Mata Hari Stalina

Mata Hari Stalina

Rosyjska aktorka i polski arystokrata przygotowywali zamach na Hitlera W końcu 1920 r., gdy w Rosji radzieckiej szalał głód i epidemie będące następstwem wyniszczającej wojny domowej, Olga Czechowa, 23-letnia aktorka znana już z kilku ról filmowych, zdecydowała się opuścić kraj, oficjalnie na kilka tygodni. Wydawało się to niezwykle trudne w warunkach bolszewickiego terroru, ale Czechowa wyjeżdżała z dokumentem podpisanym przez samą Nadieżdę Krupską, żonę Lenina. Czy była agentem tajnej policji politycznej? Nie ma na to dowodów, ale nie można wykluczyć, że łatwość, z jaką uzyskała zgodę na emigrację, była efektem wyznaczenia jej tajnej misji. Był to czas, gdy Feliks Dzierżyński, szef Nadzwyczajnej Komisji do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem, na rozkaz Lenina przystępował do rozprawy z rosyjską emigracją skupiającą się głównie w Paryżu i Berlinie. Olga, wyjeżdżając z Moskwy, pozostawiała tam męża Michaiła, bratanka pisarza Antoniego Czechowa, oraz córkę Adę. Musiała wiedzieć, że władza radziecka nie wybacza uciekinierom, a za ich postępki cierpią najbliżsi.
Z Moskwy do Hollywood
Zakutana w wełnianą chustę, w walonkach, ukrywając pierścionek z brylantem (przemyciła go przez granicę pod językiem), wysiadła z pociągu na berlińskim dworcu, gdzie powitała ją szkolna przyjaciółka. Następnego dnia sprzedała pierścionek, zyskując niewielką sumę pieniędzy na opłacenie wynajętego pokoju i kilka tygodni spokojnego życia. Na szczęście rosyjscy emigranci, pamiętający jej role w filmach "Kaliostro" i "Poslednije prikluczenia Arsena Lupin", pospieszyli z pomocą. Wielki książę Michaił zaprosił ją do restauracji berlińskiego Bristolu, a przypadek zdarzył, że byli tam producent filmowy Erich Pommer i reżyser Friedrich Wilhelm Murnau. Uroda Olgi zrobiła na nich tak duże wrażenie, że przysiedli się do stolika księcia, a dowiedziawszy się, że towarzyszka księcia jest aktorką i grała (co nie było prawdą) w teatrze Konstantina Stanisławskiego, zaproponowali jej rolę w filmie "Schloss Vogeloed".
Premiera, która odbyła się w kwietniu 1921 r. w Berlinie, przyniosła Oldze sukces, propozycje ról i angaż w Berliner Renaissance-Theater, w czym pomogła jej sprytnie podtrzymywana legenda o współpracy ze Stanisławskim. Biedna dziewczyna z Moskwy z miesiąca na miesiąc stała się sławna i bogata. Kupiła dom w modnej podberlińskiej dzielnicy i dwa samochody, zatrudniła liczną służbę i dwóch szoferów.
Nie ma dowodów na to, że w tym czasie wykonywała polecenia Dzierżyńskiego i działała przeciw rosyjskiej emigracji. Tyle że nikt z jej rodziny w Moskwie nie ucierpiał - władze bolszewickie zgodziły się nawet, aby jej córeczka wyjechała do Niemiec. Czechowa mogła więc być "uśpionym agentem". Radziecki wywiad szczególnie często stosował metodę długotrwałej budowy siatek szpiegowskich i rozsyłał po świecie agentów, którym dawał wiele lat na to, aby zaaklimatyzowali się w nowym środowisku, doszli do wysokich stanowisk, poznali ważnych ludzi, nie prowadząc działalności, która zwróciłaby uwagę kontrwywiadu. Nic dziwnego, że nikt z moskiewskiej centrali nie chciał przeszkadzać w karierze Olgi Czechowej, której ukoronowaniem był film dźwiękowy "Die Drei von der Tankstelle" zrealizowany w 1931 r. Nadzwyczaj pochlebne recenzje otworzyły jej drogę do Hollywood, gdzie nakręciła film "Love on Command". Amerykanie nie zachwycili się nią jednak, więc wróciła do Niemiec.

Przyjaciele z Kancelarii Rzeszy
Wiosną 1933 r., kilka tygodni po objęciu władzy przez nazistów, Czechowa została zaproszona na przyjęcie do Kancelarii Rzeszy. W tłumie gości rozpoznał ją Joseph Goebbels, od niedawna minister propagandy i oświecenia publicznego. Film był jego pasją, podobnie jak piękne aktorki. Niski (miał 150 cm wzrostu), pokraczny człowieczek - acz o błyskotliwym umyśle - odnajdował w towarzystwie urodziwych kobiet ukojenie kompleksów (jego żona Magda, dowiedziawszy się o romansie męża z czeską aktorką Lidią Baarovą, zażądała rozwodu). Goebbels stał się protektorem Czechowej, wprowadzając ją na rządowe salony. Czy kryło się za tym coś więcej niż podziw dla talentu i urody rosyjskiej gwiazdy? Powojenna prasa bulwarowa posuwała się nawet do podejrzeń, że Czechowa była kochanką Hitlera. Faktem jest, że bywała często na przyjęciach wydawanych przez najwyższych nazistowskich urzędników, przebywając tam obok Hitlera, Goeringa i Ribbentropa. Była również częstym gościem kobiecych spotkań organizowanych przez żony Josepha Goebbelsa, Hermanna Goeringa i Joachima von Ribbentropa.
Wciąż jednak pozostawała agentem "uśpionym", nie wykonywała zadań, które narażałyby ją na zdekonspirowanie, choć - jak zeznał jeden z szefów radzieckiego wywiadu - "regularnie kontaktowała się z NKWD". Od 1935 r. hitlerowskie Niemcy zacieśniały stosunki ze Związkiem Radzieckim, aż po zawarcie sojuszu w 1939 r. Wywiad NKWD nie miał więc potrzeby uruchamiania wszystkich szpiegów ani rozbudowy działalności agenturalnej, co mogłoby naruszyć oficjalną atmosferę zaufania i przyjaźni. Wydarzenia potoczyły się innym torem w grudniu 1940 r., gdy do Berlina przyjechał radziecki komisarz spraw zagranicznych Wiaczesław Mołotow, aby ustalić podział świata między Niemcy i Związek Radziecki. Olga Czechowa została zaproszona na dyplomatyczne przyjęcie, w czasie którego spotkała się z Wsiewołodem Mierkułowem, który od grudnia 1938 r. był pierwszym zastępcą komisarza NKWD. Długa rozmowa na osobności została oczywiście zauważona, ale w żadnym dokumencie nie ma wzmianki, o czym jeden z szefów radzieckich tajnych służb mógł rozmawiać z aktorką. Czyżby już wówczas rodził się projekt, w którym Olga Czechowa miała odegrać główną rolę, obok polskiego księcia i radzieckiego awanturnika?

Morderczy plan Kremla
"Tuż po tym jak Beria zwerbował Radziwiłła jako agenta, zaaranżowałem jego wyjazd do Berlina w 1940 r., odpowiadając w ten sposób na żądania dworów panujących Wielkiej Brytanii, Włoch i Szwecji, domagających się uwolnienia" - napisał w swoich wspomnieniach Paweł Sudopłatow, jeden z szefów radzieckiego wywiadu o księciu Januszu Radziwille. Polski arystokrata był szczególnie cenny dla radzieckiego wywiadu, gdyż cieszył się przyjaźnią Hermanna Goeringa, który miał przed wojną kilkakrotnie polować we włościach księcia pod Wilnem. Podobnie jak Czechowa, Radziwiłł, aresztowany po zajęciu polskich ziem wschodnich przez Armię Czerwoną we wrześniu 1939 r., zgodził się na współpracę z NKWD (według Sudopłatowa). Zwolniony z więzienia i odesłany do Berlina w 1940 r. pozostawał "uśpionym agentem". Okazał się potrzebny po agresji niemieckiej na Związek Radziecki w 1941 r. - wówczas na Kremlu powstał pomysł dokonania zamachu na Hitlera.
W najbliższym otoczeniu fuehrera przebywali Czechowa i Radziwiłł. Oni mieli otworzyć drogę przed zespołem uderzeniowym szkolonym w ZSRR, na którego czele stanął Lew Konstantynowicz Knipper, znany radziecki kompozytor i brat Olgi. Wysoki blondyn, doskonale mówiący po niemiecku wydawał się idealnym kandydatem na zabójcę Hitlera. Knipper od 1938 r. współpracował z NKWD, a jego żoną była doświadczona (i bezwzględna) agentka Maria Garikowna. Plan, opracowany pod nadzorem samego Ławrentija Berii, szefa NKWD, zakładał, że małżeństwo Knipperów przedostanie się do Niemiec, udając, że uciekli ze Związku Radzieckiego. Na miejscu mieliby zamieszkać u Olgi Czechowej. Potem do Berlina miało dotrzeć jedenastu zabójców, zrzuconych na spadochronach, wyposażonych w pistolety z tłumikami, granaty, miny i wszystko, co miało się przydać do uśmiercenia Hitlera, a może nawet innych niemieckich przywódców. Na miejscu dołączyłby do nich radziecki bokser Borys Miklaszewski (został zrzucony ze spadochronem w Niemczech w grudniu 1941 r., ale udawał, że przedostał się tam przez zieloną granicę, uciekając przed bolszewickim terrorem). Po wygranym pojedynku ze słynnym niemieckim czempionem Maxem Schmelingiem Rosjanin zyskał popularność i możliwość dotarcia do najwyższych urzędników nazistowskiego państwa.
W końcu 1942 r. wszystko było gotowe do przeprowadzenia akcji. Zamachowcy prawdopodobnie opuścili Moskwę i przebywali w jednym z neutralnych państw. Nagle Stalin zmienił zdanie. Uznał, że zabicie Hitlera oddałoby władzę w Niemczech w ręce ludzi gotowych zawrzeć pokój ze Stanami Zjednoczonymi i Wielką Brytanią, a to byłoby niekorzystne dla Związku Radzieckiego, który musiałby prowadzić wojnę samotnie, w dodatku pozbawiony zachodniej pomocy. Zamachowcy zostali odwołani, a Czechowa mogła odetchnąć z ulgą. Doskonale wiedziała, co jej groziło w wypadku niepowodzenia misji. Bez wątpienia wykonywała zadania agentki mającej dostęp do największych niemieckich tajemnic, choć do dzisiaj nie ujawniono, jakie informacje przekazywała do Moskwy. Jej zasługi musiały być jednak wielkie, skoro po wojnie potraktowano ją ze szczególnymi honorami.

Beria jednoczy Niemcy
Radzieckie oddziały kontrwywiadu Siersz, posuwające się tuż za frontowymi oddziałami wdzierającymi się do Berlina w kwietniu 1945 r., szybko odnalazły Olgę mieszkającą w pobliżu Poczdamu. Zabrana do kwatery szefa oddziału kontrwywiadu została przewieziona do Poznania, a stamtąd samolotem do Moskwy. Nie była tam długo i już w czerwcu 1945 r. powróciła do Berlina. Radzieckie władze okupacyjne oddały do jej dyspozycji dużą willę w podstołecznej dzielnicy, wyremontowano jej dwa samochody, zaopatrzono w zapas żywności na dwa miesiące, węgiel i dużą sumę pieniędzy. Pieczę nad bezpieczeństwem kobiety przejęło trzech żołnierzy pełniących stałą wartę przed jej domem. Czasami niemiecka prasa zakłócała jej spokój, donosząc, że była kochanką Hitlera, że w jej domu miał być pokój zarezerwowany dla fuehrera, a ona miała bywać w polowych kwaterach wodza. Radzieckie władze okupacyjne zawsze energicznie reagowały na takie oszczerstwa, zamieszczając sprostowania.
Ponownie wielką rolę w historii Europy Czechowa miała odegrać w 1953 r. na polecenie Ławrentija Berii, który po śmierci Stalina zamierzał przejąć władzę w państwie i dokonać radykalnych reform. Zamierzał doprowadzić do zjednoczenia Niemiec, co miałoby zyskać amerykańską pomoc dla zniszczonego ZSRR. Jego osobistymi wysłannikami mieli być książę Radziwiłł, wysłany do USA, i Olga Czechowa, podejmująca negocjacje z władzami RFN. Beria, obalony przez Nikitę Chruszczowa w czerwcu 1953 r., nie zdążył zrealizować niezwykłego planu. Olga, wykorzystując zamieszanie, jakie powstało w Berlinie, gdy uwięziono lub odesłano do Moskwy setki popleczników Berii, przeniosła się do RFN. Nie zerwała kontaktów z radzieckim wywiadem. Musiała za coś żyć, a wojna spopieliła jej fortunę. Resztki pieniędzy zainwestowała w studio filmowe w Monachium, które splajtowało po kilku miesiącach. Niespodziewanie w 1955 r. znalazła wystarczająco dużo pieniędzy, aby założyć wielką firmę Olga Tschechova Kosmetik, która w ocenie amerykańskiego wywiadu była finansowana przez radzieckie tajne służby.
Jaką rolę odegrała Czechowa w najbardziej tragicznym okresie XX wieku? To wciąż tajemnica archiwów radzieckich tajnych służb. Czechowa zmarła na leukemię w 1980 r. Przed śmiercią powtórzyła gest swojego wielkiego kuzyna Antoniego Czechowa, który nim wydał ostatnie tchnienie, zażądał, by podano mu kieliszek szampana.
Okładka tygodnika WPROST: 43/2004
Więcej możesz przeczytać w 43/2004 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 2
  • Mary IP
    naprawdę interesująca historia ciekawe co by było gdy by udało się Czechowej dokonać zamachu na Hitlera
    • Mary IP
      naprawde interesująca historia ciekawe co by było gdy by jednak dokonali zamachu na Hitlera

      Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2004 (1143)

      • Wprost od czytelników 24 paź 2004 LUDZIE Z KAPUSTY To dobrze, iż ktoś w końcu zaczyna się interesować stanem polskiej prokuratury, która z miejsca rzekomej sprawiedliwości permanentnie przemienia się w załatwialnię interesów osobistych niektórych... 3
      • Na stronie - Spokojnie, to tylko mafia 24 paź 2004 Coraz więcej wskazuje na to, iż capo di tutti capi naszych paliwowych mafiosów rezyduje w Moskwie Albo Polska czym prędzej przejmie władzę w naszej petromafii, albo petromafia ostatecznie przejmie władzę w Polsce - tak jak w latach 80. przejęła władzę we Włoszech. A jako że... 3
      • Skaner 24 paź 2004 Mam dość Polski! - "Wprost" rozmawia z płk. Władimirem Ałganowem 8
      • Dossier 24 paź 2004 Gdybym miał się spotykać z samymi uczciwymi ludźmi, miałbym mnóstwo wolnego czasu TVN 24 ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI, prezydent RP Psychicznie i merytorycznie do rządzenia się przygotowuję. Tak na wszelki wypadek "Życie... 9
      • Sawka 24 paź 2004 10
      • Kadry 24 paź 2004 11
      • Playback 24 paź 2004 13
      • M&M 24 paź 2004 WOTUM KORYTUM PROLONGATUM Ufać albo nie ufać. Oto jest pytanie. Werdykt - ufać. W czas afer skąd to zaufanie? Cóż uchwaliła Sejmu większość znakomita? To wotum zaufania do swego koryta. 13
      • Poczta 24 paź 2004 Z życia koalicji W rubryce "Z życia koalicji" (nr 41) stwierdza się, że poseł Sebastian Florek wygrał w wyborach z posłem Tadeuszem Iwińskim, co zupełnie nie odpowiada prawdzie. W ostatnich wyborach do Sejmu we wrześniu 2001 r.... 13
      • Nałęcz - Śladem Piłsudskiego i Dmowskiego 24 paź 2004 Co opozycja zepsuje dziś, jutro sama będzie musiała naprawić Obrona interesów międzynarodowych, w tym pełnej podmiotowości i suwerenności, jest najważniejszą sprawą dla każdego państwa. Dlatego tam, gdzie liczy się racja stanu, na dalszy plan schodzą interesy partyjne i... 14
      • Ryba po polsku - Bajka o smoku i polskich dziewicach 24 paź 2004 Możemy się obyć bez wielu rzeczy, nawet bez ropy naftowej, ale wciąż nie możemy się jeszcze obyć bez Ałganowa. We wszystkich historiach ze smokami najmniej się zawsze mówiło o dusznych i moralnych cierpieniach dziewic. Smok, wiadomo, ryczy, pluje ogniem i pożera. Rycerz... 15
      • Z życia koalicji 24 paź 2004 Rząd Belki uratowany! Uff, co za ulga, gdzie my byśmy takich drugich cyrkowców znaleźli?! Widzieliśmy, jak po Sejmie jeszcze przed głosowaniem nerwowo przechadzał się minister sprawiedliwości Andrzej Kalwas. Uroczy człowiek.... 16
      • Z życia opozycji 24 paź 2004 Prawo i Sprawiedliwość uczyni z Polski raj na ziemi. Nabuduje od cholery autostrad, a także trzy miliony mieszkań. W zacnym planie PiS nie ma jednak wzmianki, ile z tych mieszkań przypadnie znanemu artyście Janowi Marii Jackowskiemu. LPR... 17
      • Fotoplastykon 24 paź 2004 18
      • Naftomafia walczy o władzę 24 paź 2004 Gdy 18 lipca 2003 r. doszło w Wiedniu do dwóch spotkań rosyjskiego szpiega Władimira Ałganowa z najbogatszym Polakiem Janem Kulczykiem, od referendum w sprawie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej minęło dopiero pięć tygodni. Za dziewięć miesięcy Polska miała się stać... 20
      • Państwowa ośmiornica 24 paź 2004 Włoskie państwo było zakładnikiem korupcyjno-mafijnego systemu, bo jego udziałowcami byli politycy i organy państwa. 10 miliardów złotych straciło państwo wskutek działalności mafii paliwowej. Nie chodzi o państwo polskie, lecz włoskie. Afera podobna do tej, jaką zajmuje się... 28
      • Koniec świata salonów 24 paź 2004 Towarzystwo cofa się jak Hitler - na wszystkich frontach Salon ustępuje. To już nie on decyduje o tym, jak uprawia się politykę, biznes czy dziennikarstwo. Najlepiej widać to w partyjnych sondażach. Do zwycięstwa prą siły, których na salony się nie wpuszcza: Prawo i... 32
      • Belka niemocy 24 paź 2004 Studenci i internauci orzekli: "Belka musi odejść", ale Sejm przedłużył dryfowanie rządu. Wzrost gospodarczy, wyższy eksport, wzrost produkcji - to główne, zdaniem zwolenników Marka Belki, atuty jego rządu. Gabinet marzeń, najlepszy rząd ostatniej dekady? Rzeczywistość jednak... 36
      • Bazylika rodzinna 24 paź 2004 Reporterzy "Wprost" i Polsatu odsłaniają kulisy dymisji księdza Eugeniusza Makulskiego z Lichenia Ledwie ksiądz Eugeniusz Makulski zakończył budowę bazyliki w Licheniu (została poświęcona w czerwcu 2004 r.), a już został odwołany z funkcji jej kustosza. Makulski był legendą -... 40
      • Wisła nad Jordanem 24 paź 2004 Polskość stała się częścią żydowskiej duszy Wielu Żydów urodzonych w Polsce zwraca się do władz Rzeczypospolitej o nadanie im bądź przywrócenie polskiego obywatelstwa. W ten sposób chcą nawiązać do wspólnego dziedzictwa. Już czwarte pokolenie polskich Żydów jest świadome... 44
      • Giełda 24 paź 2004 Hossa Świat Cykliczny Nobel Norweg Finn E. Kydland i Amerykanin Edward C. Prescott zostali tegorocznymi laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii. Za pracę wyjaśniającą, w jaki sposób na cykle koniunkturalne wpływają takie... 46
      • Autostrada do kasy 24 paź 2004 Każda inwestycja publiczna to skok na kieszeń podatnika Czy jeden most może kosztować tyle, ile półtora takiego samego mostu, jeden tunel tyle, ile półtora takiego samego tunelu, jedna linia metra tyle, ile dwie takie same linie, jeden basen tyle, ile pięć takich samych... 48
      • Chiny tankują 24 paź 2004 Na drogie paliwa skazali nas Chińczycy Ponad 50 dolarów za baryłkę ropy! I to nie koniec. Świat ciągle nie chce zrozumieć, że taniej już nie będzie, że będzie tylko drożej. Cena ropy stała się miernikiem stabilności... 52
      • Balcerowicz wprost 24 paź 2004 Rozsądne społeczeństwa trzymają pieniądz z dala od polityki O pieniądzu mówi się dużo i nierzadko błędnie. Na przykład często słyszymy: "Chciałbym mieć więcej pieniędzy", tymczasem w tym zdaniu nie chodzi o pieniądz, lecz o dochód, który jest zwykle (ale nie musi być) w... 58
      • 2 x 2 = 4 - Tyrania status quo 24 paź 2004 Jak najmniej zmieniać i jak najwięcej utrzymywać w rękach państwa - to polityka polskiej lewicy Tytuł tej znanej książki Miltona i Rose Friedmanów pasuje jak ulał do oceny rządów naszej kochanej lewicy w latach polskiej transformacji. Od samego początku, od roku 1990, nawet... 60
      • Supersam 24 paź 2004 Węsząca bramka Amerykański koncern General Electric opracował urządzenie o nazwie EntryScan3, które w kilka sekund potrafi sprawdzić, czy dana osoba miała kontakt z materiałami wybuchowymi lub narkotykami. Bramka jest w stanie... 62
      • Kto się boi IQ? 24 paź 2004 Testy inteligencji stały się bronią masowego rażenia w rękach zwolenników eugeniki Testy mierzące iloraz inteligencji to narzędzie zniewolenia jednostki - pisały kilka lat temu feministki. Testy IQ miały być bezużyteczne, bo tak naprawdę liczy się tzw. inteligencja... 64
      • Plac przemienienia 24 paź 2004 Grób Nieznanego Żołnierza znowu będzie częścią Pałacu Saskiego Niewiele jest miejsc w Warszawie tak wypełnionych historią jak plac Józefa Piłsudskiego. Kiedyś był to plac Saski, podczas okupacji Adolf Hitler Platz, a po wojnie plac Zwycięstwa. Od pół wieku pozostaje on... 70
      • Pajace futbolu 24 paź 2004 Trendy fryzury, kilogramy biżuterii i rozległe tatuaże są dla polskich piłkarzy ważniejsze od dobrej gry Moi piłkarze więcej czasu spędzają przed lustrem, wcierając żel we włosy, niż poświęcają się treningowi - narzekał niedawno Felix Magath, trener Bayernu Monachium.... 72
      • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Zupa na gwoździu 24 paź 2004 Drogi Przyjacielu! Wracam właśnie z lokalu, którego nazwy z litości nie wymienię, gdzie zamówiłem zupę ze świeżych grzybów. Kiedy w nazwie potrawy pojawiają się "świeże grzyby", to zawsze chodzi o podgrzybki. Wiadomo, że to nie to samo co prawdziwki, maślaki czy gąski, ale i... 76
      • Druga płeć - Za przeproszeniem 24 paź 2004 Włos się jeży, kiedy młode Polki pytane o bicie seksualnego rekordu odpowiadają: "Jak ktoś chce, to czemu nie" Namieszały tegoroczne noblistki, oj, namieszały. Już wydawało się, że świat zdołał zapomnieć o zeszłorocznej laureatce pokojowej Nagrody Nobla Szirin Ebadi, a tu... 77
      • Mata Hari Stalina 24 paź 2004 Rosyjska aktorka i polski arystokrata przygotowywali zamach na Hitlera W końcu 1920 r., gdy w Rosji radzieckiej szalał głód i epidemie będące następstwem wyniszczającej wojny domowej, Olga Czechowa, 23-letnia aktorka znana już z kilku ról filmowych, zdecydowała się opuścić... 78
      • Know-how 24 paź 2004 Nagrobek gwiazdy Dzięki połączonej pracy kosmicznych teleskopów: Spitzera, Hubble'a i Chandra, uczeni są bliscy rozszyfrowania tajemnicy supernowej Keplera, która rozbłysła na niebie przed 400 laty. To ostatnia gwiazda,... 81
      • Licho w Spielbergu 24 paź 2004 Polskę czeka epidemia choroby nadpobudliwości Co łączy byłego prezydenta USA Johna F. Kennedy`ego, twórcę magazynu biznesowego "Forbes" Malcolma Forbesa, malarza Salvadora Dalego, reżysera Stevena Spielberga, komika Billa Cosby`ego, koszykarza Michaela Jordana i piosenkarkę... 82
      • Młot na serce 24 paź 2004 Ciśnienie tętnicze 140/80, uznawane dotychczas za właściwe, jest wielkim zagrożeniem dla serca Bill Clinton miał tylko nieznacznie podwyższone ciśnienie tętnicze krwi (136/84 mm Hg), gdy lekarze wykryli u niego zaawansowaną miażdżycę. 58-letni były prezydent USA musiał się... 86
      • Klątwa Dżyngis-chana 24 paź 2004 Archeolodzy bliscy odkrycia grobu legendarnego wodza Mongołów? Dżyngis-chan, założyciel imperium mongolskiego w XIII wieku, przed śmiercią zrobił wszystko, by ukryć swój grób przed poszukiwaczami skarbów i rabusiami. Nadzieja na odkrycie po 800 latach miejsca jego pochówku... 88
      • Bez granic 24 paź 2004 Maskotka Jelcyn Dla was cały czas jestem talizmanem zwycięstwa" - rzucił w stronę rosyjskich tenisistek Borys Jelcyn. Pięć lat po przejściu na emeryturę były prezydent oddał się swojej największej miłości, czyli tenisowi. Stara... 90
      • Śmiertelna bierność 24 paź 2004 Jak zamerykanizować Europę? Pierwszym spotkaniem ministerialnym, w którym uczestniczyłem po objęciu urzędu w administracji prezydenta Reagana, był szczyt ministrów obrony państw NATO we Frankfurcie nad Menem w kwietniu 1981 r. Jak często w owej epoce, spierano się o... 92
      • Osama w prezencie 24 paź 2004 Niewielka przewaga, jaką uzyskał Kerry po debatach, może zniknąć w kolejnych sondażach Sztaby wyborcze wycofują już reklamy ze stanów, które w końcowym etapie kampanii uznaje się za stracone lub bezpieczne. Cała uwaga politycznych strategów skupi się na niezdecydowanych.... 96
      • Szczerbienie tryzuba 24 paź 2004 Rosjanie wybierają prezydenta Ukrainy By wyeliminować z gry Wiktora Juszczenkę, faworyta ukraińskich wyborów prezydenckich, użyto prawdopodobnie śmiertelnej trucizny - rycyny. Podano ją liderowi opozycji - jak twierdzą jego współpracownicy - podczas posiłku w samolocie. Były... 98
      • Gabinet pełen populistów 24 paź 2004 Litwa to barometr nastrojów politycznych w Europie Środkowej i Wschodniej Po Litwie partie populistyczne odniosą sukces w najbliższych wyborach w Polsce, w Czechach i na Węgrzech - mówi "Wprost" Vytautas Radzvilas, politolog, szef wileńskiego ośrodka analitycznego... 101
      • Wiele hałasu o nic 24 paź 2004 Rozmowa z Wolfgangiem Thiersem, przewodniczącym Bundestagu 102
      • Egipt tańczy z Al-Kaidą 24 paź 2004 Pod hasłem wojny z terroryzmem młody Mubarak chce wyrwać władzę z rąk ojca Egipt, jak mawiają Arabowie, jest zwierciadłem Bliskiego Wschodu, a cokolwiek tam się dzieje, dzieje się w całym świecie arabskim. Gdy 6 października 1981 r. w Kairze zamordowano prezydenta Anwara... 104
      • Menu 24 paź 2004 Krótko po Wolsku Felieton nobliwy Jako człowiek dojrzały w każdym szaleństwie poszukuję metody lub przynajmniej klucza. Mając go, mógłbym z dużym wyprzedzeniem trafnie przewidywać choćby laureatów głośnych... 106
      • Kino panicznego niepokoju 24 paź 2004 Alfred Hitchcock pokazywał morderstwa tak jak inni sceny miłosne Był najczęściej nominowanym i najczęściej pomijanym reżyserem w historii Oscarów. Aż sześć razy został przez jurorów załatwiony odmownie. Steven Spielberg ma na swoim koncie pięć nominacji, ale przynajmniej dwie... 108
      • Renegat rocka 24 paź 2004 Filmy dla uszu śpiewa Tom Waits głosem skorodowanym przez bourbona i papierosy Jego songi zaludniają prawie sami pokręceni bohaterowie - dziwacy, nieudacznicy, poobijani przez życie romantycy, a także nieboszczycy i duchy. Nowy album Toma Waitsa "Real Gone" wyróżnia się... 112
      • Magiczka z Cambridge 24 paź 2004 Susanna Clarke może przyćmić sławę J.K. Rowling Nigdy nie przeczytała "Harry'ego Pottera" J.K. Rowling, za to uwielbia XIX-wieczny świat powieści Jane Austen. Miłość do magii zaszczepił w niej C.S. Lewis, a umiłowanie księgi - Umberto Eco i Jorge Luis Borges. 45-letnia... 114
      • Krzyk ryb 24 paź 2004 Problemy aborcji i eutanazji zastępują w komiksach błahe historyjki przygodowe Komiks to sztuka wtórna i drugorzędna. A jeśli jest coś wart, to i tak nie ma to większego znaczenia, bo wiedzą o tym tylko fanatycy tego gatunku. Tak uważa większość krytyków w Polsce. Kiedy... 116
      • DVD Kamila Śmiałkowskiego 24 paź 2004 Szkoła rocka ***** Reżyseria: Richard Linklater W rolach głównych: Jack Black, Joan Cusack USA 2003 r. Zadziwiająco udana próba nakręcenia "Stowarzyszenia umarłych poetów" ery MTV. Wielka w tym zasługa Jacka... 117
      • Ueorgan Ludu 24 paź 2004 Znowu powstają komitety kolejkowe Ogromny run właścicieli PKO BP na pałace, biżuterię i inne dobra Ledwie skończyły się kolejki przed placówkami PKO BP, a już powstają kolejne. Tym razem nowi właściciele banku pojawiają się... 120
      • Skibą w mur - Cytrynowe jaja 24 paź 2004 Kicz jest jak inwalidzka renta czy dziwka na dworcu - łatwy w odbiorze Świat jest tak skonstruowany, że jednych kręci Michał Anioł, a innych Michał Wiśniewski. Jednych podniecają cienie w malarstwie Rembrandta, a innych cienie pod oczami modelek w klipach Snoop Dogga. Jedni... 122

      ZKDP - Nakład kontrolowany