Dwie pamięci

Dwie pamięci

Dodano:   /  Zmieniono: 
Granica Polski i Ukrainy nie może być nową żelazną kurtyną
Przez dziesięciolecia historycy napisali bardzo dużo o tragicznych losach narodów polskiego i ukraińskiego w czasie II wojny światowej i bezpośrednio po niej. I Polacy, i Ukraińcy znaleźli się wówczas w pułapce historii, z której - wydawało się - nie ma wyjścia. Artykuły w redagowanej przez Jerzego Giedroycia "Kulturze", a szczególnie teksty Juliusza Mieroszewskiego, już na początku lat 50. XX wieku otwarcie stawiały sprawę pojednania i współpracy. W Polsce pierwszy raz można było o tym mówić, kiedy zaczynaliśmy działalność opozycyjną w połowie lat 70. ubiegłego wieku. Wówczas ukazywały się w drugim obiegu artykuły postulujące przełamanie muru dzielącego Polaków i Ukraińców. Warto przypomnieć na przykład tekst "Sprawa polska - sprawa rosyjska", który ukazał się w podziemnym "Głosie" w 1977 r. Podpisali go wspólnie Jacek Kuroń, Antoni Macierewicz i Adam Michnik. Szczególnie zaś zapadło w pamięć posłanie I Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność" do ludzi pracy Europy Wschodniej z 1981 r. Sprawy polsko-ukraińskie były ważne dla Jana Pawła II, papieża Polaka, któremu po latach oczekiwań udało się odwiedzić Kijów i Lwów i wezwać oba narody do współpracy i odnowy wewnętrznej.

Pojednanie i współpraca
Postulat pojednania i współpracy, nie mogę się oprzeć temu wrażeniu, był jeszcze kilkadziesiąt lat temu zgłaszany niejako na kredyt. Zdawaliśmy sobie bowiem sprawę, że pojednanie nie będzie łatwe. Świadomość, że w relacjach polsko-ukraińskich są takie karty, jak bratobójcze mordy na Wołyniu, zniszczenie Cmentarza Orląt we Lwowie przez władze sowieckie, była dla nas oczywista. I Giedroyc już kilkadziesiąt lat wcześniej, i my, ludzie "Solidarności", zdawaliśmy sobie sprawę także z ukraińskiej pamięci o krzywdach. Dopiero kiedy zaczęliśmy upamiętniać ofiary mordów na Wołyniu, po otwarciu Cmentarza Orląt we Lwowie, pojednaniu katolików obrządków greckiego i rzymskiego i wielu innych wydarzeniach ostatnich 15 lat możemy zobaczyć niejako z perspektywy, jak wielką drogę emocji i pamięci o wzajemnych krzywdach udało nam się przejść.
Niektórzy mówią: dosyć historii, martyrologii we wzajemnych polsko-ukraińskich stosunkach. Dzisiaj prezydentem Ukrainy jest człowiek, któremu historia jego kraju jest szczególnie bliska. Wiktor Juszczenko, najbardziej znany na świecie współczesny polityk ukraiński, często wraca do historii, upomina się o ukraińską pamięć o przeszłości swojego narodu. Nierzadko "ukraińska pamięć" bardzo różni się od "polskiej pamięci". Ja sam, wychowany dzięki Rodzicom w tradycji AK, wiem, jak ważna jest pamięć i historia dla współczesnego rozwoju Polski i Ukrainy. Jak ważna jest prawda historyczna, często gorzka, nazwanie zbrodni i nieprawości. Bez nich pojednanie polsko-ukraińskie byłoby niepełne, nieprawdziwe.

Droga ku przyszłości
13 maja wspólnie spotkamy się z prezydentem Ukrainy Wiktorem Juszczenką w szczególnym miejscu. W Pawłokomie, wsi na Podkarpaciu, która ponad 60 lat temu była świadkiem tragicznych wydarzeń. Ukraińskie ofiary akcji polskich formacji zbrojnych nie doczekały się przez dziesięciolecia choćby krzyża na zbiorowych mogiłach kilkuset osób. Pawłokoma przez lata była dla Ukraińców symbolem nie naprawionej krzywdy, nie wypowiedzianej bolesnej prawdy. Mała wieś na dziesięciolecia stała się dla Ukraińców symbolem ich krzywd. Oddamy wspólnie cześć ukraińskim i polskim ofiarom sprzed lat. Tylko taką sprawiedliwość możemy uczynić im i ich potomkom po tylu latach. Obecność głowy państwa polskiego podczas uroczystości będzie dowodem, jak bardzo zależy nam na budowaniu współczesnych polsko-ukraińskich relacji. Zdecydowałem się na osobisty udział w tej smutnej uroczystości w imię szacunku dla historii i w imię dobrej przyszłości Polski i Ukrainy.
Praca nad pojednaniem polsko-ukraińskim nie kończy się jednakże na uroczystych modlitwach nad mogiłami pomordowanych. Polscy i ukraińscy politycy zrobili bardzo dużo w ostatnich latach, żeby niejako odwrócić bieg historii. Stajemy jednak przed pytaniem, jak wielkie gesty przełożyć na konkretne działania w codziennym życiu obywateli naszych państw. Proponujemy Ukraińcom stworzenie wspólnego programu współpracy w wymianie młodzieży na dużą skalę. Jestem przekonany, że to cel, który warto wesprzeć publicznymi środkami. Jestem przekonany, że dzięki dotychczasowym polskim doświadczeniom można stworzyć system współpracy młodzieży szkolnej i studentów, który obejmowałby także edukację historyczną, wzajemne poznawanie historii i współczesnych przemian w naszych krajach. Taki projekt ma sens przede wszystkim wtedy, jeśli uda się dotrzeć z nim jak najszerzej.

Lekcja Majdanu
Cmentarze, odnawiane i pieczołowicie restaurowane, odegrały i odgrywają w naszej historii wielką rolę. Pamiętamy wszak, że wiele miejsc pochówków ofiar nie zostało jeszcze oznaczonych krzyżem. Kiedy jednak dzisiaj myślimy "Polska i Ukraina", to pierwszym i podstawowym skojarzeniem jest Majdan - plac Niepodległości w Kijowie, na którym staliśmy w zimnie pod koniec 2004 r. To jakby prezent od historii dla naszych narodów. Myślę o "pomarańczowej rewolucji" nie bez emocji, jako o wielkiej szansie nie tylko dla Ukraińców. Jaka nauka płynie z Majdanu? Pamięć o historii nie może nas zwalniać z myślenia o współczesności. Zależy mi więc szczególnie, dzisiaj już jako prezydentowi Polski, na nadaniu stosunkom polsko-ukraińskim jeszcze większej dynamiki. W rozmowach z ukraińskimi politykami zorientowałem się, że taki program wspólnego działania może znaleźć nad Dnieprem poparcie. Powinien on obejmować współpracę kulturalną: film, muzealnictwo, restaurację zabytków. Ważnym elementem współpracy musi być wsparcie, jakiego polskie i ukraińskie państwo udzielają mniejszościom narodowym: polskiej i ukraińskiej. Polacy na Ukrainie i Ukraińcy w Polsce muszą się czuć w swoich krajach jak u siebie w domu. Dzisiejsze kontakty polsko-ukraińskie powinny też obejmować szeroko pojętą współpracę gospodarczą: szczególnie wspólne projekty energetyczne, wzajemne inwestycje, wymianę handlową. Ważne są też doświadczenia we współpracy wojskowej. Najważniejsze jednak z punktu widzenia przyszłości są kontakty społeczeństw. Wschodnia granica UE nie może być murem, nową żelazną kurtyną. Stąd postulat rozszerzania współpracy społeczeństw: samorządów, uniwersytetów, szkół. Polska wiza nie może być przeszkodą w kontakcie z Polską i Europą. Niedługo wznowi też pracę komitet prezydencki.
Na arenie międzynarodowej Polska stawia sprawę jasno: Ukraina powinna w krótkim czasie znaleźć się w NATO, a także możliwie szybko w Unii Europejskiej. Polska i Ukraina powinny wspólnie występować w różnych sprawach na forum międzynarodowym. Jako dwa duże europejskie kraje mogą wnieść wiele do międzynarodowych debat o kształcie integracji europejskiej, o wspólnym bezpieczeństwie.
Więcej możesz przeczytać w 19/2006 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 19/2006 (1222)

  • Na stronie - "Wprost" na wprost14 maj 2006Nigdy nie pytaj fryzjera, czy już czas, abyś sobie podciął włosy3
  • Skaner14 maj 2006SKANER POLSKA RZĄD Marcinkiewicz na giełdzie Czy w biznes zarządzany przez Marcinkiewicza, Giertycha i Leppera warto włożyś własne pieniądze? Choś to inwestycja dużego ryzyka, nie należy wpadaś w panikę. Ale i nie można liczyś na...8
  • Dossier14 maj 2006ANDRZEJ LEPPER wicepremier, przewodniczący Samoobrony "Ja tak się zastanawiam, czy ja sam wiem, kim ja jestem" Polskie Radio Program III PRZEMYSŁAW GOSIEWSKI przewodniczący klubu parlamentarnego PiS "Proszę się dowiedzieć, o...9
  • Sawka czatuje14 maj 2006© H. Sawka10
  • Poczta14 maj 2006CNOCIE WOJSKOWEJ Zargumentacją Tomasza Nałęcza ("Cnocie wojskowej", nr 17) nie sposób się nie zgodzić. Niewątpliwie polskiemu żołnierzowi, który - pełniąc służbę w zagranicznej misji pokojowej czy...14
  • Playback14 maj 2006Wiceprzewodniczący Andrzej Lepper i Roman Giertych oraz premier Kazimierz Marcinkiewicz © K. PACULA14
  • Ryba po polsku - Świadectwo dojrzałości buraków14 maj 2006Nie matura, lecz chęć dzika zrobi z ciebie polityka15
  • Okiem barbarzyńcy - Muzeum podejrzanej historii14 maj 2006Dla postępowego środowiska do zaakceptowania byłoby wyłącznie muzeum narodowego wstydu16
  • Z życia koalicji14 maj 2006DO NASZEJ RUBRYKI POSTANOWIŁA się przeprowadzić cała polska rodzina Giertychów, razem z kopulantami z Odzieży Wszechpolskiej. Tłoczno tu u nas, więc w tym tygodniu posiedźcie sobie w poczekalni, chłopaki. DZIWNĄ MIĘTĘ POCZUŁ...18
  • Z życia opozycji14 maj 2006W WYNIKU REDAKCYJNEGO HOKUS-POKUS z poprzedniego odcinka opozycji wypadła notka o ROAD-owskich i tatarskich korzeniach Łukasza Abgarowicza. W efekcie żarciki o Tatarach i łucznikach mogły się wydać cokolwiek absurdalne. Mamy jednak...19
  • Nałęcz - Pomnik dla Dmowskiego14 maj 2006To, że w 1918 r. Polacy znaleźli się w gronie zwycięzców, zawdzięczamy Romanowi Dmowskiemu20
  • Fotoplastykon14 maj 2006© Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)21
  • Prześwietlenie dziennikarzy14 maj 2006Polscy dziennikarze są mniej lewicowi od zachodnich, większość popiera podatek liniowy, chce sprywatyzowania służby zdrowia i ograniczenia państwa opiekuńczego22
  • Liberałowie czwartej władzy14 maj 2006Dziennikarze mają sympatie i poglądy, które nie mogą się podobać obecnym elitom władzy34
  • Radio Wolna Maryja14 maj 2006Można się nie zgadzać z ojcem Rydzykiem, ale trzeba walczyć o jego prawo do istnienia i wypowiadania się36
  • Dwie pamięci14 maj 2006Granica Polski i Ukrainy nie może być nową żelazną kurtyną38
  • Pawłokoma pojednania14 maj 2006W UPA nie walczyli jedynie bandyci i zbrodniarze, a AK nie tworzyli tylko nieskalani rycerze40
  • Giełda14 maj 2006Hossa Świat Wal-Bank? Wal-Mart, największa na świecie sieć hipermarketów, chce rozpocząć działalność bankową. Jeśli koncern uzyska odpowiednią licencję, będzie zarządzał kartami kredytowymi, debetowymi oraz transakcjami...42
  • Euro 201214 maj 2006Większość obywateli Francji, Niemiec, Włoch, Grecji, Holandii i Portugalii chce powrotu do narodowych walut44
  • Waluta biurokratów14 maj 2006Rozmowa z Garym S. Beckerem, laureatem Nagrody Nobla w ekonomii48
  • Marcinkiewicz na minach14 maj 2006Dziura budżetowa Zyty Gilowskiej będzie półtora raza większa od dziury Jarosława Bauca50
  • Pokerzysta z Wall Street14 maj 2006Jak w miesiąc zarobić miliard dolarów54
  • Polityk w banku14 maj 2006Kurs ekonomii NBP i "Wprost", czyli czy dbać o oszczędności i portfele obywateli, czy też spełniać życzenia polityków58
  • 2 x 2 = 4 - Przywileje i nierówność14 maj 2006Rząd czerpie pełną garścią z odziedziczonego wzrostu gospodarki59
  • Supersam14 maj 200662
  • Wakacje bez zgrzytów14 maj 2006Koniec z czyszczeniem aparatu fotograficznego z piasku po każdym dniu urlopu nad morzem. Firma Pentax wprowadza właśnie na polski rynek aparat Optio T10 sterowany trzycalowym dotykowym wyświetlaczem bez guzików i przycisków, pod które...62
  • Nawadnianie algami14 maj 200613 proc. wody w zewnętrznej warstwie naskórka - tyle trzeba, by skóra była dobrze nawilżona, a przez to wolniej się starzała. Tymczasem u osób w starszym wieku wilgotność spada nawet do 7 proc. Naukowcy z laboratorium marki Lierac...62
  • Piwo dla elit14 maj 2006Peroni - cenione na świecie włoskie piwo - trafi do sklepów w Polsce. Aby podkreślić elegancję trunku, który zwyczajowo nie kojarzy się z elitarnością, producent piwa otworzył tzw. non shop boutique, czyli rodzaj witryny sklepowej w...62
  • Muzyka na telefon14 maj 2006 Przyszłość odtwarzaczy mp3, mimo że na rynku pojawiły się one masowo zaledwie kilka lat temu, jest zagrożona. Ich funkcje przejmują teraz telefony komórkowe. Nawet do tysiąca piosenek może przechowywać w swojej pamięci nowy...62
  • Z archiwum K14 maj 2006W podziemiach zamku w Książu mogą się znajdować bezcenne dokumenty Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy64
  • Pływający kurort14 maj 2006Pierwsi Polacy popłyną superluksusowym wycieczkowcem "Freedom of the Seas" już w lipcu67
  • Bolszewizm salonowy14 maj 2006Dla Slavoja Żiżka - idola polskich lewaków - najważniejsza jest rewolucja, czyli destrukcja cywilizacji Zachodu70
  • Dzień zniewolenia14 maj 2006Chwałę Stalina i Armii Czerwonej nadal głoszą w Polsce kłamliwe tablice na wielu pomnikach72
  • Know-how14 maj 2006Drzemka w pigułce Melatonina poprawia sen, ale tylko wtedy, kiedy jest zażywana w ciągu dnia - twierdzą lekarze z Brigham and Women's Hospital i Harvard Medical University. Przebadali oni wpływ popularnej pigułki nasennej na organizm...75
  • Terapia plastyczna14 maj 2006Gdzie poprawić swoje ciało - przewodnik po najlepszych klinikach chirurgii plastycznej76
  • Bez granic14 maj 2006Hossa dyktatorów Fidel Castro płynie na fali globalnej hossy. Amerykański magazyn "Forbes" podwyższył wycenę jego fortuny z 550 mln USD do 900 mln USD. Główne aktywa stanowią państwowe firmy kubańskie kontrolowane...85
  • Energetyczna zimna wojna14 maj 2006Umowa Putin-Schreder brzmi bardziej agresywnie niż pakt Ribbentrop-Mołotow86
  • Bush dla mułłów14 maj 2006Atak na Iran byłby aktem politycznego szaleństwa90
  • Nowy Taliban14 maj 2006Najbardziej fanatyczni zwolennicy dżihadu znów rządzą pograniczem afgańsko-pakistańskim92
  • Dobrobyt na diecie14 maj 2006Przeciętny Szwed uczy się do 30. roku życia, a na emeryturę odchodzi w wieku 62 lat94
  • Kosmonauta Łukaszenka14 maj 2006Białoruś chce z Antarktydy wystartować w kosmos96
  • Menu14 maj 2006KRÓTKO PO WOLSKU Kod Leonarda Wiadomo, że geniusze najczęściej mieli kota. Leonardo da Vinci dodatkowo ma jeszcze "Kod". I ten kod - jak piąty koń Apokalipsy - zdąża ku ekranom świata. Twarz ma podwójną - Forresta...100
  • Recenzje14 maj 2006102
  • Powrót z niebytu14 maj 2006Grunge kojarzy się bardziej z nową wersją buntu romantycznego dla najmłodszych i flanelowymi koszulami amerykańskich drwali niż z poważną muzyką gitarową. Szum medialny wokół gatunku ucichł po śmierci lidera Nirvany, specjalisty od...102
  • Plebania po duńsku14 maj 2006Mała duńska kinematografia co rusz zaskakuje nas skromnymi filmami, które potrafią mówić o rzeczach ważnych. "Jabłka Adama" nie są wyjątkiem. Spory kawałek tego obrazu mógłby wyjść spod ręki Ingmara Bergmana, gdyby mistrz...102
  • Laurki z archiwum14 maj 2006Archiwum przystępne i swojskie. Poetka Julia Hartwig znała wszystkich najważniejszych w kulturze polskiej ostatniego półwiecza. Teraz wspomnienia z tych znajomości notuje w zbiorku wywiadów i gawęd. O Witoldzie Lutosławskim, którego...102
  • Hoże miasteczka14 maj 2006Kto lubi opasłe obyczajowe sagi Johna Irvinga, sięgnie z pewnością po "Miasteczka" Johna Updike'a. Tylko po co, skoro po przeczytaniu książki w głowie pozostają jedynie skrawki losów informatyka, który sypiał z każdą...102
  • Kawior dla buntownika14 maj 2006Kontestowanie to lukratywny zawód104
  • Pies, który mówi14 maj 2006Czteronożne gwiazdy podbijają Hollywood108
  • Detonator w sprayu14 maj 2006Malując graffiti, autor uruchamia proces, nad którym nie panuje110
  • Pazurem - Gablociarze14 maj 2006Kultura narodowa to piorunująca mieszanka geniuszu i prostactwa przyprawiona paranoją112
  • Ueorgan Ludu14 maj 2006TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 18 (184) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 8 maja 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Orły Kaczyńkiego Co prawda z Litwą przegraliśmy, ale dużym pocieszeniem jest to, iż na niwie polityki...113
  • Skibą w mur - Z pamiętnika Chucka Norrisa14 maj 2006Powszechnie uważa się, że zapiski Norrisa mogą mieć niebagatelny wpływ na obronność naszego kraju114