Dwie pamięci

Dwie pamięci

Dodano: 
Granica Polski i Ukrainy nie może być nową żelazną kurtyną
Przez dziesięciolecia historycy napisali bardzo dużo o tragicznych losach narodów polskiego i ukraińskiego w czasie II wojny światowej i bezpośrednio po niej. I Polacy, i Ukraińcy znaleźli się wówczas w pułapce historii, z której - wydawało się - nie ma wyjścia. Artykuły w redagowanej przez Jerzego Giedroycia "Kulturze", a szczególnie teksty Juliusza Mieroszewskiego, już na początku lat 50. XX wieku otwarcie stawiały sprawę pojednania i współpracy. W Polsce pierwszy raz można było o tym mówić, kiedy zaczynaliśmy działalność opozycyjną w połowie lat 70. ubiegłego wieku. Wówczas ukazywały się w drugim obiegu artykuły postulujące przełamanie muru dzielącego Polaków i Ukraińców. Warto przypomnieć na przykład tekst "Sprawa polska - sprawa rosyjska", który ukazał się w podziemnym "Głosie" w 1977 r. Podpisali go wspólnie Jacek Kuroń, Antoni Macierewicz i Adam Michnik. Szczególnie zaś zapadło w pamięć posłanie I Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność" do ludzi pracy Europy Wschodniej z 1981 r. Sprawy polsko-ukraińskie były ważne dla Jana Pawła II, papieża Polaka, któremu po latach oczekiwań udało się odwiedzić Kijów i Lwów i wezwać oba narody do współpracy i odnowy wewnętrznej.

Pojednanie i współpraca
Postulat pojednania i współpracy, nie mogę się oprzeć temu wrażeniu, był jeszcze kilkadziesiąt lat temu zgłaszany niejako na kredyt. Zdawaliśmy sobie bowiem sprawę, że pojednanie nie będzie łatwe. Świadomość, że w relacjach polsko-ukraińskich są takie karty, jak bratobójcze mordy na Wołyniu, zniszczenie Cmentarza Orląt we Lwowie przez władze sowieckie, była dla nas oczywista. I Giedroyc już kilkadziesiąt lat wcześniej, i my, ludzie "Solidarności", zdawaliśmy sobie sprawę także z ukraińskiej pamięci o krzywdach. Dopiero kiedy zaczęliśmy upamiętniać ofiary mordów na Wołyniu, po otwarciu Cmentarza Orląt we Lwowie, pojednaniu katolików obrządków greckiego i rzymskiego i wielu innych wydarzeniach ostatnich 15 lat możemy zobaczyć niejako z perspektywy, jak wielką drogę emocji i pamięci o wzajemnych krzywdach udało nam się przejść.
Niektórzy mówią: dosyć historii, martyrologii we wzajemnych polsko-ukraińskich stosunkach. Dzisiaj prezydentem Ukrainy jest człowiek, któremu historia jego kraju jest szczególnie bliska. Wiktor Juszczenko, najbardziej znany na świecie współczesny polityk ukraiński, często wraca do historii, upomina się o ukraińską pamięć o przeszłości swojego narodu. Nierzadko "ukraińska pamięć" bardzo różni się od "polskiej pamięci". Ja sam, wychowany dzięki Rodzicom w tradycji AK, wiem, jak ważna jest pamięć i historia dla współczesnego rozwoju Polski i Ukrainy. Jak ważna jest prawda historyczna, często gorzka, nazwanie zbrodni i nieprawości. Bez nich pojednanie polsko-ukraińskie byłoby niepełne, nieprawdziwe.

Droga ku przyszłości
13 maja wspólnie spotkamy się z prezydentem Ukrainy Wiktorem Juszczenką w szczególnym miejscu. W Pawłokomie, wsi na Podkarpaciu, która ponad 60 lat temu była świadkiem tragicznych wydarzeń. Ukraińskie ofiary akcji polskich formacji zbrojnych nie doczekały się przez dziesięciolecia choćby krzyża na zbiorowych mogiłach kilkuset osób. Pawłokoma przez lata była dla Ukraińców symbolem nie naprawionej krzywdy, nie wypowiedzianej bolesnej prawdy. Mała wieś na dziesięciolecia stała się dla Ukraińców symbolem ich krzywd. Oddamy wspólnie cześć ukraińskim i polskim ofiarom sprzed lat. Tylko taką sprawiedliwość możemy uczynić im i ich potomkom po tylu latach. Obecność głowy państwa polskiego podczas uroczystości będzie dowodem, jak bardzo zależy nam na budowaniu współczesnych polsko-ukraińskich relacji. Zdecydowałem się na osobisty udział w tej smutnej uroczystości w imię szacunku dla historii i w imię dobrej przyszłości Polski i Ukrainy.
Praca nad pojednaniem polsko-ukraińskim nie kończy się jednakże na uroczystych modlitwach nad mogiłami pomordowanych. Polscy i ukraińscy politycy zrobili bardzo dużo w ostatnich latach, żeby niejako odwrócić bieg historii. Stajemy jednak przed pytaniem, jak wielkie gesty przełożyć na konkretne działania w codziennym życiu obywateli naszych państw. Proponujemy Ukraińcom stworzenie wspólnego programu współpracy w wymianie młodzieży na dużą skalę. Jestem przekonany, że to cel, który warto wesprzeć publicznymi środkami. Jestem przekonany, że dzięki dotychczasowym polskim doświadczeniom można stworzyć system współpracy młodzieży szkolnej i studentów, który obejmowałby także edukację historyczną, wzajemne poznawanie historii i współczesnych przemian w naszych krajach. Taki projekt ma sens przede wszystkim wtedy, jeśli uda się dotrzeć z nim jak najszerzej.

Lekcja Majdanu
Cmentarze, odnawiane i pieczołowicie restaurowane, odegrały i odgrywają w naszej historii wielką rolę. Pamiętamy wszak, że wiele miejsc pochówków ofiar nie zostało jeszcze oznaczonych krzyżem. Kiedy jednak dzisiaj myślimy "Polska i Ukraina", to pierwszym i podstawowym skojarzeniem jest Majdan - plac Niepodległości w Kijowie, na którym staliśmy w zimnie pod koniec 2004 r. To jakby prezent od historii dla naszych narodów. Myślę o "pomarańczowej rewolucji" nie bez emocji, jako o wielkiej szansie nie tylko dla Ukraińców. Jaka nauka płynie z Majdanu? Pamięć o historii nie może nas zwalniać z myślenia o współczesności. Zależy mi więc szczególnie, dzisiaj już jako prezydentowi Polski, na nadaniu stosunkom polsko-ukraińskim jeszcze większej dynamiki. W rozmowach z ukraińskimi politykami zorientowałem się, że taki program wspólnego działania może znaleźć nad Dnieprem poparcie. Powinien on obejmować współpracę kulturalną: film, muzealnictwo, restaurację zabytków. Ważnym elementem współpracy musi być wsparcie, jakiego polskie i ukraińskie państwo udzielają mniejszościom narodowym: polskiej i ukraińskiej. Polacy na Ukrainie i Ukraińcy w Polsce muszą się czuć w swoich krajach jak u siebie w domu. Dzisiejsze kontakty polsko-ukraińskie powinny też obejmować szeroko pojętą współpracę gospodarczą: szczególnie wspólne projekty energetyczne, wzajemne inwestycje, wymianę handlową. Ważne są też doświadczenia we współpracy wojskowej. Najważniejsze jednak z punktu widzenia przyszłości są kontakty społeczeństw. Wschodnia granica UE nie może być murem, nową żelazną kurtyną. Stąd postulat rozszerzania współpracy społeczeństw: samorządów, uniwersytetów, szkół. Polska wiza nie może być przeszkodą w kontakcie z Polską i Europą. Niedługo wznowi też pracę komitet prezydencki.
Na arenie międzynarodowej Polska stawia sprawę jasno: Ukraina powinna w krótkim czasie znaleźć się w NATO, a także możliwie szybko w Unii Europejskiej. Polska i Ukraina powinny wspólnie występować w różnych sprawach na forum międzynarodowym. Jako dwa duże europejskie kraje mogą wnieść wiele do międzynarodowych debat o kształcie integracji europejskiej, o wspólnym bezpieczeństwie.
Więcej możesz przeczytać w 19/2006 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 19/2006 (1222)

  • Na stronie - "Wprost" na wprost 14 maj 2006 Nigdy nie pytaj fryzjera, czy już czas, abyś sobie podciął włosy 3
  • Skaner 14 maj 2006 SKANER POLSKA RZĄD Marcinkiewicz na giełdzie Czy w biznes zarządzany przez Marcinkiewicza, Giertycha i Leppera warto włożyś własne pieniądze? Choś to inwestycja dużego ryzyka, nie należy wpadaś w panikę. Ale i nie można liczyś na... 8
  • Dossier 14 maj 2006 ANDRZEJ LEPPER wicepremier, przewodniczący Samoobrony "Ja tak się zastanawiam, czy ja sam wiem, kim ja jestem" Polskie Radio Program III PRZEMYSŁAW GOSIEWSKI przewodniczący klubu parlamentarnego PiS "Proszę się dowiedzieć, o... 9
  • Sawka czatuje 14 maj 2006 © H. Sawka 10
  • Poczta 14 maj 2006 CNOCIE WOJSKOWEJ Zargumentacją Tomasza Nałęcza ("Cnocie wojskowej", nr 17) nie sposób się nie zgodzić. Niewątpliwie polskiemu żołnierzowi, który - pełniąc służbę w zagranicznej misji pokojowej czy... 14
  • Playback 14 maj 2006 Wiceprzewodniczący Andrzej Lepper i Roman Giertych oraz premier Kazimierz Marcinkiewicz © K. PACULA 14
  • Ryba po polsku - Świadectwo dojrzałości buraków 14 maj 2006 Nie matura, lecz chęć dzika zrobi z ciebie polityka 15
  • Okiem barbarzyńcy - Muzeum podejrzanej historii 14 maj 2006 Dla postępowego środowiska do zaakceptowania byłoby wyłącznie muzeum narodowego wstydu 16
  • Z życia koalicji 14 maj 2006 DO NASZEJ RUBRYKI POSTANOWIŁA się przeprowadzić cała polska rodzina Giertychów, razem z kopulantami z Odzieży Wszechpolskiej. Tłoczno tu u nas, więc w tym tygodniu posiedźcie sobie w poczekalni, chłopaki. DZIWNĄ MIĘTĘ POCZUŁ... 18
  • Z życia opozycji 14 maj 2006 W WYNIKU REDAKCYJNEGO HOKUS-POKUS z poprzedniego odcinka opozycji wypadła notka o ROAD-owskich i tatarskich korzeniach Łukasza Abgarowicza. W efekcie żarciki o Tatarach i łucznikach mogły się wydać cokolwiek absurdalne. Mamy jednak... 19
  • Nałęcz - Pomnik dla Dmowskiego 14 maj 2006 To, że w 1918 r. Polacy znaleźli się w gronie zwycięzców, zawdzięczamy Romanowi Dmowskiemu 20
  • Fotoplastykon 14 maj 2006 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 21
  • Prześwietlenie dziennikarzy 14 maj 2006 Polscy dziennikarze są mniej lewicowi od zachodnich, większość popiera podatek liniowy, chce sprywatyzowania służby zdrowia i ograniczenia państwa opiekuńczego 22
  • Liberałowie czwartej władzy 14 maj 2006 Dziennikarze mają sympatie i poglądy, które nie mogą się podobać obecnym elitom władzy 34
  • Radio Wolna Maryja 14 maj 2006 Można się nie zgadzać z ojcem Rydzykiem, ale trzeba walczyć o jego prawo do istnienia i wypowiadania się 36
  • Dwie pamięci 14 maj 2006 Granica Polski i Ukrainy nie może być nową żelazną kurtyną 38
  • Pawłokoma pojednania 14 maj 2006 W UPA nie walczyli jedynie bandyci i zbrodniarze, a AK nie tworzyli tylko nieskalani rycerze 40
  • Giełda 14 maj 2006 Hossa Świat Wal-Bank? Wal-Mart, największa na świecie sieć hipermarketów, chce rozpocząć działalność bankową. Jeśli koncern uzyska odpowiednią licencję, będzie zarządzał kartami kredytowymi, debetowymi oraz transakcjami... 42
  • Euro 2012 14 maj 2006 Większość obywateli Francji, Niemiec, Włoch, Grecji, Holandii i Portugalii chce powrotu do narodowych walut 44
  • Waluta biurokratów 14 maj 2006 Rozmowa z Garym S. Beckerem, laureatem Nagrody Nobla w ekonomii 48
  • Marcinkiewicz na minach 14 maj 2006 Dziura budżetowa Zyty Gilowskiej będzie półtora raza większa od dziury Jarosława Bauca 50
  • Pokerzysta z Wall Street 14 maj 2006 Jak w miesiąc zarobić miliard dolarów 54
  • Polityk w banku 14 maj 2006 Kurs ekonomii NBP i "Wprost", czyli czy dbać o oszczędności i portfele obywateli, czy też spełniać życzenia polityków 58
  • 2 x 2 = 4 - Przywileje i nierówność 14 maj 2006 Rząd czerpie pełną garścią z odziedziczonego wzrostu gospodarki 59
  • Supersam 14 maj 2006 62
  • Wakacje bez zgrzytów 14 maj 2006 Koniec z czyszczeniem aparatu fotograficznego z piasku po każdym dniu urlopu nad morzem. Firma Pentax wprowadza właśnie na polski rynek aparat Optio T10 sterowany trzycalowym dotykowym wyświetlaczem bez guzików i przycisków, pod które... 62
  • Nawadnianie algami 14 maj 2006 13 proc. wody w zewnętrznej warstwie naskórka - tyle trzeba, by skóra była dobrze nawilżona, a przez to wolniej się starzała. Tymczasem u osób w starszym wieku wilgotność spada nawet do 7 proc. Naukowcy z laboratorium marki Lierac... 62
  • Piwo dla elit 14 maj 2006 Peroni - cenione na świecie włoskie piwo - trafi do sklepów w Polsce. Aby podkreślić elegancję trunku, który zwyczajowo nie kojarzy się z elitarnością, producent piwa otworzył tzw. non shop boutique, czyli rodzaj witryny sklepowej w... 62
  • Muzyka na telefon 14 maj 2006  Przyszłość odtwarzaczy mp3, mimo że na rynku pojawiły się one masowo zaledwie kilka lat temu, jest zagrożona. Ich funkcje przejmują teraz telefony komórkowe. Nawet do tysiąca piosenek może przechowywać w swojej pamięci nowy... 62
  • Z archiwum K 14 maj 2006 W podziemiach zamku w Książu mogą się znajdować bezcenne dokumenty Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy 64
  • Pływający kurort 14 maj 2006 Pierwsi Polacy popłyną superluksusowym wycieczkowcem "Freedom of the Seas" już w lipcu 67
  • Bolszewizm salonowy 14 maj 2006 Dla Slavoja Żiżka - idola polskich lewaków - najważniejsza jest rewolucja, czyli destrukcja cywilizacji Zachodu 70
  • Dzień zniewolenia 14 maj 2006 Chwałę Stalina i Armii Czerwonej nadal głoszą w Polsce kłamliwe tablice na wielu pomnikach 72
  • Know-how 14 maj 2006 Drzemka w pigułce Melatonina poprawia sen, ale tylko wtedy, kiedy jest zażywana w ciągu dnia - twierdzą lekarze z Brigham and Women's Hospital i Harvard Medical University. Przebadali oni wpływ popularnej pigułki nasennej na organizm... 75
  • Terapia plastyczna 14 maj 2006 Gdzie poprawić swoje ciało - przewodnik po najlepszych klinikach chirurgii plastycznej 76
  • Bez granic 14 maj 2006 Hossa dyktatorów Fidel Castro płynie na fali globalnej hossy. Amerykański magazyn "Forbes" podwyższył wycenę jego fortuny z 550 mln USD do 900 mln USD. Główne aktywa stanowią państwowe firmy kubańskie kontrolowane... 85
  • Energetyczna zimna wojna 14 maj 2006 Umowa Putin-Schreder brzmi bardziej agresywnie niż pakt Ribbentrop-Mołotow 86
  • Bush dla mułłów 14 maj 2006 Atak na Iran byłby aktem politycznego szaleństwa 90
  • Nowy Taliban 14 maj 2006 Najbardziej fanatyczni zwolennicy dżihadu znów rządzą pograniczem afgańsko-pakistańskim 92
  • Dobrobyt na diecie 14 maj 2006 Przeciętny Szwed uczy się do 30. roku życia, a na emeryturę odchodzi w wieku 62 lat 94
  • Kosmonauta Łukaszenka 14 maj 2006 Białoruś chce z Antarktydy wystartować w kosmos 96
  • Menu 14 maj 2006 KRÓTKO PO WOLSKU Kod Leonarda Wiadomo, że geniusze najczęściej mieli kota. Leonardo da Vinci dodatkowo ma jeszcze "Kod". I ten kod - jak piąty koń Apokalipsy - zdąża ku ekranom świata. Twarz ma podwójną - Forresta... 100
  • Recenzje 14 maj 2006 102
  • Powrót z niebytu 14 maj 2006 Grunge kojarzy się bardziej z nową wersją buntu romantycznego dla najmłodszych i flanelowymi koszulami amerykańskich drwali niż z poważną muzyką gitarową. Szum medialny wokół gatunku ucichł po śmierci lidera Nirvany, specjalisty od... 102
  • Plebania po duńsku 14 maj 2006 Mała duńska kinematografia co rusz zaskakuje nas skromnymi filmami, które potrafią mówić o rzeczach ważnych. "Jabłka Adama" nie są wyjątkiem. Spory kawałek tego obrazu mógłby wyjść spod ręki Ingmara Bergmana, gdyby mistrz... 102
  • Laurki z archiwum 14 maj 2006 Archiwum przystępne i swojskie. Poetka Julia Hartwig znała wszystkich najważniejszych w kulturze polskiej ostatniego półwiecza. Teraz wspomnienia z tych znajomości notuje w zbiorku wywiadów i gawęd. O Witoldzie Lutosławskim, którego... 102
  • Hoże miasteczka 14 maj 2006 Kto lubi opasłe obyczajowe sagi Johna Irvinga, sięgnie z pewnością po "Miasteczka" Johna Updike'a. Tylko po co, skoro po przeczytaniu książki w głowie pozostają jedynie skrawki losów informatyka, który sypiał z każdą... 102
  • Kawior dla buntownika 14 maj 2006 Kontestowanie to lukratywny zawód 104
  • Pies, który mówi 14 maj 2006 Czteronożne gwiazdy podbijają Hollywood 108
  • Detonator w sprayu 14 maj 2006 Malując graffiti, autor uruchamia proces, nad którym nie panuje 110
  • Pazurem - Gablociarze 14 maj 2006 Kultura narodowa to piorunująca mieszanka geniuszu i prostactwa przyprawiona paranoją 112
  • Ueorgan Ludu 14 maj 2006 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 18 (184) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 8 maja 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Orły Kaczyńkiego Co prawda z Litwą przegraliśmy, ale dużym pocieszeniem jest to, iż na niwie polityki... 113
  • Skibą w mur - Z pamiętnika Chucka Norrisa 14 maj 2006 Powszechnie uważa się, że zapiski Norrisa mogą mieć niebagatelny wpływ na obronność naszego kraju 114