Klątwa Dżyngis-chana

Klątwa Dżyngis-chana

Archeolodzy bliscy odkrycia grobu legendarnego wodza Mongołów? Dżyngis-chan, założyciel imperium mongolskiego w XIII wieku, przed śmiercią zrobił wszystko, by ukryć swój grób przed poszukiwaczami skarbów i rabusiami. Nadzieja na odkrycie po 800 latach miejsca jego pochówku nigdy jednak nie była tak wielka jak dziś. Archeolodzy japońsko-mongolskiej ekspedycji twierdzą, że odkopali pałac-mauzoleum wodza w rejonie Awraga w środkowej Mongolii, około 250 km na wschód od Ułan Bator, stolicy kraju. Budynek zachował się jedynie na poziomie fundamentów, ale na podstawie znalezionej tam ceramiki można stwierdzić, że pochodzi z czasów, gdy żył Dżyngis-chan. Badacze sądzą, że uda się im odnaleźć grób mongolskiego chana chanów, ponieważ miejsce pochówku powinno się znajdować w niewielkiej odległości od mauzoleum, od którego, jak wspominają starożytne teksty, kondukt dworzan codziennie odbywał procesję do grobu.


Pałace w jurtach
Według "Tajnej historii Mongołów", anonimowej księgi z XIII wieku, wódz Mongołów zmarł 18 sierpnia 1227 r. po upadku z konia podczas jednej z wojskowych kampanii. Zgodnie z jego rozkazem żołnierze zawieźli ciało w góry Burchan Kaldun na północ od Ułan Bator. Legenda głosi, że tysiąc żołnierzy chana zostało złożonych na grobie w ofierze. Pozostałych 800 wróciło do Karakorum, ówczesnej stolicy Mongolii. Zamordowano ich, by nie mogli zdradzić miejsca pochówku. Zabito też wszystkich wieśniaków, którzy widzieli kondukt żałobny. Na grobie Dżyngis-chana nie wystawiono żadnego pomnika. Przez wiele miesięcy wypasano tam tysiące koni, by nikt nie mógł rozpoznać zarysu grobu w stratowanej kopytami ziemi. Jedynie wyznaczeni strażnicy znali miejsce pochówku chana. By je odnaleźć, zabijali małego wielbłąda i szczątki grzebali w okolicy grobu. Matka wielbłądzica potrafiła później doprowadzić ich na miejsce.
Obrzędy ku czci wodza nie odbywały się na jego grobie, lecz w ośmiu jurtach zwanych ośmioma białymi pałacami, w których przechowywano pamiątki i relikwie - portrety, święte księgi, elementy uzbrojenia. Jurty odwiedzali pielgrzymi, przy okazji świąt składano ofiary, tam odbywały się koronacje mongolskich chanów. Święte jurty zostały zlikwidowane w latach 50. przez władze Chińskiej Republiki Ludowej. W zamian Chińczycy wznieśli w latach 1954--1956 "oficjalne" mauzoleum Dżyngis-chana - kolorowy budynek w tradycyjnym, chińskim stylu, nie mający nic wspólnego z kulturą Mongołów. Podczas chińskiej rewolucji kulturalnej mauzoleum zniszczono, przepadły też relikwie związane z kultem chana (dziś można oglądać jedynie ich repliki). Zniknęły również inne "nieoficjalne" mauzolea Dżyngis-chana.

Wróg ludu
Za czasów Związku Radzieckiego Dżyngis-chan był uważany za wroga ludu, nie wolno było nawet wymawiać jego imienia. Dopiero gdy Mongolia odzyskała niezależność, legendarny wódz ponownie stał się oficjalnym bohaterem narodowym. Jego twarz zdobi mongolskie banknoty i etykiety na butelkach wódki. W pracach naukowych pomija się okrucieństwo chana i podkreśla jego zasługi cywilizacyjne, takie jak edykt prawny chroniący kobiety, zakaz wykorzystywania żołnierzy jako niewolników oraz rolę, jaką odegrał w nawiązaniu kontaktów między Wschodem a Zachodem. Gdyby udało się odnaleźć grób Dżyngis-chana, stałby się on niewątpliwie atrakcją turystyczną ubogiej Mongolii.
Zgodnie z mongolską tradycją w grobie wielkiego wodza znajdują się łupy z jego kampanii, skarby wspanialsze niż w grobowcu Tutenchamona. Większość Mongołów ma jednak niechętny stosunek do poszukiwań grobu. Według mongolskich wierzeń, po odkopaniu ciała zmarłego zniszczeniu ulega jego dusza. Prof. Shinpei Kato z tokijskiego uniwersytetu Kokugakuin, kierujący ekspedycją, zapewnia, że gdy tylko grób zostanie odnaleziony, Japończycy zrezygnują z badań. Zdaniem Kato, szczątki narodowego bohatera powinni odkopywać sami Mongołowie i to oni zdecydują, jak daleko prace się posuną.

Fatamorgana grobowca
Wielu badaczy wątpi w możliwość odnalezienia grobu Dżyngis-chana. Dwa lata temu równiny i wzgórza Mongolii przeczesywała ekipa prof. Johna Woodsa, dyrektora ośrodka studiów bliskowschodnich na uniwersytecie w Chicago. Sponsorem tej wyprawy był Maury Kravitz, chicagowski prawnik, który wzbogacił się na handlu złotem. Kravitz ma największą na świecie prywatną kolekcję książek i zabytków związanych z historią Mongołów, a jego marzeniem jest odnalezienie grobu władcy.
Amerykańska ekspedycja zlokalizowała cmentarzysko z XIII wieku niedaleko miejsca urodzenia Dżyngis-chana. Nie podjęto jednak prac wykopaliskowych, gdyż Dashiin Byambasuren, ówczesny premier Mongolii, oskarżył ekipę o próbę zbezczeszczenia miejsca spoczynku chana i cofnął pozwolenie na badania. Podobnie było na początku lat 90., gdy Japończycy próbowali zlokalizować grób przy użyciu fotografii satelitarnej. Im również nie wydano zgody na spenetrowanie miejsc, gdzie wielki wódz mógł być pochowany. Wielu badaczy podejrzewa, że władze robią to celowo, bo Dżyngis-chan w ogóle nie ma grobu. "Jego ciało, zgodnie z mongolską tradycją, zostało po prostu porzucone na pustyni" - twierdzi prof. Morris Rossabi, orientalista z Columbia University.
Okładka tygodnika WPROST: 43/2004
Więcej możesz przeczytać w 43/2004 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2004 (1143)

  • Wprost od czytelników 24 paź 2004 LUDZIE Z KAPUSTY To dobrze, iż ktoś w końcu zaczyna się interesować stanem polskiej prokuratury, która z miejsca rzekomej sprawiedliwości permanentnie przemienia się w załatwialnię interesów osobistych niektórych... 3
  • Na stronie - Spokojnie, to tylko mafia 24 paź 2004 Coraz więcej wskazuje na to, iż capo di tutti capi naszych paliwowych mafiosów rezyduje w Moskwie Albo Polska czym prędzej przejmie władzę w naszej petromafii, albo petromafia ostatecznie przejmie władzę w Polsce - tak jak w latach 80. przejęła władzę we Włoszech. A jako że... 3
  • Skaner 24 paź 2004 Mam dość Polski! - "Wprost" rozmawia z płk. Władimirem Ałganowem 8
  • Dossier 24 paź 2004 Gdybym miał się spotykać z samymi uczciwymi ludźmi, miałbym mnóstwo wolnego czasu TVN 24 ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI, prezydent RP Psychicznie i merytorycznie do rządzenia się przygotowuję. Tak na wszelki wypadek "Życie... 9
  • Sawka 24 paź 2004 10
  • Kadry 24 paź 2004 11
  • Playback 24 paź 2004 13
  • M&M 24 paź 2004 WOTUM KORYTUM PROLONGATUM Ufać albo nie ufać. Oto jest pytanie. Werdykt - ufać. W czas afer skąd to zaufanie? Cóż uchwaliła Sejmu większość znakomita? To wotum zaufania do swego koryta. 13
  • Poczta 24 paź 2004 Z życia koalicji W rubryce "Z życia koalicji" (nr 41) stwierdza się, że poseł Sebastian Florek wygrał w wyborach z posłem Tadeuszem Iwińskim, co zupełnie nie odpowiada prawdzie. W ostatnich wyborach do Sejmu we wrześniu 2001 r.... 13
  • Nałęcz - Śladem Piłsudskiego i Dmowskiego 24 paź 2004 Co opozycja zepsuje dziś, jutro sama będzie musiała naprawić Obrona interesów międzynarodowych, w tym pełnej podmiotowości i suwerenności, jest najważniejszą sprawą dla każdego państwa. Dlatego tam, gdzie liczy się racja stanu, na dalszy plan schodzą interesy partyjne i... 14
  • Ryba po polsku - Bajka o smoku i polskich dziewicach 24 paź 2004 Możemy się obyć bez wielu rzeczy, nawet bez ropy naftowej, ale wciąż nie możemy się jeszcze obyć bez Ałganowa. We wszystkich historiach ze smokami najmniej się zawsze mówiło o dusznych i moralnych cierpieniach dziewic. Smok, wiadomo, ryczy, pluje ogniem i pożera. Rycerz... 15
  • Z życia koalicji 24 paź 2004 Rząd Belki uratowany! Uff, co za ulga, gdzie my byśmy takich drugich cyrkowców znaleźli?! Widzieliśmy, jak po Sejmie jeszcze przed głosowaniem nerwowo przechadzał się minister sprawiedliwości Andrzej Kalwas. Uroczy człowiek.... 16
  • Z życia opozycji 24 paź 2004 Prawo i Sprawiedliwość uczyni z Polski raj na ziemi. Nabuduje od cholery autostrad, a także trzy miliony mieszkań. W zacnym planie PiS nie ma jednak wzmianki, ile z tych mieszkań przypadnie znanemu artyście Janowi Marii Jackowskiemu. LPR... 17
  • Fotoplastykon 24 paź 2004 18
  • Naftomafia walczy o władzę 24 paź 2004 Gdy 18 lipca 2003 r. doszło w Wiedniu do dwóch spotkań rosyjskiego szpiega Władimira Ałganowa z najbogatszym Polakiem Janem Kulczykiem, od referendum w sprawie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej minęło dopiero pięć tygodni. Za dziewięć miesięcy Polska miała się stać... 20
  • Państwowa ośmiornica 24 paź 2004 Włoskie państwo było zakładnikiem korupcyjno-mafijnego systemu, bo jego udziałowcami byli politycy i organy państwa. 10 miliardów złotych straciło państwo wskutek działalności mafii paliwowej. Nie chodzi o państwo polskie, lecz włoskie. Afera podobna do tej, jaką zajmuje się... 28
  • Koniec świata salonów 24 paź 2004 Towarzystwo cofa się jak Hitler - na wszystkich frontach Salon ustępuje. To już nie on decyduje o tym, jak uprawia się politykę, biznes czy dziennikarstwo. Najlepiej widać to w partyjnych sondażach. Do zwycięstwa prą siły, których na salony się nie wpuszcza: Prawo i... 32
  • Belka niemocy 24 paź 2004 Studenci i internauci orzekli: "Belka musi odejść", ale Sejm przedłużył dryfowanie rządu. Wzrost gospodarczy, wyższy eksport, wzrost produkcji - to główne, zdaniem zwolenników Marka Belki, atuty jego rządu. Gabinet marzeń, najlepszy rząd ostatniej dekady? Rzeczywistość jednak... 36
  • Bazylika rodzinna 24 paź 2004 Reporterzy "Wprost" i Polsatu odsłaniają kulisy dymisji księdza Eugeniusza Makulskiego z Lichenia Ledwie ksiądz Eugeniusz Makulski zakończył budowę bazyliki w Licheniu (została poświęcona w czerwcu 2004 r.), a już został odwołany z funkcji jej kustosza. Makulski był legendą -... 40
  • Wisła nad Jordanem 24 paź 2004 Polskość stała się częścią żydowskiej duszy Wielu Żydów urodzonych w Polsce zwraca się do władz Rzeczypospolitej o nadanie im bądź przywrócenie polskiego obywatelstwa. W ten sposób chcą nawiązać do wspólnego dziedzictwa. Już czwarte pokolenie polskich Żydów jest świadome... 44
  • Giełda 24 paź 2004 Hossa Świat Cykliczny Nobel Norweg Finn E. Kydland i Amerykanin Edward C. Prescott zostali tegorocznymi laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii. Za pracę wyjaśniającą, w jaki sposób na cykle koniunkturalne wpływają takie... 46
  • Autostrada do kasy 24 paź 2004 Każda inwestycja publiczna to skok na kieszeń podatnika Czy jeden most może kosztować tyle, ile półtora takiego samego mostu, jeden tunel tyle, ile półtora takiego samego tunelu, jedna linia metra tyle, ile dwie takie same linie, jeden basen tyle, ile pięć takich samych... 48
  • Chiny tankują 24 paź 2004 Na drogie paliwa skazali nas Chińczycy Ponad 50 dolarów za baryłkę ropy! I to nie koniec. Świat ciągle nie chce zrozumieć, że taniej już nie będzie, że będzie tylko drożej. Cena ropy stała się miernikiem stabilności... 52
  • Balcerowicz wprost 24 paź 2004 Rozsądne społeczeństwa trzymają pieniądz z dala od polityki O pieniądzu mówi się dużo i nierzadko błędnie. Na przykład często słyszymy: "Chciałbym mieć więcej pieniędzy", tymczasem w tym zdaniu nie chodzi o pieniądz, lecz o dochód, który jest zwykle (ale nie musi być) w... 58
  • 2 x 2 = 4 - Tyrania status quo 24 paź 2004 Jak najmniej zmieniać i jak najwięcej utrzymywać w rękach państwa - to polityka polskiej lewicy Tytuł tej znanej książki Miltona i Rose Friedmanów pasuje jak ulał do oceny rządów naszej kochanej lewicy w latach polskiej transformacji. Od samego początku, od roku 1990, nawet... 60
  • Supersam 24 paź 2004 Węsząca bramka Amerykański koncern General Electric opracował urządzenie o nazwie EntryScan3, które w kilka sekund potrafi sprawdzić, czy dana osoba miała kontakt z materiałami wybuchowymi lub narkotykami. Bramka jest w stanie... 62
  • Kto się boi IQ? 24 paź 2004 Testy inteligencji stały się bronią masowego rażenia w rękach zwolenników eugeniki Testy mierzące iloraz inteligencji to narzędzie zniewolenia jednostki - pisały kilka lat temu feministki. Testy IQ miały być bezużyteczne, bo tak naprawdę liczy się tzw. inteligencja... 64
  • Plac przemienienia 24 paź 2004 Grób Nieznanego Żołnierza znowu będzie częścią Pałacu Saskiego Niewiele jest miejsc w Warszawie tak wypełnionych historią jak plac Józefa Piłsudskiego. Kiedyś był to plac Saski, podczas okupacji Adolf Hitler Platz, a po wojnie plac Zwycięstwa. Od pół wieku pozostaje on... 70
  • Pajace futbolu 24 paź 2004 Trendy fryzury, kilogramy biżuterii i rozległe tatuaże są dla polskich piłkarzy ważniejsze od dobrej gry Moi piłkarze więcej czasu spędzają przed lustrem, wcierając żel we włosy, niż poświęcają się treningowi - narzekał niedawno Felix Magath, trener Bayernu Monachium.... 72
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Zupa na gwoździu 24 paź 2004 Drogi Przyjacielu! Wracam właśnie z lokalu, którego nazwy z litości nie wymienię, gdzie zamówiłem zupę ze świeżych grzybów. Kiedy w nazwie potrawy pojawiają się "świeże grzyby", to zawsze chodzi o podgrzybki. Wiadomo, że to nie to samo co prawdziwki, maślaki czy gąski, ale i... 76
  • Druga płeć - Za przeproszeniem 24 paź 2004 Włos się jeży, kiedy młode Polki pytane o bicie seksualnego rekordu odpowiadają: "Jak ktoś chce, to czemu nie" Namieszały tegoroczne noblistki, oj, namieszały. Już wydawało się, że świat zdołał zapomnieć o zeszłorocznej laureatce pokojowej Nagrody Nobla Szirin Ebadi, a tu... 77
  • Mata Hari Stalina 24 paź 2004 Rosyjska aktorka i polski arystokrata przygotowywali zamach na Hitlera W końcu 1920 r., gdy w Rosji radzieckiej szalał głód i epidemie będące następstwem wyniszczającej wojny domowej, Olga Czechowa, 23-letnia aktorka znana już z kilku ról filmowych, zdecydowała się opuścić... 78
  • Know-how 24 paź 2004 Nagrobek gwiazdy Dzięki połączonej pracy kosmicznych teleskopów: Spitzera, Hubble'a i Chandra, uczeni są bliscy rozszyfrowania tajemnicy supernowej Keplera, która rozbłysła na niebie przed 400 laty. To ostatnia gwiazda,... 81
  • Licho w Spielbergu 24 paź 2004 Polskę czeka epidemia choroby nadpobudliwości Co łączy byłego prezydenta USA Johna F. Kennedy`ego, twórcę magazynu biznesowego "Forbes" Malcolma Forbesa, malarza Salvadora Dalego, reżysera Stevena Spielberga, komika Billa Cosby`ego, koszykarza Michaela Jordana i piosenkarkę... 82
  • Młot na serce 24 paź 2004 Ciśnienie tętnicze 140/80, uznawane dotychczas za właściwe, jest wielkim zagrożeniem dla serca Bill Clinton miał tylko nieznacznie podwyższone ciśnienie tętnicze krwi (136/84 mm Hg), gdy lekarze wykryli u niego zaawansowaną miażdżycę. 58-letni były prezydent USA musiał się... 86
  • Klątwa Dżyngis-chana 24 paź 2004 Archeolodzy bliscy odkrycia grobu legendarnego wodza Mongołów? Dżyngis-chan, założyciel imperium mongolskiego w XIII wieku, przed śmiercią zrobił wszystko, by ukryć swój grób przed poszukiwaczami skarbów i rabusiami. Nadzieja na odkrycie po 800 latach miejsca jego pochówku... 88
  • Bez granic 24 paź 2004 Maskotka Jelcyn Dla was cały czas jestem talizmanem zwycięstwa" - rzucił w stronę rosyjskich tenisistek Borys Jelcyn. Pięć lat po przejściu na emeryturę były prezydent oddał się swojej największej miłości, czyli tenisowi. Stara... 90
  • Śmiertelna bierność 24 paź 2004 Jak zamerykanizować Europę? Pierwszym spotkaniem ministerialnym, w którym uczestniczyłem po objęciu urzędu w administracji prezydenta Reagana, był szczyt ministrów obrony państw NATO we Frankfurcie nad Menem w kwietniu 1981 r. Jak często w owej epoce, spierano się o... 92
  • Osama w prezencie 24 paź 2004 Niewielka przewaga, jaką uzyskał Kerry po debatach, może zniknąć w kolejnych sondażach Sztaby wyborcze wycofują już reklamy ze stanów, które w końcowym etapie kampanii uznaje się za stracone lub bezpieczne. Cała uwaga politycznych strategów skupi się na niezdecydowanych.... 96
  • Szczerbienie tryzuba 24 paź 2004 Rosjanie wybierają prezydenta Ukrainy By wyeliminować z gry Wiktora Juszczenkę, faworyta ukraińskich wyborów prezydenckich, użyto prawdopodobnie śmiertelnej trucizny - rycyny. Podano ją liderowi opozycji - jak twierdzą jego współpracownicy - podczas posiłku w samolocie. Były... 98
  • Gabinet pełen populistów 24 paź 2004 Litwa to barometr nastrojów politycznych w Europie Środkowej i Wschodniej Po Litwie partie populistyczne odniosą sukces w najbliższych wyborach w Polsce, w Czechach i na Węgrzech - mówi "Wprost" Vytautas Radzvilas, politolog, szef wileńskiego ośrodka analitycznego... 101
  • Wiele hałasu o nic 24 paź 2004 Rozmowa z Wolfgangiem Thiersem, przewodniczącym Bundestagu 102
  • Egipt tańczy z Al-Kaidą 24 paź 2004 Pod hasłem wojny z terroryzmem młody Mubarak chce wyrwać władzę z rąk ojca Egipt, jak mawiają Arabowie, jest zwierciadłem Bliskiego Wschodu, a cokolwiek tam się dzieje, dzieje się w całym świecie arabskim. Gdy 6 października 1981 r. w Kairze zamordowano prezydenta Anwara... 104
  • Menu 24 paź 2004 Krótko po Wolsku Felieton nobliwy Jako człowiek dojrzały w każdym szaleństwie poszukuję metody lub przynajmniej klucza. Mając go, mógłbym z dużym wyprzedzeniem trafnie przewidywać choćby laureatów głośnych... 106
  • Kino panicznego niepokoju 24 paź 2004 Alfred Hitchcock pokazywał morderstwa tak jak inni sceny miłosne Był najczęściej nominowanym i najczęściej pomijanym reżyserem w historii Oscarów. Aż sześć razy został przez jurorów załatwiony odmownie. Steven Spielberg ma na swoim koncie pięć nominacji, ale przynajmniej dwie... 108
  • Renegat rocka 24 paź 2004 Filmy dla uszu śpiewa Tom Waits głosem skorodowanym przez bourbona i papierosy Jego songi zaludniają prawie sami pokręceni bohaterowie - dziwacy, nieudacznicy, poobijani przez życie romantycy, a także nieboszczycy i duchy. Nowy album Toma Waitsa "Real Gone" wyróżnia się... 112
  • Magiczka z Cambridge 24 paź 2004 Susanna Clarke może przyćmić sławę J.K. Rowling Nigdy nie przeczytała "Harry'ego Pottera" J.K. Rowling, za to uwielbia XIX-wieczny świat powieści Jane Austen. Miłość do magii zaszczepił w niej C.S. Lewis, a umiłowanie księgi - Umberto Eco i Jorge Luis Borges. 45-letnia... 114
  • Krzyk ryb 24 paź 2004 Problemy aborcji i eutanazji zastępują w komiksach błahe historyjki przygodowe Komiks to sztuka wtórna i drugorzędna. A jeśli jest coś wart, to i tak nie ma to większego znaczenia, bo wiedzą o tym tylko fanatycy tego gatunku. Tak uważa większość krytyków w Polsce. Kiedy... 116
  • DVD Kamila Śmiałkowskiego 24 paź 2004 Szkoła rocka ***** Reżyseria: Richard Linklater W rolach głównych: Jack Black, Joan Cusack USA 2003 r. Zadziwiająco udana próba nakręcenia "Stowarzyszenia umarłych poetów" ery MTV. Wielka w tym zasługa Jacka... 117
  • Ueorgan Ludu 24 paź 2004 Znowu powstają komitety kolejkowe Ogromny run właścicieli PKO BP na pałace, biżuterię i inne dobra Ledwie skończyły się kolejki przed placówkami PKO BP, a już powstają kolejne. Tym razem nowi właściciele banku pojawiają się... 120
  • Skibą w mur - Cytrynowe jaja 24 paź 2004 Kicz jest jak inwalidzka renta czy dziwka na dworcu - łatwy w odbiorze Świat jest tak skonstruowany, że jednych kręci Michał Anioł, a innych Michał Wiśniewski. Jednych podniecają cienie w malarstwie Rembrandta, a innych cienie pod oczami modelek w klipach Snoop Dogga. Jedni... 122

ZKDP - Nakład kontrolowany