oficjalna sztampa ideologiczna z nutami mocarstwowymi. Niestety, wywołuje ona pozytywne reakcje u Rosjan. Eskalacja totalitaryzmu w Rosji wywoła jednak protesty, a wtedy Kreml zacznie też kopiować białoruskie wzorce pacyfikacji antyrządowych protestów. W tłumieniu demonstracji na Białorusi biorą udział milicjanci z Rosji. Po akcji wracają do swoich miast i uczą kolegów, że demonstranci muszą być bici i poniżani, bo na nic innego nie zasługują.
Decydując się na stosowanie białoruskich metod, Putin musi brać pod uwagę jedno: nie przysporzyły one popularności Łukaszence. Według danych litewskiego oddziału Gallupa, tylko 23 proc. Białorusinów akceptuje pomysł trzeciej kadencji Łukaszenki, a 52 proc. się temu sprzeciwia. Łukaszenkę negatywnie ocenia 30 proc. respondentów, a pozytywnie - 26 proc. Popularność Putina w Rosji jest dziś prawie o 20 proc. niższa niż podczas wyborów pół roku temu, a po tragedii w Biesłanie spada jeszcze bardziej.
Okładka tygodnika WPROST: 42/2004
Więcej możesz przeczytać w 42/2004 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 42/2004 (1142)

  • Na stronie - Mózg lewoskrętny 17 paź 2004 Dokonania lewicowych gigantów myśli mogą zachwycać nie tyle inteligentów, ile ćwierćinteligentów Polskie Koleje Państwowe tym się różnią od innych, że w wielu wagonach i przedziałach są regulatory temperatury, ale prawie zawsze można nastawić tylko jedną wartość. Może być... 3
  • Wprost od czytelników 17 paź 2004 Prezydenckie dożynki Moją rodzinę, od pokoleń warszawiaków, rozbawiło posądzenie o to, że skoczyliby w ogień za prezydentem Kaczyńskim, co sugeruje autor artykułu "Prezydenckie dożynki" (nr 40). Nasze miasto jest... 3
  • Skaner 17 paź 2004 Przychodzi Ałganow do Kulczyka Jan Kulczyk, najbogatszy Polak, spotkał się rok temu z Władimirem Ałganowem. Rosjanin oskarżył wtedy Wiesława Kaczmarka i Macieja Giereja o wzięcie 5 mln dolarów łapówki od Łukoilu. Do... 8
  • Dossier 17 paź 2004 "Minister obrony nie potrzebuje obrony, bo sam się nazywa minister obrony i daje sobie dobrze radę" Program I Polskiego Radia JÓZEF OLEKSY, marszałek Sejmu "Jedną z polskich patologii jest wszechobecność w gospodarce... 9
  • Sawka 17 paź 2004 10
  • Kadry 17 paź 2004 11
  • Playback 17 paź 2004 13
  • M&M 17 paź 2004 JAK SAMA NAZWA WSKAZUJE Wysyła Lepper w Polskę kwiat Samoobrony jako gabinet cieni. Ktoś pyta zdumiony: skąd ta nazwa "lektorzy"? Odpowiem, gdy pyta: To są wszyscy z tej partii, co umieją czytać. 13
  • Poczta 17 paź 2004 Spółdzielcza pętla Zarząd Gnieźnieńskiej Spółdzielni Mieszkaniowej oświadcza, że wbrew temu, co napisano w artykule "Spółdzielcza pętla" (nr 32), Alfons Łykowski - podobnie jak wszyscy członkowie... 13
  • Nałęcz - Minimum uczciwości 17 paź 2004 Liderzy SLD zarzekali się, że sojusz kończy z kolesiostwem, ale w partii nie traktuje się serio tej deklaracji Senatorowie SLD nie uchylili immunitetu Jerzemu Pieniążkowi, czego domagała się prokuratura prowadząca postępowanie w sprawie niegospodarności w Funduszu Ochrony... 14
  • Z życia koalicji 17 paź 2004 Oto historyjka, jak posłowie SLD próbują się nawzajem wykończyć. Otóż, w pewnym mieście odbyła się imprezka z udziałem regionalnych liderów SLD. Impreza była zamknięta (żadnych dziennikarzy, biznesmenów,... 16
  • Z życia opozycji 17 paź 2004 Partia Emerytów i Rentierów, czyli Unia Wolności, miała kongres. Tam to odnowiciel unii Władysław Frasyniuk oświadczył, że jego partia wraca do gry. I wyciągnął z rękawa trzy asy: Geremka, Mazowieckiego i Kułakowskiego.... 17
  • Fotoplastykon 17 paź 2004 www.przyssawka.pl 18
  • Ludzie z kapusty 17 paź 2004 Prokuratorzy wykonują polityczne zlecenia i uznają ten stan za normę Dyspozycyjny jak Kapusta - tak się mówi o prokuratorach gotowych wypełniać polityczne zlecenia. Zygmunt Kapusta, do niedawna szef Prokuratury Apelacyjnej w Warszawie, przed sejmową komisją ds. Orlenu grał... 20
  • Znani sprawcy 17 paź 2004 Grupa Jaruzelskiego i Kiszczaka nie była ofiarą, lecz uczestnikiem gry, w wyniku której zamordowano Popiełuszkę Mordercami księdza Popiełuszki byli esbecy - przyznały władze po zabójstwie kapłana. Był to ewenement w całym wschodnim bloku: sprawcy politycznych morderstw byli... 24
  • Trumienny populizm 17 paź 2004 Decyzję o kupnie nowych samolotów dla Vip-ów podejmie się wtedy, gdy ich pasażerów można będzie przywieźć tylko w trumnach Kołowaliśmy już po pasie startowym, gdy za samolotem zaczęło biec dwóch Chińczyków z gaśnicami. Machali rękami, ale nie wiedzieliśmy, o co chodzi, bo w... 28
  • Miękka granica 17 paź 2004 Polsko-niemiecka granica zamieniła się w deptak nielegalnych imigrantów - reportaż "Wprost" i TVN Granice UE co roku próbuje nielegalnie przekroczyć prawie pół miliona imigrantów - wynika z danych... 32
  • Giełda 17 paź 2004 Hossa Świat Brylantowy Bahrajn Na miliard dolarów szacuje się wartość brylantów, złotej i srebrnej biżuterii oraz luksusowych zegarków zaprezentowanych na dorocznej wystawie kosztowności w Manamie, stolicy Bahrajnu.... 34
  • Nieruchome nieruchomości 17 paź 2004 Polski rynek mieszkań na wynajem schodzi do podziemia Brytyjczyk Gerald Cadogan, głowa starego szlacheckiego rodu, jest właścicielem 3 tys. mieszkań i 600 domów, które wynajmuje chętnym w prestiżowej londyńskiej dzielnicy Chelsea. Amerykański król nieruchomości Donald Trump... 36
  • Szejk Putin 17 paź 2004 Kreml "amerykanizuje" Jukos Jukos zostanie sprzedany. Najpewniej nabywcą części jego majątku będzie amerykański koncern ChevronTexaco. To byłaby dobra wiadomość dla rynku naftowego, zła - dla dotychczasowych właścicieli przedsiębiorstwa. Oznacza ona, że prywatny koncern... 42
  • Złote wrota 17 paź 2004 Nagroda Złamanego Grosza 2004 - nominacje "Wprost"i Tok FM Mieszkanie na koszt podatnika? To już było w epoce, która formalnie skończyła się w 1990 r.! Ta epoka nadal jednak trwa, przynajmniej w polityce mieszkaniowej. PiS, czyli partia, która najpewniej za kilka lub... 48
  • Ostatnie klocki? 17 paź 2004 Lego buduje drogę do bankructwa Co dwudziesty pracownik na bruku, utrata jednej czwartej klientów i najgorszy w historii wynik finansowy - to wyniki pracy szefów Lego tylko w ostatnim roku. Menedżerowie nie rozumieją twardych reguł biznesu: zachowują się tak, jakby w ogóle... 50
  • Biznes z ikrą 17 paź 2004 Kawior amerykański wypycha rosyjski Kilogram ikry bieługi z Morza Kaspijskiego kosztuje na międzynarodowym rynku nawet około 3500 USD - tyle ile ćwierć kilograma złota albo 75 akcji Coca-Coli na Wall Street! Najsłynniejszy czarny kawior, czyli ikra kaspijskich ryb... 52
  • Załatwione odmownie 17 paź 2004 W fikcyjnym świecie "grupy trzymającej Rywina" płotki rzekomo decydują, a grube ryby pływają bezkarnie Wszyscy jesteśmy świadkami ujawnianych przez kolejne komisje parlamentarne gorszących nas zachowań ludzi władzy w szerokim znaczeniu tego pojęcia. Okazuje się, że kłamią... 56
  • Supersam 17 paź 2004 Najszybsza konserwatystka Żaden inny samochód w ciągu 30 lat produkcji nie zmienił się tak mało zewnętrznie i tak bardzo pod względem technicznym. Nowe porsche 911 carrera przypomina wszystkich swoich poprzedników i... 58
  • Nieustraszeni pożeracze robali 17 paź 2004 Bejsbol genitalny, przypinanie żabek do worka mosznowego czy jedzenie pizzy z wymiocinami to przyszłość reality show Gdy Indiana Jones wpada do pieczary pełnej węży i robactwa, tylko dzieci ulegają panice. Dorośli w ogóle na to nie reagują. Co innego, kiedy do takiego dołu... 60
  • BMW z plecakiem 17 paź 2004 W citroenie C4 nie obraca się środkowa część koła kierownicy Jeśli samolot dobrze wygląda, to i dobrze lata" - mawiał Marcel Dassault, francuski konstruktor lotniczy. Z samochodami jest podobnie: tak przynajmniej sądzą ich nabywcy - wynika z badań największych europejskich... 66
  • Pornoostatki 17 paź 2004 Polski przemysł erotyczny kona Gdy niejaka Houston zorganizowała w 1995 r. bicie seksualnego rekordu świata, przebojem weszła do pornoczołówki. Dwudziestosiedmioletnia "aktorka" wymyśliła seksualne zawody, bo uchodziła już za podstarzałą. W nowojorskim klubie Exit na oczach 2... 69
  • Niezbędnik lewego inteligenta 17 paź 2004 Jak się robi najmądrzejszych? Człowiek pragnie wiedzieć, kto jest lepszy, kto gorszy, a wśród myślicieli kto mądrzejszy i kto w wypadku różnicy zdań ma rację. Bo dla inteligenta jest jasne, że ma ją mądrzejszy, a nieinteligentowi trzeba tłumaczyć. Tytuł rankingu "Polityki" (w... 70
  • Ekran osobisty - Ostatnie życzenie 17 paź 2004 Dla Zygmunta Kałużyńskiego "Mój Nikifor" i "Pręgi" stały się zapowiedzią nowych wartości w polskim kinie Kiedy rozmawia się z przyjacielem, nigdy nie wiadomo, która rozmowa okaże się ostatnia. Nie można tego przewidzieć nawet wtedy, gdy jest ciężko chory. Rytm odwiedzin jest... 74
  • Klucz Samsona 17 paź 2004 Czy Izrael wygrałby wojnę Jom Kippur, gdyby nie miał atomowego straszaka? Konflikt atomowy groził światu podczas wojny Jom Kippur w takim samym stopniu jak podczas kryzysu kubańskiego 1962 r. W październiku 1973 r. Izrael niczym biblijny Samson gotował się do unicestwienia... 76
  • Know-how 17 paź 2004 Piórka smoka Praprzodek słynnego tyranozaura był pokryty piórami - twierdzą chińscy badacze, którzy odnaleźli szkielet gada żyjącego przed 130 mln lat. Dinozaur zwany Dilong paradoxus (co znaczy dziwny cesarski smok)... 80
  • Ryzyko w tabletkach 17 paź 2004 Firmy farmaceutyczne ukrywają wyniki badań leków Już ponad 16 mld dolarów odszkodowań wypłaciła pacjentom amerykańska firma Wyeth. Zrobiła to po wycofaniu z rynku leku na odchudzanie powodującego groźne dla zdrowia skutki uboczne (ten preparat - deksfenfluraminę - do 1998 r.... 82
  • Kino umysłu 17 paź 2004 Marzenia senne to jedynie śmietnik mózgu Przed ponad stu laty Zygmunt Freud twierdził, że marzenia senne są "królewską drogą poznania nieświadomości", inni psychoanalitycy przekonywali, że śniąc, porządkujemy wspomnienia. Zaprzeczają temu najnowsze badania, z których wynika,... 86
  • Nobel za doktorat 17 paź 2004 Za 25 lat nie będzie ani jednego noblisty z Europy Isaac Newton i Dmitrij Mendelejew osiągnęli szczyty kariery przed czterdziestką. Albert Einstein dokonał największych odkryć, nim skończył 26 lat. Jednym z najmłodszych geniuszy wszech czasów był chemik i fizyk Michael... 88
  • Bez granic 17 paź 2004 Prezydencki Halloween Wybory prezydenckie zbiegają się w czasie z popularnym w USA świętem Halloween, więc wymyśliliśmy "dyniowe prawybory", dzięki którym ludzie będą mogli jednocześnie głosować i dobrze się... 92
  • As Busha 17 paź 2004 Bin Ladena ukrywają władze Chin Osama bin Laden mógłby być kartą atutową prezydenta Busha w ostatnich, gorących tygodniach przedwyborczych. Waszyngton właśnie prowadzi ściśle tajne rozmowy z Pekinem na temat wyłuskania bin Ladena z kryjówki na kłopotliwym, muzułmańskim... 94
  • Bij albo płać 17 paź 2004 Zatraciwszy instynkt samozachowawczy, Europa znajdzie się pod butem Arabii Dwa terrorystyczne dramaty rozpoczęły się w Iraku tego samego dnia. 19 sierpnia 2004 r. dżihadyści porwali dwunastu nepalskich robotników oraz dwóch francuskich reporterów. W obu historiach uderza... 98
  • Kochani mordercy 17 paź 2004 Pacyfiści w służbie terrorystów Dwie uratowane włoskie pacyfistki - Simona Pari i Simona Torretta - od chwili przybycia do Rzymu więcej dobrego mówią o porywaczach niż o własnym rządzie, który ocalił im życie. Dziękują za solidarność wszystkim muzułmanom na świecie.... 100
  • Unia nordycka 17 paź 2004 Skandynawowie nie chcą dyktatu "socjalistycznej Brukseli" Żyjemy jak rodzina - mówi "Wprost" Tarja Halonen, prezydent Finlandii. - Jesteśmy tacy sami, mamy wspólne wartości. Ale jak w każdej rodzinie dochodzi do kłótni. Przecież nawet domownicy różnią się mentalnością. Fin to... 102
  • Poligon Białoruś 17 paź 2004 Putin wprowadza system rządzenia przetestowany przez Łukaszenkę Za czasów Borysa Jelcyna Mińsk starał się naśladować zmiany zachodzące w Moskwie. Teraz wydaje się, że to Rosja Putina kopiuje system stosowany przez Aleksandra Łukaszenkę. W rzeczywistości Kreml wprowadza w... 104
  • Menu 17 paź 2004 Krótko po Wolsku Seks, owady i plankton Czytam sobie "Porady seksualne doktor Tatiany" Olivii Judson - cóż za zabawna, a zarazem wspaniała entomologiczna pornografia. Co za bogactwo erotycznych orientacji, przy... 106
  • Lewy sztokholmski 17 paź 2004 Przejawem postępującego, lewicowego zidiocenia jurorów jest literacka Nagroda Nobla dla Elfriede Jelinek Nagroda Nobla więcej mówi o sympatiach ideowych i politycznych jurorów niż o rzeczywistej klasie pisarskiej laureatów. Z każdym rokiem coraz bardziej. Tegoroczna Nagroda... 108
  • Pitt z Kożuchowską 17 paź 2004 Dubbing może uratować usychające polskie kino Grałem w filmie z Robertem De Niro i Martinem Scorsese - stwierdził amerykański komik Jack Black na ostatnim festiwalu w Cannes. Wypowiedź tę skwitowano wybuchem śmiechu, bo Black promował najnowszą amerykańską animację "Rybki z... 112
  • Sztukmistrz z Warszawy 17 paź 2004 Singer nie mógł i nie chciał zaakceptować Polski bez Żydów Mimo że 56 lat spędził w USA, pozostał pisarzem na wskroś warszawskim. Proza Isaaca Bashevisa Singera wyrastała z wielokulturowości przedwojennej stolicy Polski. Jego książki często zaludnia warszawski margines rodem... 114
  • Matematyk obiektywu 17 paź 2004 Polak Marian Schmidt to najwybitniejszy obok Henri Cartiera-Bressona mistrz kompozycji fotograficznej Jest uczniem Johna Nasha, matematyka, laureata Nagrody Nobla, znanego z nagrodzonego czterema Oscarami filmu "Piękny umysł". Marian Schmidt (mówi o sobie, że jest Polakiem... 116
  • Ueorgan Ludu 17 paź 2004 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy! TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 42 (107) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 11 października 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Noble 2004 Sukcesy polskiej nauki Polska nauka... 120
  • Skibą w mur 17 paź 2004 Jak doniosła prasa, w Łodzi sprzedają Jezusa Chrystusa jako kartonik zapachowy do samochodu Posezonowe obniżki cen mieszają się z ogólnym obniżaniem lotów. Drogie symbole okazują się nagle bardzo tanie. Zdaniem właścicieli lombardów, w dzisiejszych czasach każdą rzecz uważaną... 122

ZKDP - Nakład kontrolowany