Cuda w baku

Cuda w baku

Dodano: 
Europaliwo z drugiego tłoczenia
O 3700 proc. wzrosła w ciągu kilkunastu miesięcy cena akcji spółki giełdowej Skotan, po tym jak zapowiedziała, że przerzuci się z garbowania skór na... produkcję biopaliw (zmienia nazwę na Oleochemia). W obliczu kurczących się zasobów ropy, rosnących jej cen i starań o uniezależnienie się od dostaw z Bliskiego Wschodu lub Rosji biopaliwo (jak etanol lub estry olejów roślinnych) i  biododatki do zwykłych paliw stały się w USA, Japonii, Ameryce Południowej i Unii Europejskiej tematem numer jeden, rozpalając wyobraźnię inwestorów.
Henry Ford sądził, że etanol będzie najważniejszym paliwem do jego fordów T. Rynek jednak szybko zweryfikował te prognozy - ropa naftowa okazała się tańsza. Nawet przy cenie około 60 USD za baryłkę ropy naftowej dotychczas nie udało się wytworzyć biopaliwa, które bez zwolnień i ulg podatkowych byłoby tańsze od benzyny i oleju napędowego. W Polsce różnica w kosztach wytworzenia litra biopaliwa i zwykłego paliwa wynosi od kilkudziesięciu groszy do ponad złotówki.
"Musimy zmienić sposób napędzania naszych samochodów" - stwierdził pod koniec stycznia w orędziu o stanie państwa prezydent USA George W. Bush, deklarując zwiększenie o jedną piątą wydatków państwa na badania nad możliwie najtańszymi, alternatywnymi dla ropy nośnikami energii. Amerykanie opracowali m.in. wydajną technologię wytwarzania etanolu ze słomy ryżowej, do produkcji "biopaliw nowej generacji" będą też wykorzystywali odpady drzewne, dzikie trawy, wierzbę energetyczną. Według Busha, już za sześć lat etanol stanie się konkurencyjny cenowo dla paliw ropopochodnych. Tymczasem europejski (także polski) patent na rozwój biopaliw jest zupełnie inny: preferencje dla technologii droższych i administracyjny nakaz dolewania biokomponentów do paliwa połączony z barierami celnymi, które uniemożliwią sprowadzanie tańszych komponentów z zagranicy. Jakie będą skutki takiej polityki - łatwo przewidzieć: oprócz drogiego ekologicznego paliwa będziemy mieć drogą żywność.

Komu zrobią dobrze
Bruksela zadekretowała, że do 2010 r. biopaliwa powinny stanowić 5,75 proc. wszystkich paliw zużywanych w państwach członkowskich, i określiła harmonogram osiągania tego celu. I już. Eurokraci nie zaprzątają sobie głowy tym, dlaczego zużycie biopaliw w unii wynosi dziś mniej niż wymagany procent.
Dla naszych polityków unijne dyrektywy i programy to idealny pretekst do rozkręcenia biznesu - "bo unia tego wymaga". Własne pomysły na ustawę o biopaliwach zgłaszają dziś niemal wszystkie kluby parlamentarne, w tym PiS, Samoobrona i LPR, SLD, osobny projekt przygotowuje rząd. - Nowe rozporządzenie ministra gospodarki - wejdzie w życie w czerwcu br. - uwzględnia dwa rodzaje biodiesla, które uznajemy za sprawdzone i przebadane w wystarczający sposób: olej napędowy z 20-procentowym dodatkiem estrów i czyste estry jako samoistne paliwo - mówi "Wprost" Zbigniew Kamieński, wiceszef Departamentu Energetyki w Ministerstwie Gospodarki.
Najwięcej kontrowersji budzi planowany przez Ministerstwo Gospodarki nakaz dodawania do zwykłych paliw do 5 proc. biokomponentów (dolna granica nie została jeszcze ustalona) - etanolu w wypadku benzyn i estrów w wypadku oleju napędowego. Według zmienionych polskich norm, takie paliwa wciąż są uznawane za "zwykłe", a nie za biopaliwa. Właśnie taki przepis w ustawie o biopaliwach z 2003 r. uchylił Trybunał Konstytucyjny, bo zmuszał on kierowców do tankowania paliw z dodatkami (wtedy nie określono nawet górnej granicy zawartości biokomponentów). Co ciekawe, poselski projekt ustawy o biopaliwach autorstwa PiS takiego obowiązku nie przewiduje. Ministerstwo Gospodarki chce jednak wrócić do systemu nakazowego, tłumacząc, że znajdzie sposób na takie wprowadzenie przymusu, by tym razem nie złamać prawa (sic!).
Państwo stawia się w roli mecenasa tych wszystkich, którzy zainwestowali zawczasu w instalacje do produkcji etanolu lub estrów. Za jednym zamachem stworzy zapotrzebowanie nawet na 530 tys. ton biokomponentów rocznie. Zarobią dzięki temu bez wysiłku duzi wytwórcy etanolu lub estrów i właściciele gorzelni. Czy zyskają na tym tysiące rolników? To już nie jest wcale pewne.

Nalewanie z pustego
Miną podłożoną pod ustawę o biopaliwach są rozwiązania zmierzające do ustanowienia i zagwarantowania monopolu miejscowych producentów biokomponentów i surowców do nich. Bo przecież ludowcy, PiS czy SLD robią to wszystko wyłącznie "w interesie polskiego rolnika". W 2003 r. parlamentarzyści poszli po najmniejszej linii oporu i po prostu wprowadzili obowiązek wytwarzania biokomponentów wyłącznie z krajowych składników. Dziś resort gospodarki też na gwałt szuka sposobów ograniczenia możliwego importu. Tyle że bez importu nie da się rozkręcić rynku w skali, jaką wyobrażają sobie politycy. Nasi rolnicy zbierają obecnie około miliona ton rzepaku, z czego niemal cały surowiec skupuje przemysł spożywczy. Ponieważ trudno szybko powiększyć areał upraw, krajowego surowca może nie wystarczyć i dla branży spożywczej, i dla paliwowej. Wówczas wzrosną ceny żywności. Na przykład w Brazylii, która jest światowym liderem w wykorzystaniu biopaliw, a zarazem największym eksporterem tzw. brązowego cukru, do produkcji etanolu wykorzystuje się już tak dużo trzciny cukrowej (około 50 proc.), że wpłynęło to na zmniejszenie produkcji cukru i jego sprzedaży za granicę, a tym samym na wzrost cen cukru na całym świecie. Cukier w ostatnim roku zdrożał o 70 proc. i jest najdroższy od ponad 20 lat! Nieprzypadkowo prezydent Bush nawoływał niedawno do przyspieszenia badań nad alternatywnymi paliwami z surowców niejadalnych, aby nie zachwiać rynkiem artykułów spożywczych i nie nakręcać inflacji.
Polscy zwolennicy biopaliw chcą natomiast faworyzować wykorzystanie w przemyśle paliwowym rzepaku, żyta czy buraków cukrowych. Ograniczanie importu jedynie podroży i tak już nieracjonalny ekonomicznie biznes. Jeśli mamy wprowadzać na szeroką skalę biopaliwa, to znacznie taniej byłoby sprowadzać choćby olej palmowy lub kokosowy z Azji Południowo-Wschodniej, który też może być samoistnym paliwem albo biokomponentem, a wytworzenie z niego tony biodiesla jest trzykrotnie tańsze (150-200 USD) niż z oleju rzepakowego w unii. Aby wspomóc własnych rolników, Bruksela, a więc i Warszawa, muszą zbudować celną twierdzę, narażając się m.in. na odwet innych członków Światowej Organizacji Handlu (WTO). Dość wspomnieć, że w połowie lutego, podczas narady ministrów rolnictwa państw unii, przedstawiciele Francji, Włoch i Belgii żądali podwyższenia ceł na brazylijski etanol, który z racji wyjątkowo niskiej ceny szerokim strumieniem płynie dziś na Stary Kontynent.

Kto za to zapłaci
O tym, że produkcja biopaliw i biokomponentów przy poparciu państwa to doskonały biznes, świadczy fakt, że ekscentryczny brytyjski miliarder Richard Branson zapowiedział dopiero co utworzenie spółki Virgin Fuels i wyłożenie 300-400 mln USD na produkcję i dystrybucję etanolu i innych biopaliw. W Polsce temu szałowi też ulegają coraz to nowe firmy i biznesmeni: od Aleksandra Gudzowatego, właściciela m.in. wytwórni bioetanolu Akwawit, należącej do PKN Orlen Rafinerii Trzebinia, po zapowiadających dopiero inwestycje w branży biopaliwowej (Grupa Lotos, grupa J&S, Skotan, ZA Puławy, Solvent Dwory, a nawet deweloper JW Construction - w sumie deklarują budowę kilkunastu instalacji i produkcję miliona ton biodiesla rocznie).
Budżet, według ostrożnych szacunków, tylko zwalniając z akcyzy "garażową" produkcję biodiesla przez rolników, nie zarobi około 2 mld zł. Ulgi inwestycyjne i w akcyzie od wytwarzanych komercyjnie i dodawanych do paliw biokomponentów idą w miliardy złotych rocznie.
Przyczynami, dla których warto łożyć publiczny grosz na paliwa lub się pozbywać dochodów budżetu (które w ten czy inny sposób będą musieli "uzupełnić" wszyscy podatnicy, także nie będący kierowcami), są jedynie bezpieczeństwo energetyczne i stale rosnące ceny naturalnych paliw. Dla świata uzależnionego od dostaw rosyjskiej, arabskiej czy wenezuelskiej ropy ma to wyjątkowo duże znaczenie.
Dlaczego jednak nie wspierać przy tym technologii najbardziej oszczędnych, mogących w niedalekiej przyszłości dać nam paliwo z zasobów odnawialnych o cenie konkurencyjnej wobec paliw opartych na ropie - i to według zasad rynkowych? Aleksander Gudzowaty, mimo że sam do dziś zainwestował w biznes biopaliwowy około 200 mln zł, przyznaje w rozmowie z "Wprost": - Przewiduję umiarkowany rozwój biopaliw. Trzeba uważać, aby nie przeinwestować, bo można przegrać z czasem.
Thomas F. Bowers, szef firmy Colusa Biomass Energy Corporation, która już pod koniec tego roku uruchomi wytwórnię etanolu ze słomy ryżowej, powiedział "Wprost", że według ostrożnych ocen, w USA jest obecnie tyle odpadów celulozy w rolnictwie (słoma, liście itp.) oraz w leśnictwie i przemyśle, że można wyprodukować z nich nawet 700 mln ton etanolu, zmniejszając import ropy o 75 proc.! Pod względem dostępu do tanich surowców Ameryka w niczym się nie różni od Europy, więc i od Polski. Nasi politycy (europejscy również) chcą jednak zafundować nam biopaliwa "z drugiego tłoczenia" (pierwsza próba w 2003 r. spaliła na panewce) w wersji, która nie uczyni z naszych rolników milionerów, a podatników - nie tylko kierowców - narazi na podwyżki cen żywności i wzrost fiskalizmu państwa, które będzie musiało sfinansować dziurę w budżecie na skutek "gry w zielone".



RAFINERIA W GARAŻU
Ministerstwo Gospodarki chce zwolnić z akcyzy z góry określoną ilość biopaliw wytwarzanych przez rolników na własne potrzeby (na przykład LPR chce, by rolnik mógł wyprodukować 100 l biodiesla lub czystego oleju rzepakowego do celów napędowych na hektar). Takim przywilejem objęto by także m.in. floty pojazdów komunikacji publicznej (bezakcyzowe biopaliwo można by tankować tylko na przyzakładowych stacjach, niedostępnych dla ogółu klientów). Krytycy tego pomysłu zwracają uwagę, że państwo straci, nie nakładając paliwowego haraczu na rolników, i że powstanie luka umożliwiająca wprowadzanie na dużą skalę bezakcyzowego paliwa na rynek. - Od lat można było wyrabiać na podobnej zasadzie 100 l wina rocznie, a przecież nie doprowadziło to do powstania szarej strefy w skali, która byłaby odczuwalna dla importerów i zakładów winiarskich czy budżetu - zauważa Roman Kluska, były szef Optimusa, dziś rolnik i hodowca, propagator domowego wyrobu biopaliw. Państwo i tak nie jest w stanie skontrolować rolników. Podobnie większość krajów stosuje preferencje podatkowe dla biopaliw wykorzystywanych w autach administracji lub w publicznym transporcie. W Polsce chętnych do wytwarzania "garażowego" paliwa będzie zapewne wielu, bo domowa instalacja kosztuje 6-8 tys. zł, a wydatek na nią zwraca się najpóźniej po kilku miesiącach.
Okładka tygodnika WPROST: 9/2006
Więcej możesz przeczytać w 9/2006 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 9/2006 (1212)

  • Na stronie - Skąd donikąd 5 mar 2006 Polaka w Polaku jest niewiele, za to dużo w nas Europy i trochę Azji 3
  • Skaner 5 mar 2006 SONDAŻ Prezydent Ziobro? Polacy stoją murem za ministrem sprawiedliwości Zbigniewem Ziobrą! Pentor na zlecenie "Wprost" zapytał, po czyjej stronie jesteśmy w sporze między ministrem a środowiskami prawniczymi, których... 8
  • Dossier 5 mar 2006 KAZIMIERZ MARCINKIEWICZ premier "Połasiłem się na ptasie mleczko. Ja je po prostu uwielbiam, nie potrafić się opanować!" "Super Express" ANDRZEJ LEPPER wicemarszałek Sejmu, lider Samoobrony "Polską rządzi prezes... 9
  • Sawka czatuje 5 mar 2006 10
  • Playback 5 mar 2006 14
  • Poczta 5 mar 2006 KATASTROFA RATUNKOWA W artykule "Katastrofa ratunkowa" (nr 6) pojawiły się stwierdzenia i opinie wymagające krytycznego komentarza. Dotyczą one zdarzenia z ubieg-łego roku - wypadku drogowego pod Białymstokiem, kiedy w płomieniach... 14
  • Ryba po polsku - Polityka moralnego niepokoju 5 mar 2006 To straszne. Cała nasza polityka jest oparta na korupcji, oczywiście politycznej 15
  • Z życia koalicji 5 mar 2006 DRAMATYCZNE RZECZY DZIEJĄ SIĘ Z SAMOOBRONĄ I LPR. Obie partie odeszły z opozycji jakiś czas temu i jak dotąd nie wróciły. Twierdziły, że wybierają się do koalicji, ale tam nie doszły. Ktokolwiek widział zaginionych, jest... 16
  • Z życia opozycji 5 mar 2006 ZBIGNIEW SOBOTKA ZAMIAST po Białołęce spaceruje po Wilanowie. Ostatnio widziano go tam przy kiosku, jak kupował "Życie na Gorąco". Cóż, może dla jego duchowości byłoby lepiej, gdyby prezydent go jednak nie ułaskawiał.... 17
  • Nałęcz - Na straconej pozycji 5 mar 2006 Z tak zabagnioną hipoteką jak SLD trzeba oliwić tryby antykorupcyjnej maszyny, a nie sypać w nie piasek 18
  • Fotoplastykon 5 mar 2006 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Nagana dla Marcinkiewicza 5 mar 2006 Koniec medialnego teatru premierem w roli głównej 20
  • Chcemy zmian 5 mar 2006 Z sali sądowej wychodzi tylko 50 proc. zadowolonych. Pozostali chętnie dają posłuch opiniom, iż sądy są sprzedajne 24
  • Nie jesteśmy kliką 5 mar 2006 Wymiar sprawiedliwości musi nadrabiać kilkudziesięcioletnie opóźnienia 25
  • Trzy pogrzeby i marne wesele 5 mar 2006 Alberto Moravia mawiał, że "silny rząd rządzi krajem, silna opozycja rządzi rządem". W Polsce nie ma ani jednego, ani drugiego. 28
  • Giełda 5 mar 2006 Hossa Świat Recenzent w kieszeni Japoński koncern Toshiba opracował technologię dla telefonów komórkowych umożliwiającą szybkie wyszukanie na stronach internetowych opinii o określonym produkcie. Wystarczy sfotografować... 32
  • Haracz w funtach 5 mar 2006 Nasze urzędy skarbowe kasują Polaków w Londynie 34
  • Cuda w baku 5 mar 2006 Europaliwo z drugiego tłoczenia 38
  • Dzień po 5 mar 2006 Piąta fala prasuje rynek mediów 42
  • Kredyt nie na bank? 5 mar 2006 Czy bankowcy chcą zabrać Polakom nowe mieszkania? 44
  • Ekonomii! 5 mar 2006 Kurs ekonomii NBP i "Wprost", czyli jak przestać się uczyć na błędach 46
  • 2 x 2 = 4 - Pogardzane pryncypia 5 mar 2006 Nie stać nas na kontynuację dotychczasowej gospodarki czy raczej antygospodarki budżetowej 48
  • Supersam 5 mar 2006 50
  • Kokardy i falbany 5 mar 2006 Najnowsza klasyczna kolekcja Teresy Rosati to tradycyjnie już propozycja dla kobiet, które lubią dosłowność i przewidywalność w modzie, stroje popmatyczne, wręcz kostiumowe. Dominują ciężkie "kurtynowe" kreacje z... 50
  • Róża na reumatyzm 5 mar 2006 Skandynawscy badacze odkryli, że pewna odmiana dzikiej róży łagodzi dolegliwości związane ze zmianami zwyrodnieniowymi i reumatycznymi stawów. Pozyskana z niej naturalna substancja galaktolipid stała się podstawą preparatu Litozin Forte,... 50
  • Emocjonujący leon 5 mar 2006 W wersji koncepcyjnej leon pojawił się rok temu na salonie w Genewie. I zachwycił. Potem przez kilka miesięcy jeszcze go dopieszczano, by "wzbudzał emocje". W stajni Seata auto zostało ustawione w zagrodzie dla pojazdów sportowych... 50
  • Koncertowa Metaxa 5 mar 2006  Grecki trunek Metaxa o prawie 120-letniej historii został w tym roku nagrodzony przez polską Radę Marek tytułem Cool Brand (fajna marka). - Łagodna, lekko słodka metaxa swój smak zawdzięcza kombinacji destylatów trzech odmian... 50
  • Miłość od pierwszego kliknięcia 5 mar 2006 Portale randkowe to nic innego jak dawna swatka, tyle że oferująca więcej i lepiej dobranych kandydatów 52
  • Banalizacja zła 5 mar 2006 Trzeba zwalczać fałszerzy Holocaustu i tych, którzy na ich kłamstwa pozwalają 56
  • Przesilenie w Turynie 5 mar 2006 Nowe dyscypliny zimowe z Ameryki reanimują skostniałe igrzyska 58
  • Motory postępu mniemanego 5 mar 2006 Prezydent Bush zachęca do jeżdżenia hybrydowymi autami 60
  • Know-how 5 mar 2006 Kwaśny wybielacz Środki dezynfekujące zawierające chlor działają znacznie silniej po dodaniu do nich octu. Naukowcy z Microchem Lab zbadali skuteczność stosowanego w wybielaczach podchloryanu sodu (NaOCl). Po zakwaszeniu jego skuteczność... 63
  • Skąd pochodzą Polacy 5 mar 2006 Badania DNA Polaków nie ujawniły żadnych różnic genetycznych między ludnością chłopską i szlachecką 64
  • Polska krew 5 mar 2006 Wiek XVI wprowadził na polskie ziemie Włochów, Węgrów i Francuzów, wiek XVII - Szwedów, Turków i Tatarów, a wiek XIX - Rosjan, Niemców i Austriaków 72
  • Pradziadek Kopernika 5 mar 2006 Automaty na monety, baterie elektryczne, a nawet komputery wynaleziono w starożytności! 74
  • Disco polo Mozarta 5 mar 2006 Piosenki Britney Spears wykorzystuje się do odstraszania dzików, a utwory Eminema do torturowania terrorystów 77
  • Bez granic 5 mar 2006 Na tropie Gen. Ratko Mladić, jeden z najbardziej poszukiwanych zbrodniarzy wojennych, został schwytany - podały serbskie media. Informację natychmiast zdementował rząd Serbii i haska prokurator Carla Del Ponte. Serbia wstrzymała jednak... 78
  • Wolimy konserwatywnych prezydentów 5 mar 2006 Rozmowa z Glebem Pawłowskim, jednym z najbardziej wpływowych doradców Władimira Putina 80
  • Halny od wschodu? 5 mar 2006 Nienormalność stosunków z Rosją polega na wymaganiu przez nią propagandowego poddaństwa 84
  • Lepenizacja Francji 5 mar 2006 Nad Sekwaną nadchodzi czas wyrazistych polityków i decyzji 86
  • Francja elegancja 5 mar 2006 Niewykluczone, że do spotkania prezydentów Kaczyńskiego i Putina dojdzie w Paryżu 88
  • Psy pokoju 5 mar 2006 Świat zaczyna być gotowy do prywatyzacji pokoju 89
  • Menu 5 mar 2006 KRÓTKO PO WOLSKU Sztuka przepraszania Żyjemy w czasach, kiedy sztuka przepraszania osiąga swoje szczyty. Europa przeprasza świat islamu za karykatury, a jakoś nie słychać, żeby muzułmanie przepraszali za cokolwiek (terroryzm,... 92
  • Recenzje 5 mar 2006 94
  • Dworzec Waterloo - 40 lat później 5 mar 2006 Solowy album Raya Daviesa - zapowiadany od dziesięciu lat - przypomina o jednym z największych brytyjskich kompozytorów i wokalistów wszech czasów, który w niczym nie ustępuje McCartneyowi czy Jaggerowi. Davies całe życie był liderem... 94
  • Cyrk zamiast karnawału 5 mar 2006 W "Słudze dwóch panów" Carlo Goldoni odmalowuje barwny korowód postaci. W ujęciu Rimasa Tuminasa - słynnego litewskiego reżysera - niepowtarzalna atmosfera weneckiego karnawału ginie. Tuminas dość lekką fabułę XVIII-wiecznej... 94
  • Czytelniku, na kolana! 5 mar 2006 Oto okaz prozy ciągnionej. Doktoranta historii sztuki babcia zabezpieczyła spadkiem w postaci dwóch kamienic. Doktorant dysponuje więc rezerwami czasowymi na ulubione penetracje: sztuki renesansu i przygodnych panienek. Na przemian daje się... 94
  • Odrażający, brudni, źli 5 mar 2006 Kinowe piekło podobno jest wybrukowane filmami zrodzonymi z dobrych chęci. "Syriana" - wyreżyserowana przez Stephena Gaghana, scenarzystę m.in. filmu "Traffic" - może niekoniecznie jest kolejnym kocim łbem w tym piekle,... 94
  • Mauzoleum Waldiego 5 mar 2006 Za 200 milionów złotych w centrum Warszawy powstanie muzeum dla garstki kuratorów i ich kolegów artystów 96
  • Zapasy na ludowo 5 mar 2006 Hinduscy zapaśnicy ćwiczą na gołej ziemi, posypując przed walką ciało piaskiem 100
  • Górna półka - Telehistoria 5 mar 2006 Charles de Gaulle, który jak na generała przystało, nie lubił misternych gier dyplomatycznych, stwierdził kiedyś w chwili szczerości: "Dyplomata nie wierzy nigdy w to, co mówi, toteż dziwi go bardzo, jeżeli ktoś mu uwierzy". 103
  • Pazurem - Należne wyrazy 5 mar 2006 Polszczyzna żywa i piękna zaczyna się tam, gdzie kończą się macki Rady Języka Polskiego 104
  • Ueorgan Ludu 5 mar 2006 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy<br> TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 9 (175) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 27 lutego 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza SŁOWNIK NA OSTATKI Tańce z gwizdami... 105
  • Skibą w mur - Złe wychowanie 5 mar 2006 Polaków trzeba wychować od nowa - to nie antypolski dowcip, lecz myśl przyświecająca ekipie rządzącej 106

ZKDP - Nakład kontrolowany