Praski Makbet

Praski Makbet

Dodano:   /  Zmieniono: 
Przetrwać - to główne zadanie czeskiego rządu Miał być cudownym dzieckiem polityki, okazał się gwiazdą jednego sezonu. 35-letni Stanislav Gross, który pół roku temu został szefem rządu Czech, miał odnowić oblicze czeskiej socjaldemokracji i odbudować jej pozycję po druzgocącej klęsce w wyborach do europarlamentu. Tymczasem premier wikła się w kolejne skandale, a sondaże pokazują, że jego partię popiera coraz mniej Czechów. - Dochodząc do władzy, Gross sugerował, że stanie się czeskim Blairem. Tymczasem prowadzi bezpieczną politykę w stylu Schroedera w myśl zasady: byle nikomu się nie narazić - wyjaśnia "Wprost" Petr Uhl, jeden z głównych działaczy antykomunistycznej Karty 77. - Gross sprawia wrażenie zaślepionego władzą, wydaje mu się, że może wszystko. W tym zaślepieniu przypomina Makbeta, podobnie jak on nie cofnie się przed niczym, byle tylko się utrzymać na szczycie - nie ma wątpliwości Andrew Gardner, redaktor naczelny "Transitions Online", magazynu internetowego poświęconego Europie Środkowej.
Ojcobójca
Najmłodszy szef rządu w Europie rozpoczął działalność polityczną w wieku 20 lat. Jego kariera przebiegała w iście amerykańskim stylu; najpierw działał w młodzieżowej frakcji Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej (C˙SSD), potem był rzecznikiem tej partii ds. obrony. Szybko został wybrany do parlamentu, a w 1995 r. został przewodniczącym klubu parlamentarnego. W 2000 r. Milos Zeman mianował go ministrem spraw wewnętrznych, tę samą tekę powierzył mu dwa lata później Vladimir Spidla.
Gross trafił do CSSD od razu po "aksamitnej rewolucji", gdy ugrupowanie reaktywowano. Miał świadomość, że politykiem zostaje się nie na wiecach czy spotkaniach partyjnych, lecz w telewizji i prasie. Nigdy nie odmawiał prośbom o wywiad, a starannie budowany wizerunek medialny sprawił, że jeszcze rok temu wygrywał wszystkie rankingi na najpopularniejszego polityka w Czechach.
- Gross zajmuje się polityką pół życia. Wewnątrzpartyjne intrygi, polityczna technologia stały się dla niego chlebem powszednim. Gorzej, gdy trzeba realizować konkretny program - tłumaczy "Wprost" JiŻi Pehe, politolog, były doradca prezydenta Vaclava Havla. Właśnie w umiejętności prowadzenia zakulisowych gier kryje się tajemnica szybkiego pokonywania szczebli partyjnych przez Grossa. W 1994 r., gdy Zeman stanął na czele C˙SSD, popierało ją 7 proc. Czechów. Cztery lata później partia zwyciężyła w wyborach parlamentarnych. Później Zeman ustąpił ze stanowiska przewodniczącego, będąc pewnym, że zostanie prezydentem. Gross dokonał jednak politycznego ojcobójstwa. Gdy w 2003 r. doszło do wyborów, część parlamentarzystów C˙SSD - inspirowanych właśnie przez Grossa - zagłosowało przeciw niedawnemu przywódcy. Konsekwencją było zwycięstwo kandydata opozycyjnej Obywatelskiej Partii Demokratycznej (ODS) Vaclava Klausa. - Dziś Zeman jest na emeryturze, a Gross kończy się rozprawiać z resztką jego zwolenników w  CSSD - opowiada Petr Uhl.
Polityczny trup Zemana Grossowi nie wystarczył. - Szybko dostrzegł słabość Spidli, ówczesnego szefa rządu. Mimo że był tylko ministrem, błyskawicznie przyćmił premiera osobowością - wyjaśnia Pehe. Zakulisowe gry Grossa sprawiły, że niedługo po wejściu Czech do Unii Europejskiej Spidla musiał ustąpić mu miejsca. Przystań znalazł dopiero w Brukseli, gdzie został komisarzem UE ds. pracy i spraw socjalnych.

Równia pochyła
Sen czeskiego Makbeta się ziścił - został najważniejszym politykiem w kraju w wieku 34 lat. Tylko że od tej pory CSSD stacza się po równi pochyłej. Dziś popiera ją zaledwie 14 proc. Czechów, ponaddwukrotnie mniej niż podczas wyborów parlamentarnych w 2002 r.
- Socjaldemokraci większość energii poświęcają na frakcyjne walki w partii i nawet nie próbują naprawiać kraju ani reformować gospodarki - mówi "Wprost" marszałek czeskiego Senatu Petr Pithart. Tymczasem szybkich zmian wymaga walący się system emerytalny i zdrowotny, należy także załatać gigantyczną dziurę budżetową, na co nikt nie ma pomysłu.
Gross tymczasem zamiast kierować rządem, zamierza się wdać w procesy sądowe z gazetami, które starały się dociec, skąd premier i jego żona mieli pieniądze na zakup luksusowego mieszkania w Pradze w 1999 r. oraz kamienicy w centrum czeskiej stolicy rok temu. Mieszkanie w eleganckiej dzielnicy Barrandov kosztowało 4,2 mln koron (630 tys. zł), zrujnowana kamienica była o jedną trzecią droższa, a Gross nie umie wiarygodnie wyjaśnić, skąd wziął na nie pieniądze. Podobnie jak nie wie, jak uzasadnić powołanie Młynu - grupy detektywów, którą stworzył w czasach, gdy był ministrem spraw wewnętrznych. Jej zadaniem było zbieranie informacji tylko dla niego.
Podobnie jak Gross premierem został w latach 90. Waldemar Pawlak. Był równie młody jak Gross, nie miał oporów przed tym, by stanąć na czele rządu - mimo że obejmował tę funkcję nie za własne zasługi, lecz z powodu słabości sceny politycznej w Polsce. Pawlak szybko dorobił się opinii najgorszego premiera III RP, zniknął i dopiero teraz, po 10 latach niebytu, wraca do polityki. Podobnie jest z Grossem. Pytanie, czy dostanie jeszcze szansę. Na razie czeska socjaldemokracja uparcie trzyma się władzy, świadoma, że po wyborach znajdzie się na politycznym marginesie. Premier powędruje do politycznego czyśćca, w którym będzie musiał odpokutować za młodzieńczą arogancję. Los Grossa dowodzi, iż epoka błyskawicznych karier politycznych i bezrefleksyjnego stawiana na młodych w Europie Środkowej dobiega końca. Cudowne dzieci polityki muszą się mozolnie wspinać po szczeblach demokratycznej weryfikacji.

Parada premierów
Vaclav Klaus (1993-1997)
Rząd Klausa upadł, gdy jego Obywatelska Partia Demokratyczna (ODS) nie potrafiła wskazać swoich źródeł finansowania

Josef Tošovsky (1997-1998)
Tošovsky, szef banku centralnego, stworzył rząd specjalistów, którego zadaniem było kierowanie krajem przez pół roku - do najbliższych wyborów parlamentarnych

Miloš Zeman (1998-2002)
Miloš Zeman miał opinię nie liczącego się ze słowami grubianina. Patrona Czech - św. Wacława - nazwał patronem kolaborantów i sługusów. Ustąpił ze stanowiska, licząc na objęcie urzędu prezydenta

Vladimir Spidla (2002-2004) Spidla przestał być premierem po dotkliwej porażce czeskiej socjaldemokracji w wyborach do europarlamentu (na 24 czeskie mandaty w PE ČSSD zdobyła tylko dwa)
Więcej możesz przeczytać w 7/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 7/2005 (1159)

  • Na stronie - Odchylenie centrowe20 lut 2005Efektem ubocznym teczkofobii są napadowe ataki na Bronisława Wildsteina Polski parlament podzielił się - prawie po równo - na opozycję rządzącą i opozycję nie rządzącą, co jest kolejnym, oryginalnie polskim wkładem w rozwój teorii i praktyki...3
  • Wprost od czytelników20 lut 2005Śpię spokojnie W związku z faktem, że imię i nazwisko takie jak moje znajduje się na tzw. liście Wildsteina, pragnę oświadczyć, że nie czuję się z tego tytułu pokrzywdzony. Śpię spokojnie, chodzę z podniesionym czołem. Bardzo...3
  • Skaner20 lut 2005Komisja Michnika Kto w kwietniu 1990 r. powołał tzw. komisję Michnika? Czy była to rzeczywiście komisja, czy prywatna inicjatywa? Jakim prawem kilka osób miało dostęp do archiwów MSW i teczek SB? Co Adam Michnik przeczytał w...8
  • Dossier20 lut 2005Wiem, że jakaś szczególna uroda ze mnie nie bije Radio Tok FM MAREK BOROWSKI przewodniczący SDPL Ludzie pokazują palcami, jakim ja samochodem jeżdżę. Że mercedesem klasy S. A niby czym mam jeździć? Na krowie mam jeździć? w Radiu...9
  • Sawka20 lut 200510
  • Kadry20 lut 200511
  • Playback20 lut 200513
  • M&M20 lut 2005...PONIEŚLI I WILKA Nosiła lista razy kilka, chroniąc stary system, a gdy się w końcu zjawił Wildstein, wynieśli i listę. Więc etos z dworem krzyk podnoszą. Kto winien? Wiadomo! Nie ten, przez kogo jest ta lista. Winien jest l i s t o n...13
  • Nałęcz - Deklaracja krakowska20 lut 2005W wojnie między SLD a radykalną prawicą nie ma miejsca na demokrację Klkudziesięciu krakowskich intelektualistów, w tym Wisława Szymborska, podpisało apel krytykujący partie prawicowe za nadmierny radykalizm. Liderzy prawicy odpowiedzieli...14
  • Ryba po polsku - Wraca nowe20 lut 2005To Biały Dom sprokurował nam grubą kreskę, a stary Bush zakazał lustracji Mam uczucie déja vu. Znów jest rok 1990, dyskutuje się o teczkach, agentach i lustracji, a po władzę sięga strona społeczna "okrągłego stołu". Wybierz przyszłość, głosuj na...15
  • Z życia koalicji20 lut 2005Naprawdę nie potrafimy państwu pomóc. Nie wiemy bowiem, czy wicepremier Jerzy Hausner pozostaje jeszcze w koalicji, czy już razem ze śp. Unią Wolności praktykuje życie pozagrobowe w opozycji. W każdym razie w Wielkim Poście w SLD...16
  • Z życia opozycji20 lut 2005Sensacja! Okazuje się, że poza Frasyniukiem, Geremkiem i Potockim są w UW jeszcze jacyś inni ludzie. Ci inni ludzie nazywają się Jan Hoffman i domagają się delegalizacji Młodzieży Wszechpolskiej. Postulat słuszny, ale tylko częściowo....17
  • Fotoplastykon20 lut 200518
  • Poganiacz mułów20 lut 2005"Temu panu już dziękujemy" - tyle ma do powiedzenia prezydentowi jego byłe zaplecze i sympatycy z centrum Przekonanie, że Aleksandrowi Kwaśniewskiemu wszystko się udaje, jest tak samo prawdziwe jak to, że nasi piłkarze potrafią grać. Polscy...20
  • Siewcy strachu20 lut 2005Polskie elity są przeświadczone, że największym zagrożeniem w naszym kraju jest społeczeństwo Kto im łzy przywróci? - pyta retorycznie abp Józef Życiński. Kto wynagrodzi krzywdę niewinnie posądzonych, którzy znaleźli się na liście z...24
  • Wielka wsypa20 lut 2005Generał Dukaczewski i całe kierownictwo WSI powinni sobie znaleźć inną pracę Generał Marek Dukaczewski, szef Wojskowych Służb Informacyjnych, okłamuje opinię publiczną, twierdząc, że na tzw. liście Wildsteina znalazło się tylko dwóch czynnych...26
  • Wizoholicy20 lut 2005Amerykanie znoszą wizy za przestrzeganie prawa, a nie za wojskową pomoc Ameryko! Nie rób z nas terrorystów", "Znieść te wizy", "Ameryko! Nie jesteśmy bydłem", "Irak za wizy". Pod takimi...28
  • Oblężenie Dziwisza20 lut 2005Pewny jest upadek polskiego lobby w Watykanie, wątpliwa dymisja papieża Papież z trudem wyszedł z opresji zdrowotnej, ale czy wyjdzie z opresji kurialnej? 1 lutego był o krok od śmierci po grypowych komplikacjach, ale antybiotyki postawiły go na...32
  • Nie przebieram nóżkami do konfitur20 lut 2005Rozmowa z Zytą Gilowską, wiceprzewodniczącą Platformy Obywatelskiej36
  • Giełda20 lut 2005Hossa Świat Bezpłatny dymek Amerykańskie koncerny tytoniowe nie będą musiały płacić 280 mld USD odszkodowania, którego zażądał od nich rząd Billa Clintona w 1999 r. - uznał Sąd Apelacyjny w Waszyngtonie. Administracja...38
  • Nie jadaj w Europie20 lut 2005Dziwna to religia, która utrzymuje się z pieniędzy niewierzących Gdyby kanclerz Niemiec Gerhard Schroeder zaprosił prezydenta USA George`a Busha na obiad do swojej prywatnej berlińskiej rezydencji, jego żona zapłaciłby za produkty zużyte do...40
  • Złoty nie zwariował20 lut 2005Z mocnym pieniądzem trzeba się nauczyć żyć Kiedy dziesięć lat temu ktoś chciał kupić mieszkanie, sprzedający nie chciał nawet słyszeć o tym, by cenę ustalać w złotych. Musiała być w dolarach, bo wiadomo było, że na tym na pewno się nie straci, w...48
  • Upadek infogwiazdy20 lut 2005Carly Fiorinę pokonały drukarki, kopiarki i niechęć Hewletta juniora Carly Fiorina, dziś już była prezes Hewletta-Packarda, była pierwszą kobietą prezesem (CEO) spółki zaliczanej do grupy największych firm w rankingu Fortune 100. Podczas...50
  • 2 x 2 = 4 - Meandry prywatyzacji20 lut 2005Tylko w Polsce ludzie są przekonani, że Huta Katowice to obiekt o wielkiej wartości, bo utopiono w niej ogromne pieniądze Zdawałoby się, że wszystko jest jasne. Własność państwowa zawiodła jako ustrojowy fundament gospodarki. Chwalebnym wyjątkiem...54
  • Supersam20 lut 200558
  • Obiad z karty20 lut 2005Aż 50 proc. wszystkich kart kredytowych wydawanych w Stanach Zjednoczonych to karty typu affinity - płacąc nimi, można jednocześnie wspierać jakiś szczytny cel. Ta moda dotarła już do Polski. 112 tysięcy obiadów dla dzieci z...58
  • Morele zamiast pumeksu20 lut 2005Nasze prababcie złuszczały martwy naskórek gorczycą z siarką, pumeksem nasączanym w moczu lub okładami ze starego wina. Współczesne peelingi, takie jak St. Ives Swiss Formula, nie tylko ładniej pachną, ale są też dużo skuteczniejsze....58
  • Białe przekleństwo20 lut 2005Na nartach jeździmy tak samo wariacko jak samochodami - mówi Krzysztof Hołowczyc, rajdowiec i zapalony narciarz. "Wariacko" to mało powiedziane. Według danych Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego i Tatrzańskiego...58
  • Video-Costner20 lut 2005Nawet ochroniarz grany przez Kevina Costnera w filmie "Bodyguard" mógłby mieć dzisiaj problemy ze znalezieniem pracy. A wszystko przez system ochronny Video IQ, który - na wzór ludzkiego mózgu - selektywnie analizuje obraz z kamer....58
  • Mężczyzna nieszpakowaty20 lut 2005Johnny Depp i Keanu Reeves wypowiedzieli wojnę pierwszym siwym włosom. Z myślą o tak młodych mężczyznach jak oni firma Argentyna Limited wypuściła na rynek Biferdil - szampon likwidujący w ciągu 10 minut siwiznę, ale nie zmieniający...58
  • Siostry Ally McBeal20 lut 2005Co trzecia wykształcona Polka będzie żyć samotnie Mel Gibson jest uznawany za jednego z najatrakcyjniejszych mężczyzn na świecie. Dla wielu jest więc prawdziwym szokiem, że swoją żonę, amerykańską pielęgniarkę Robyn Moore, poznał za pośrednictwem...60
  • Poczciwy oprawca20 lut 2005Czy Adolf Eichman był tylko specjalistą od rozkładów jazdy pociągów, który nie zasłużył na śmierć? Adolf Eichmann mówił trochę po hebrajsku i codziennie pytał strażnika o zdrowie rodziny. - Nosił okulary w rogowej oprawie, za wszystko...64
  • Fatalne soczauroczenie20 lut 2005Dekoracją dla parad niewolników miała być socrealistyczna architektura Warszawy Chyba będziemy jeszcze długo żyć w cieniu tego średniowiecznego rumowiska" - tak o Krakowie piszą na stronie internetowej młodzi miłośnicy Nowej Huty. Wzniesione w...66
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Gdzieś Hiszpania za górami20 lut 2005Piotrusiu! Piszę z Austrii. Za oknem śniegu tyle, jakby go Stachanow produkował. Tubylcy pocieszają się, pokazując w telewizji różne ośnieżone miejsca, które z reguły ośnieżone nie są. Widziałem lepiące bałwana algierskie dzieci, widziałem sannę w...70
  • Druga płeć - Nie gasić światła20 lut 2005Wisłocka nie opowiadała głodnych kawałków, że mężczyzna najpierw się zakochuje, a dopiero potem ma ochotę na seks Wspaniali ludzie odchodzą, a zacofańce żyją. Jaka była, niech ją Bóg sądzi, ale jedno robiła mądrze - łączyła pojęcie seksu z...71
  • Hitler bombarduje Drezno20 lut 2005Jak Niemcy doprowadzili do zrównania Drezna z ziemią 18 lutego 1943 r. na wiecu w Berlinie Joseph Goebbels zapytał tłumnie zgromadzonych Niemców: - Chcecie wojny totalnej? - Ja. Sieg heil - wrzeszczał tłum. I miał wojnę totalną. Do niej należało...72
  • Jałta według Churchilla20 lut 2005W Monachium zdradzono Czechów, w Jałcie - pół Europy Drugie spotkanie wielkiej trójki. To miał być punkt zwrotny w dziejach świata. Wielokrotnie odkładane, przygotowywane od wielu miesięcy. Pierwsze - w Teheranie w grudniu 1943 r. - decydowało o...76
  • Know-how20 lut 2005Inteligentny jak ptak Ptaki nie ustępują inteligencją szympansom. Badania biologów zaintrygowanych zachowaniem wron i papug pokazały, że mózg ptaków potrafi wykonywać równie skomplikowane zadania jak mózg...78
  • Śmierć służby zdrowia20 lut 2005Doktor Rynek kontra doktor Łapówka Na oddziale intensywnej terapii leży pacjent, któremu lekarze przetaczają litry krwi, a mimo to czuje się coraz gorzej i grozi mu śmierć. Dlaczego? Ponieważ chory ma krwotok z kilku tętnic, a medycy robią mu...80
  • Orgazm na żądanie20 lut 2005Oziębłość płciowa u kobiet to wymysł firm farmaceutycznych W latach 90. chirurdzy plastyczni uważali mały biust u kobiet za stan patologiczny, zwany mikromastią, który trzeba leczyć operacyjnie. Teraz firmy farmaceutyczne przekonują, że oziębłość...86
  • Bez granic20 lut 2005Nędzna prognoza Rumuński rząd postanowił zwolnić naczelnego meteorologa kraju. Jego prognozy uznano za "wyjątkowo nędzne". Ion Poiana, szef Narodowej Agencji Metereologicznej, stracił pracę po tym, jak kierowana przezeń...88
  • Odmrażanie Atlantyku20 lut 2005Waszyngtonowi bliżej teraz do Europy przez Brukselę niż przez Paryz i Berlin Ukarać Francję, zignorować Niemcy i wynagrodzić Rosję - tak po wybuchu wojny w Iraku mawiała podobno Condoleezza Rice, wówczas doradczyni prezydenta USA ds....90
  • Lasso Schroedera20 lut 2005Niemcy są jedynym krajem, który Bush wyróżni całodzienną wizytą podczas podróży po Europie Jedynym amerykańskim kanałem telewizyjnym, gdzie Niemcy są stale obecni, jest History Chanel, zwany Hitler Chanel. Według niemieckich analiz, jedna trzecia...92
  • Kim, syn Jurija20 lut 2005Walka o sukcesję w Korei Północnej toczy się między 24-letnim Kim Dzong Czolem i 22-letnim Kim Dzong Unem Dyktatura jest najbardziej zagrożona rebelią nie wtedy, kiedy jest najsroższa, ale w fazie liberalizacji - twierdził Alexis de Tocqueville....96
  • Praski Makbet20 lut 2005Przetrwać - to główne zadanie czeskiego rządu Miał być cudownym dzieckiem polityki, okazał się gwiazdą jednego sezonu. 35-letni Stanislav Gross, który pół roku temu został szefem rządu Czech, miał odnowić oblicze czeskiej socjaldemokracji i...98
  • Menu20 lut 2005WYDARZENIA Krótko po Wolsku Ś(Fiński) poradnik Prasa doniosła o aferze dyplomatycznej między Finlandią a Rosją. Powodem konfliktu był poradnik "Rosyjskie zwyczaje dla Finów". Nakład wycofano, niedźwiedzia...100
  • Żubr, bocian, błazen20 lut 2005Zawiść jest głównym kryterium przyznawania polskich nagród muzycznych Żadna z premierowych płyt sprzedawanych w naszym kraju w 2004 r. nie osiągnęła stutysięcznego nakładu. To był smutny rekord III RP. I nic dziwnego: wyniki preeliminacji do...104
  • World Press Photo 2005: Śmierć jak wielka woda20 lut 2005Zwyczajna Hinduska opłakuje śmierć bliskiej osoby, która zginęła podczas tsunami - to kolorowe zdjęcie indyjskiego fotografa Arko Datty z Agencji Reutera wykonane w Cuddalore 28 grudnia 2004 r. zostało fotografią roku 2004 w 48. edycji konkursu...108
  • Krytyka ukumplowiona20 lut 2005Gdyby Antoni Słonimski żył dzisiaj, zostałby uznany za zakałę towarzystwa Między artystami a krytykami sztuki trwa stan permanentnej wojny. Stan twórczego napięcia, w którym artysta stara się oczarować, wzruszyć, a czasem wyprowadzić krytyka i...110
  • Ueorgan Ludu20 lut 2005TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 7 (124) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 14 lutego 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Mińsk, Warszawa - wspólna sprawa! Wolności! Precz z 18-proc. NDS i 22-proc. VAT! W Mińsku i innych...112
  • Skibą w mur - Kronika wypadkow emocjonalnych20 lut 2005Lepiej siedzieć na plaży niż w więzieniu W biurach turystycznych tłok jak za Gierka po cukier. Letnie wakacje najlepiej kupuje się zimą. Wytrawny turysta wie, że właśnie teraz można klepnąć najciekawsze oferty. Wiele biur kusi promocjami, a w...114