Górna półka - Telehistoria

Górna półka - Telehistoria

Dodano:   /  Zmieniono: 
Charles de Gaulle, który jak na generała przystało, nie lubił misternych gier dyplomatycznych, stwierdził kiedyś w chwili szczerości: "Dyplomata nie wierzy nigdy w to, co mówi, toteż dziwi go bardzo, jeżeli ktoś mu uwierzy".
O tym, czy de Gaulle miał rację, można się przekonać, czytając najdziwniejszą książkę w dorobku Henry`ego Kissingera. Wprawdzie na okładce widnieje tylko jego nazwisko, ale w rzeczywistości "Kryzys" jest szczególnego rodzaju pracą zbiorową: w jej powstaniu uczestniczyli ludzie, których część prawdopodobnie nigdy w życiu się nie spotkała.
"Moi sekretarze nagrywali prawie wszystkie moje rozmowy telefoniczne" - napisał bez ogródek we wstępie Kissinger. Ponieważ zaś "Kryzys" dotyczy dwóch niezwykle istotnych wydarzeń z okresu, gdy Kissinger kierował amerykańską dyplomacją - wojny na Bliskim Wschodzie w 1973 r. oraz wycofania się USA z Wietnamu dwa lata później - wśród jego rozmówców byli ambasadorzy, ministrowie i przywódcy różnych krajów. Większość książki wypełniają zapisy rozmów Kissingera z jednego tylko miesiąca - października 1973 r., kiedy światem wstrząsnęła wojna Jom Kippur, zapoczątkowana przez Egipt i Syrię, próbujące odzyskać terytoria utracone na rzecz Izraela. Kissinger nie zdradza wszystkich tajemnic amerykańskiej dyplomacji z tamtego okresu, uczciwie informując, że przed drukiem tekst został "wyczyszczony przez Radę Bezpieczeństwa Narodowego". Na czele zespołu cenzorskiego stała Condoleezza Rice, zajmująca dziś stanowisko piastowane przed ponad trzydziestu laty przez Kissingera.
Zamieszczone w "Kryzysie" zapisy rozmów odsłaniają kulisy amerykańskiej kuchni dyplomatycznej z epoki zimnej wojny, a najważniejsze z nich Kissinger opatruje komentarzami, tłumacząc, co w danym momencie starał się osiągnąć. "Moja strategia - pisze w jednym z nich - polegała na tym, aby nakłonić Sowietów do powściągliwości, a więc zredukowania w końcu radzieckich wpływów w państwach arabskich poprzez zasianie tam wątpliwości co do stałości radzieckich zasad". I dlatego, kiedy bladym świtem 6 października 1973 r. Kissinger został poinformowany, że w ciągu kilku najbliższych godzin Arabowie zaatakują Izrael, pierwszy telefon wykonał do radzieckiego ambasadora w USA Anatolija Dobrynina. Tego dnia rozmawiał z nim jeszcze osiem razy. Jeśli przyjąć, że w książce zostały przedstawione jego wszystkie rozmowy telefoniczne z pierwszego dnia wojny (a było ich kilkadziesiąt), to okaże się, że Kissinger częściej rozmawiał z radzieckim ambasadorem niż z kimkolwiek z amerykańskiej administracji, nie wyłączając prezydenta Richarda Nixona.
Kissinger osiągnął swoje bliskowschodnie cele tylko częściowo i nie od razu. Większość krajów arabskich pozostała po wojnie Jom Kippur w zażyłych stosunkach z Kremlem. Z jednym wszakże, ale za to bardzo ważnym wyjątkiem, którym był rządzony przez Anwara Sadata Egipt. W niespełna trzy lata po opisanych w "Kryzysie" wydarzeniach Sadat wypowiedział traktat o przyjaźni z ZSRR, a w 1978 r. porozumiał się z Izraelem w czasie słynnych rozmów w Camp David. Kissinger był już wtedy na politycznej emeryturze, ale podwaliny sukcesu, jakim było wyłuskanie Egiptu z sowieckiej strefy wpływów, zostały stworzone za sprawą jego misternej gry, prowadzonej podczas wojny Jom Kippur. Gry, której rezultaty sam Kissinger scharakteryzował następująco: "Po pierwsze, pomogliśmy umocnić bezpieczeństwo Izraela, naszego sojusznika; po drugie, zażegnaliśmy zagrożenie radzieckiej interwencji militarnej; po trzecie wreszcie, utrzymaliśmy opcję zakładającą poprawę stosunków ze światem arabskim". Właśnie w tym ostatnim celu Kissinger uratował część egipskiej armii, która w chwili zawieszenia broni znalazła się w izraelskim kotle. Jej rozbicie mogło doprowadzić do upadku Sadata, a wówczas szanse na to, co stało się po kilku latach w Camp David, zostałyby definitywnie przekreślone.
Z setek zamieszczonych w książce rozmów telefonicznych Kissingera wyłania się obraz postaci obdarzonej osobliwym poczuciem humoru. Gdy Anatolij Dobrynin poinformował go, że nie dostał jeszcze kolejnej amerykańskiej noty, Kissinger - zbulwersowany nieudolnością podległych mu służb - wzbudził śmiech radzieckiego ambasadora, mówiąc: "Jeśli zabiję kilku ludzi i prześlę ci ich ciała, to pomożesz mi jakoś pozbyć się ich z miasta?". Kilka minut później zadzwonił zaś do odpowiedzialnego za łączność z Rosjanami oficera z okrzykiem: "Niech pana ludzie ruszą tyłki!". Zwykle jednak posługiwał się bardziej dyplomatycznym językiem, co nie znaczy, że - inaczej niż chciałby de Gaulle - nie wierzył w to, co mówił. Nie znaczy też oczywiście, że zawsze mówił prawdę.

Henry Kissinger: "Kryzys. Anatomia dwóch kryzysów: wojna Jom Kippur (1973) i wycofanie się USA z Wietnamu (1975)", Wrocław 2005
Więcej możesz przeczytać w 9/2006 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 9/2006 (1212)

  • Na stronie - Skąd donikąd5 mar 2006Polaka w Polaku jest niewiele, za to dużo w nas Europy i trochę Azji3
  • Skaner5 mar 2006SONDAŻ Prezydent Ziobro? Polacy stoją murem za ministrem sprawiedliwości Zbigniewem Ziobrą! Pentor na zlecenie "Wprost" zapytał, po czyjej stronie jesteśmy w sporze między ministrem a środowiskami prawniczymi, których...8
  • Dossier5 mar 2006KAZIMIERZ MARCINKIEWICZ premier "Połasiłem się na ptasie mleczko. Ja je po prostu uwielbiam, nie potrafić się opanować!" "Super Express" ANDRZEJ LEPPER wicemarszałek Sejmu, lider Samoobrony "Polską rządzi prezes...9
  • Sawka czatuje5 mar 200610
  • Playback5 mar 200614
  • Poczta5 mar 2006KATASTROFA RATUNKOWA W artykule "Katastrofa ratunkowa" (nr 6) pojawiły się stwierdzenia i opinie wymagające krytycznego komentarza. Dotyczą one zdarzenia z ubieg-łego roku - wypadku drogowego pod Białymstokiem, kiedy w płomieniach...14
  • Ryba po polsku - Polityka moralnego niepokoju5 mar 2006To straszne. Cała nasza polityka jest oparta na korupcji, oczywiście politycznej15
  • Z życia koalicji5 mar 2006DRAMATYCZNE RZECZY DZIEJĄ SIĘ Z SAMOOBRONĄ I LPR. Obie partie odeszły z opozycji jakiś czas temu i jak dotąd nie wróciły. Twierdziły, że wybierają się do koalicji, ale tam nie doszły. Ktokolwiek widział zaginionych, jest...16
  • Z życia opozycji5 mar 2006ZBIGNIEW SOBOTKA ZAMIAST po Białołęce spaceruje po Wilanowie. Ostatnio widziano go tam przy kiosku, jak kupował "Życie na Gorąco". Cóż, może dla jego duchowości byłoby lepiej, gdyby prezydent go jednak nie ułaskawiał....17
  • Nałęcz - Na straconej pozycji5 mar 2006Z tak zabagnioną hipoteką jak SLD trzeba oliwić tryby antykorupcyjnej maszyny, a nie sypać w nie piasek18
  • Fotoplastykon5 mar 2006© Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)19
  • Nagana dla Marcinkiewicza5 mar 2006Koniec medialnego teatru premierem w roli głównej20
  • Chcemy zmian5 mar 2006Z sali sądowej wychodzi tylko 50 proc. zadowolonych. Pozostali chętnie dają posłuch opiniom, iż sądy są sprzedajne24
  • Nie jesteśmy kliką5 mar 2006Wymiar sprawiedliwości musi nadrabiać kilkudziesięcioletnie opóźnienia25
  • Trzy pogrzeby i marne wesele5 mar 2006Alberto Moravia mawiał, że "silny rząd rządzi krajem, silna opozycja rządzi rządem". W Polsce nie ma ani jednego, ani drugiego.28
  • Giełda5 mar 2006Hossa Świat Recenzent w kieszeni Japoński koncern Toshiba opracował technologię dla telefonów komórkowych umożliwiającą szybkie wyszukanie na stronach internetowych opinii o określonym produkcie. Wystarczy sfotografować...32
  • Haracz w funtach5 mar 2006Nasze urzędy skarbowe kasują Polaków w Londynie34
  • Cuda w baku5 mar 2006Europaliwo z drugiego tłoczenia38
  • Dzień po5 mar 2006Piąta fala prasuje rynek mediów42
  • Kredyt nie na bank?5 mar 2006Czy bankowcy chcą zabrać Polakom nowe mieszkania?44
  • Ekonomii!5 mar 2006Kurs ekonomii NBP i "Wprost", czyli jak przestać się uczyć na błędach46
  • 2 x 2 = 4 - Pogardzane pryncypia5 mar 2006Nie stać nas na kontynuację dotychczasowej gospodarki czy raczej antygospodarki budżetowej48
  • Supersam5 mar 200650
  • Kokardy i falbany5 mar 2006Najnowsza klasyczna kolekcja Teresy Rosati to tradycyjnie już propozycja dla kobiet, które lubią dosłowność i przewidywalność w modzie, stroje popmatyczne, wręcz kostiumowe. Dominują ciężkie "kurtynowe" kreacje z...50
  • Róża na reumatyzm5 mar 2006Skandynawscy badacze odkryli, że pewna odmiana dzikiej róży łagodzi dolegliwości związane ze zmianami zwyrodnieniowymi i reumatycznymi stawów. Pozyskana z niej naturalna substancja galaktolipid stała się podstawą preparatu Litozin Forte,...50
  • Emocjonujący leon5 mar 2006W wersji koncepcyjnej leon pojawił się rok temu na salonie w Genewie. I zachwycił. Potem przez kilka miesięcy jeszcze go dopieszczano, by "wzbudzał emocje". W stajni Seata auto zostało ustawione w zagrodzie dla pojazdów sportowych...50
  • Koncertowa Metaxa5 mar 2006 Grecki trunek Metaxa o prawie 120-letniej historii został w tym roku nagrodzony przez polską Radę Marek tytułem Cool Brand (fajna marka). - Łagodna, lekko słodka metaxa swój smak zawdzięcza kombinacji destylatów trzech odmian...50
  • Miłość od pierwszego kliknięcia5 mar 2006Portale randkowe to nic innego jak dawna swatka, tyle że oferująca więcej i lepiej dobranych kandydatów52
  • Banalizacja zła5 mar 2006Trzeba zwalczać fałszerzy Holocaustu i tych, którzy na ich kłamstwa pozwalają56
  • Przesilenie w Turynie5 mar 2006Nowe dyscypliny zimowe z Ameryki reanimują skostniałe igrzyska58
  • Motory postępu mniemanego5 mar 2006Prezydent Bush zachęca do jeżdżenia hybrydowymi autami60
  • Know-how5 mar 2006Kwaśny wybielacz Środki dezynfekujące zawierające chlor działają znacznie silniej po dodaniu do nich octu. Naukowcy z Microchem Lab zbadali skuteczność stosowanego w wybielaczach podchloryanu sodu (NaOCl). Po zakwaszeniu jego skuteczność...63
  • Skąd pochodzą Polacy5 mar 2006Badania DNA Polaków nie ujawniły żadnych różnic genetycznych między ludnością chłopską i szlachecką64
  • Polska krew5 mar 2006Wiek XVI wprowadził na polskie ziemie Włochów, Węgrów i Francuzów, wiek XVII - Szwedów, Turków i Tatarów, a wiek XIX - Rosjan, Niemców i Austriaków72
  • Pradziadek Kopernika5 mar 2006Automaty na monety, baterie elektryczne, a nawet komputery wynaleziono w starożytności!74
  • Disco polo Mozarta5 mar 2006Piosenki Britney Spears wykorzystuje się do odstraszania dzików, a utwory Eminema do torturowania terrorystów77
  • Bez granic5 mar 2006Na tropie Gen. Ratko Mladić, jeden z najbardziej poszukiwanych zbrodniarzy wojennych, został schwytany - podały serbskie media. Informację natychmiast zdementował rząd Serbii i haska prokurator Carla Del Ponte. Serbia wstrzymała jednak...78
  • Wolimy konserwatywnych prezydentów5 mar 2006Rozmowa z Glebem Pawłowskim, jednym z najbardziej wpływowych doradców Władimira Putina80
  • Halny od wschodu?5 mar 2006Nienormalność stosunków z Rosją polega na wymaganiu przez nią propagandowego poddaństwa84
  • Lepenizacja Francji5 mar 2006Nad Sekwaną nadchodzi czas wyrazistych polityków i decyzji86
  • Francja elegancja5 mar 2006Niewykluczone, że do spotkania prezydentów Kaczyńskiego i Putina dojdzie w Paryżu88
  • Psy pokoju5 mar 2006Świat zaczyna być gotowy do prywatyzacji pokoju89
  • Menu5 mar 2006KRÓTKO PO WOLSKU Sztuka przepraszania Żyjemy w czasach, kiedy sztuka przepraszania osiąga swoje szczyty. Europa przeprasza świat islamu za karykatury, a jakoś nie słychać, żeby muzułmanie przepraszali za cokolwiek (terroryzm,...92
  • Recenzje5 mar 200694
  • Dworzec Waterloo - 40 lat później5 mar 2006Solowy album Raya Daviesa - zapowiadany od dziesięciu lat - przypomina o jednym z największych brytyjskich kompozytorów i wokalistów wszech czasów, który w niczym nie ustępuje McCartneyowi czy Jaggerowi. Davies całe życie był liderem...94
  • Cyrk zamiast karnawału5 mar 2006W "Słudze dwóch panów" Carlo Goldoni odmalowuje barwny korowód postaci. W ujęciu Rimasa Tuminasa - słynnego litewskiego reżysera - niepowtarzalna atmosfera weneckiego karnawału ginie. Tuminas dość lekką fabułę XVIII-wiecznej...94
  • Czytelniku, na kolana!5 mar 2006Oto okaz prozy ciągnionej. Doktoranta historii sztuki babcia zabezpieczyła spadkiem w postaci dwóch kamienic. Doktorant dysponuje więc rezerwami czasowymi na ulubione penetracje: sztuki renesansu i przygodnych panienek. Na przemian daje się...94
  • Odrażający, brudni, źli5 mar 2006Kinowe piekło podobno jest wybrukowane filmami zrodzonymi z dobrych chęci. "Syriana" - wyreżyserowana przez Stephena Gaghana, scenarzystę m.in. filmu "Traffic" - może niekoniecznie jest kolejnym kocim łbem w tym piekle,...94
  • Mauzoleum Waldiego5 mar 2006Za 200 milionów złotych w centrum Warszawy powstanie muzeum dla garstki kuratorów i ich kolegów artystów96
  • Zapasy na ludowo5 mar 2006Hinduscy zapaśnicy ćwiczą na gołej ziemi, posypując przed walką ciało piaskiem100
  • Górna półka - Telehistoria5 mar 2006Charles de Gaulle, który jak na generała przystało, nie lubił misternych gier dyplomatycznych, stwierdził kiedyś w chwili szczerości: "Dyplomata nie wierzy nigdy w to, co mówi, toteż dziwi go bardzo, jeżeli ktoś mu uwierzy".103
  • Pazurem - Należne wyrazy5 mar 2006Polszczyzna żywa i piękna zaczyna się tam, gdzie kończą się macki Rady Języka Polskiego104
  • Ueorgan Ludu5 mar 2006Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy<br> TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 9 (175) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 27 lutego 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza SŁOWNIK NA OSTATKI Tańce z gwizdami...105
  • Skibą w mur - Złe wychowanie5 mar 2006Polaków trzeba wychować od nowa - to nie antypolski dowcip, lecz myśl przyświecająca ekipie rządzącej106