Euro 2012

Euro 2012

Dodano: 
Większość obywateli Francji, Niemiec, Włoch, Grecji, Holandii i Portugalii chce powrotu do narodowych walut
Europejska unia walutowa przestanie istnieć w ciągu 10-20 lat. Żadna unia walutowa w historii nie przetrwała, jeśli nie nastąpiła po niej unia polityczna, a na taką między krajami strefy euro się nie zanosi". Tak pod koniec kwietnia 2006 r. mówił Paul De Grauwe, profesor Katolickiego Uniwersytetu Leuven w Belgii, jeden z twórców euro. To, że euro jest projektem politycznym, a nie ekonomicznym, powtarzał od chwili narodzin tej waluty w 1999 r. prof. Milton Friedman, laureat Nagrody Nobla, uważany za najbardziej wpływowego ekonomistę XX wieku. "Wspólna europejska waluta zakończy swój żywot najdalej za dziesięć lat" - prognozował wówczas Friedman. Czy w tej sytuacji ma sens wchodzenie Polski do strefy euro? Czy przyjęcie euro przyspieszy rozwój Polski, czy przeciwnie - go opóźni?

Uśmiercanie unii walutowej
Unię walutową uśmiercają państwa członkowskie, które destabilizują wspólny pieniądz, zwiększając wydatki budżetowe. W ubiegłym roku cztery spośród dwunastu państw (w tym największe: Niemcy i Włochy) przekroczyły dopuszczalny deficyt budżetowy w wysokości 3 proc. PKB. Wcześniej, przez trzy lata, zasady unii walutowej łamały Francja i Niemcy. Chociaż rachunek za tę niefrasobliwość płacą pozostałe kraje, to za nią się nie karze, bo tak zadecydowały największe kraje UE. Skutek jest taki, że rozwój w strefie euro jest na granicy błędu statystycznego (w 2005 r. - 1,3 proc. wzrostu PKB). Doskonale zdają sobie z tego sprawę eurokraci. "Albo szybkie wejście do strefy euro, które daje wiele korzyści, albo kontynuo-wanie korzystania ze wzrostu gospodarczego, wyższego niż średnia unijna, by nadrobić zapóźnienia gospodarcze" - tak scharakteryzowała dylemat, przed którym stoi m.in. Polska, Amelia Torres, rzecznik komisarza ds. gospodarczych i walutowych.
Nie dziwi, że większość obywateli takich państw, jak Francja, Niemcy, Włochy, Grecja, Holandia czy Portugalia, chce rezygnacji z euro i powrotu do narodowych walut. A warto przypomnieć, że przy wprowadzeniu euro żaden z dwunastu krajów, które to zrobiły, nie zdecydował się na przeprowadzenie w tej sprawie referendum. Przerażeni groźbą buntu społecznego eurokraci zaczęli wydawać miliony euro na propagandę. Europejski Bank Centralny rozpoczął ostatnio kampanię, której celem jest przekonanie dzieci i młodzieży, że euro ma same zalety, a jego istnienie gwarantuje niskie ceny. Jest to o tyle ciekawe, że 93 proc. badanych w dwunastu krajach strefy euro uważa, iż wprowadzenie nowej waluty spowodowało podwyżki cen.

Na cudzy koszt
Krach europejskiej waluty wieścił nie tylko Milton Friedman. W 1998 r. prof. Manfred J.M. Neumann z uniwersytetu w Bonn namówił 155 europejskich ekonomistów do protestu przeciwko wprowadzeniu euro. W manifeście opublikowanym w najważniejszych europejskich gazetach naukowcy pisali, że wprowadzenie euro jest przedwczesne i że duże europejskie kraje, takie jak Francja, Niemcy czy Włochy, nie mają politycznej woli, aby obniżyć podatki i zliberalizować przepisy rynku pracy, by dać impuls gospodarce, który do tej pory dawały jej niskie stopy procentowe. List został zignorowany. Prof. Neumann zauważył niedawno: "Niestety, mieliśmy rację". Od 2002 r. średni wzrost PKB w strefie euro wyniósł 1,2 proc., a stopa bezrobocia - 8,7 proc. Wielka Brytania, która nie zdecydowała się na wprowadzenie euro, miała półtora razy wyższy wzrost gospodarczy i dwa razy mniejsze bezrobocie.
Zwolennikom wspólnej europejskiej waluty wydawało się, że można wymusić integrację polityczną przez przyspieszenie integracji ekonomicznej. Ekonomiczne podstawy wprowadzenia wspólnej waluty zastąpiono kryteriami z Maastricht (deficyt budżetowy mniejszy niż 3 proc. PKB, zadłużenie państwa mniejsze niż 60 proc. PKB, inflacja niższa niż 1,5 punktu procentowego ponad średnią jej stopę w trzech krajach UE z najniższą inflacją). Przestrzeganie owych "kryteriów konwergencji", jak nazywano warunki przystąpienia do unii walutowej, miały zagwarantować drakońskie kary nakładane na państwa łamiące zasady. Na przykład za złamanie zasad paktu stabilizacyjnego w 2002 r. i 2003 r. Niemcy mogły zapłacić nawet 100 mld USD! Cóż z tego, skoro szybko się okazało, że tych kar nikt nie ma możliwości egzekwować. Faktycznie oznacza to, że kraj jak Niemcy notorycznie łamiący zasady unii walutowej żyje na koszt państw stosujących się do reguł z Maastricht.

Zabójcze stopy
Przestrzeganie zasad unii walutowej to za mało, by uzdrowić euro. Twórcy europejskiej waluty zlekceważyli czynnik, którym jest brak mobilności siły roboczej w krajach strefy euro. Na przykład w USA, jeżeli w jakimś stanie stopy procentowe są zbyt wysokie i powodują spowolnienie gospodarki oraz wzrost bezrobocia, Amerykanie przenoszą się do stanu, który rozwija się lepiej i w którym brakuje rąk do pracy. Trudno sobie wyobrazić, aby Niemcy masowo pojechali pracować do rozwijającej się szybko Estonii czy Irlandii. Próba tylko niewielkiej liberalizacji kodeksu pracy we Francji skończyła się ulicznymi zamieszkami. Aby odsunąć konieczność reform, największe państwa strefy euro (Francja, Włochy i Niemcy) zaciągają coraz to nowe kredyty. Zadłużenie strefy euro w ostatnich czterech latach wzrosło więc z 68,1 proc. do 70,8 proc. To oznacza, że w strefie euro będą rosły stopy procentowe po to, aby zachęcić inwestorów do pożyczania pieniędzy. Czyli - będą droższe kredyty dla ludzi i firm, a więc dalszy spadek nikłego wzrostu gospodarczego. Wysokie stopy procentowe powodują też napływ kapitału spekulacyjnego, a to z kolei winduje kurs euro, utrudniając europejskim firmom eksport. - Przyjęcie wspólnej waluty jest korzystne tylko w wypadku, gdy dotyczy państw o podobnym poziomie rozwoju gospodarczego. Kuba nie stała się bogatsza od tego, że przyjęła dolara jako walutę - komentuje Andrzej Sadowski, wiceprezydent Centrum im. Adama Smitha.
Przewidując kłopoty ze wspólną walutą, brytyjscy negocjatorzy zastrzegli sobie prawo, aby nigdy nie wchodzić do unii walutowej (podobnie postąpili Duńczycy). Polscy politycy, negocjując wstąpienie do Unii Europejskiej, nie zastrzegli sobie takiej możliwości. Teoretycznie Polska wraz z pozostałymi krajami Europy Środkowej i Wschodniej zobowiązała się przystąpić do unii walutowej jak najszybciej. Na razie na przyjęcie euro w 2007 r. zdecydowane są Litwa i Słowacja. Estonia, pod pretekstem zbyt dużej inflacji, przesunęła termin wejścia do unii walutowej na 2008 r. (Litwa w podobnej sytuacji ubiega się o dyspensę Komisji Europejskiej). O ile kraje na wschodzie spieszą się z przyjęciem euro ze względów politycznych (chcą się bardziej związać z UE), to w wypadku Polski nie ma przesłanek merytorycznych dla przyjęcia nowej waluty. Zwolennicy szybkiego wejścia Polski do strefy euro wskazują takie korzyści, jak eliminacja ryzyka kursowego i obniżenie kosztów transakcyjnych. Nic jednak nie wspominają o kosztach rezygnacji z własnej polityki monetarnej. Zapominają także, że eliminacja ryzyka kursowego wcale nie musi pomagać przedsiębiorcom.

Mocny i złoty
Jeżeli nie wprowadzimy euro, to złotówka w miarę rozwoju gospodarczego Polski będzie się wzmacniała. Ceny w Polsce są na ogół niższe niż w krajach UE. Według raportu analityków ING Banku Śląskiego z lutego 2006 r., ceny usług i zakupów w hipermarketach niższe niż w Polsce są tylko na Ukrainie, w Indiach, Chinach i w Argentynie. Złoty będzie coraz mocniejszy także ze względu na transfery funduszy unijnych do Polski. Według Komisji Europejskiej, największy przepływ gotówki nastąpi w 2015 r. (fundusze unijne będą wówczas stanowić około 5,5 proc. PKB).
Wbrew narzekaniom eksporterów wzmacnianie się złotego jest w skali kraju korzystne dla gospodarki, ponieważ daje przedsiębiorstwom impuls do cięcia kosztów i zwiększania wydajności pracy. Mogą to bardzo łatwo zrobić, ponieważ dzięki mocniejszemu złotemu taniej można kupić nowoczesne maszyny w UE i zwiększyć wydajność pracy w Polsce. To m.in. wzmocnienie złotego w stosunku do euro w ubiegłym roku (o 11 proc.) sprawiło, że wydajność pracy w 2005 r. w Polsce wzrosła o 7,7 proc. Wzrost ten był wyższy niż w Czechach i na Węgrzech, ale także wyższy niż w Estonii, Słowacji i Irlandii.


Kreatywni eurofile
Jak kruche są podstawy euro, świadczy m.in. fakt przyjęcia do unii Grecji i Włoch, które dostały się do niej dzięki podrasowywaniu statystyk (Grecy ordynarnie fałszowali bilanse, a Włosi sprzedawali, co się da, aby zatkać dziurę budżetową). Dziś podobne sztuczki stosują polscy politycy. Ich zdaniem pieniądze, które wpłacamy za pośrednictwem ZUS do OFE, nie są własnością obywateli, tylko państwa, a zatem opóźnienia w przekazywaniu pieniędzy przez ZUS do funduszy to jedynie kwestia wewnętrznych przepływów. Co prawda, europejscy urzędnicy nie zgodzili się z tą interpretacją, ale nagradzając nas za przeprowadzenie reformy emerytalnej, pozwolili nowym krajom UE do 2010 r. odliczać część kosztów reformy emerytalnej od deficytu budżetowego. Dlatego Polska podaje, że ma deficyt budżetowy w wysokości 2,5 proc. zamiast 4,7 proc. a Węgry - 4,7 zamiast 7,4 proc.
Realne jest to, że po wprowadzeniu euro Polska będzie płacić za brak dyscypliny budżetowej Niemiec, Włoch czy Francji. Co więcej, przez dwa lata poprzedzające wstąpienie do strefy euro będziemy musieli wprowadzić regulację, która ogranicza wahania waluty w stosunku do euro do  plus minus 15 proc. (tzw. ERM II). Bank centralny będzie zmuszony do obrony kursu złotego, co stanowi wymarzoną sytuację dla spekulantów atakujących waluty. Przyjąć euro, oczywiście, wcześniej czy później musimy. Lepiej dla nas, by odbyło się to później, czyli nie wcześniej niż w 2012 r., a nawet w 2015 r.
Więcej możesz przeczytać w 19/2006 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 19/2006 (1222)

  • Na stronie - "Wprost" na wprost 14 maj 2006 Nigdy nie pytaj fryzjera, czy już czas, abyś sobie podciął włosy 3
  • Skaner 14 maj 2006 SKANER POLSKA RZĄD Marcinkiewicz na giełdzie Czy w biznes zarządzany przez Marcinkiewicza, Giertycha i Leppera warto włożyś własne pieniądze? Choś to inwestycja dużego ryzyka, nie należy wpadaś w panikę. Ale i nie można liczyś na... 8
  • Dossier 14 maj 2006 ANDRZEJ LEPPER wicepremier, przewodniczący Samoobrony "Ja tak się zastanawiam, czy ja sam wiem, kim ja jestem" Polskie Radio Program III PRZEMYSŁAW GOSIEWSKI przewodniczący klubu parlamentarnego PiS "Proszę się dowiedzieć, o... 9
  • Sawka czatuje 14 maj 2006 © H. Sawka 10
  • Poczta 14 maj 2006 CNOCIE WOJSKOWEJ Zargumentacją Tomasza Nałęcza ("Cnocie wojskowej", nr 17) nie sposób się nie zgodzić. Niewątpliwie polskiemu żołnierzowi, który - pełniąc służbę w zagranicznej misji pokojowej czy... 14
  • Playback 14 maj 2006 Wiceprzewodniczący Andrzej Lepper i Roman Giertych oraz premier Kazimierz Marcinkiewicz © K. PACULA 14
  • Ryba po polsku - Świadectwo dojrzałości buraków 14 maj 2006 Nie matura, lecz chęć dzika zrobi z ciebie polityka 15
  • Okiem barbarzyńcy - Muzeum podejrzanej historii 14 maj 2006 Dla postępowego środowiska do zaakceptowania byłoby wyłącznie muzeum narodowego wstydu 16
  • Z życia koalicji 14 maj 2006 DO NASZEJ RUBRYKI POSTANOWIŁA się przeprowadzić cała polska rodzina Giertychów, razem z kopulantami z Odzieży Wszechpolskiej. Tłoczno tu u nas, więc w tym tygodniu posiedźcie sobie w poczekalni, chłopaki. DZIWNĄ MIĘTĘ POCZUŁ... 18
  • Z życia opozycji 14 maj 2006 W WYNIKU REDAKCYJNEGO HOKUS-POKUS z poprzedniego odcinka opozycji wypadła notka o ROAD-owskich i tatarskich korzeniach Łukasza Abgarowicza. W efekcie żarciki o Tatarach i łucznikach mogły się wydać cokolwiek absurdalne. Mamy jednak... 19
  • Nałęcz - Pomnik dla Dmowskiego 14 maj 2006 To, że w 1918 r. Polacy znaleźli się w gronie zwycięzców, zawdzięczamy Romanowi Dmowskiemu 20
  • Fotoplastykon 14 maj 2006 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 21
  • Prześwietlenie dziennikarzy 14 maj 2006 Polscy dziennikarze są mniej lewicowi od zachodnich, większość popiera podatek liniowy, chce sprywatyzowania służby zdrowia i ograniczenia państwa opiekuńczego 22
  • Liberałowie czwartej władzy 14 maj 2006 Dziennikarze mają sympatie i poglądy, które nie mogą się podobać obecnym elitom władzy 34
  • Radio Wolna Maryja 14 maj 2006 Można się nie zgadzać z ojcem Rydzykiem, ale trzeba walczyć o jego prawo do istnienia i wypowiadania się 36
  • Dwie pamięci 14 maj 2006 Granica Polski i Ukrainy nie może być nową żelazną kurtyną 38
  • Pawłokoma pojednania 14 maj 2006 W UPA nie walczyli jedynie bandyci i zbrodniarze, a AK nie tworzyli tylko nieskalani rycerze 40
  • Giełda 14 maj 2006 Hossa Świat Wal-Bank? Wal-Mart, największa na świecie sieć hipermarketów, chce rozpocząć działalność bankową. Jeśli koncern uzyska odpowiednią licencję, będzie zarządzał kartami kredytowymi, debetowymi oraz transakcjami... 42
  • Euro 2012 14 maj 2006 Większość obywateli Francji, Niemiec, Włoch, Grecji, Holandii i Portugalii chce powrotu do narodowych walut 44
  • Waluta biurokratów 14 maj 2006 Rozmowa z Garym S. Beckerem, laureatem Nagrody Nobla w ekonomii 48
  • Marcinkiewicz na minach 14 maj 2006 Dziura budżetowa Zyty Gilowskiej będzie półtora raza większa od dziury Jarosława Bauca 50
  • Pokerzysta z Wall Street 14 maj 2006 Jak w miesiąc zarobić miliard dolarów 54
  • Polityk w banku 14 maj 2006 Kurs ekonomii NBP i "Wprost", czyli czy dbać o oszczędności i portfele obywateli, czy też spełniać życzenia polityków 58
  • 2 x 2 = 4 - Przywileje i nierówność 14 maj 2006 Rząd czerpie pełną garścią z odziedziczonego wzrostu gospodarki 59
  • Supersam 14 maj 2006 62
  • Wakacje bez zgrzytów 14 maj 2006 Koniec z czyszczeniem aparatu fotograficznego z piasku po każdym dniu urlopu nad morzem. Firma Pentax wprowadza właśnie na polski rynek aparat Optio T10 sterowany trzycalowym dotykowym wyświetlaczem bez guzików i przycisków, pod które... 62
  • Nawadnianie algami 14 maj 2006 13 proc. wody w zewnętrznej warstwie naskórka - tyle trzeba, by skóra była dobrze nawilżona, a przez to wolniej się starzała. Tymczasem u osób w starszym wieku wilgotność spada nawet do 7 proc. Naukowcy z laboratorium marki Lierac... 62
  • Piwo dla elit 14 maj 2006 Peroni - cenione na świecie włoskie piwo - trafi do sklepów w Polsce. Aby podkreślić elegancję trunku, który zwyczajowo nie kojarzy się z elitarnością, producent piwa otworzył tzw. non shop boutique, czyli rodzaj witryny sklepowej w... 62
  • Muzyka na telefon 14 maj 2006  Przyszłość odtwarzaczy mp3, mimo że na rynku pojawiły się one masowo zaledwie kilka lat temu, jest zagrożona. Ich funkcje przejmują teraz telefony komórkowe. Nawet do tysiąca piosenek może przechowywać w swojej pamięci nowy... 62
  • Z archiwum K 14 maj 2006 W podziemiach zamku w Książu mogą się znajdować bezcenne dokumenty Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy 64
  • Pływający kurort 14 maj 2006 Pierwsi Polacy popłyną superluksusowym wycieczkowcem "Freedom of the Seas" już w lipcu 67
  • Bolszewizm salonowy 14 maj 2006 Dla Slavoja Żiżka - idola polskich lewaków - najważniejsza jest rewolucja, czyli destrukcja cywilizacji Zachodu 70
  • Dzień zniewolenia 14 maj 2006 Chwałę Stalina i Armii Czerwonej nadal głoszą w Polsce kłamliwe tablice na wielu pomnikach 72
  • Know-how 14 maj 2006 Drzemka w pigułce Melatonina poprawia sen, ale tylko wtedy, kiedy jest zażywana w ciągu dnia - twierdzą lekarze z Brigham and Women's Hospital i Harvard Medical University. Przebadali oni wpływ popularnej pigułki nasennej na organizm... 75
  • Terapia plastyczna 14 maj 2006 Gdzie poprawić swoje ciało - przewodnik po najlepszych klinikach chirurgii plastycznej 76
  • Bez granic 14 maj 2006 Hossa dyktatorów Fidel Castro płynie na fali globalnej hossy. Amerykański magazyn "Forbes" podwyższył wycenę jego fortuny z 550 mln USD do 900 mln USD. Główne aktywa stanowią państwowe firmy kubańskie kontrolowane... 85
  • Energetyczna zimna wojna 14 maj 2006 Umowa Putin-Schreder brzmi bardziej agresywnie niż pakt Ribbentrop-Mołotow 86
  • Bush dla mułłów 14 maj 2006 Atak na Iran byłby aktem politycznego szaleństwa 90
  • Nowy Taliban 14 maj 2006 Najbardziej fanatyczni zwolennicy dżihadu znów rządzą pograniczem afgańsko-pakistańskim 92
  • Dobrobyt na diecie 14 maj 2006 Przeciętny Szwed uczy się do 30. roku życia, a na emeryturę odchodzi w wieku 62 lat 94
  • Kosmonauta Łukaszenka 14 maj 2006 Białoruś chce z Antarktydy wystartować w kosmos 96
  • Menu 14 maj 2006 KRÓTKO PO WOLSKU Kod Leonarda Wiadomo, że geniusze najczęściej mieli kota. Leonardo da Vinci dodatkowo ma jeszcze "Kod". I ten kod - jak piąty koń Apokalipsy - zdąża ku ekranom świata. Twarz ma podwójną - Forresta... 100
  • Recenzje 14 maj 2006 102
  • Powrót z niebytu 14 maj 2006 Grunge kojarzy się bardziej z nową wersją buntu romantycznego dla najmłodszych i flanelowymi koszulami amerykańskich drwali niż z poważną muzyką gitarową. Szum medialny wokół gatunku ucichł po śmierci lidera Nirvany, specjalisty od... 102
  • Plebania po duńsku 14 maj 2006 Mała duńska kinematografia co rusz zaskakuje nas skromnymi filmami, które potrafią mówić o rzeczach ważnych. "Jabłka Adama" nie są wyjątkiem. Spory kawałek tego obrazu mógłby wyjść spod ręki Ingmara Bergmana, gdyby mistrz... 102
  • Laurki z archiwum 14 maj 2006 Archiwum przystępne i swojskie. Poetka Julia Hartwig znała wszystkich najważniejszych w kulturze polskiej ostatniego półwiecza. Teraz wspomnienia z tych znajomości notuje w zbiorku wywiadów i gawęd. O Witoldzie Lutosławskim, którego... 102
  • Hoże miasteczka 14 maj 2006 Kto lubi opasłe obyczajowe sagi Johna Irvinga, sięgnie z pewnością po "Miasteczka" Johna Updike'a. Tylko po co, skoro po przeczytaniu książki w głowie pozostają jedynie skrawki losów informatyka, który sypiał z każdą... 102
  • Kawior dla buntownika 14 maj 2006 Kontestowanie to lukratywny zawód 104
  • Pies, który mówi 14 maj 2006 Czteronożne gwiazdy podbijają Hollywood 108
  • Detonator w sprayu 14 maj 2006 Malując graffiti, autor uruchamia proces, nad którym nie panuje 110
  • Pazurem - Gablociarze 14 maj 2006 Kultura narodowa to piorunująca mieszanka geniuszu i prostactwa przyprawiona paranoją 112
  • Ueorgan Ludu 14 maj 2006 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 18 (184) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 8 maja 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Orły Kaczyńkiego Co prawda z Litwą przegraliśmy, ale dużym pocieszeniem jest to, iż na niwie polityki... 113
  • Skibą w mur - Z pamiętnika Chucka Norrisa 14 maj 2006 Powszechnie uważa się, że zapiski Norrisa mogą mieć niebagatelny wpływ na obronność naszego kraju 114