Co po Arafacie

Co po Arafacie

Dodano:   /  Zmieniono: 
Gotowość do zabijania Izraelczyków jest w Palestynie miarą politycznych zasług Ciężka choroba Jasera Arafata na zawsze usuwa człowieka. Który stworzył i zdominował sprawę palestyńską, blokował pokojowe rozwiązanie arabsko-izraelskiego konfliktu przez prawie pół wieku. Jego odejście może mieć ogromny wpływ na politykę bliskowschodnią, a nawet światową. Kiedy pod koniec 2003 r. Arafat poważnie zachorował, Palestyńczycy wpadli w popłoch. Politycy nie wiedzieli, jak zażegnać kryzys. Ahmad Dudin, były przywódca Fatah w regionie Hebronu, tak podsumował ówczesny dylemat: "Autonomia Palestyńska była dziełem jednego człowieka. Arafat tak naprawdę nigdy się nie zgodził na dzielenie z kimś władzy. I to jest problem".

Palestyna to ja
Problem nie polega jedynie na tym, że Arafat nie wyznaczył następcy. Palestyński przywódca blokował karierę każdego, kto mógłby go zastąpić. Równocześnie utrudniał powstanie instytucji, które mogłyby zapewnić nie skłóconą sukcesję, ułatwić wyłonienie nowego przywódcy, drogą mediacji rozwiązywać spory między rywalizującymi kandydatami, a także ograniczyć władzę przyszłego dyktatora.
Jeden z członków władz palestyńskich powiedział kiedyś: "Egipska struktura polityczna jest jak piramida: prezydent Hosmi Mubarak jest na jej szczycie, ale podstawa piramidy jest bardzo szeroka. Struktura syryjska jest jak wieża Eiffla: prezydent Hafez al-Assad [dziś jego syn Baszar] jest na szczycie wieży, ale na każdym poziomie jest kilku innych. Palestyńska struktura polityczna ma kształt Jasera Arafata � władzę sprawuje Jaser Arafat, i to wszystko".
Arafat w pewnym sensie sam jest Autonomią Palestyńską. Jak mówi opowiadający się za reformą działacz Fatah: "Obawiam się, że Palestyńczycy będą cierpieli z powodu narcyzmu Arafata nawet po jego śmierci". Odejście raisa pozostawi próżnię, której nie wypełni żadna instytucja ani żaden przywódca. Arafat odgrywał wiele ról, zawsze pierwszoplanowych.

Mistrz PR
Arafat uosabiał sprawę palestyńską na całym świecie. Chociaż w ostatnich latach ta rola mocno przybladła, a on sam był częściej krytykowany, to głownie dzięki niemu na Zachodzie utrzymywały się zainteresowanie Palestyńczykami i przychylność dla nich. Każdy inny przywódca byłby dużo mniej popularny, a to osłabiłoby sprawę palestyńską.
Arafat jest monopolistą. Mimo że teoretycznie przywództwo Palestyńczyków jest kolektywne, w rzeczywistości rais ma przytłaczającą władzę nad każdym aspektem ich życia politycznego i gospodarczego. Pozostawał jedynym przywódcą ruchu palestyńskiego prawie od momentu gdy go założył w 1959 r. Dwie osoby, które mogły się wykazać prawie równymi uprawnieniami � Abu Dżihad i Abu Ijad � zostały zamordowane. Faisal Husseini, trzecia wybitna postać i jedyny ważniejszy przywódca, znany i wpływowy na Zachodnim Brzegu i w Gazie, zmarł młodo. Nikt inny na scenie palestyńskiej nie doszedł do takiego mistrzostwa i doświadczenia jak Arafat � i nikt po nim tego nie osiągnie.

Taktyk przemocy
Niektórzy twierdzą, że oczywistą alternatywą dla Arafata byłaby demokracja. Nie wiadomo jednak, czy bez jego obecności demokracja uzyskałaby przewagę. Bardziej realne jest przywództwo kolektywne (niestabilne i raczej niezdolne do podejmowania decyzji), podział władzy na udzielne "księstwa" albo anarchia. Każdemu jego następcy o wiele trudniej będzie wymusić dyscyplinę i zachować hierarchię w Organizacji Wyzwolenia Palestyny (OWP), Autonomii Palestyńskiej czy Fatah. Przywódcom będzie trudno wypracować umiarkowaną pozycję negocjacyjną niezbędną do uporania się z problemem palestyńskim drogą dyplomatyczną.
Głównym powodem niemożności rozwiązania konfliktów izraelsko-palestyńskiego i arabsko-izraelskiego była niezgoda Arafata na istotne kompromisy takie jak uznanie Izraela czy granic Palestyny. Pod jego przywództwem Palestyńczykom zaszczepiono pogląd, że konieczne jest całkowite zwycięstwo, a opowiadanie się za innym rozwiązaniem to zdrada. To może być najbardziej szkodliwa część spadku po Arafacie.
Arafat jest taktykiem przemocy. Polityka usprawiedliwiania nieograniczonej przemocy jest niszczącym elementem spuścizny pozostawionej Palestyńczykom. Na przestrzeni dziejów wiele ruchów stosowało przemoc, ale tylko nieliczne tak bardzo ją usprawiedliwiały i czyniły z niej przedmiot romantycznego uwielbienia, jak to robi ruch palestyński. W dodatku "dopuszczalna" przemoc obejmowała najbrutalniejsze akty terroru, a definicja nieprzyjaciela dotyczyła nawet dzieci. Po usunięciu wszelkiej racjonalizacji i apologetyki (przeznaczonej głównie dla Zachodu) doktryna palestyńska sprowadza się o usprawiedliwiania ludobójstwa.
Ten problem nie zniknie wraz z odejściem Arafata. Ugrupowania takie jak Hamas, Islamski Dżihad, Brygady Męczenników Al-Aksy (firmowane przez Fatah) oraz ich przywódcy zawdzięczają wpływy i pozycję gotowości do zabijania Izraelczyków. To ona stała się wyznacznikiem politycznych zasług.
Arafat zbudował poczucie jedności Palestyńczyków na micie o przywróceniu idealnego palestyńskiego społeczeństwa sprzed roku 1948, a także na prawie do powrotu i zapewnianiu, że Izrael zniknie. Konsekwentnie stosował terroryzm � taktykę, którą pierwszy raz wypróbował w latach 60. i stosował do dzisiaj. Uważał, że ten rodzaj przemocy spowoduje załamanie się Izraela, zmobilizuje Palestyńczyków, nie przeszkodzi w uzyskaniu międzynarodowego poparcia.

Klęska raisa
Arafat doznał też głębokiej klęski. Powiększył cierpienia swego narodu, tracąc kolejne okazje politycznego rozwiązania konfliktu bliskowschodniego. Jako przywódca dwóch milionów Palestyńczyków wywołał chaos. W 2000 r. odrzucił dwie szanse na uzyskanie państwa i zakończenie okupacji izraelskiej. Powrócił na drogę wojny, wierząc, że przemocą zdoła osiągnąć swe cele. Skutkiem tego były cztery lata rozlewu krwi i śmierć wielu tysięcy ludzi.
Podczas gdy wiele osób w Europie i poza nią nadal pozostawało pod wpływem niezwykłych zdolności perswazji i rewolucyjnego oblicza Arafata, on ponownie sięgnął dna. Izrael i Stany Zjednoczone, rozczarowana jego obietnicami i zobowiązaniami, których nigdy nie dotrzymywał, odmówiły prowadzenia rokowań z nim. W świecie arabskim, gdzie publiczne wyrażanie opinii jest tłumione, nigdy nie spotkałem polityka ani intelektualisty, który prywatnie powiedziałby o nim dobre słowo.
Jaka więc będzie spuścizna Arafata? Odmawiając stworzenia stabilnych instytucji oraz wyznaczenia swego następcy, mógł doprowadzić do chaosu. Jak na ironię, jego najcięższa choroba przypadła w okresie, kiedy oczekiwane wycofanie się Izraela ze Strefy Gazy mogło mu dać jeszcze jedną szansę wykazania się powagą, okiełznania przemocy i doprowadzenia do pokoju. Wszystko wskazywało jednak na to, że i tym razem zmarnowałby szansę.
Arafat skupił w swoich rękach najważniejsze stanowiska, przewodząc Palestyńczykom jako szef OWP, zarządzając Autonomią Palestyńską jako jej szef i dowodząc organizacją rewolucyjną jako przywódca Fatah. Głównym pytaniem o przyszłość nie jest więc, "kto", ale "co" zastąpi Arafata. Paradoksem jest to, że choć Arafat odmówił zgody na pokój, próżnia powstała po jego śmierci nie ułatwi innym wykonania tego zadania. Bez względu na to, jakie decyzje zostaną podjęte, upłynie sporo czasu, nim inny palestyński przywódca będzie zdolny do egzekwowania rzeczywistej władzy.
Kiedy ma się do czynienia z wieloma lokalnymi watażkami, a każdy z nich utrzymuje swoją milicję, nie można liczyć na dyscyplinę. Wojny domowej raczej jednak nie będzie, bo ugrupowania palestyńskie nie chcą bratobójczych walk na większą skalę. Oznacza to, że będzie można zapewnić minimum ładu publicznego, a wtedy Hamas nie przejmie władzy. Można jednak zdobyć prawo weta dzięki sojuszom z ugrupowaniami nacjonalistycznymi, które utrudnią wszelkie umiarkowane działania.
Co gorsza, Iran i państwa arabskie będą wspierały swych kandydatów na przywódcę, by uzyskać większy wpływ na Palestyńczyków, potęgując w ten sposób dezorganizację. Już teraz libańskie ugrupowanie Hezbollah wspierane przez Iran i Syrię kontroluje wiele komórek terrorystycznych.
To największa ironia w karierze Arafata � doprowadził swój naród na próg własnego państwa, a następnie przeszkodził mu w jego uzyskaniu. Czy długi cień Arafata nadal będzie przeszkodą w powstaniu państwa palestyńskiego?
W tak skomplikowanych okolicznościach wyłonienie nowego przywódcy może zająć kilka lat. W okresie bezkrólewia można spodziewać się impasu, anarchii lub wojny domowej. Impas byłby kontynuacją obecnej linii politycznej i nikt nie byłby zdolny do poważnej inicjatywy dyplomatycznej czy politycznej. Anarchia oznacza brak centralnego kierowania i przejęcie władzy przez przywódców regionalnych. Wojna domowa jest najmniej prawdopodobna. Oznaczałaby walkę zbrojną o władzę między kandydatami na przywódcę. Palestyńczycy obawiają się takiej sytuacji i zrobią wiele, by jej zapobiec.

Middle East Forum

Więcej możesz przeczytać w 46/2004 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

Tłumaczył:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 46/2004 (1146)

  • Na stronie - Bushowanie kontra chiracowanie 14 lis 2004 Lepiej z Bushem zgubić, niż z Chirakiem czy Schroederem znaleźć Nie trzeba jechać do Lizbony ani nawet wnikliwie studiować strategii lizbońskiej, by się zorientować, że lepiej z George'em Bushem zgubić, niż z Jakiem Chirakiem czy Gerhardem Schroederem znaleźć. Albo - mówiąc... 3
  • Prawda Kisiela 14 lis 2004 Nagrody Kisiela 2004: Jerzy Hausner, Teresa Bogucka, Adam Krzanowski Prawdy niemiłe nie przestają być prawdami - mawiał Stefan Kisielewski. Jego powiedzenie jak ulał pasuje do laureatów piętnastej już edycji Nagród Kisiela: Jerzego Hausnera, Teresy Boguckiej i Adama... 8
  • Skaner 14 lis 2004 Klub Ałganowa Urzędnicy i oficerowie specsłużb, którzy w 1996 r. zapobiegli ostatecznemu wyjaśnieniu afery szpiegowskiej z pułkownikiem Władimirem Ałganowem w roli głównej, zrobili zawrotną karierę w polityce i biznesie.... 10
  • Dossier 14 lis 2004 Tym się różni demokracja od stalinizmu, że tam się mordowali, a tu się znają ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI, prezydent RP Program I Polskiego Radia Komisja Śledcza to jest demontaż Polski złej, Polski, która nie pracuje na obrotach... 11
  • Sawka 14 lis 2004 12
  • Kadry 14 lis 2004 13
  • Playback 14 lis 2004 15
  • M&M 14 lis 2004 O KOMISJI ŚLEDCZEJ czyli NERWICA LEWICY Przestrogę dla lewicy przesłała młoda żonka: Prowadzi do nerwicy wycofywanie członka. 15
  • Z życia koalicji 14 lis 2004 Bardzo ważne powody skłoniły ministra Ryszarda Kalisza do przedłużenia Leszkowi Millerowi ochrony. Chodzi o to, że były szef rządu chętnie by sobie jeszcze pojeździł premierowską limuzyną, a sam takiej nie ma. Cóż, ciężkie... 18
  • Z życia opozycji 14 lis 2004 Ponieważ media zajmują się tropieniem członków rodziny Józefa Oleksego, i my się tym zajęliśmy. Jak zwykle - z sukcesem. Otóż wykryliśmy, że Oleksy jest wujkiem prawej ręki Jana Marii Rokity, niejakiego Łukasza... 19
  • Fotoplastykon 14 lis 2004 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 20
  • Trzęsawisko III Rzeczypospolitej 14 lis 2004 Kto się boi sejmowej komisji śledczej? To nie będzie "pełzający zamach stanu", jak mówi prezydent Kwaśniewski, lecz prawdziwy polityczny przewrót, z tym że w pełni legalny - taki finał prac komisji śledczej badającej aferę Orlenu przewiduje Roman Giertych. W demokratycznej... 22
  • Biuro Prasy Kwaśniewskiego 14 lis 2004 Dziennikarze nie powinni się godzić na zastraszanie przez polityków Dlaczego postkomuniści tak ostro atakują ostatnio dziennikarzy? Może to tylko przejaw frustracji, ale lepiej dmuchać na zimne, bo Białoruś za miedzą. 0 tym, że nie należy ataków na dziennikarzy bagatelizować,... 28
  • Politycy z lumpeksu 14 lis 2004 Partie odkurzają weteranów, bo nie mają kandydatów na młode gwiazdy Tadeusz Mazowiecki ma znowu kandydować na prezydenta. Waldemar Pawlak znowu gra pierwsze skrzypce w PSL. Hanna Gronkiewicz-Waltz znowu marzy o politycznej karierze. Znowu jest Jerzy Buzek, znowu potęgą w... 30
  • Bez przedawnienia 14 lis 2004 Pierwsza w Europie specjalna grupa do spraw nie wyjaśnionych zbrodni działa w Krakowie Prawda zawsze znajduje się daleko" - twierdzą twórcy słynnego serialu "Z Archiwum X". Dewiza, którą kierują się agenci Scully i Mulder: "Szukać tam, gdzie nikt jeszcze nie szukał",... 32
  • Nałęcz - Ostatnie ogniwo 14 lis 2004 Kiedy rozum zasypia, natychmiast budzą się LPR-owskie upiory Wydawałoby się, że w XXI wieku w środku Europy nie nastąpi takie wydarzenie! Ale zaistniało. I to w tak szacownej instytucji jak sejmik województwa wielkopolskiego. Jego członkowie na wniosek Ligi Polskich Rodzin... 34
  • Poczta 14 lis 2004 SZKODA CZASU NA DZIECIŃSTWO Autor artykułu "Szkoda czasu na dzieciństwo" (nr 36) pisze co by było, gdyby Einstein nie czytał od trzeciego roku życia - prędzej czy później nauczyłby się czytać, w końcu odkryłby i... 34
  • Giełda 14 lis 2004 Hossa Świat Czeki z zaświatów Elvis Presley, twórca "Fistaszków" Charles Schulz oraz J.R.R. Tolkien są najlepiej zarabiającymi zmarłymi osobami - twierdzi magazyn "Forbes". Presley zarobił w 2003 r.... 36
  • Zostań swoim szefem! 14 lis 2004 Ponad dwa miliony Polaków pracuje i zarabia bez etatu "Delegaci na Krajowy Zjazd >>Solidarności<< potępili zjawisko samozatrudnienia. (...) W ten sposób firmy zmniejszają swoje koszty, a ich faktyczni pracownicy (jednoosobowe firmy) zostają pozbawieni możliwości dochodzenia... 38
  • Pan autobusik 14 lis 2004 Krzysztof Olszewski, prezes Solarisa, pobił zachodnich konkurentów ich własnymi podzespołami 260 autobusów dostarczy do 2006 r. do Berlina polska firma Solaris Bus & Coach! We wrześniu 2004 r. spółka wygrała największy przetarg w Europie na zakup autobusów, ogłoszony przez... 42
  • Carlos zawodowiec 14 lis 2004 Jak Libańczyk uczył Japończyków robić samochody Le costkiller (zabójca kosztów) - tak nazywają we Francji Carlosa Ghosna, pochodzącego z Libanu prezesa Nissana. Gdy pięć lat temu Ghosn obejmował stanowisko, firma znajdowała się na krawędzi bankructwa, ósmy rok przynosiła... 48
  • Załatwione odmownie - zdrowa żywność i chore pomysły 14 lis 2004 Ekowojownicy chcą nas zawrócić do komunistycznego rezerwatu, gdzie wybierali nadzorcy, a nie konsumenci Wszystko ma swoje granice - mówi ludowe porzekadło. Tyle że siź myli; ludzka głupota nie zna granic. I nie tylko dlatego, że bzdurne idee przekraczają granice, czyniąc... 52
  • Supersam 14 lis 2004 Monitor na wybiegu Superpłaski 17-calowy monitor LCD BenQ FP 785 zaprezentował słynny... projektant Roberto Cavalli podczas mediolańskiego tygodnia mody. Monitor niesiony przez piękną modelkę bardziej przypominał ekskluzywną torebkę niż... 54
  • Taśmy śmierci 14 lis 2004 Autentyczne sceny zabijania są najnowszym przebojem filmowym Co było ulubionym horrorem amerykańskiej młodzieży tuż przed Halloween? Wcale nie remake "Teksańskiej masakry piłą mechaniczną". Najwięcej młodych ludzi oglądało w Internecie obcięcie głowy Kenowi Bigleyowi przez... 56
  • Kosmita mody 14 lis 2004 Pierre Cardin chętnie zamieszkałby w warszawskim Pałacu Kultury, bo przypomina mu rakietę kosmiczną Jaki on piękny! Toż to prawdziwa haute architecture! - wykrzyknął Pierre Cardin na widok... warszawskiego Pałacu Kultury i Nauki. Gdy tylko Polska odzyskała w 1989 r.... 60
  • Rocky Gołota 14 lis 2004 Gołota dostał znowu szansę, bo jest jedynym białym, którego czarni mistrzowie traktują jak równego sobie Niczym filmowy Rocky podniósł się po upadku Andrzej Gołota. Cztery lata temu był na dnie. "Wstyd i upokorzenie", "Dezerter", "Tchórz", "Bokserska ucieczka stulecia" -... 64
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Wielka bania 14 lis 2004 Drogi Przyjacielu! W naszej kuchni przyszedł czas na dynię. Zwieźliśmy do Krakowa dorodny okaz z warzywnika w Badowie i teraz zastanawiamy się, co z nim zrobić. Nie, nie - nie myśl sobie, że nie wiemy, jak zamienić miąższ dyni na dobre jedzenie. Wręcz odwrotnie, nie możemy się... 66
  • Ekran osobisty - Z kim warto rozmawiać 14 lis 2004 Politycy na naszych oczach właśnie kończą akt zbiorowego samobójstwa Mimo że w telewizyjnych programach głównie rozmawia się o wydarzeniach (zamiast je szczegółowo prezentować), a może właśnie dlatego, coraz częściej powstaje wrażenie, że te wszystkie rozmowy niewiele są... 68
  • Garbata niepodległość 14 lis 2004 Do II Rzeczypospolitej wracali z emigracji inżynierowie, do III RP - poeci II Rzeczpospolita upadła we wrześniu 1939 r. III RP narodziła się we wrześniu roku 1989. Między nimi zieje czarna dziura dwóch okupacji i PRL. Podobno był to czas niebywałego rozwoju. Podobno... 70
  • Know-how 14 lis 2004 Użądlenie na zdrowie W pszczelim jadzie znajduje się substancja o silnym działaniu przeciwzapalnym, która może być wykorzystywana jako lekarstwo - twierdzą badacze z Korei Południowej. Białko zwane melityną działa podobnie jak... 74
  • Widzę jasność 14 lis 2004 Przeszczepy komórek przywracają wzrok! Okuliści potrafią już przywrócić oczom młodość za pomocą przeszczepów soczewkowych albo precyzyjnego podgrzewania rogówki. Okulary i szkła kontaktowe można zastąpić wszczepioną na stałe soczewką kontaktową. -Wkrótce będziemy mogli... 76
  • Zastrzyk erekcji 14 lis 2004 Seks po genoterapii Jeden zastrzyk wystarczy, by cierpiący na impotencję mężczyźni przez sześć miesięcy nie mieli kłopotów z erekcją - wykazały próby kliniczne leczenia impotencji terapią genową w Mount Sinai School of Medicine w Nowym Jorku. - Za kilka lat to będzie... 80
  • Bez granic 14 lis 2004 Pani od rachunków Tuż przed śmiercią szejk Zayed bin Sultan al-Nahyan, prezydent Zjednoczonych Emiratów Arabskich, wydał dekret mianujący na stanowisko ministra gospodarki pierwszą w historii kraju kobietę. Sheikha Lubna... 82
  • Bushmeni kontra buszmeni 14 lis 2004 Cywilizacja przedsiębiorczości i indywidualizmu wybrała Busha Daltoniści socjologiczni interpretują zwycięstwo prezydenta George'a Busha wyłącznie jako wyraz obaw Amerykanów związanych z terroryzmem. Owszem, dla neokonserwatystów walka z tym, co nazywają islamofaszyzmem, jest... 84
  • Bitwa o grób 14 lis 2004 Czterdzieści kilka lat trwał Arafatowski taniec śmierci Po odejściu Arafata należy się spodziewać krwawych zajść. Mogą one wybuchnąć w reakcji na decyzję rządu Ariela Szarona, który zdecydowanie sprzeciwia się pochowaniu Arafata na Wzgórzu Świątynnym w Jerozolimie.... 92
  • Co po Arafacie 14 lis 2004 Gotowość do zabijania Izraelczyków jest w Palestynie miarą politycznych zasług Ciężka choroba Jasera Arafata na zawsze usuwa człowieka. Który stworzył i zdominował sprawę palestyńską, blokował pokojowe rozwiązanie arabsko-izraelskiego konfliktu przez prawie pół wieku. Jego... 94
  • Brukselski urząd cenzury 14 lis 2004 Walka z religią zawsze odbywała się w Europie pod hasłami postępu, tolerancji i obrony wolności innych Sprawa prof. Rocco Buttiglionego nie jest incydentem, który mógłby się zdarzyć nawet w dobrym towarzystwie i należałoby o nim szybko zapomnieć. To oznaka zjawiska, które... 96
  • Obrona konieczna 14 lis 2004 Rozmowa z Rocco Buttiglione włoskim politykiem, nominowanym na komisarza ds. sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa 97
  • Menu 14 lis 2004 KRÓTKO, PO WOLSKU Prawo zachowania biomasy Miłośnicy hobbitów górą! Na wyspie Flores odkryto szczątki karłowatego człowieka nie przekraczającego metra. Podobno kobity hobbity były jeszcze mniejsze. Przy czym zauważmy,... 98
  • Tucznik z McDonalda 14 lis 2004 Szokować, drażnić, prowokować, burzyć stereotypy, a jednocześnie bawić - taka jest rola dokumentu Proces dobrowolnego rujnowania sobie zdrowia poprzez obżarstwo jest tematem najnowszego przeboju kinowego. W dokumencie "Super Size Me" reżyser Morgan Spurlock najpierw jest... 102
  • Muzeum: ewakuacja 14 lis 2004 W Czechach i na Węgrzech reprywatyzowano zbiory muzealne, w Polsce proponuje się ich pośrednią nacjonalizację Dama z gronostajem" Leonarda da Vinci zniknie z krakowskiego Muzeum Czartoryskich. Warszawskie Muzeum Narodowe opuści "Bitwa pod Grunwaldem" Jana Matejki. Podobny los... 106
  • Jeźdźcy małej Apokalipsy 14 lis 2004 Kiedyś polscy artyści tworzyli ku pokrzepieniu, obecnie nasi rysownicy robią to ku przerażeniu serc Porównywano ich do czterech jeźdźców Apokalipsy, choć każdy mógł zobaczyć, że to tylko kpiarze. Zgodnie z konwencją Tadeusza Konwickiego można by ich nazwać jeźdźcami małej... 108
  • Ueorgan Ludu 14 lis 2004 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 46 (111) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 8 listopada 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Z prac komisji śledczej Nowe metody wymiaru... 111
  • Skibą w mur - Drzemka 14 lis 2004 Dziś, żeby być wiarygodnym, trzeba się nieźle naoszukiwać Nic tak nie poprawia humoru jak nowe odkrycia naukowe. Przeciętnemu zjadaczowi serków topionych mogłoby się wydawać, że po odkryciu viagry, pralki automatycznej czy... 114