Śmiertelna bierność

Śmiertelna bierność

Jak zamerykanizować Europę? Pierwszym spotkaniem ministerialnym, w którym uczestniczyłem po objęciu urzędu w administracji prezydenta Reagana, był szczyt ministrów obrony państw NATO we Frankfurcie nad Menem w kwietniu 1981 r. Jak często w owej epoce, spierano się o "znalezienie języka wspólnego komunikatu". Powiedziałem, że skoro wszyscy wiemy, że ZSRR zmobilizował na swojej zachodniej granicy 25 dywizji i być może zamierza zaatakować Polskę, to nie ma chyba wątpliwości, że musi się to znaleźć w oświadczeniu. Włożyłem kij w mrowisko. Moje wystąpienie wywołało najpierw długą ciszę, a potem konsternację. Wszyscy nasi europejscy sojusznicy tłumaczyli, że nie należy drażnić Rosjan, że generał Jaruzelski to demokrata, którego trzeba wesprzeć, a poza tym nie jest to w naszych kompetencjach. Wtedy pierwszy raz zobaczyłem, jak wielka niechęć do działania i strach przed podejmowaniem decyzji panuje w Europie. Dopiero po całonocnych negocjacjach udało nam się przekonać sojuszników do złożenia oświadczenia potępiającego ZSRR. Historia uczy, że łatwo znaleźć wymówkę, by nic nie robić. Stalina nazywano Wujkiem Joe i mówiono, że to najlepszy przywódca, z którym można i należy rozmawiać, ale tak, by go przypadkiem nie zdenerwować. Takie same opinie powtarzano później o Breżniewie. Podobnie jest dziś. Kiedy George Bush krytykuje Iran, pojawiają się głosy (nawet w Departamencie Stanu), że z mułłami należy rozmawiać delikatnie. Kiedy prezydent w obliczu zagrożenia kraju decyduje się na inwazję na Irak, podnosi się lament, że działa unilateralnie. To prawda, że USA bywają niezręczne w działaniach dyplomatycznych. Postawa bezczynności ma jednak zawsze negatywne konsekwencje. Europa musi się dziś nauczyć od Ameryki zdolności do podejmowania decyzji i działania.
Retoryczne ambicje
Przez lata przywódcy Zachodu zakładali, że Związek Sowiecki będzie trwałym elementem stosunków międzynarodowych. Dziś wiemy, że było to błędne przekonanie. Wiadomo także, że jedynym skutecznym sposobem walki z "imperium zła" okazały się nacisk i konfrontacja. Europa powinna wyciągnąć wnioski z historii. Dziś mamy innego wroga: nie sowiecki komunizm, lecz arabsko-islamski totalitaryzm. Jeśli Europa nie stanie do twardej walki z tym zagrożeniem, to jej rola osłabnie, a powiększy się dystans między Ameryką i Starym Kontynentem.
Mam nadzieję, że tak się nie stanie. Mamy te same wartości, przekonania, tradycje. Łączą nas więzy historyczne. Tworzymy relatywnie małą grupę wolnych społeczeństw rozrzuconych w morzu dyktatur i półdemokracji. Mamy więc mnóstwo powodów, by się trzymać razem. Dwa razy wysyłaliśmy do Europy amerykańskich żołnierzy, by bronili tych wspólnych wartości.
Antyamerykanizm części Europy wynika z błędnych przesłanek i niezrozumienia historii. Według europejskich przywódców, gwarantem bezpieczeństwa na kontynencie ma być porozumienie francusko-niemieckie. To błąd. Bezpieczeństwo mogą zapewnić jedynie wolność i demokracja. Stabilność świata nie zależy od tego, co w danej chwili myśli prezydent Jacques Chirac czy kanclerz Gerhard Schroeder. Europa powinna aktywnie wspierać demokrację na całym świecie. Do tego potrzebna jest jednak współpraca na linii atlantyckiej. Wewnętrznie Europa jest stabilna i bezpieczna - taka będzie przez najbliższych kilkanaście lat. Musi jednak stawić czoło zagrożeniu, które płynie z zewnątrz. Do tego potrzebuje Ameryki.

Izraelski łącznik
Z faktu, że ostrze terroryzmu skierowane jest dziś w stronę USA, nie wynika, że w najbliższym czasie nie uderzy ono w Europę. Przykładem dobrego rozpoznania sytuacji międzynarodowej są działania Izraela. W 1981 r. Izrael zniszczył reaktor jądrowy niedaleko Bagdadu. Zdobycie przez Irak broni jądrowej było wtedy czymś odległym, ale Izraelczycy uznali, że jeśli dopuszczą, by w reaktorze znalazło się paliwo, nie zdołają przeprowadzić akcji bez dodatkowych zniszczeń. Czy zagrożenie było nieuchronne? Nie, ale budowa reaktora stanowiła ogniwo w łańcuchu zdarzeń, które doprowadziłyby do zdobycia przez Irak broni jądrowej. Izraelczycy podjęli więc zdecydowane działania.
Argument, że skoro w Iraku nie znaleziono broni masowego rażenia, to interwencja nie była uzasadniona, jest chybiony. Saddam Husajn nigdy nie ujawnił rozmiarów i zawartości swoich składów broni. Od początku lat 90. podejrzewaliśmy, że stara się wytworzyć broń biologiczną i chemiczną. Jak wiadomo, udało mu się to osiągnąć. Potem zmusiliśmy Husajna, by zlikwidował posiadaną broń. Mieli to nadzorować Richard Butler i Hans Blix, inspektorzy ONZ. Owocem ich pracy miał być raport informujący, jaką część broni już zlikwidowano. W rzeczywistości taki wiarygodny dokument nigdy nie powstał. Zasadne więc były nasze przypuszczenia, że Husajn nadal posiada broń, co kilkakrotnie dawał do zrozumienia. Nie chciał się poddać międzynarodowej kontroli, więc zdecydowaliśmy się podjąć działania prewencyjne. Kiedy przewidujemy, że może nam zagrażać niebezpieczeństwo, kupujemy polisę ubezpieczeniową. Nie można twierdzić, że kiedy okazało się, iż niebezpieczeństwo nie istniało, to nie należało mu przeciwdziałać.

Sanktuaria terroryzmu
Najtrudniejszym zadaniem w walce z terroryzmem jest budowanie państw, czyli zaszczepianie demokracji w krajach upadłych, które są siedliskiem terroryzmu. To zadanie zamieszkujących je obywateli - tylko Irakijczycy mogą budować swoje państwo. My możemy pomóc wybrać im cel, jaki powinni osiągnąć. Za czasów Saddama Husajna wskazanie tego kierunku było niemożliwe.
Głównym problemem nie są pieniądze. Twierdzenie, że im większa pomoc finansowa, tym lepsze rezultaty, jest błędne. Czasem pomoc jest potrzebna, lecz to nie ona rozwiązuje problem budowania demokracji. Często staje jej na przeszkodzie, służąc jedynie lokalnym kacykom. Dla USA problemem są nie podlegające żadnej jurysdykcji terytoria, na których ukrywają się i działają organizacje terrorystyczne. Chcemy wywierać nacisk na kraje w południowo-wschodniej Azji i Afryce będące "sanktuariami terroryzmu". Część z nich wyłoniła się po II wojnie światowej nie przygotowana do rządzenia, a w dodatku wciśnięta w sztuczne granice. Promujemy tam nasze wartości: wolny rynek i wolność jednostek. Uważam, że demokracja jest zapisana głęboko w ludzkiej świadomości. Podnoszony przez niektóre państwa europejskie argument, że w Iraku i Afganistanie nigdy nie było demokracji, więc i teraz nie uda się jej tam stworzyć, jest cyniczny i krzywdzący dla tamtejszych narodów.

Wspierać irańską "Solidarność"
Jestem jedną z osób, które formułowały główne założenia interwencji USA w Iraku. Należy pamiętać, że w naszej doktrynie obronnej nie określaliśmy, w kogo i kiedy należy uderzyć prewencyjnie. Każdy przypadek rozpatrywany jest indywidualnie. Administracja USA nie planuje obecnie ataku na Iran. Skupiamy się na wspomaganiu istniejącej tam opozycji. Obecną sytuację można porównać do wspierania przez Amerykę "Solidarności" w latach 80. Irański rząd jest niepopularny, podobnie było z narzuconymi przez ZSRR rządami w Europie Wschodniej. Taktykę wspierania przeciwników reżimów autorytarnych chcemy też zastosować wobec innych państw.
Zupełnie inna jest sytuacja Korei Północnej. Nie ma tam opozycji, nie ma z kim rozmawiać, poczynania rządu są całkowicie nieprzewidywalne. Staramy się skłonić Chiny, by wywarły większy nacisk na Koreę. Na razie jednak nie widać skutków tych działań. Jeśli rozmowy zawiodą i pojawią się oznaki, że Korea próbuje produkować i wykorzystywać broń masowego rażenia, powinniśmy podjąć środki zapobiegawcze. Nie możemy czekać zbyt długo na efekty tego zagrożenia. 11 września pokazał, co się dzieje, gdy czekamy za długo.
Nasza polityka wobec państw wspierających terroryzm powinna się zmienić. Jeżeli Arabia Saudyjska bez przerwy wspiera fundamentalistów islamskich, to najwyższy czas przestać traktować ją przyjaźnie. Jeżeli dawni iraccy działacze partii Baas, terroryści z Hezbollahu i inne grupy islamskich radykałów znajdują schronienie w Syrii, to należy zerwać współpracę z wywiadem tego kraju. Jeżeli Rosja pomaga realizować irański program nuklearny, to nie wolno jej uznawać za zaprzyjaźnione mocarstwo.


Tekst jest nie autoryzowanym zapisem wypowiedzi Richarda Perle'a wygłoszonych podczas debaty w redakcji "Wprost"
Okładka tygodnika WPROST: 43/2004
Więcej możesz przeczytać w 43/2004 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2004 (1143)

  • Wprost od czytelników 24 paź 2004 LUDZIE Z KAPUSTY To dobrze, iż ktoś w końcu zaczyna się interesować stanem polskiej prokuratury, która z miejsca rzekomej sprawiedliwości permanentnie przemienia się w załatwialnię interesów osobistych niektórych... 3
  • Na stronie - Spokojnie, to tylko mafia 24 paź 2004 Coraz więcej wskazuje na to, iż capo di tutti capi naszych paliwowych mafiosów rezyduje w Moskwie Albo Polska czym prędzej przejmie władzę w naszej petromafii, albo petromafia ostatecznie przejmie władzę w Polsce - tak jak w latach 80. przejęła władzę we Włoszech. A jako że... 3
  • Skaner 24 paź 2004 Mam dość Polski! - "Wprost" rozmawia z płk. Władimirem Ałganowem 8
  • Dossier 24 paź 2004 Gdybym miał się spotykać z samymi uczciwymi ludźmi, miałbym mnóstwo wolnego czasu TVN 24 ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI, prezydent RP Psychicznie i merytorycznie do rządzenia się przygotowuję. Tak na wszelki wypadek "Życie... 9
  • Sawka 24 paź 2004 10
  • Kadry 24 paź 2004 11
  • Playback 24 paź 2004 13
  • M&M 24 paź 2004 WOTUM KORYTUM PROLONGATUM Ufać albo nie ufać. Oto jest pytanie. Werdykt - ufać. W czas afer skąd to zaufanie? Cóż uchwaliła Sejmu większość znakomita? To wotum zaufania do swego koryta. 13
  • Poczta 24 paź 2004 Z życia koalicji W rubryce "Z życia koalicji" (nr 41) stwierdza się, że poseł Sebastian Florek wygrał w wyborach z posłem Tadeuszem Iwińskim, co zupełnie nie odpowiada prawdzie. W ostatnich wyborach do Sejmu we wrześniu 2001 r.... 13
  • Nałęcz - Śladem Piłsudskiego i Dmowskiego 24 paź 2004 Co opozycja zepsuje dziś, jutro sama będzie musiała naprawić Obrona interesów międzynarodowych, w tym pełnej podmiotowości i suwerenności, jest najważniejszą sprawą dla każdego państwa. Dlatego tam, gdzie liczy się racja stanu, na dalszy plan schodzą interesy partyjne i... 14
  • Ryba po polsku - Bajka o smoku i polskich dziewicach 24 paź 2004 Możemy się obyć bez wielu rzeczy, nawet bez ropy naftowej, ale wciąż nie możemy się jeszcze obyć bez Ałganowa. We wszystkich historiach ze smokami najmniej się zawsze mówiło o dusznych i moralnych cierpieniach dziewic. Smok, wiadomo, ryczy, pluje ogniem i pożera. Rycerz... 15
  • Z życia koalicji 24 paź 2004 Rząd Belki uratowany! Uff, co za ulga, gdzie my byśmy takich drugich cyrkowców znaleźli?! Widzieliśmy, jak po Sejmie jeszcze przed głosowaniem nerwowo przechadzał się minister sprawiedliwości Andrzej Kalwas. Uroczy człowiek.... 16
  • Z życia opozycji 24 paź 2004 Prawo i Sprawiedliwość uczyni z Polski raj na ziemi. Nabuduje od cholery autostrad, a także trzy miliony mieszkań. W zacnym planie PiS nie ma jednak wzmianki, ile z tych mieszkań przypadnie znanemu artyście Janowi Marii Jackowskiemu. LPR... 17
  • Fotoplastykon 24 paź 2004 18
  • Naftomafia walczy o władzę 24 paź 2004 Gdy 18 lipca 2003 r. doszło w Wiedniu do dwóch spotkań rosyjskiego szpiega Władimira Ałganowa z najbogatszym Polakiem Janem Kulczykiem, od referendum w sprawie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej minęło dopiero pięć tygodni. Za dziewięć miesięcy Polska miała się stać... 20
  • Państwowa ośmiornica 24 paź 2004 Włoskie państwo było zakładnikiem korupcyjno-mafijnego systemu, bo jego udziałowcami byli politycy i organy państwa. 10 miliardów złotych straciło państwo wskutek działalności mafii paliwowej. Nie chodzi o państwo polskie, lecz włoskie. Afera podobna do tej, jaką zajmuje się... 28
  • Koniec świata salonów 24 paź 2004 Towarzystwo cofa się jak Hitler - na wszystkich frontach Salon ustępuje. To już nie on decyduje o tym, jak uprawia się politykę, biznes czy dziennikarstwo. Najlepiej widać to w partyjnych sondażach. Do zwycięstwa prą siły, których na salony się nie wpuszcza: Prawo i... 32
  • Belka niemocy 24 paź 2004 Studenci i internauci orzekli: "Belka musi odejść", ale Sejm przedłużył dryfowanie rządu. Wzrost gospodarczy, wyższy eksport, wzrost produkcji - to główne, zdaniem zwolenników Marka Belki, atuty jego rządu. Gabinet marzeń, najlepszy rząd ostatniej dekady? Rzeczywistość jednak... 36
  • Bazylika rodzinna 24 paź 2004 Reporterzy "Wprost" i Polsatu odsłaniają kulisy dymisji księdza Eugeniusza Makulskiego z Lichenia Ledwie ksiądz Eugeniusz Makulski zakończył budowę bazyliki w Licheniu (została poświęcona w czerwcu 2004 r.), a już został odwołany z funkcji jej kustosza. Makulski był legendą -... 40
  • Wisła nad Jordanem 24 paź 2004 Polskość stała się częścią żydowskiej duszy Wielu Żydów urodzonych w Polsce zwraca się do władz Rzeczypospolitej o nadanie im bądź przywrócenie polskiego obywatelstwa. W ten sposób chcą nawiązać do wspólnego dziedzictwa. Już czwarte pokolenie polskich Żydów jest świadome... 44
  • Giełda 24 paź 2004 Hossa Świat Cykliczny Nobel Norweg Finn E. Kydland i Amerykanin Edward C. Prescott zostali tegorocznymi laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii. Za pracę wyjaśniającą, w jaki sposób na cykle koniunkturalne wpływają takie... 46
  • Autostrada do kasy 24 paź 2004 Każda inwestycja publiczna to skok na kieszeń podatnika Czy jeden most może kosztować tyle, ile półtora takiego samego mostu, jeden tunel tyle, ile półtora takiego samego tunelu, jedna linia metra tyle, ile dwie takie same linie, jeden basen tyle, ile pięć takich samych... 48
  • Chiny tankują 24 paź 2004 Na drogie paliwa skazali nas Chińczycy Ponad 50 dolarów za baryłkę ropy! I to nie koniec. Świat ciągle nie chce zrozumieć, że taniej już nie będzie, że będzie tylko drożej. Cena ropy stała się miernikiem stabilności... 52
  • Balcerowicz wprost 24 paź 2004 Rozsądne społeczeństwa trzymają pieniądz z dala od polityki O pieniądzu mówi się dużo i nierzadko błędnie. Na przykład często słyszymy: "Chciałbym mieć więcej pieniędzy", tymczasem w tym zdaniu nie chodzi o pieniądz, lecz o dochód, który jest zwykle (ale nie musi być) w... 58
  • 2 x 2 = 4 - Tyrania status quo 24 paź 2004 Jak najmniej zmieniać i jak najwięcej utrzymywać w rękach państwa - to polityka polskiej lewicy Tytuł tej znanej książki Miltona i Rose Friedmanów pasuje jak ulał do oceny rządów naszej kochanej lewicy w latach polskiej transformacji. Od samego początku, od roku 1990, nawet... 60
  • Supersam 24 paź 2004 Węsząca bramka Amerykański koncern General Electric opracował urządzenie o nazwie EntryScan3, które w kilka sekund potrafi sprawdzić, czy dana osoba miała kontakt z materiałami wybuchowymi lub narkotykami. Bramka jest w stanie... 62
  • Kto się boi IQ? 24 paź 2004 Testy inteligencji stały się bronią masowego rażenia w rękach zwolenników eugeniki Testy mierzące iloraz inteligencji to narzędzie zniewolenia jednostki - pisały kilka lat temu feministki. Testy IQ miały być bezużyteczne, bo tak naprawdę liczy się tzw. inteligencja... 64
  • Plac przemienienia 24 paź 2004 Grób Nieznanego Żołnierza znowu będzie częścią Pałacu Saskiego Niewiele jest miejsc w Warszawie tak wypełnionych historią jak plac Józefa Piłsudskiego. Kiedyś był to plac Saski, podczas okupacji Adolf Hitler Platz, a po wojnie plac Zwycięstwa. Od pół wieku pozostaje on... 70
  • Pajace futbolu 24 paź 2004 Trendy fryzury, kilogramy biżuterii i rozległe tatuaże są dla polskich piłkarzy ważniejsze od dobrej gry Moi piłkarze więcej czasu spędzają przed lustrem, wcierając żel we włosy, niż poświęcają się treningowi - narzekał niedawno Felix Magath, trener Bayernu Monachium.... 72
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Zupa na gwoździu 24 paź 2004 Drogi Przyjacielu! Wracam właśnie z lokalu, którego nazwy z litości nie wymienię, gdzie zamówiłem zupę ze świeżych grzybów. Kiedy w nazwie potrawy pojawiają się "świeże grzyby", to zawsze chodzi o podgrzybki. Wiadomo, że to nie to samo co prawdziwki, maślaki czy gąski, ale i... 76
  • Druga płeć - Za przeproszeniem 24 paź 2004 Włos się jeży, kiedy młode Polki pytane o bicie seksualnego rekordu odpowiadają: "Jak ktoś chce, to czemu nie" Namieszały tegoroczne noblistki, oj, namieszały. Już wydawało się, że świat zdołał zapomnieć o zeszłorocznej laureatce pokojowej Nagrody Nobla Szirin Ebadi, a tu... 77
  • Mata Hari Stalina 24 paź 2004 Rosyjska aktorka i polski arystokrata przygotowywali zamach na Hitlera W końcu 1920 r., gdy w Rosji radzieckiej szalał głód i epidemie będące następstwem wyniszczającej wojny domowej, Olga Czechowa, 23-letnia aktorka znana już z kilku ról filmowych, zdecydowała się opuścić... 78
  • Know-how 24 paź 2004 Nagrobek gwiazdy Dzięki połączonej pracy kosmicznych teleskopów: Spitzera, Hubble'a i Chandra, uczeni są bliscy rozszyfrowania tajemnicy supernowej Keplera, która rozbłysła na niebie przed 400 laty. To ostatnia gwiazda,... 81
  • Licho w Spielbergu 24 paź 2004 Polskę czeka epidemia choroby nadpobudliwości Co łączy byłego prezydenta USA Johna F. Kennedy`ego, twórcę magazynu biznesowego "Forbes" Malcolma Forbesa, malarza Salvadora Dalego, reżysera Stevena Spielberga, komika Billa Cosby`ego, koszykarza Michaela Jordana i piosenkarkę... 82
  • Młot na serce 24 paź 2004 Ciśnienie tętnicze 140/80, uznawane dotychczas za właściwe, jest wielkim zagrożeniem dla serca Bill Clinton miał tylko nieznacznie podwyższone ciśnienie tętnicze krwi (136/84 mm Hg), gdy lekarze wykryli u niego zaawansowaną miażdżycę. 58-letni były prezydent USA musiał się... 86
  • Klątwa Dżyngis-chana 24 paź 2004 Archeolodzy bliscy odkrycia grobu legendarnego wodza Mongołów? Dżyngis-chan, założyciel imperium mongolskiego w XIII wieku, przed śmiercią zrobił wszystko, by ukryć swój grób przed poszukiwaczami skarbów i rabusiami. Nadzieja na odkrycie po 800 latach miejsca jego pochówku... 88
  • Bez granic 24 paź 2004 Maskotka Jelcyn Dla was cały czas jestem talizmanem zwycięstwa" - rzucił w stronę rosyjskich tenisistek Borys Jelcyn. Pięć lat po przejściu na emeryturę były prezydent oddał się swojej największej miłości, czyli tenisowi. Stara... 90
  • Śmiertelna bierność 24 paź 2004 Jak zamerykanizować Europę? Pierwszym spotkaniem ministerialnym, w którym uczestniczyłem po objęciu urzędu w administracji prezydenta Reagana, był szczyt ministrów obrony państw NATO we Frankfurcie nad Menem w kwietniu 1981 r. Jak często w owej epoce, spierano się o... 92
  • Osama w prezencie 24 paź 2004 Niewielka przewaga, jaką uzyskał Kerry po debatach, może zniknąć w kolejnych sondażach Sztaby wyborcze wycofują już reklamy ze stanów, które w końcowym etapie kampanii uznaje się za stracone lub bezpieczne. Cała uwaga politycznych strategów skupi się na niezdecydowanych.... 96
  • Szczerbienie tryzuba 24 paź 2004 Rosjanie wybierają prezydenta Ukrainy By wyeliminować z gry Wiktora Juszczenkę, faworyta ukraińskich wyborów prezydenckich, użyto prawdopodobnie śmiertelnej trucizny - rycyny. Podano ją liderowi opozycji - jak twierdzą jego współpracownicy - podczas posiłku w samolocie. Były... 98
  • Gabinet pełen populistów 24 paź 2004 Litwa to barometr nastrojów politycznych w Europie Środkowej i Wschodniej Po Litwie partie populistyczne odniosą sukces w najbliższych wyborach w Polsce, w Czechach i na Węgrzech - mówi "Wprost" Vytautas Radzvilas, politolog, szef wileńskiego ośrodka analitycznego... 101
  • Wiele hałasu o nic 24 paź 2004 Rozmowa z Wolfgangiem Thiersem, przewodniczącym Bundestagu 102
  • Egipt tańczy z Al-Kaidą 24 paź 2004 Pod hasłem wojny z terroryzmem młody Mubarak chce wyrwać władzę z rąk ojca Egipt, jak mawiają Arabowie, jest zwierciadłem Bliskiego Wschodu, a cokolwiek tam się dzieje, dzieje się w całym świecie arabskim. Gdy 6 października 1981 r. w Kairze zamordowano prezydenta Anwara... 104
  • Menu 24 paź 2004 Krótko po Wolsku Felieton nobliwy Jako człowiek dojrzały w każdym szaleństwie poszukuję metody lub przynajmniej klucza. Mając go, mógłbym z dużym wyprzedzeniem trafnie przewidywać choćby laureatów głośnych... 106
  • Kino panicznego niepokoju 24 paź 2004 Alfred Hitchcock pokazywał morderstwa tak jak inni sceny miłosne Był najczęściej nominowanym i najczęściej pomijanym reżyserem w historii Oscarów. Aż sześć razy został przez jurorów załatwiony odmownie. Steven Spielberg ma na swoim koncie pięć nominacji, ale przynajmniej dwie... 108
  • Renegat rocka 24 paź 2004 Filmy dla uszu śpiewa Tom Waits głosem skorodowanym przez bourbona i papierosy Jego songi zaludniają prawie sami pokręceni bohaterowie - dziwacy, nieudacznicy, poobijani przez życie romantycy, a także nieboszczycy i duchy. Nowy album Toma Waitsa "Real Gone" wyróżnia się... 112
  • Magiczka z Cambridge 24 paź 2004 Susanna Clarke może przyćmić sławę J.K. Rowling Nigdy nie przeczytała "Harry'ego Pottera" J.K. Rowling, za to uwielbia XIX-wieczny świat powieści Jane Austen. Miłość do magii zaszczepił w niej C.S. Lewis, a umiłowanie księgi - Umberto Eco i Jorge Luis Borges. 45-letnia... 114
  • Krzyk ryb 24 paź 2004 Problemy aborcji i eutanazji zastępują w komiksach błahe historyjki przygodowe Komiks to sztuka wtórna i drugorzędna. A jeśli jest coś wart, to i tak nie ma to większego znaczenia, bo wiedzą o tym tylko fanatycy tego gatunku. Tak uważa większość krytyków w Polsce. Kiedy... 116
  • DVD Kamila Śmiałkowskiego 24 paź 2004 Szkoła rocka ***** Reżyseria: Richard Linklater W rolach głównych: Jack Black, Joan Cusack USA 2003 r. Zadziwiająco udana próba nakręcenia "Stowarzyszenia umarłych poetów" ery MTV. Wielka w tym zasługa Jacka... 117
  • Ueorgan Ludu 24 paź 2004 Znowu powstają komitety kolejkowe Ogromny run właścicieli PKO BP na pałace, biżuterię i inne dobra Ledwie skończyły się kolejki przed placówkami PKO BP, a już powstają kolejne. Tym razem nowi właściciele banku pojawiają się... 120
  • Skibą w mur - Cytrynowe jaja 24 paź 2004 Kicz jest jak inwalidzka renta czy dziwka na dworcu - łatwy w odbiorze Świat jest tak skonstruowany, że jednych kręci Michał Anioł, a innych Michał Wiśniewski. Jednych podniecają cienie w malarstwie Rembrandta, a innych cienie pod oczami modelek w klipach Snoop Dogga. Jedni... 122

ZKDP - Nakład kontrolowany