Ósmy sekretarz

Ósmy sekretarz

Dodano:   /  Zmieniono: 
Kwaśniewski kontra Clinton? U Thant, pochodzący z Birmy sekretarz generalny ONZ, pomylił się. Świętując w latach 60. ćwierćwiecze istnienia Narodów Zjednoczonych, stwierdził, że organizacja ma dziesięć lat, by się zreformować. Potem przestanie istnieć. ONZ nie dość, że się nie zreformowała, to istnieje nadal.
Pierwszy zgłosił się Surakiart Sathirathai, wicepremier Tajlandii. Swoją kandydaturę wystawił półtora roku przed planowaną datą wyboru nowego szefa ONZ. Kofi Annan, którego kadencja upływa w przyszłym roku, w końcu - ale nie bezpośrednio - poparł Surakiarta. - Zgadzamy się co do jednego: kolej na Azję - mówił Annan. Zrobił to jednak po mianowaniu innego Tajlandczyka, Supachaia Panitchpakdiego, szefem UNCTAD - ONZ-owskiej agencji handlu i rozwoju. W ten sposób dyplomatycznie utrącił kandydaturę tajlandzkiego wicepremiera, bo nigdy w ONZ dwóch bardzo wysokich funkcji nie piastowały osoby tej samej narodowości. W tej sytuacji Surakiart raczej pozostaje bez szans. Kilka tygodni później, chcąc zyskać na czasie, tajlandzkiego wicepremiera mogły bez obaw poprzeć Chiny i Japonia.

Dziwny Azjata
Nowego sekretarza generalnego ONZ w przyszłym roku wybierze Rada Bezpieczeństwa. Zgodnie z niepisaną regułą co dwie kadencje, czyli co dziesięć lat, stanowisko przysługuje innemu regionowi świata. Po Kofim Annanie, pochodzącym z afrykańskiej Ghany, sekretarzem ma zostać Azjata. Co do tego w radzie panuje względna zgoda (potwierdziły to już Chiny i Rosja). Azja jest dziś najszybciej rozwijającą się częścią świata i miejscem, które skupia większość produkcji. Dlatego w Azji wyścig o stanowisko już się rozpoczął.
Mimo posunięcia Annana wicepremier Surakiart nadal chce kandydować. W Tajlandii budzi on mieszane uczucia. Prathoomporn Vajrasathira, profesor nauk politycznych na Uniwersytecie Chulalongkorn w Tajlandii, uważa jego kandydaturę za "dziwną". - Nie rozumiem, dlaczego to on powinien być kolejnym sekretarzem generalnym. Nie ma doświadczenia dyplomatycznego i prawie żadnego w ONZ - mówi. W promowanie Surakiarta zaangażował się premier Tahsin Shinawatra, czyniąc go z ministra spraw zagranicznych wicepremierem. W ten sposób - jak twierdzi premier - Surakiart będzie się mógł bardziej zaangażować w promocję swojej osoby. Rząd na ten cel zamierza wydać 1,5 mln bathów. Wicepremier nie opuszcza żadnych spotkań regionalnych - właśnie wybiera się na szczyt G-77 (stowarzyszenia zrzeszającego najbiedniejsze kraje). Zyskał poparcie ASEAN i rozpoczął lobbing w USA, co zresztą przysporzyło mu problemów. Tajlandzkie media ujawniły, że Surakiart naciskał ambasadora w USA, by wynajął wskazaną przez niego firmę PR, która ma "dostęp do uszu Dicka Cheneya". Za 40 tys. USD miesięcznie w odpowiednim momencie pracownicy firmy mieli wyszeptać nazwisko Surakiarta. Ambasador się nie zgodził, tłumacząc, że firma z wiceprezydentem USA ma niewiele wspólnego.

Podatek biletowy
Urząd sekretarza to - jak mawiają dyplomaci - "stopień przed prezydentem świata". Między mocarstwami rozegra się prawdziwa wojna, swoisty ring o stanowisko. Największy wpływ na ostateczną decyzję będą miały USA.
Amerykanie udowodnili to już dziewięć lat temu, kiedy kończyła się pierwsza kadencja egipskiego sekretarza Boutrosa Ghalego. Na jego ponowny wybór naciskały Rosja i Chiny. W Waszyngtonie budził jednak frustrację. Amerykanie zarzucali mu wciągnięcie ich w katastrofalną operację "budowania pokoju" w Somalii, stworzenie niejasnych struktur dowodzenia operacjami pokojowymi w Bośni (pełnomocnicy ONZ paraliżowali działania NATO) oraz pomysł podreperowania kasy ONZ przez nałożenie światowego podatku na bilety lotnicze. Czarę goryczy przelał raport potępiający Izrael po ostrzelaniu obozu libańskich uchodźców w Kanie. Bill Clinton przeforsował więc kandydaturę Kofiego Annana, mało wówczas znanego szefa wojskowych operacji utrzymania pokoju ONZ, który natychmiast stał się gwiazdą manhattańskich salonów. Kilka lat później okazało się, że choć Annan jest medialną gwiazdą, to kiepski z niego reformator - nie udało się zmniejszyć kosztów działania ONZ, ograniczyć biurokracji i przyspieszyć procesu decyzyjnego. Niedługo potem miały wyjść na jaw szczegóły dotyczące tego, jak jego syn Kojo - wykorzystując operacje ONZ - kontrolował handel iracką ropą, oraz opisy zachowań żołnierzy w afrykańskich misjach pokojowych. Dziś przeciw Annanowi - tak jak dziewięć lat temu przeciw Ghalemu - stoi duża część Kongresu.
Wśród waszyngtońskich publicystów krąży opinia, że dobrym kandydatem byłby Bill Clinton. Przemawia za tym kilka argumentów. Clinton doskonale sprawdza się w publicznych wystąpieniach, potrafi szybko nawiązywać kontakty, a jego twarz i nazwisko są rozpoznawalne na całym globie. Za byłym prezydentem przemawia też to, że od jakiegoś czasu jest w dużej zażyłości z rodziną Bushów. To dzięki pomysłowi GeorgeŐa W. Busha Clinton zajął się koordynacją pomocy humanitarnej ONZ dla krajów dotkniętych tsunami. Jak twierdzą wtajemniczeni, właśnie po to, by zdobyć w organizacji trochę doświadczenia.

Scenariusz roku 2008
Clinton będzie się mógł ubiegać o stanowisko tylko wtedy, gdy kraje azjatyckie nie wystawią kandydata możliwego do zaakceptowania przez całą Radę Bezpieczeństwa. Miałby spore szanse - wiele państw poparłoby go, by zrobić na złość Bushowi i neokonserwatystom. Przeciwnicy Clintona twierdzą, że nie do pomyślenia jest scenariusz roku 2008, w którym Bill jest sekretarzem generalnym ONZ, a Hillary startuje w wyborach prezydenckich i je wygrywa. - Decyzje o losach świata mogłyby zapadać pod małżeńską kołdrą - mówi William Rusher z Claremont Institute for the Study of Statesmanship and Political Philosophy. W tej sytuacji wiele krajów wolałoby postawić na kandydata z Europy Wschodniej, która tak jak Ameryka Północna (i Oceania) nie miała jeszcze "swojego" sekretarza. Dyplomaci w Waszyngtonie i Brukseli sugerują, że mógłby nim być Aleksander Kwaśniewski. Biały Dom wiele razy chwalił go za pomoc w rozwiązaniu kryzysu na Ukrainie i udział w kampanii irackiej. "Nie ukrywam, że szukam nowego adresu" - stwierdził niedawno Kwaśniewski. Europejski kandydat musiałby uzyskać poparcie Rosji, dla której każda krytyka pod jej adresem oznacza dyskwalifikację. Dlatego szans nie ma wymieniana wcześniej prezydent Łotwy Vaira Vike-Freiberga czy Vaclav Havel, który na dodatek ma problemy zdrowotne. Również dlatego Kwaśniewski unika cierpkich słów wobec Moskwy. - W porównaniu z Clintonem polski prezydent ma małe szanse - uważa Rusher. Według niego, większe szanse miałby Joschka Fischer, którego Rosja na pewno by zaakceptowała.

Zgodni jak Azjaci
By dyskusje dotyczące nowego sekretarza ONZ na dobre dotarły do Europy i USA, muszą się skłócić Azjaci. Wiele na to wskazuje. Niedawno grupa filipińskich parlamentarzystów, wspierana przez szefów zachodnich organizacji pozarządowych, w liście do Annana skrytykowała kandydaturę tajlandzkiego wicepremiera (za jego "stosunek wobec dyktatury w Birmie"). Z kolei rząd Sri Lanki ogłosił, że Chiny popierają Lankijczyka Jayantha Dhanapalę, byłego zastępcę sekretarza generalnego ds. rozbrojenia. Pojawiły się też inne egzotyczne nazwiska: Kishore Mahbubaniego, dyplomaty singapurskiego, Domingo Siazona i Ali Alatasa, byłych ministrów spraw zagranicznych Filipin i Indonezji, Ismaila Razaliego, malezyjskiego dyplomaty, Karima ChowdhuryŐego z Bangladeszu i Hindusa Shashi Tharoora. Walka zapowiada się ciekawie.
Prawie 40 lat temu Robert Jackson, australijski dyplomata, stwierdził, że reformę ONZ należałoby rozpocząć od wysadzenia wszystkiego w powietrze. Kto wie, może miał rację?
Więcej możesz przeczytać w 23/2005 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 23/2005 (1175)

  • Na stronie 12 cze 2005 Za bełkotem traktatu konstytucyjnego chciało się schować tysiące establishmentów 3
  • Wprost od czytelników 12 cze 2005 WOJNY "WPROST" Z coraz większym zainteresowaniem, niedowierzaniem i stale rosnącą sympatią obserwuję niezwykłe jak na polskie standardy działania tygodnika "Wprost". Gratuluję coraz większej niezależności i odwagi... 3
  • Skaner 12 cze 2005 Kulczyk na Krymie Jan Kulczyk bada możliwości inwestowania na Krymie - dowiedzieliśmy się. W ubiegłym tygodniu najbogatszy Polak spotkał się z premierem Autonomicznej Republiki Krymu Anatolijem Matwijenką przebywającym z oficjalną... 6
  • Sawka 12 cze 2005 8
  • Dossier 12 cze 2005 LESZEK MILLER były premier "Mieszkam w Waszyngtonie, tuż obok głównej kwatery FBI, więc czuję się bardzo bezpiecznie" "Gazeta Wyborcza" MAREK BELKA premier "Od specjalistów lepsze są tresowane... 8
  • Kadry 12 cze 2005 9
  • Playback 12 cze 2005 11
  • Poczta 12 cze 2005 Oświadczenie Zarząd Agencji Wydawniczo-Reklamowej "Wprost" spółka z o.o. przyznaje, że w dodatku do artykułu "Sejm świętych krów" ("Wprost" nr 29/2003) pojawiły się informacje nieprawdziwe i... 11
  • Nałęcz - Okrakiem na barykadzie 12 cze 2005 Weta Francuzów wobec konstytucji nie wykorzysta się do wynegocjowania korzystnych zapisów dla Polski Cudu nie było. Większość Francuzów wypowiedziała się przeciw konstytucji europejskiej. Jak się można było spodziewać, uskrzydliło to jej polskich przeciwników - od LPR... 12
  • Ryba po polsku - Wylewanie eurynału 12 cze 2005 Politycy zachodni, w tym plemniki UE z jądra Europy, przyznają, że projekt konstytucji jest martwy Vivat Polonus, unus defensor constitutiae - taki napis będzie wyryty na pomniku Aleksandra Kwaśniewskiego, jeśli Europa sprawi sobie kiedyś taki pomnik w Disneylandzie pod... 13
  • Z życia koalicji 12 cze 2005 Pojawiło się młode. Nazywa się Wojciech Olejniczak. Młode jak to młode - za bardzo nie umie mówić, za to na specjalnych kursach posiadło - jak się pochwaliło - "umiejętność uogólniania". I jest w tym... 14
  • Z życia opozycji 12 cze 2005 Lech Kaczyński zdania nie zmieniai za nic w świecie nie chce się zgodzić na paradę gejów w Warszawie. Homoseksualiści nie rezygnują, wysyłają kolejne listy i protesty, ale ostatnio sięgnęli po ostrą broń. Wygarnęli do... 15
  • Fotoplastykon 12 cze 2005 16
  • Guma do życia 12 cze 2005 Telewizja pełni funkcję starożytnej agory, tylko znacznie większej Przeciętny Polak dobrze wie, jak powinna wyglądać służba zdrowia. Swej wiedzy nie czerpie jednak z programu Platformy Obywatelskiej czy Prawa i Sprawiedliwości. Czerpie z serialu "Na dobre i na złe"... 18
  • Syn Kwaśniewskiego 12 cze 2005 Nowy zbawca lewicy ma 31 lat, reprezentacyjną żonę, syna, rozpoczęty doktorat w warszawskiej SGGW i około 10 kilogramów nadwagi Wojciech Olejniczak decyzję o kandydowaniu na szefa SLD podjął w lesie. Konkretnie na polowaniu, m.in. z jednym z najbliższych współpracowników... 28
  • Polska Wirtschaft 12 cze 2005 Polak za granicą potrafi i nie łupi Po Europie krąży widmo - widmo polskiego hydraulika. A także glazurnika, rzeźnika, pielęgniarki, dentystki itd. Podbijają oni Europę ku zadowoleniu klientów i pacjentów, którzy płacą mniej za usługi lepszej jakości. Polacy podbijają też... 34
  • RP bożych prostaczków 12 cze 2005 Dla lewicowych intelektualistów budowa IV RP to rewolucyjne szaleństwo, dla przeciętnego Polaka - szansa na normalność W"Cyberiadzie" Stanisław Lem informuje, że Trurl, znany robot i konstruktor, wyprodukował kiedyś elektronicznego wieszcza. Zrobił to nie z inżynierskiej i... 38
  • Giełda 12 cze 2005 Hossa Świat Andersen chwilowo niewinny Sąd Najwyższy USA uchylił orzeczenie sądu niższej instancji uznające, że firma konsultingowa Arthur Andersen utrudniała działania prokuratury i ponosi winę za upadek Enronu. Nie oznacza to jednak,... 40
  • Niemieckie wudu 12 cze 2005 Europejski socjalizm zabije euro? Podczas tegorocznych wakacji w Niemczech do łask wrócą wycofane oficjalnie z obiegu marki. Po wrzuceniu monety o nominale jednej marki - zamiast jak dotychczas jednego euro - rozmowa z niemieckich automatów telefonicznych będzie tańsza o... 42
  • Łagronomika 12 cze 2005 Ekonomia strachu to nowy wynalazek prezydenta Putina Czternaście lat po upadku Związku Radzieckiego następuje koniec okresu mniej lub bardziej liberalnych przeobrażeń. Quasi-liberalizm rosyjski zastępuje ekonomia strachu. Nowa Rosja ma... 46
  • Włoska Bawaria w Polsce 12 cze 2005 Połączone banki Pekao i BPH kontrolowałyby prawie jedną czwartą polskich obrotów bankowych Pod koniec roku największym bankiem w Polsce przestanie być PKO BP. To, że powstanie nowy bank, najprawdopodobniej bawarski, prawie dwukrotnie większy, będzie dziełem przypadku. Projekt... 50
  • Pralnia pomorska 12 cze 2005 Nitki mafii paliwowej prowadzą do PKN Orlen Zaciska się pętla wokół mafii paliwowej. Centralne Biuro Śledcze zatrzymało właśnie Jerzego Krzystyniaka, jednego z najbogatszych biznesmenów na Pomorzu Zachodnim. Zarzuca mu się wyłudzenie "kredytu bankowego wielkich rozmiarów"... 54
  • 2 x 2 = 4 - Korupcja czy władza? 12 cze 2005 Nadmiar gestii państwowej osłabia, a nie umacnia państwo Mógłbym zacząć od banalnego stwierdzenia, że niczemu się już nie dziwię. Mógłbym też zauważyć, że mimo ujawnionych ostatnio spektakularnych przestępstw na wysokich szczeblach z pewnością nie pobiliśmy jeszcze światowego... 56
  • Supersam 12 cze 2005 58
  • Zegarki na wakacje 12 cze 2005 Kolekcje zegarków, wzorem ubrań, zmieniają się wraz z porami roku. Linię Summer Adrenaline letniej kolekcji firmy Swatch cechują wyraźne, precyzyjne wzornictwo, żywe kolory, fluorescencyjne paski i tarcze ozdobione letnimi motywami... 58
  • Autosalon 12 cze 2005 Audi A6 avant stworzono dla tych, którzy uwielbiają wszystko, co duże. Bo to naprawdę ogromne auto, z dodatkami również imponujących rozmiarów. Począwszy od wielkiego "grilla" z przodu, a skończywszy na wnętrzu, gdzie można... 58
  • Kobiecość w modzie 12 cze 2005 Wielkie kwiaty z jedwabiu, kokardy i falbany, a do tego tiule i połyskujące materiały - dom mody Laura Guidi postawił w tym sezonie na romantyczną kobiecość. Fantazji towarzyszy jednak wyszukana elegancja, stąd w swej najnowszej kolekcji... 58
  • Elegancja buku 12 cze 2005 Producenci mebli i dodatków do mieszkań coraz częściej współpracują z uznanymi architektami i designerami nad stworzeniem oryginalnych kolekcji. Śladem Philippe`a Starcka projektującego dla firmy Alessi poszedł w tym roku Wolfgang... 58
  • Lewicofrenia 12 cze 2005 Chorzy cierpią na manię prześladowczą połączoną z paranoidalnym syndromem teorii spiskowych Lewicowość nie jest ani skłonnością umysłu, ani społeczną postawą, ani systemem etycznym czy ideologią. Lewicowość, jak przekonują badania amerykańskich naukowców, to zwyczajna... 60
  • Płytkie głębokie gardło 12 cze 2005 Odkrycie sekretu "głębokiego gardła" mogło być decyzją rodziny Felta, a nie 91-letniego dziś staruszka Najsłynniejszy anonimowy informator w historii Ameryki ujawnił swoją tożsamość. To on przyczynił się do wyjaśnienia afery Watergate i rezygnacji prezydenta Nixona. Tożsamość... 64
  • Kryptonim "Truteń" 12 cze 2005 Maciej Giertych, kandydat LPR na prezydenta, był łącznikiem między swoim ojcem Jędrzejem a służbami specjalnymi PRL Mama i reszta rodziny narzekali, że na długie godziny zamykamy się w gabinecie Ojca i gadamy, a reszta rodziny nie może w tym uczestniczyć" - pisał Maciej... 68
  • Know-how 12 cze 2005 Ukryta moc życia Sokrates twierdził, że życie, którego nie zgłębiamy, nie jest warte przeżycia. By poznać tajniki życia, musimy sobie uświadomić, czym są emocje - przekonują autorzy "Psychologii emocji", wydanej przez... 73
  • Plaga błędów medycznych 12 cze 2005 Patrz lekarzom na ręce! Ponad 36 tysięcy osób prawdopodobnie umrze w tym roku w Polsce z powodu błędów medycznych - dwukrotnie więcej, niż dotychczas szacowano. "Zdarzenia niepożądane", jak nazywają je lekarze, są już piątą przyczyną zgonów i częstszą przyczyną śmierci niż... 74
  • Lek ewolucji 12 cze 2005 Cukrzyca chroni przed mrozem! Woody Guthrie, legenda amerykańskiej muzyki folk, był uważany za alkoholika i leczony psychiatrycznie. Dopiero po wielu latach okazało się, że cierpiał na pląsawicę Huntingtona - dziedziczną chorobę niszczącą komórki mózgu, powodującą utratę... 82
  • Hieny wykopalisk 12 cze 2005 Kuratorzy muzeów narodowych strażnikami skradzionych zabytków! Christopher Chippin-dale, kurator muzeum archeologicznego w Cambridge, i David Gill, archeolog z uniwersytetu w Walii, nie mogli uwierzyć, gdy sprawdzili, jakie jest pochodzenie siedmiu największych światowych... 84
  • Bez granic 12 cze 2005 Znowu bomby W Pakistanie doszło do ostrych zamieszek między szyitami i sunnitami. W walkach ulicznych w Karaczi zostało rannych osiem osób. Tłum palił samochody, demolował wystawy sklepowe. W spalonej restauracji KFC policja znalazła... 86
  • Euroklapa 12 cze 2005 Ukraina stała się pierwszą ofiarą odrzucenia eurokonstytucji W nocy po ogłoszeniu wyników referendum konstytucyjnego w Holandii kanclerz Gerhard Schroeder chwycił za telefon, by namawiać Holendrów, Francuzów, a także Belgów i Włochów do ogłoszenia, że powołują właśnie "twarde... 88
  • Ósmy sekretarz 12 cze 2005 Kwaśniewski kontra Clinton? U Thant, pochodzący z Birmy sekretarz generalny ONZ, pomylił się. Świętując w latach 60. ćwierćwiecze istnienia Narodów Zjednoczonych, stwierdził, że organizacja ma dziesięć lat, by się zreformować. Potem przestanie istnieć. ONZ nie dość, że się... 92
  • Palestyna, czyli Hamasland 12 cze 2005 Podczas tajnej narady w sztabie generalnym Izraela gen. Kuperwasser ostrzegał, że wkrótce proces pokojowy zawali się jak domek z kart Strefa Gazy to królestwo Hamasu. Tam Fatah - dawniej partia Arafata, dziś prezydenta Abu Mazena - nie miała szans. Wyniki niedawnych wyborów... 96
  • Koniec Polish jokes 12 cze 2005 Nie stać nas na to, by na promocję Polaków w USA zabrakło pieniędzy "Polski dowcip" to sztuka teatralna, która cieszy się zdumiewającym powodzeniem na amerykańskich scenach od Salt Lake City w Utah, egzotycznym stanie mormonów, po Houston, Chicago i Nowy Jork. Autor David... 98
  • Menu 12 cze 2005 KRÓTKO PO WOLSKU  Potęga drobiazgów Bywa, że w historii decydują drobiazgi. Przekonuje o tym ciekawa książka PennyŐego Le Couteura i Jaya Burresona "Guziki Napoleona". Cynowe guziki rozpadające się pod wpływem... 102
  • Sodoma XXI wieku 12 cze 2005 Sin City jest połączeniem wszystkiego, co najlepsze w czarnym kryminale To pierwszy film, który został uznany za kultowy, zanim zaczęto go realizować. To pierwsza czarno-biała ekranizacja komiksu, która zajęła pierwsze miejsce w box office: film "Sin City" zarobił w pierwszy... 104
  • Lex Waniek 12 cze 2005 Plusy przesłoniły Danucie Waniek minusy, więc musiała swój błąd naprawić "Sądy sądami, ale sprawiedliwość musi być po naszej stronie" - to zdanie śmieszyło nas w znakomitej komedii "Sami swoi". Teraz okazuje się, że "sprawiedliwość po naszej stronie" może być motywem... 108
  • Rock z drugiej ręki 12 cze 2005 Zespół Oasis jest największym rockandrollowym oszustwem ostatniej dekady Ta grupa nie tylko nie wniosła niczego wartościowego do historii rocka, ale całą swoją egzystencję oparła na bezczelnym pasożytowaniu na muzyce z lat 60. Przez dziesięć lat, jakie minęły od koronacji... 110
  • Ueorgan Ludu 12 cze 2005 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 23 (138) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 6 czerwca 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza UJAWNIAMY PLANY AWARYJNE Na ratunek konstytucji!... 112
  • Skibą w mur - Świeża dostawa zgorzkniałych 12 cze 2005 Lepszy wesoły dziadek niż po kominiarzu spadek - Świeża dostawa zgorzkniałych Życie jest jak urozmaicone danie wykreowane przez Okrasę czy Makłowicza, obok miodu potrzebuje też żółci. Miód nigdy nie był naszą specjalnością, choć lubimy się chwalić. Co z tego, że lubimy, jak... 114