Hieny wykopalisk

Hieny wykopalisk

Dodano:   /  Zmieniono: 
Kuratorzy muzeów narodowych strażnikami skradzionych zabytków! Christopher Chippin-dale, kurator muzeum archeologicznego w Cambridge, i David Gill, archeolog z uniwersytetu w Walii, nie mogli uwierzyć, gdy sprawdzili, jakie jest pochodzenie siedmiu największych światowych kolekcji zabytków. Aż 75 proc. spośród 1396 zbadanych bezcennych przedmiotów pochodzi z nieznanych źródeł! Znajdowano je nawet w takich miejscach, jak Metropolitan Museum w Nowym Jorku, muzeum Paula Getty`ego w Malibu czy Royal Academy of London i muzeum jerozolimskie. Wiele z nich zakupiono już po wprowadzeniu ustaw, które miały zapobiec nielegalnemu handlowi zabytkami.
Archeolodzy i kustosze muzeów alarmują, że w ostatnich latach nasilają się kradzieże starożytnych dzieł sztuki. Izraelczycy, którzy prowadzą być może najbardziej staranny na świecie monitoring, zanotowali w 2004 r. aż 314 przypadków kradzieży (w 2003 r. było ich 200). Nielegalny handel jest uprawiany "od Cypru do Gwatemali, od Izraela po Czechy i Polskę" - stwierdza raport Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków i Zespołów Zabytkowych (ICOMOS).

Agent 003
Nawet galerie z tradycjami rzadko mogą zagwarantować, że wystawiane przez nie eksponaty pochodzą z legalnych źródeł. Właściciel Royal-Athena Galleries z Nowego Jorku kupił w 1998 r. na renomowanej aukcji Christie`s kilka greckich obiektów. Kiedy umieścił je w katalogu, skontaktował się z nim prof. Thomas Mannack z uniwersytetu w Oksfordzie i poinformował, że przedmioty zostały skradzione z muzeum w Koryncie. Rabunku dokonał w 1990 r. gang kierowany przez Tryfonasa Karahaliosa.
Frederick Schultz, właściciel galerii na Manhattanie, znany był opinii publicznej jako przewodniczący amerykańskiego stowarzyszenia zrzeszającego marszandów sztuki starożytnej i doradca prezydenta Billa Clintona. Agenci Scotland Yardu i FBI ujawnili drugie oblicze Schultza, jednego z najbardziej wpływowych nielegalnych handlarzy antyków, który wykorzystywał wpływy w Białym Domu, aby bojkotować wprowadzenie ustaw wymierzonych przeciw rabunkowi dzieł sztuki. Schultz korzystał z usług króla złodziei, Brytyjczyka Jonathana Foremana, który zmienił nazwisko na bardziej arystokratycznie brzmiące Tokeley-Parry i uważał się za kogoś w rodzaju Jamesa Bonda (często podpisywał się 003). W latach 90. wywiózł z Egiptu ponad 2000 starożytnych dzieł sztuki. Często przemycał je do Szwajcarii, deklarując, że bezcenne zabytki to prezenty z wyjazdów turystycznych.

Skok tysiąclecia
W 1985 r. podczas robót budowlanych w Środzie Śląskiej koparka wydobyła z ziemi garnek z 4 tys. monet, a trzy lata później znaleziono tam drugi garnek, wypełniony monarszymi klejnotami. Zanim archeolodzy zdążyli zabezpieczyć odkrycie, część zabytków została wyrzucona wraz z ziemią na hałdę. Po apelu władz o zwrot skarbu odzyskano tylko niektóre przedmioty. Dopiero w tym roku policja przypadkowo odzyskała przedmioty z tzw. skarbu tysiąclecia, jednego z najcenniejszych w Europie zespołów średniowiecznych kosztowności. Dwóch mężczyzn próbowało część z nich sprzedać w olsztyńskich antykwariatach. Zatrzymani przez policję handlarze twierdzili, że kupili zabytki rok wcześniej na warszawskim bazarze.
W ubiegłym roku bułgarscy archeolodzy pracujący niedaleko miasta Kazanlak w grobowcu trackich królów z V wieku p.n.e. mieli dużo szczęścia - udało im się wydobyć złotą maskę o wadze ponad kilograma. Następnej nocy rabusie wdarli się na stanowisko, atakując strażników. Na szczęście maska znajdowała się już wówczas w lokalnym muzeum. Bywa jednak, że nawet w tych miejscach zabytki nie są bezpieczne. Międzynarodowy rynek antyków jest wręcz zalewany wątpliwego pochodzenia pieczęciami z Azji, monetami z Europy, buddyjską rzeźbą i rosyjskimi ikonami. W 2003 r. rozkradziono jedne z najwspanialszych zbiorów starożytnych świata należące do muzeum w Bagdadzie - mezopotamskie zabytki do dziś można kupić nawet na aukcjach internetowych.

Głowa faraona
Rabunek zabytków archeologicznych na całym świecie zorganizowany jest tak samo. Na dole piramidy znajdują się "kopacze", często profesjonaliści wyposażeni w sprzęt archeologiczny. Nad nimi stoją pośrednicy, którzy zazwyczaj finansują operację i za niewielkie sumy kupują niemal wszystko, co kopacze wydobyli z ziemi. Pośrednicy sprzedają znaleziska dealerom i marszandom, którzy najczęściej są właścicielami licencjonowanych galerii i domów aukcyjnych. Dopiero na tym poziomie nielegalny handel przynosi wielkie zyski.
Naczynie ceramiczne Majów, za które złodziej dostaje 200-500 dolarów, może na aukcji przynieść zysk 100 tys. dolarów! Skradziona głowa posągu Amenhotepa III sprzedana przez Schultza w 1993 r. osiągnęła cenę 1,2 mln dolarów. Na początku lat 90. aukcyjna cena idoli cykladzkich - figurek sprzed 5 tys. lat - wynosiła 3-5 tys. dolarów. Już w 2004 r. jedną z figurek sprzedano na aukcji za 310 tys. euro! Masowy popyt spowodował też masowy rabunek grobów na Cykladach.
Kolekcjonerzy często nie wiedzą, że wybrany przez nich przedmiot pochodzi z nielegalnego źródła. Gdy podając się za nieświadomą przepisów klientkę, zapytałam właściciela galerii o pochodzenie jego zbiorów, zapewnił, że część obiektów kupił prosto z wykopalisk. Nie istnieje kraj, w którym prywatny kolekcjoner może legalnie nabyć przedmioty z wykopalisk archeologicznych! Potwierdził to prof. Piotr Bieliński z Uniwersytetu Warszawskiego, który od lat kieruje badaniami archeologicznymi w Syrii. Wydobywane z ziemi zabytki nie są własnością archeologów, lecz państwa, na którego terytorium są prowadzone wykopaliska.


Obelisk Mussoliniego
Problem kradzieży i nielegalnego wywozu starożytnych dzieł sztuki jest równie stary jak same zabytki. Już w czasach rzymskich panowała moda na greckie antyki; żaden elegancki dom rzymskich patrycjuszy nie mógł się obejść bez greckich posągów, waz i brązowych naczyń. W I wieku p.n.e. Gajusz Verres, gubernator Sycylii, dosłownie ogołocił wyspę z zabytków nagromadzonych w bogatych koloniach greckich. Jego postępowanie wywołało skandal (szczegóły rabunku znamy z mowy oskarżycielskiej, jaką w imieniu Sycylijczyków wygłosił przed rzymskim Senatem Cycero). Po podboju Egiptu przez Juliusza Cezara w 30 r. p.n.e. rozpoczął się masowy wywóz egipskich zabytków do Rzymu. Do dziś Piazza del Popolo zdobi obelisk Ramzesa II, a na Lateranie można obejrzeć obelisk Totmesa IV (do jego przewozu cesarz Konstantyn II kazał skonstruować specjalny statek). Masowy rabunek egipskich zabytków nastąpił także podczas kampanii napoleońskich oraz za czasów Mussoliniego. Niedawno Etiopia świętowała zwrot obelisku wywiezionego w 1937 r. przez wojska faszystowskie; aż do 2003 r. obelisk zdobił plac niedaleko Circus Maximus w Rzymie.
Więcej możesz przeczytać w 23/2005 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 23/2005 (1175)

  • Na stronie 12 cze 2005 Za bełkotem traktatu konstytucyjnego chciało się schować tysiące establishmentów 3
  • Wprost od czytelników 12 cze 2005 WOJNY "WPROST" Z coraz większym zainteresowaniem, niedowierzaniem i stale rosnącą sympatią obserwuję niezwykłe jak na polskie standardy działania tygodnika "Wprost". Gratuluję coraz większej niezależności i odwagi... 3
  • Skaner 12 cze 2005 Kulczyk na Krymie Jan Kulczyk bada możliwości inwestowania na Krymie - dowiedzieliśmy się. W ubiegłym tygodniu najbogatszy Polak spotkał się z premierem Autonomicznej Republiki Krymu Anatolijem Matwijenką przebywającym z oficjalną... 6
  • Sawka 12 cze 2005 8
  • Dossier 12 cze 2005 LESZEK MILLER były premier "Mieszkam w Waszyngtonie, tuż obok głównej kwatery FBI, więc czuję się bardzo bezpiecznie" "Gazeta Wyborcza" MAREK BELKA premier "Od specjalistów lepsze są tresowane... 8
  • Kadry 12 cze 2005 9
  • Playback 12 cze 2005 11
  • Poczta 12 cze 2005 Oświadczenie Zarząd Agencji Wydawniczo-Reklamowej "Wprost" spółka z o.o. przyznaje, że w dodatku do artykułu "Sejm świętych krów" ("Wprost" nr 29/2003) pojawiły się informacje nieprawdziwe i... 11
  • Nałęcz - Okrakiem na barykadzie 12 cze 2005 Weta Francuzów wobec konstytucji nie wykorzysta się do wynegocjowania korzystnych zapisów dla Polski Cudu nie było. Większość Francuzów wypowiedziała się przeciw konstytucji europejskiej. Jak się można było spodziewać, uskrzydliło to jej polskich przeciwników - od LPR... 12
  • Ryba po polsku - Wylewanie eurynału 12 cze 2005 Politycy zachodni, w tym plemniki UE z jądra Europy, przyznają, że projekt konstytucji jest martwy Vivat Polonus, unus defensor constitutiae - taki napis będzie wyryty na pomniku Aleksandra Kwaśniewskiego, jeśli Europa sprawi sobie kiedyś taki pomnik w Disneylandzie pod... 13
  • Z życia koalicji 12 cze 2005 Pojawiło się młode. Nazywa się Wojciech Olejniczak. Młode jak to młode - za bardzo nie umie mówić, za to na specjalnych kursach posiadło - jak się pochwaliło - "umiejętność uogólniania". I jest w tym... 14
  • Z życia opozycji 12 cze 2005 Lech Kaczyński zdania nie zmieniai za nic w świecie nie chce się zgodzić na paradę gejów w Warszawie. Homoseksualiści nie rezygnują, wysyłają kolejne listy i protesty, ale ostatnio sięgnęli po ostrą broń. Wygarnęli do... 15
  • Fotoplastykon 12 cze 2005 16
  • Guma do życia 12 cze 2005 Telewizja pełni funkcję starożytnej agory, tylko znacznie większej Przeciętny Polak dobrze wie, jak powinna wyglądać służba zdrowia. Swej wiedzy nie czerpie jednak z programu Platformy Obywatelskiej czy Prawa i Sprawiedliwości. Czerpie z serialu "Na dobre i na złe"... 18
  • Syn Kwaśniewskiego 12 cze 2005 Nowy zbawca lewicy ma 31 lat, reprezentacyjną żonę, syna, rozpoczęty doktorat w warszawskiej SGGW i około 10 kilogramów nadwagi Wojciech Olejniczak decyzję o kandydowaniu na szefa SLD podjął w lesie. Konkretnie na polowaniu, m.in. z jednym z najbliższych współpracowników... 28
  • Polska Wirtschaft 12 cze 2005 Polak za granicą potrafi i nie łupi Po Europie krąży widmo - widmo polskiego hydraulika. A także glazurnika, rzeźnika, pielęgniarki, dentystki itd. Podbijają oni Europę ku zadowoleniu klientów i pacjentów, którzy płacą mniej za usługi lepszej jakości. Polacy podbijają też... 34
  • RP bożych prostaczków 12 cze 2005 Dla lewicowych intelektualistów budowa IV RP to rewolucyjne szaleństwo, dla przeciętnego Polaka - szansa na normalność W"Cyberiadzie" Stanisław Lem informuje, że Trurl, znany robot i konstruktor, wyprodukował kiedyś elektronicznego wieszcza. Zrobił to nie z inżynierskiej i... 38
  • Giełda 12 cze 2005 Hossa Świat Andersen chwilowo niewinny Sąd Najwyższy USA uchylił orzeczenie sądu niższej instancji uznające, że firma konsultingowa Arthur Andersen utrudniała działania prokuratury i ponosi winę za upadek Enronu. Nie oznacza to jednak,... 40
  • Niemieckie wudu 12 cze 2005 Europejski socjalizm zabije euro? Podczas tegorocznych wakacji w Niemczech do łask wrócą wycofane oficjalnie z obiegu marki. Po wrzuceniu monety o nominale jednej marki - zamiast jak dotychczas jednego euro - rozmowa z niemieckich automatów telefonicznych będzie tańsza o... 42
  • Łagronomika 12 cze 2005 Ekonomia strachu to nowy wynalazek prezydenta Putina Czternaście lat po upadku Związku Radzieckiego następuje koniec okresu mniej lub bardziej liberalnych przeobrażeń. Quasi-liberalizm rosyjski zastępuje ekonomia strachu. Nowa Rosja ma... 46
  • Włoska Bawaria w Polsce 12 cze 2005 Połączone banki Pekao i BPH kontrolowałyby prawie jedną czwartą polskich obrotów bankowych Pod koniec roku największym bankiem w Polsce przestanie być PKO BP. To, że powstanie nowy bank, najprawdopodobniej bawarski, prawie dwukrotnie większy, będzie dziełem przypadku. Projekt... 50
  • Pralnia pomorska 12 cze 2005 Nitki mafii paliwowej prowadzą do PKN Orlen Zaciska się pętla wokół mafii paliwowej. Centralne Biuro Śledcze zatrzymało właśnie Jerzego Krzystyniaka, jednego z najbogatszych biznesmenów na Pomorzu Zachodnim. Zarzuca mu się wyłudzenie "kredytu bankowego wielkich rozmiarów"... 54
  • 2 x 2 = 4 - Korupcja czy władza? 12 cze 2005 Nadmiar gestii państwowej osłabia, a nie umacnia państwo Mógłbym zacząć od banalnego stwierdzenia, że niczemu się już nie dziwię. Mógłbym też zauważyć, że mimo ujawnionych ostatnio spektakularnych przestępstw na wysokich szczeblach z pewnością nie pobiliśmy jeszcze światowego... 56
  • Supersam 12 cze 2005 58
  • Zegarki na wakacje 12 cze 2005 Kolekcje zegarków, wzorem ubrań, zmieniają się wraz z porami roku. Linię Summer Adrenaline letniej kolekcji firmy Swatch cechują wyraźne, precyzyjne wzornictwo, żywe kolory, fluorescencyjne paski i tarcze ozdobione letnimi motywami... 58
  • Autosalon 12 cze 2005 Audi A6 avant stworzono dla tych, którzy uwielbiają wszystko, co duże. Bo to naprawdę ogromne auto, z dodatkami również imponujących rozmiarów. Począwszy od wielkiego "grilla" z przodu, a skończywszy na wnętrzu, gdzie można... 58
  • Kobiecość w modzie 12 cze 2005 Wielkie kwiaty z jedwabiu, kokardy i falbany, a do tego tiule i połyskujące materiały - dom mody Laura Guidi postawił w tym sezonie na romantyczną kobiecość. Fantazji towarzyszy jednak wyszukana elegancja, stąd w swej najnowszej kolekcji... 58
  • Elegancja buku 12 cze 2005 Producenci mebli i dodatków do mieszkań coraz częściej współpracują z uznanymi architektami i designerami nad stworzeniem oryginalnych kolekcji. Śladem Philippe`a Starcka projektującego dla firmy Alessi poszedł w tym roku Wolfgang... 58
  • Lewicofrenia 12 cze 2005 Chorzy cierpią na manię prześladowczą połączoną z paranoidalnym syndromem teorii spiskowych Lewicowość nie jest ani skłonnością umysłu, ani społeczną postawą, ani systemem etycznym czy ideologią. Lewicowość, jak przekonują badania amerykańskich naukowców, to zwyczajna... 60
  • Płytkie głębokie gardło 12 cze 2005 Odkrycie sekretu "głębokiego gardła" mogło być decyzją rodziny Felta, a nie 91-letniego dziś staruszka Najsłynniejszy anonimowy informator w historii Ameryki ujawnił swoją tożsamość. To on przyczynił się do wyjaśnienia afery Watergate i rezygnacji prezydenta Nixona. Tożsamość... 64
  • Kryptonim "Truteń" 12 cze 2005 Maciej Giertych, kandydat LPR na prezydenta, był łącznikiem między swoim ojcem Jędrzejem a służbami specjalnymi PRL Mama i reszta rodziny narzekali, że na długie godziny zamykamy się w gabinecie Ojca i gadamy, a reszta rodziny nie może w tym uczestniczyć" - pisał Maciej... 68
  • Know-how 12 cze 2005 Ukryta moc życia Sokrates twierdził, że życie, którego nie zgłębiamy, nie jest warte przeżycia. By poznać tajniki życia, musimy sobie uświadomić, czym są emocje - przekonują autorzy "Psychologii emocji", wydanej przez... 73
  • Plaga błędów medycznych 12 cze 2005 Patrz lekarzom na ręce! Ponad 36 tysięcy osób prawdopodobnie umrze w tym roku w Polsce z powodu błędów medycznych - dwukrotnie więcej, niż dotychczas szacowano. "Zdarzenia niepożądane", jak nazywają je lekarze, są już piątą przyczyną zgonów i częstszą przyczyną śmierci niż... 74
  • Lek ewolucji 12 cze 2005 Cukrzyca chroni przed mrozem! Woody Guthrie, legenda amerykańskiej muzyki folk, był uważany za alkoholika i leczony psychiatrycznie. Dopiero po wielu latach okazało się, że cierpiał na pląsawicę Huntingtona - dziedziczną chorobę niszczącą komórki mózgu, powodującą utratę... 82
  • Hieny wykopalisk 12 cze 2005 Kuratorzy muzeów narodowych strażnikami skradzionych zabytków! Christopher Chippin-dale, kurator muzeum archeologicznego w Cambridge, i David Gill, archeolog z uniwersytetu w Walii, nie mogli uwierzyć, gdy sprawdzili, jakie jest pochodzenie siedmiu największych światowych... 84
  • Bez granic 12 cze 2005 Znowu bomby W Pakistanie doszło do ostrych zamieszek między szyitami i sunnitami. W walkach ulicznych w Karaczi zostało rannych osiem osób. Tłum palił samochody, demolował wystawy sklepowe. W spalonej restauracji KFC policja znalazła... 86
  • Euroklapa 12 cze 2005 Ukraina stała się pierwszą ofiarą odrzucenia eurokonstytucji W nocy po ogłoszeniu wyników referendum konstytucyjnego w Holandii kanclerz Gerhard Schroeder chwycił za telefon, by namawiać Holendrów, Francuzów, a także Belgów i Włochów do ogłoszenia, że powołują właśnie "twarde... 88
  • Ósmy sekretarz 12 cze 2005 Kwaśniewski kontra Clinton? U Thant, pochodzący z Birmy sekretarz generalny ONZ, pomylił się. Świętując w latach 60. ćwierćwiecze istnienia Narodów Zjednoczonych, stwierdził, że organizacja ma dziesięć lat, by się zreformować. Potem przestanie istnieć. ONZ nie dość, że się... 92
  • Palestyna, czyli Hamasland 12 cze 2005 Podczas tajnej narady w sztabie generalnym Izraela gen. Kuperwasser ostrzegał, że wkrótce proces pokojowy zawali się jak domek z kart Strefa Gazy to królestwo Hamasu. Tam Fatah - dawniej partia Arafata, dziś prezydenta Abu Mazena - nie miała szans. Wyniki niedawnych wyborów... 96
  • Koniec Polish jokes 12 cze 2005 Nie stać nas na to, by na promocję Polaków w USA zabrakło pieniędzy "Polski dowcip" to sztuka teatralna, która cieszy się zdumiewającym powodzeniem na amerykańskich scenach od Salt Lake City w Utah, egzotycznym stanie mormonów, po Houston, Chicago i Nowy Jork. Autor David... 98
  • Menu 12 cze 2005 KRÓTKO PO WOLSKU  Potęga drobiazgów Bywa, że w historii decydują drobiazgi. Przekonuje o tym ciekawa książka PennyŐego Le Couteura i Jaya Burresona "Guziki Napoleona". Cynowe guziki rozpadające się pod wpływem... 102
  • Sodoma XXI wieku 12 cze 2005 Sin City jest połączeniem wszystkiego, co najlepsze w czarnym kryminale To pierwszy film, który został uznany za kultowy, zanim zaczęto go realizować. To pierwsza czarno-biała ekranizacja komiksu, która zajęła pierwsze miejsce w box office: film "Sin City" zarobił w pierwszy... 104
  • Lex Waniek 12 cze 2005 Plusy przesłoniły Danucie Waniek minusy, więc musiała swój błąd naprawić "Sądy sądami, ale sprawiedliwość musi być po naszej stronie" - to zdanie śmieszyło nas w znakomitej komedii "Sami swoi". Teraz okazuje się, że "sprawiedliwość po naszej stronie" może być motywem... 108
  • Rock z drugiej ręki 12 cze 2005 Zespół Oasis jest największym rockandrollowym oszustwem ostatniej dekady Ta grupa nie tylko nie wniosła niczego wartościowego do historii rocka, ale całą swoją egzystencję oparła na bezczelnym pasożytowaniu na muzyce z lat 60. Przez dziesięć lat, jakie minęły od koronacji... 110
  • Ueorgan Ludu 12 cze 2005 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 23 (138) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 6 czerwca 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza UJAWNIAMY PLANY AWARYJNE Na ratunek konstytucji!... 112
  • Skibą w mur - Świeża dostawa zgorzkniałych 12 cze 2005 Lepszy wesoły dziadek niż po kominiarzu spadek - Świeża dostawa zgorzkniałych Życie jest jak urozmaicone danie wykreowane przez Okrasę czy Makłowicza, obok miodu potrzebuje też żółci. Miód nigdy nie był naszą specjalnością, choć lubimy się chwalić. Co z tego, że lubimy, jak... 114