Fast food w płynie

Fast food w płynie

Dodano:   /  Zmieniono: 
Picie soków grozi otyłością i zawałem serca! W latach 70. dla pokoleń wychowanych na kompotach picie "zdrowych" soków, poza modą na coca-colę, było namiastką dobrobytu. - Soki symbolizowały wolność i styl życia, którego zazdrościliśmy ludziom z Zachodu - mówi prof. Jacek Leoński, socjolog z Uniwersytetu Szczecińskiego.
W latach 90. soki stały się ważnym punktem w jadłospisie Polaków. Reklamy utwierdzały nas w przekonaniu, że kto pije soki, dba o zdrowie, ma przyjaciół i dobrą pracę. Aby być dobrą matką, trzeba dziecku kupować soki, bo dzięki temu będzie miało lepsze stopnie w szkole, a w przyszłości lepsze życie!
Trudno o coś bardziej bałamutnego. Dla zdrowia lepsza od soków jest czysta woda! - Zawsze zalecam 8-10 szklanek wody dziennie. Można ją pić na przykład z sokiem z cytryny. Ten napój jest najbezpieczniejszy - mówi dr Lucyna Ostrowska z Podlaskiego Ośrodka Leczenia Otyłości w Białymstoku.
Dotychczas wydawało się, że niekorzystne dla zdrowia jest wypijanie zbyt dużych ilości napojów gazowanych. Teraz się okazuje, że nadmierne spożywanie soków może być równie szkodliwe jak objadanie się hamburgerami i frytkami. - Fast foodem jest wszystko, co ma dużo kalorii, a za mało składników odżywczych, a tak jest w wypadku spożywanych w nadmiarze soków słodzonych cukrem - mówi dr Lucyna Ostrowska. Wypijanie zbyt dużej ilości soków sprawia, że tyją nawet osoby przestrzegające diety niskokalorycznej!
Amerykańska Akademia Pediatrii wydała oświadczenie, że dzieciom poniżej pierwszego roku życia w ogóle nie należy podawać soków owocowych. Już wtedy w maluchach wyrabia się fatalny nawyk bezkarnego popijania między posiłkami kalorycznych soków. - Porcja soku jest wysokokalorycznym posiłkiem, składa się z samych pustych, tylko tuczących kalorii - mówi dr Maria Sielicka-Gracka, endokrynolog, specjalistka w dziedzinie leczenia otyłości dzieci. Z badań naukowców z Uniwersytetu Harvarda wynika, że wypijana codziennie szklanka napoju słodzonego cukrem o 160 proc. zwiększa ryzyko powstania nadwagi.

Zawał na śniadanie
Picie nadmiernej ilości soków może być jednym z powodów plagi otyłości wśród młodzieży (w USA w ostatnich piętnastu latach liczba otyłych dzieci się podwoiła). Pod tym względem sok nie różni się od batoników i czekolad. Żeby schudnąć, trzeba zrezygnować z traktowania go jako napoju gaszącego pragnienie i nie tuczącego. - To niebezpieczny mit - mówi dr Dariusz Włodarek z Katedry Dietetyki i Żywności Funkcjonalnej SGGW. - Odchudzającym się zawsze radzę, by raczej zjedli jabłko, niż wypili szklankę soku. Świeże owoce i warzywa częściowo zaspokajają dzienne zapotrzebowanie na płyny (większość owoców, na przykład winogrona, brzoskwinie, agrest, zawierają prawie 90 proc. wody).
Soki, zamiast zapewniać lepsze zdrowie, mogą podnosić poziom złego cholesterolu i zwiększać ryzyko rozwinięcia się chorób serca! Nie ma nic gorszego niż zaczynanie dnia od szklanki soku owocowego, na przykład pomarańczowego. Soki owocowe (podobnie jak słodzone napoje) gwałtownie podnoszą poziom cukru we krwi, szczególnie gdy są dosładzane. Osoby, które nie mogą zrezygnować z tego nawyku, powinny sok rozcieńczać wodą lub wybrać napój o smaku cytrynowym - bez dodatku cukru. Amerykańskie Towarzystwo Diabetologiczne zaleca picie soków wyłącznie chorym na cukrzycę, by w niektórych sytuacjach zapobiegać zbyt niskiemu poziomowi cukru, nie zaś jako dodatek do posiłku. Ale i wtedy należy je pić w ograniczonych ilościach.

Wodnisty napój z konserwantami
Polacy co roku wydają na soki 2,5 mld zł. Polski rynek soków jest wart 900 mln euro. Wydatki na ich reklamę są porównywalne z wydatkami w branży piwnej - w trzecim kwartale 2004 r. wyniosły 145 mln zł. Producenci przekonują, że sok lub napój owocowy to niezbędne źródło witamin. - Jeśli jednak odżywiamy się prawidłowo, nie ma powodu, by wypijać codziennie kilka szklanek soku, tak jak nie ma potrzeby zażywania tabletek, by uzupełnić niedobór witamin - tłumaczy prof. Stanisław Kafel z Instytutu Żywności i Żywienia. Tym bardziej, że zamiast soku często można kupić jedynie wodnisty napój z konserwantami i cukrem.
- Nie można go nawet nazwać sokiem - dodaje prof. Kafel.
Z przeprowadzonej w ubiegłym roku kontroli PIH wynika m.in., że naturalne soki są rozcieńczane wodą, o czym nie ma informacji na etykiecie, a sok winogronowo-jabłkowy nie zawiera winogron. Podobnie było z sokiem "marchew-jabłko-poziomka". Ten ostatni owoc wystąpił tylko w postaci aromatu. Na niektórych opakowaniach ukrywano napis "napój", by konsument sądził, że kupuje sok. - Produkcja tego rodzaju fałszywek stanowi około 20 proc. rynku, czyli około 180 mln euro - mówi dr Aleksander Jakubowski z Instytutu Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego. W lipcu ubiegłego roku weszło w życie rozporządzenie ministra zdrowia, określające, zgodnie z unijną dyrektywą, co jest sokiem, a co nektarem lub napojem. Sok powstaje wtedy, gdy wyciśniemy go z owocu. Nie może być rozcieńczany ani słodzony.
Mało wartościowe są również reklamowane ostatnio jako samo zdrowie tzw. soki jednodniowe. Są to soki nie pasteryzowane, wyciskane z owoców i warzyw. - Pominięcie gotowania podczas ich produkcji pozwala na zachowanie naturalnych wartości odżywczych. Pojawia się jednak duże ryzyko zanieczyszczenia soku drobnoustrojami chorobotwórczymi - mówi Małgorzata Stodolak z Oddziału Higieny Żywności Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Dla drobnoustrojów najkorzystniejsza jest temperatura 15-40oC, są jednak bakterie wywołujące groźną chorobę listeriozę, które wolą niższą temperaturę (chłodzenie tych soków nic zatem nie daje).
Groźne w nadmiarze są sztuczne barwniki dodawane do soków i napojów oraz zastępujący cukier aspartam. Kombinacja kwasów i cukrów wyjątkowo źle wpływa na zęby i sprzyja próchnicy. Z kolei zastępowanie mleka sokiem może doprowadzić do osteoporozy. Sok z czerwonych winogron o 67 proc. zmniejsza wchłanianie żelaza, co może prowadzić do anemii. Kobiety w ciąży i dzieci mogą go pić jedynie w umiarkowanych ilościach. Dr Agnieszka Jarosz z Instytutu Żywności i Żywienia ostrzega, że soku ze sztucznym środkiem słodzącym nie wolno dodawać do alkoholu, ponieważ takimi drinkami można uszkodzić wątrobę.
- Główną wadą soków jest to, że nie ma w nich cennego błonnika. Jeżeli nie chcemy z nich zrezygnować, niech to będą soki wyciśnięte ze świeżych owoców - mówi prof. Wiktor Szostak z Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie. - Pięć szklanek nawet najlepszego soku nigdy nie zastąpi niezbędnych pięciu porcji warzyw i owoców dziennie, chroniących przed chorobami - mówi dr Lucyna Ostrowska. Dwa grejpfruty dziennie chronią palacza przed utratą witaminy C. Śliwki obniżają poziom złego cholesterolu we krwi (LDL). Duża zawartość boru w winogronach pozwala utrzymać kobietom w okresie przekwitania odpowiedni poziom estrogenów. Z kolei pektyna z jabłek obniża poziom cholesterolu. Takie działanie tych składników odżywczych zawsze jest o wiele skuteczniejsze w owocu niż w soku.

Mętny nektar

Do soków nie wolno dodawać konserwantów - jedynie substancje słodzące, witaminy i kwas cytrynowy (długie terminy ważności zawdzięczają pasteryzacji). Najmniej wartościowe są soki klarowane, bo tracą aromat, błonnik i witaminy. Lepsze są naturalnie mętne lub z cząstkami owoców. Nektary owocowe powstają, gdy doda się wody oraz cukrów do soku owocowego. Nektar z czerwonej porzeczki - według przepisów - musi zawierać co najmniej 25 proc. soku lub przecieru, a nektar z brzoskwiń
- 50 proc. Lepiej kupować soki przechowywane w szklanych opakowaniach (można je przechowywać do czterech, pięciu miesięcy), a nie w kartonowych (o trwałości co najmniej 12 miesięcy), które opanowały rynek.


Leki z wodą

Sok grejpfrutowy i pomarańczowy nie nadają się do popijania leków, gdyż zmieniają ich wchłanianie. Szczególnie niebezpieczne jest łączenie tych soków ze środkami na nadciśnienie, antybiotykami, statynami obniżającymi poziom cholesterolu i cyklosporyną, stosowaną u chorych poddanych przeszczepom. Sok grejpfrutowy podwyższa poziom niektórych preparatów stosowanych przy nadciśnieniu (ich poziom we krwi będzie wtedy trzy razy wyższy, niż gdyby leki zostały popite wodą). Nie wolno także łączyć z nim preparatów przeciwuczuleniowych. W USA zanotowano zgony spowodowane takim połączeniem. - Bezwzględny zakaz popijania sokami grejpfrutowym i pomarańczowym dotyczy leków na osteoporozę, które w takim zestawieniu przestają działać - mówi dr Paweł Górnaś, specjalista chorób wewnętrznych. - Dużo bezpieczniejsze jest popijanie farmaceutyków niegazowaną wodą.


Rak z oranżady
Najgorszym sposobem zaspokojenia pragnienia są kolorowe, gazowane napoje. - Zawierają dużo cukru i sztucznych barwników, bo sporządza się je na zaprawach syntetycznych. Nie mają nic odżywczego - mówi dr Dariusz Włodarek z SGGW. - Takie napoje są niewskazane przy nadkwasocie. Szczególnie groźna jest cola, która zawiera kwas fosforowy. Wiąże on wapń z organizmu, jest więc niebezpieczny dla kobiet z osteoporozą. Prof. Grace Wyshak z Uniwersytetu Harvarda wykazała, że u dziewcząt uprawiających sport i pijących napoje gazowane ryzyko złamań kości jest pięciokrotnie wyższe niż u ich rówieśniczek. - Te młode osoby - tłumaczy prof. Wyshak - ograniczają też spożycie mleka, a to zemści się w okresie przekwitania. Będą bardziej narażone na osteoporozę. Inne amerykańskie badania wykazują, że młodzi ludzie, którzy piją dużo napojów gazowanych, mogą cierpieć na niedobór witamin i minerałów, zmniejsza się u nich m.in. poziom witaminy A (co może prowadzić do osłabienia wzroku i obniżenia odporności) i magnezu.
Raport opublikowany w "British Dental Journal" przekonuje, że częste picie napojów gazowanych jest główną przyczyną próchnicy u nastolatków, bo substancje kwasowe niszczą strukturę zęba. Naukowcy z brytyjskiego uniwersytetu w Southampton mówią o "syndromie oranżady". Dzieci wypijające dużo napojów gazowanych tracą apetyt - szklanka takiego napoju zawiera energetyczny odpowiednik sześciu do ośmiu łyżeczek cukru! Jeszcze bardziej niepokoją podejrzenia, że spożywanie dużych ilości napojów gazowanych zwiększa ryzyko raka przełyku. Naukowcy wyjaśniają, że wypicie gazowanego napoju powoduje silne zakwaszenie nabłonka przełyku, jego uszkodzenie, a w rezultacie zmiany nowotworowe.

Więcej możesz przeczytać w 14/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 14/2005 (1166)

  • Nieśmiertelny 10 kwi 2005 Pokolenia spadkobierców dzieła wielkiego papieża Jana Pawła II żyć będą do końca świata 3
  • Król naszych sumień 10 kwi 2005 Na dnie swojej nędzy Polska dostała króla, i to takiego, o jakim śniła - pisał o Janie Pawle II Czesław Miłosz "Dominus adest et vocat te". Pan jesti woła cię - te słowa, skierowane do Karola Wojtyły w czasie październikowego konklawe przez jego dawnego nauczyciela z... 6
  • Ostatni prorok 10 kwi 2005 Na oczach milionów papież wędrował mistyczną drogą nocy 10
  • Globalna droga krzyżowa 10 kwi 2005 W Rzymie doszło do prefiguracji męki i umierania Jezusa, tyle że w warunkach globalnej wioski Głębokim spokojem napełnia mnie myśl o chwili, w której Bóg wezwie mnie do siebie z życia do życia. Dlatego wypowiadam często i bez najmniejszego odcienia smutku modlitwę, którą... 12
  • Misja na Wschodzie 10 kwi 2005 Komunizm trwałby dłużej, gdyby nie było Jana Pawła II 16
  • 50 najważniejszych wydarzeń pontyfikatu 10 kwi 2005 1. 16.10.1978 około godz. 17.15. Wybór kard. Karola Wojtyły na 265. papieża w historii Kościoła katolickiego. "Powołali mnie z dalekiego kraju, ale jednocześnie w chrześcijańskiej wierze i tradycji" 2. 22.10.1978.... 20
  • Mosty z Watykanu 10 kwi 2005 Zielonoświątkowcy i baptyści, szczególnie amerykańscy, zaczynają sięgać do języka Jana Pawła II 28
  • Papież kontra heretycy 10 kwi 2005 Jan Paweł II zażegnał największy kryzys Kościoła katolickiego od czasów reformacji 32
  • Spotkałem papieża 10 kwi 2005 LECH WAŁĘSA, były prezydent RP: dla mnie Jan Paweł II jest następcą Chrystusa, Piotrem naszych czasów 36
  • Giełda 10 kwi 2005 Hossa Świat Śladami Bransona Za dwa tygodnie ma się odbyć pierwszy lot linii Alpha 1 Airways należących do zaledwie 18-letniego Brytyjczyka Martina Halsteada. Cztery leasingowane samoloty, mogące jednorazowo przewieźć po osiem... 42
  • Belkonomika 10 kwi 2005 Anty-reaganomika Marka Belki Doprowadzi nas do gospodarczej zapaści Prof. Marek Belka zasłynął przed laty krytyką reaganomiki, czyli ekonomiki wzrostu wprowadzonej w USA przez prezydenta Ronalda Reagana. Polegała ona m.in. na obniżeniu podatków i uwolnieniu... 44
  • Czarna euroowca 10 kwi 2005 Czy Europa przestanie być hamulcem świata Zachodnia Europa jest od kilku lat czarną owcą światowej gospodarki. Wzrost gospodarczy w największych krajach Unii Europejskiej kuleje i pozostaje daleko w tyle za amerykańskim, na rynku pracy większej części kontynentu szaleje... 48
  • Dziewica w kosmosie 10 kwi 2005 Richard Branson - Juliusz Verne biznesu Czyż nie byłoby wspaniale zobaczyć Ziemię z kosmosu? Ja otrzymałem taką szansę" - emocjonował się Amerykanin Doug Ramsburg, 41-letni pracownik uniwersytetu w Denver. Ramsburg poleci w kosmos za... 50
  • Internet w wielkim mieście 10 kwi 2005 Burmistrzowie miast rozbijają monopol dostawców Internetu Kiedy statek wpływa do portu w Amsterdamie, kapitan jednym przyciskiem na komputerze przesyła dyrektorowi portu wszelkie potrzebne do odprawy celnej dokumenty. Jest to możliwe dzięki bezprzewodowej sieci internetowej,... 56
  • Z radosnymi poszczekiwaniami 10 kwi 2005 Socjaliści wbili sobie do głowy, że jeśli coś jest za darmo, to sprzyja biednym. Nic bardziej błędnego 60
  • Supersam 10 kwi 2005 Davidoff Espresso 57 jest pierwszą na polskim rynku kawą rozpuszczalną typu espresso 64
  • Płaskie w modzie 10 kwi 2005 Nastała moda na spłaszczanie urządzeń. Najnowszym tego przykładem jest miniwieża TEAC MC-DX20 wyposażona w odtwarzacz płyt CD i cyfrowe radio z opcją wyświetlania wiadomości tekstowych na ekranie (RDS). Wszystko to w płaskich... 64
  • Rozpuszczalne espresso 10 kwi 2005 Davidoff Espresso 57 jest pierwszą na polskim rynku kawą rozpuszczalną typu espresso. Odpowiednio mocna i wypalana tak jak naturalne ziarna przeznaczone do zmielenia i wsypania do ekspresu, po zalaniu zyskuje charakterystyczną dla prawdziwego... 64
  • Owocowy dziwak 10 kwi 2005 Już co drugie piwo warzone w Belgii to piwo smakowe. W ostatnich latach gusty Belgów zaczynają podzielać Polacy. Po lekkich piwach cytrynowym i karmelowym, po mocniejszych pilsach z aromatem jabłka i imbiru na polskim rynku debiutuje piwo o... 64
  • Mini-Ecco 10 kwi 2005 Zataczająca kolejne pętle moda w tym roku zatrzyma się na latach 90. i typowym dla nich minimalizmie. Inspirację tą dekadą widać zarówno w projektach Giorgio Armaniego, w nowych propozycjach Vistuli, jak i wiosenno-letniej kolekcji obuwia... 64
  • Mała wielka zbrodnia 10 kwi 2005 W starożytnym Egipcie dzieciobójczyni kazano przez trzy doby przytulać odnalezione zwłoki Po tych wszystkich rzeczach, które się wydarzyły, ja je po prostu postanowiłem chować do beczek. Żeby nie było śladu. I żeby nie było czuć - tak reporterom telewizji Polsat o mordowanych... 68
  • Czas rebeliantów 10 kwi 2005 Nagroda Pritzkera 2005, czyli Nobel w architekturze Mam gdzieś ograniczenia przestrzeni publicznej i prywatnej. Interesuje mnie wyłącznie konflikt i konfrontacja". To dewiza Thoma Mayne`a, tegorocznego zdobywcy Nagrody Pritzkera, zwanej architektonicznym Noblem. Nagrodę... 70
  • Liga narodów 10 kwi 2005 Piłkarskie mecze wygrywa się głową, a nie nogami Polska prawie na pewno awansuje do przyszłorocznych finałów mistrzostw świata w Niemczech. Pawłowi Janasowi udało się stworzyć drużynę, w której bardzo dobrze są wyważone proporcje między futbolistami spełnionymi, mogącymi... 76
  • Bikont do Makłowicz - Makłowicz do Bikonta - O gorczycy bez goryczy 10 kwi 2005 Drogi Przyjacielu! Znasz na pewno doskonale ten głęboki dylemat, przed którym staje człowiek zamierzający zjeść gorącą kiełbasę albo parówki, albo golonkę: musztarda czy chrzan? Uwielbiam chrzan i bardzo go szanuję, bo to... 78
  • Polowanie na ludzi 10 kwi 2005 W samej Warszawie było kilka tysięcy szmalcowników 80
  • Know How 10 kwi 2005 Gimnastyka dla pracoholików Wielogodzinne ćwiczenia na siłowni to strata czasu! Świetne efekty można osiągnąć, gimnastykując się stosunkowo krótko. Naukowcy z University of Glamorgan przez osiem tygodni obserwowali dwie... 86
  • Fast food w płynie 10 kwi 2005 Picie soków grozi otyłością i zawałem serca! W latach 70. dla pokoleń wychowanych na kompotach picie "zdrowych" soków, poza modą na coca-colę, było namiastką dobrobytu. - Soki symbolizowały wolność i styl życia, którego zazdrościliśmy ludziom z Zachodu - mówi prof. Jacek... 88
  • Zawał zakaźny 10 kwi 2005 Dlaczego ludzie często myjący zęby kilkakrotnie rzadziej chorują na serce 92
  • Bez granic 10 kwi 2005 Bójka gigant W Rosji wszystko musi być wielkie, nawet bijatyka w parlamencie. W ubiegłym tygodniu Władimir Żyrinowski splunął w twarz Andriejowi Sawieliewowi, a ten w odwecie zaatakował go prawym sierpowym. Po chwili obaj rosyjscy... 96
  • Dzieci Roosevelta i Wilsona 10 kwi 2005 Demokracja prewencyjna zamiast wojny prewencyjnej? Czy forma kapitalizmu, którą jedni nazywają kapitalizmem fundamentalnym, a inni neoliberalizmem [w artykule "Dzieci Thatcher i Reagana", "Wprost" nr 12/2005, Walter Russell Mead nazywa go kapitalizmem milenijnym] może... 98
  • Oś Bruksela - Pekin 10 kwi 2005 W ciągu 15 lat obowiązywania embarga z Europy dostarczono do Chin broń wartą 400 mln dolarów 102
  • Wieczny premier 10 kwi 2005 Tony Blair nawet gdy się myli, ma rację 106
  • Menu 10 kwi 2005 KINO Miłość po grób Jeśli komuś podoba się gra słów w tytule "Zakopana Betty", spodoba mu się także film. Ta przesycona typowo angielskim poczuciem humoru czarna komedia romantyczna zapewnia solidną dawkę... 110
  • TRIUMFY Wprost 10 kwi 2005 Hity kulturalne 2004 112
  • Oficer Pitbull 10 kwi 2005 Prawdziwe, krwiste kino istnieje w telewizyjnych serialach kryminalnych 118
  • Leszno w Jerozolimie 10 kwi 2005 W Jerozolimie przywracamy imiona, które Żydom odebrano i zamieniono na wytatuowane numery porządkowe Oto widzimy fasady przedwojennych żydowskich kamienic, żydowskich sklepów, w których niegdyś panował wielki ruch i gwar, gdzie można było usłyszeć odgłosy dziecięcych zabaw.... 120
  • Poczta 10 kwi 2005 KOMUNIKAT Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych przypomina o obowiązku zgłoszenia przez fundacje i stowarzyszenia zbiorów danych osobowych do rejestracji. Obowiązek zgłoszenia zbioru danych do rejestracji Generalnemu Inspektorowi... 122