Lepsza edukacja za podpis na volksliście

Lepsza edukacja za podpis na volksliście

Lepsza edukacja za podpis na volksliście
Lepsza edukacja za podpis na volksliście / Źródło: PAP
Edukację mniejszości narodowych trawi patologia. Rodzice składają fałszywe deklaracje, które dają ich dzieciom możliwość darmowej nauki drugiego języka obcego, a szkołom dostęp do większych pieniędzy.

Gdy przyjrzymy się statystykom, to zobaczymy, że dzieci i młodzieży w wieku szkolnym, które w spisie powszechnym figurują jako te należące do mniejszości niemieckiej, jest przeszło cztery razy mniej niż uczniów, którzy korzystają z dodatkowej nauki języka niemieckiego jako języka mniejszości. W roku szkolnym 2015/2016 we wszystkich typach szkół oraz przedszkolach z tej formy edukacji korzystało 51 tys. dzieci i młodzieży. Spis powszechny z 2011 r. mówi zaś o 12 tys. osób do 17. roku życia, które zostały zgłoszone jako te, które przynależą do mniejszości niemieckiej. Bardziej szczegółowe statystki są jeszcze ciekawsze. Dla przykładu, w ramach spisu ustalono, że w całym powiecie nidzickim (warmińsko-mazurskie) mieszka 251 osób o narodowości innej niż polska, tymczasem tylko do sześciu szkół prowadzonych przez gminę Nidzica w tym roku szkolnym uczęszcza przeszło 450 dzieci, które zgodnie z deklaracjami rodziców mają niemieckie korzenie.

Mniejszości przybywa

Te dysproporcje z roku na rok rosną. W roku szkolnym 2014/2015 języka niemieckiego jako języka mniejszości uczyło się 45 tys. uczniów, dwa lata wcześniej 39 tys. To oznacza, że w latach 2012-2015, gdy ogólny trend jest taki, że szkoły ze względu na niż demograficzny wyludniają się, liczba uczniów przynależących do mniejszości niemieckiej w polskich szkołach zwiększyła się o ok. 30 proc. Jest bardzo proste wyjaśnienie tego zjawiska. Otóż edukacji osób należących do mniejszości narodowej został nadany specjalny status. Jego celem, jak swego czasu tłumaczyło MEN, jest „wykonywanie przez szkołę zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych”. Tyle teorii. W praktyce wygląda to tak, że dla uczniów należących do mniejszości narodowej organizowane są dodatkowe zajęcia z języka ojczystego poszerzone o elementy historii czy geografii danego państwa. Te lekcje są oczywiście dodatkowo finansowane z budżetu państwa, a subwencja na ucznia z mniejszości narodowej wyższa. W zależności od wielkości i lokalizacji na jego kształcenie szkoła może otrzymać od 50 proc. do nawet 100 proc. więcej niż na naukę czystej krwi Polaka. Dla małych szkół podstawowych to doskonała okazja na poratowanie budżetu. Rodziców przekonać nie jest trudno. Wystarcza im argument, że już od pierwszej klasy szkoły podstawowej oprócz języka angielskiego ich dzieci będą uczyły się, za darmo, jeszcze jednego języka obcego (w tym przypadku niemieckiego). Dla pozostałych uczniów nauka drugiego języka rozpoczyna się dopiero w gimnazjum. Faktu, czy dany rodzic i jego dziecko faktycznie mają obce korzenie, nikt nie sprawdza, bo nie może. Wszystko odbywa się na zasadzie dobrowolnego oświadczenia, do którego weryfikacji nie ma uprawnień żaden organ państwowy. Kuratoria oświaty mogą jedynie poprosić o wyjaśnienia. Tak zrobił pod koniec ubiegłego roku warmińsko-mazurski kurator oświaty, który w liście do prezydentów, burmistrzów i wójtów gmin tego województwa pytał, jak to możliwe, że tamtejsze szkoły uczą języka mniejszości na terenach, na których ona w ogóle nie występuje.

W lokalnym wydaniu problem jest spory. Bo są placówki, w których zgodnie z deklaracjami rodziców, teoretycznie uczą się tylko Niemcy. Tak jest np. w szkole podstawowej w Rączkach. W Łynie czy Napiwodzie ten odsetek zbliżony jest do 100. Wszystkie te szkoły prowadzi gmina Nidzica. Proceder ten z rozbrajającą szczerością opisał przed rokiem „Wochennblatt”, tygodnik mniejszości niemieckiej, w tekście pod tytułem „Język niemiecki ratuje polskie szkoły”. We wstępie czytamy o lawinowym wzroście nauczania w warmińsko-mazurskich szkołach języka niemieckiego jako języka ojczystego. „W roku szkolnym 2015/2016 liczba dzieci i młodzieży uczącej się języka niemieckiego jako ojczystego zwiększyła się o 368 w porównaniu z poprzednim. Przybyło nie tylko uczniów. Także liczba placówek się zwiększyła, i to też rekordowo, bo aż o 15 : 6 szkół podstawowych – w Ramsowie (Gross Ramsau) i Głotowie (Glottau) w powiecie olsztyńskim, Rodnowie (Reddenau) w powiecie bartoszyckim (Bartenstein), Mikołajkach (Nikolaiken) w powiecie mrągowskim (Sensburg), Pasymiu (Passenheim) w powiecie szczytnowskim (Ortelsburg) oraz w Nidzicy SP nr 3”. Dalej autor pisze o korzyściach: „Niemiecki jako ojczysty dla organów prowadzących szkoły jest atrakcyjny. Zapewnia dodatkowe dofinansowanie z budżetu państwa, a co za tym idzie – dodatkowe miejsca pracy dla nauczycieli germanistów, z których wielu ma niemieckie pochodzenie.(…) Dotacja na niemiecki często ratuje je [szkoły – red.] przed zamknięciem”. Nauczanie języka niemieckiego jako języka mniejszości kosztuje coraz więcej. W 2016 r. MEN na ten cel przeznaczyło blisko 162 mln zł, to o blisko 60 proc. więcej niż pięć lat wcześniej.

Perfidna manipulacja

Prowadzona przez samorządy polityka ratowania szkolnych budżetów przez wprowadzanie do szkół języka mniejszości pośród części rodziców budzi wiele emocji i kontrowersji. Tak opisali ją jedni z tych, którzy zgłosili się do redakcji „Wprost”. Przykład z warmińsko-mazurskiego: „Rodzice, w większości przypadków są całkowicie nieświadomi, że głównym celem tych zajęć jest podtrzymywanie i rozwijanie poczucia, odmiennej niż polska, tożsamości narodowej. (…) To są środowiska popegeerowskie, gdzie często prości ludzie darzą szkołę szczególnym zaufaniem. Poddaje się dzieci propagandowej manipulacji za cenę zwiększenia przychodów z subwencji oświatowej, manipulując i perfidnie korzystając z niewiedzy rodziców”. Rafał Ziółkowski, dyrektor SP w Napiwodzie, gdzie 99 proc. uczniów stanowi mniejszość niemiecka, nie ma sobie nic do zarzucenia. Przyznaje, że informuje rodziców o tym, że złożenie deklaracji przynależności otwiera ich dzieciom drogę do nauki drugiego języka obcego, a szkole gwarantuje wyższe finanse. – A skąd Pan wie, czy oni faktycznie nie mają niemieckich korzeni – rzucił w trakcie rozmowy. 

Nie odpowiedział, ile więcej pieniędzy dzięki temu dostaje jego szkoła. Inny przykład tym razem z Opolszczyzny, gdzie rodzicom swego czasu za możliwość nauki języka niemieckiego podsuwano do podpisania oświadczenie o następującej treści: „Uprzejmie proszę o umożliwienie synowi/córce nauki języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej oraz nauki własnej historii i kultury organizowanej w celu podtrzymywania poczucia tożsamości narodowej. W przypadku rezygnacji z nauki języka ojczystego historii i kultury kraju pochodzenia ucznia zobowiązuję się powiadomić o tym fakcie dyrektora zespołu”. Zbulwersowani rodzice twierdzili, że czuli się jakby ktoś podsunął im do podpisu volkslistę. „Nasze sumienie nie pozwala nam na podpisanie deklaracji przynależności do obcego państwa, ale czy brak tej przynależności skreśla udział naszego dziecka w dodatkowych zajęciach szkolnych? Szczerze mówiąc, to skandal, żeby polskie dziecko miało mniej praw w polskiej szkole niż mniejszość narodowa uczęszczająca do polskich szkół” – napisali. Ministerstwo Edukacji przyznaje, że problem zna, twierdzi jednak, że w obecnej sytuacji nie ma narzędzi, by go rozwiązać. – Do MEN docierają sygnały potwierdzające, że w niektórych szkołach w zajęciach służących podtrzymywaniu tożsamości językowej i kulturowej uczniów należących do mniejszości narodowych uczestniczą uczniowie spoza tej społeczności i że ma to wpływ na wysokość subwencji oświatowej przekazywanej organom prowadzącym te szkoły. Wspomniana sytuacja jest nadużyciem, brak jest jednak prawnych instrumentów weryfikacji dobrowolnie składanych wniosków rodziców uprawniających do korzystania z praw przysługujących obywatelom polskim należącym do mniejszości narodowych – napisał nam Łukasz Trawiński z wydziału informacji MEN. Resort zapewnia, że będzie starał się ten problem rozwiązać w ramach prac nad zmianą systemu finansowania oświaty. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 44/2016
Więcej możesz przeczytać w 44/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • INDEP-OBSERVER IP
    WHO IS WHO? Thorbjørn Jagland – norweski polityk, długoletni lider Partii Pracy, w latach 1996–1997 premier Norwegii, od 2009 sekretarz generalny Rady Europy, przewodniczący Norweskiego Komitetu Noblowskiego (2009–2015) - kilka faktów:

    -- zablokował nagrodę Nobla dla papieża Jana Pawła II
    – zaproponował nagrodę Nobla dla prezydenta USA B. Obamy
    -- popiera prezydenta Erdogana – „w Europie mało zrozumienia dla Turcji w związku z puczem” (ale … mocno zatroskany o stan demokracji w … Polsce!)
    (Sekretarz generalny Rady Europy Thorbjoern Jagland powiedział w środę w Ankarze, że ze strony Europy jest za mało zrozumienia dla wyzwań, jakie stanęły przed Turcją w związku z nieudanym zamachem stanu. Jednocześnie wezwał do poszanowania praw człowieka)

    Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2016 (1760)

    • Dlaczego piszemy o Durczoku 30 paź 2016, 20:00 Do czasu zakończenia procesów, jakie byłym i obecnym dziennikarzom „Wprost”, a także wydawcy tygodnika, wytoczył Kamil Durczok, nie chcieliśmy na naszych łamach pisać na jego temat. Choć od czasów naszych głośnych publikacji z lutego 2015 r. poznaliśmy wiele nowych faktów na... 3
    • CETA, blamaż UE 30 paź 2016, 20:00 To miała być stosunkowo mało kontrowersyjna umowa handlowa z najbardziej europejskim spośród pozaeuropejskich krajów świata. Jej cel wydawał się jasny: znieść bariery celne i przygotować Europę na nieuchronne zderzenie ze światową konkurencją. A przecież to nic innego jak... 3
    • Niedyskrecje parlamentarne 30 paź 2016, 20:00 Tak czy owak Sławek Nowak Sławomir Nowak został szefem ukraińskiego Ukrawtodoru, państwowej agencji drogowej Ukrainy. I w dodatku przyjął ukraińskie obywatelstwo, co spowodowało, że na polityka wylała się fala krytyki ze strony... 6
    • Zdarzyło się jutro 30 paź 2016, 20:00 MOŻE BY NAM WRESZCIE ktoś wytłumaczył, o co chodzi z tym CETA? Jedyny ludzki argument przedstawiła Maja Bohosiewicz, która twierdzi, że jak to wejdzie, to kobiety będą rodzić ośmiornice. To by się nawet jakoś zgadzało z polityką... 14
    • Kłamstwa Durczoka. „Wprost” przerywa milczenie 30 paź 2016, 20:00 Wobec medialnej ofensywy nieprawdy, jaką w ostatnich dniach rozpoczął Kamil Durczok, „Wprost” czuje się w obowiązku przerwać milczenie i ujawnić, w których miejscach były dziennikarz TVN mówi nieprawdę. 16
    • Lwica Nowoczesnej 30 paź 2016, 20:00 W Sejmie wyróżnia się lewicowymi poglądami. Popiera aborcję na życzenie, zwalcza mowę nienawiści, jest wielką miłośniczką Zygmunta Baumana. To dzięki niej Nowoczesna staje się wiarygodna dla lewicowego elektoratu. 20
    • Pustka po śmierci ojca 30 paź 2016, 20:00 Czasem przychodzą takie ułamki sekund, kiedy całym sobą czujesz brak ojca, takie walnięcie, tąpnięcie, pustkę, żal. Są i takie, kiedy robię jakąś głupotę i myślę sobie: „Boże, dobrze, że tego ojciec nie widział” – zwierza się Paweł Kukiz. 24
    • SPROSTOWANIE 30 paź 2016, 20:00 W artykule pt.: „GUS utracił wiarygodne dane o stanie państwa” autorstwa Artura Grabka, opublikowanym w dniu 20 czerwca 2016 r. w numerze 25/2016 tygodnika „Wprost”, zostały zamieszczone następujące nieprawdziwe i nieścisłe... 27
    • Lepsza edukacja za podpis na volksliście 30 paź 2016, 20:00 Edukację mniejszości narodowych trawi patologia. Rodzice składają fałszywe deklaracje, które dają ich dzieciom możliwość darmowej nauki drugiego języka obcego, a szkołom dostęp do większych pieniędzy. 28
    • Przybysz o aborcji. Podkopana solidarność kobiet 30 paź 2016, 20:00 Czarny protest połączył kobiety o różnych poglądach i wrażliwości. Kontrowersyjne wyznanie piosenkarki Natalii Przybysz dotyczące aborcji może pogrzebać solidarność polskich kobiet. 30
    • Kto się boi Halloween 30 paź 2016, 20:00 Halloween to zabawa podkręcana przez marketing. W sklepach już od dawna można kupić sztuczną krew, wampirze szczęki i plastikowe pająki. A jednak budzi kontrowersje natury czysto duchowej. 34
    • Ekonomia społeczna 30 paź 2016, 20:00 Dzięki Funduszom Europejskim powstają firmy, które rozwiązywanie ludzkich problemów stawiają na pierwszym miejscu, a wynik finansowy na drugim. 37
    • Ostatni makijaż 30 paź 2016, 20:00 Jesteśmy jak położne, tylko na drugim biegunie życia. One przyjmują człowieka na świat, a my oddajemy. – mówią Morgane i Ryszard Mazurkowie, balsamiści ze specjalizacją w chirurgii pośmiertnej. 38
    • Kto zapłaci za prawnika 30 paź 2016, 20:00 27 października weszły w życie wprowadzone przez Zbigniewa Ziobrę, ministra sprawiedliwości, nowe stawki wynagrodzeń radców prawnych i adwokatów. Dotyczą one m.in. zwrotu kosztów w wygranych procesach i prawników z urzędu. 40
    • Jak gwiazdy zarabiają na swoich teatrach 30 paź 2016, 20:00 Po zakręceniu kurka z państwowymi pieniędzmi prywatne teatry zaczęły biedować. Ale Janda, Karolak, Żebrowski i spółka wiedzą, jak bez milionowych dotacji ze swoich teatrów zrobić dobry biznes. 42
    • Sprzedawcy mieszkań liczą zyski 30 paź 2016, 20:00 Deweloperom sprzyja program Mieszkanie dla młodych, łagodna ostatnia zima, niskie stopy procentowe (tanie kredyty!). Podsumowaliśmy wyniki wiodących graczy na tym rynku. 46
    • Sukces w pigułce 4 wrz 2017, 1:00 Mieszkańcy Europy Środkowo-Wschodniej mają potrzebę samoleczenia, bo dostęp do lekarzy jest ograniczony – mówi Michał Nitka, prezes Teva w Polsce, i zapowiada dalszą ekspansję giganta farmaceutycznego. 48
    • Pierwsi w biznesie 30 paź 2016, 20:00 Wrocławscy czempioni nagrodzeni Orłami „Wprost”. 51
    • Złupieni w sieci 30 paź 2016, 20:00 W internecie nadal łatwo paść ofiarą oszustwa, bo tak trzeba nazwać działania nieuczciwych sprzedawców. 52
    • Gdzie pracuje się najlepiej 30 paź 2016, 20:00 Globalna firma badawcza, konsultingowa i szkoleniowa Great Place to Work po raz kolejny przygotował ranking najlepszych pracodawców na świecie. Amerykańskie badanie prowadzone jest od 1981 r. Przeprowadzono je wśród 6 tys. pracodawców,... 54
    • Europa zamyka drzwi przed imigrantami 30 paź 2016, 20:00 Likwidacja „dżungli” z Calais to dowód na klęskę polityki imigracyjnej starej Unii. 56
    • Brexit: prawa Polaków gwarantowane 30 paź 2016, 20:00 Demontaż imigranckiej dżungli w Calais to sposób na rozwiązanie kryzysu migracyjnego w Europie czy jego zaostrzenie? Kryzys migracyjny podważył poczucie bezpieczeństwa w Europie i zaufanie do klasy politycznej. To potencjalne źródło... 60
    • Urzędnicy i rodzina 30 paź 2016, 20:00 Norweski urząd do spraw ochrony dzieci miał chronić je przez przemocą i molestowaniem. W rękach nadgorliwych urzędników stał się przekleństwem wielu uczciwych rodziców. 64
    • I będą sunąć po szosach elektryki 30 paź 2016, 20:00 Rządowy plan elektromobilności jest bardzo ambitny. Ale warunki, by elektryczne auta przyjęły się w Polsce są. Zresztą sprzedaż takich pojazdów powoli rośnie. 66
    • Volkswagen kreuje przyszłość motoryzacji 30 paź 2016, 20:00 Volkswagen cały czas poszerza ofertę samochodów zasilanych prądem. Do 2025 r. marka planuje rocznie sprzedawać milion samochodów elektrycznych. Jesteśmy świadkami i uczestnikami dużej zmiany w motoryzacji, która właśnie się rozpoczyna. 69
    • BMW włącza iPerformance 30 paź 2016, 20:00 Gdyby zapasy ropy miały się skończyć szybciej, niż przewidywano, koncern BMW jest na to gotowy. Stawia na napęd elektryczny i auta hybrydowe. 70
    • Wypożyczenie na życzenie 30 paź 2016, 20:00 Ledowe siedziska, podświetlane bary, ślubne aranżacje – to tylko niektóre perełki z oferty Colors of Design, firmy specjalizującej się w wynajmie mebli i scenografii eventowej. 71
    • Samowystarczalny 30 paź 2016, 20:00 Mitsubishi Outlander PHEV jest niemal całkowicie samowystarczalny. Ma elektryczny napęd i własne zasilanie – aż trudno uwierzyć, że nikt na to wcześniej nie wpadł. 72
    • Dostęp do leczenia potrzebny od zaraz 30 paź 2016, 20:00 Powikłania cukrzycy związane z zaburzeniami krążenia to pierwsza przyczyna zgonów w Polsce. Bez skutecznych nowoczesnych terapii nie powstrzymamy pandemii XXI w. 74
    • Know How 30 paź 2016, 20:00 Chiński bezramkowiec CHIŃSKA FIRMA XIAOMI POKAZAŁA COŚ, CO OD LAT POJAWIAŁO SIĘ NA DESKACH KREŚLARSKICH TELEFONÓW PRZYSZŁOŚCI, CO W ZAPOWIEDZIACH MA MIEĆ IPHONE 8. Chińczycy byli jednak szybsi. MioMix to jeden z pierwszych telefonów,... 77
    • Wierzący z natury. Dlaczego dzieci tak łatwo przyswajają religie 30 paź 2016, 20:00 Można wątpić w to, czy jakiekolwiek istoty nadprzyrodzone istnieją – nie ma jednak wątpliwości co do tego, że istnieją ludzie, którzy w różnych bogów wierzą. A ludzi, w przeciwieństwie do istot boskich, można zaprosić do udziału w rozmaitych eksperymentach. 78
    • Bohater bezbronny 30 paź 2016, 20:00 Desmond Doss potraktował Dekalog poważnie, czym naraził się w armii na prześladowania z powodu odmowy noszenia broni. Mimo to został jednym z największych bohaterów wojny na Pacyfiku. 82
    • Kazik: Polska – rozdarcie trudne do zaszycia 30 paź 2016, 20:00 Kultowi lada dzień stuknie 35 lat, ale formacja Kazika Staszewskiego nie zwalnia tempa. Właśnie wyszła ich 15. płyta – „Wstyd”. Kolejna, której zespół nie musi się wstydzić. 86
    • Bagiński mierzy się z legendami 30 paź 2016, 20:00 Kiedy w 2003 r. Tomasz Bagiński został nominowany do Oscara, Polska dowiedziała się, że ma animatora na światowym poziomie. Teraz reżyser wraca z filmem „Operacja Bazyliszek”. 90
    • Dobra zmiana Świetlickiego 30 paź 2016, 20:00 Marcin Świetlicki „Drobna zmiana” Marcin Świetlicki to nie tylko autor świetnych wierszy. To, co w przypadku tego artysty budzi wielki szacunek, to jego autentyczna niezależność. W świecie polskiej literatury, gdzie każdy z kimś... 94
    • Z dala od karaoke 30 paź 2016, 20:00 Kolejny dowód na to, że Bowie wcale nas nie opuścił. Kanon piosenek Davida w wersjach artystów występujących w nowojorskiej wersji musicalu z początku tego roku jest albo bardzo podobny do jego wykonań, albo kreatywnie zinterpretowany... 96
    • M jak morderca 30 paź 2016, 20:00 Czy ja naprawdę zabiłem te kobiety?” – pyta domniemany wampir z Zagłębia w celi. Między kolejnymi przesłuchaniami traci zmysły. Właśnie o takim świecie opowiada Pieprzyca. O rzeczywistości, w której wszyscy żyją w fałszu i... 97
    • Małe żałoby 30 paź 2016, 20:00 MAŁGORZATA OHME Pamiętam taki dzień w szkole podstawowej, gdy do klasy weszła nasza wychowawczyni i powiedziała nam, że naszemu koledze zmarła mama. Zrobiło się bardzo cicho, mam wrażenie, że przestaliśmy oddychać. Mieliśmy wtedy... 98
    • ZABURZENIE, KTÓREGO nie dostrzegamy 30 paź 2016, 20:00 ZABURZENIA WIDZENIA OBUOCZNEGO SĄ POWSZECHNE, ALE CZĘSTO NIEZDIAGNOZOWANE. OBJAWY SĄ MYLONE Z... ADHD. JAK ROZPOZNAĆ PROBLEM I JAK GO LECZYĆ – OPOWIADA SZYMON ZIELONKA, OPTOMETRYSTA I TERAPEUTA WIDZENIA Z TOWARZYSTWA OCHRONY WZROKU. 103
    • Wzrok, KRÓL ZMYSŁÓW 30 paź 2016, 20:00 POTRZEBNA JEST HIGIENA OCZU – NA CO DZIEŃ I DŁUGOTERMINOWA – APELUJE PROF. DR HAB. N. MED. IWONA GRABSKA-LIBEREK, PREZES POLSKIEGO TOWARZYSTWA OKULISTYCZNEGO. 104
    • Innowacje w leczeniu plamki żółtej 30 paź 2016, 20:00 Jaskra, zwyrodnienie plamki żółtej, zaćma to najpoważniejsze choroby wieku dorosłego, prowadzące do utraty widzenia. Ich wczesne wykrycie daje szansę na szybkie podjęcie leczenia i ocalenie wzroku – mówi prof. Krystyna Czechowicz-Janicka, dyrektor medyczny i naukowy Instytutu... 106
    • Przejrzeć NA OCZY 30 paź 2016, 20:00 DZIŚ OPERACJE ZAĆMY PRZYWRACAJĄ SENIOROM WIDZENIE NA POZIOMIE 80-90 PROC. SPRAWNOŚCI WZROKU 20-LETNIEJ OSOBY – MÓWI DR HAB. MED. BARTŁOMIEJ KAŁUŻNY Z BYDGOSKIEJ KLINIKI OKULISTYCZNEJ OFTALMIKA. 108
    • NOWY PUNKT widzenia 30 paź 2016, 20:00 Polacy coraz gorzej widzą – alarmują specjaliści z sieci doktor marchewka, którzy diagnozują wady wzroku u ponad 90 proc. Badanych osób. Przybywa też niedowidzących dzieci. 110
    • KORYGOWANIE KRÓTKOWZROCZNOŚCI? Najlepiej nocą! 30 paź 2016, 20:00 O krótkowzroczności u dzieci, o tym, jak ją rozpoznać i jak zahamować jej postęp, rozmawiamy z magdaleną dudą, optometrystką z centrum okulistycznego nowy wzrok. 112
    • Soczewki K�SY LUX 30 paź 2016, 20:00 Nie ma oku�rów uniwersalnych, które sprawdzą się zarówno podczas jazdy samochodem, jak i przy pracy przy komputerze. O rozwiązaniach, które oferuje rynek optyczny, mówi przemysław bolek, dyrektor sprzedaży w seiko optical polska. 114
    • KIEDY BRAKUJE łez 30 paź 2016, 20:00 Teraz także polscy pacjenci mogą skorzystać z nowoczesnej aparatury do leczenia i diagnostyki zespołu suchego oka – mówi prof. Zbigniew zagórski, założyciel ośrodków chirurgii oka. 116
    • ZOBACZ świat BEZ WAD 30 paź 2016, 20:00 Współczesna okulistyka daje wiele możliwości leczenia wzroku i korekcji wad. Przy użyciu 117

    ZKDP - Nakład kontrolowany