Jak gwiazdy zarabiają na swoich teatrach

Jak gwiazdy zarabiają na swoich teatrach

Po zakręceniu kurka z państwowymi pieniędzmi prywatne teatry zaczęły biedować. Ale Janda, Karolak, Żebrowski i spółka wiedzą, jak bez milionowych dotacji ze swoich teatrów zrobić dobry biznes.

Dokładnie 33 tys. 201 zł zebrał do tej pory w internecie Michał Żebrowski na premierę ,,Ożenku” Gogola. Z chwilą pisania tego tekstu licznik nabija kolejne złotówki. To nowa sztuka zarabiania w wydaniu aktora, a jednocześnie dyrektora Teatru 6. Piętro w Warszawie. Musi zbierać pieniądze w internecie po tym, jak z finansowania jego sceny wycofał się duży, państwowy sponsor. Krystyna Janda też nie ma lekko. Chciała dostać 1,5 mln zł na działalność Och-Teatru i Teatru Polonia, które prowadzi. Gdy napisała odwołanie, dostała, ale tylko… 150 tys. zł. I się zaczęło. Janda ogłosiła, że zamiast planowanych dziesięciu premier pokaże widzom tylko pięć nowych spektakli. ,,Gratuluję urzędnikom decyzji” – komentowała. I aapelowała, żeby przy rozliczaniu się ze skarbówką przekazać 1 proc. na jej fundację. 

– Sytuacje, kiedy sponsorzy opuszczają prywatne teatry, zdarza się coraz częściej. Mnie też się to przytrafiło. Musiałem zawiesić działalność na trzy miesiące, gdy wycofał się jeden z głównych sponsorów – mówi Tomasz Karolak, aktor i właściciel warszawskiego teatru Imka. Dzisiaj znowu ruszył ze spektaklami. – Zacisnąłem zęby, przeorganizowałem zespół i oglądam każdą złotówkę po pięć razy z każdej strony – dodaje. Dla porównania Teatr Współczesny w Warszawie tylko w zeszłym roku dostał od państwa 7 mln zł regularnej dotacji. Do tego 300 tys. zł dodatkowego, jak to ładnie napisano, „rozszerzenia na cele artystyczne”. Na etacie jest zatrudnionych 98 osób. W tym siedmiu maszynistów, dwie perukarki, trzy garderobiane, krawiec, elektryk, czterech portierów. I etatowa bufetowa. Według danych Obserwatorium Kultury widownia teatralna w Polsce sięgnęła prawie 6 mln osób. To o nie rywalizuje już ponad 160 prywatnych scen. W Warszawie obok teatrów państwowych: Studio, Ateneum czy Powszechnego, są: 6. Piętro Michała Żebrowskiego i Eugeniusza Korina, Kamienica Emiliana Kamińskiego, dwa teatry Jandy czy Teatr Capitol prowadzony od ośmiu lat przez małżeństwo Annę Gornostaj i Stanisława Mączyńskiego. Teatry prywatne to sprawnie zarządzane biznesy, które w przeciwieństwie do tych publicznych muszą grać tak, żeby się utrzymać.

Sztuka osiągania zysku

Pierwszym prywatnym teatrem w Polsce było Studio Buffo, powstałe w 1992 r. w Warszawie. Otworzyło go dwóch Januszów: reżyser Józefowicz i kompozytor Stokłosa. Nie mogli znaleźć sceny, która wystawiłaby ich musical „Metro”. Wiktor Kubiak, producent tego spektaklu, w latach 90. znalazł się nawet na liście 100 najbogatszych Polaków tygodnika „Wprost”. A za Józefowiczem i Stokłosą poszli kolejni artyści. Mając tyle kontaktów pod ręką, łatwo im było wejść w biznes. Przyznają, że niełatwy, bo po każdym spektaklu trzeba liczyć, czy sztuka jest rentowna. Jeśli z biletów nie starcza na honoraria dla ekipy, to jest źle. – Wystawienie premiery zamyka się w kwocie 100 tys. zł. Chyba że to musical. Wtedy koszty szybują do 200 tys. zł – opowiada Stanisław Mączyński z Teatru Capitol. Sztuka zwraca mu się po wystawieniu 2030 spektakli. Zrobił biznes, który stoi na czterech nogach. Najważniejszą z nich są oczywiście wpływy z kasy biletowej. Druga to klub muzyczny czynny we foyer teatru w weekendy. Zarabia też na wynajmowaniu powierzchni na komercyjne eventy. Dochodzą do tego wpływy z wystawiania spektakli Capitolu w innych polskich miastach. To część przychodowa. Jakie koszty? Przede wszystkim wynajem pomieszczeń, w których teatr funkcjonuje. Mączyński płaci za to prawie 100 tys. zł miesięcznie. Dochodzą pensje dla pracowników. 22 jest zatrudnionych na etat. Do tego 80 kolejnych współpracowników. Rachunki za prąd, gaz, wodę, wywóz śmieci. Mączyński o zyskach mówić nie chce. 

– Są, ale tak naprawdę od razu je przejadamy – tłumaczy. Teraz zaczął się dla niego najlepszy okres, ale w czerwcu oraz w wakacje (lipiec, sierpień) teatr na siebie nie zarabia. – To, co zarobię jesienią i zimą, tak naprawdę pójdzie na dokładanie do biznesu w sezonie letnim – mówi. W miesiącu gra 56 spektakli w Warszawie i 30 na wyjeździe. Frekwencja na poziomie 80 proc. Żaden inny teatr nie jest tak płodny. Mączyński nie ma żalu, że dotacji nie dostaje. Chociaż podejrzewa powód, dla którego nie udawało mu się wygrywać w konkursach o publiczne granty. – Obok teatru prowadzimy klub. To może niektórych kłuć w oczy – odpowiada. W Kamienicy Emiliana Kamińskiego oprócz teatru działa też restauracja, galeria sztuki i kawiarnia z pamiątkami związanymi ze stolicą i jej ważnymi mieszkańcami. – Jakoś trzeba się utrzymać. Rachunki same się nie zapłacą – mówi. A tych jest sporo. 180 tys. zł wydaje miesięcznie na pensje dla pracowników. 40 osób zatrudnia na etatach. Co miesiąc podpisuje 100 umów z tymi zatrudnionymi tymczasowo. Rocznie ponad 300 osób znajduje jakąś formę zatrudnienia w Kamienicy. Do tego dochodzi 40 tys. zł czynszu za pomieszczenia wynajmowane pod teatr. Miesięcznie gra 60 spektakli. Rocznie odwiedza go 150 tys. widzów. – We wrześniu miałem ponad pół miliona kosztów. Wpływów niewiele więcej. Został mały procent nadwyżki. Długów jeszcze nie mam – podsumowuje prowadzenie teatralnego interesu. Michał Żebrowski miał wsparcie na działanie teatru od spółki Skarbu Państwa i nagle je stracił. – Po zmianach we władzach takich spółek traci się wsparcie z dnia na dzień. Taka sytuacja jest nie do przyjęcia dla ludzi odpowiedzialnie zarządzających teatrem. Stabilność jest dla mnie kluczowa. Skłaniam się więc ku mecenasom prywatnym lub instytucjom, które są zarządzane profesjonalnie, a nie politycznie – opowiada. Ubiegły rok, mimo że dotacji nie miał, zakończył na plusie. Jak dużym? Nie chce powiedzieć. – Zysk w przeważającej części przeznaczamy na działalność teatru – kryguje się w odpowiedzi.

Skowyt z desek

W tym narzekaniu właścicieli prywatnych teatrów jest trochę hipokryzji. W zeszłym roku fundacja Krystyny Jandy, na którą Urzędnicy, którzy decydują, komu dotację przyznać, powinni kierować się tylko tym, co prywaciarze wystawiają na swoich deskach. A tu sukcesy są. I to sporo.

Teraz każe wpłacać 1 proc. podatku, miała 18,5 mln zł przychodów. Zarobiła na czysto prawie 2,3 mln zł! „Dziś żałuję, że nie zrobiłam spółki z o.o. Założyłam fundację, licząc, że państwo będzie moim partnerem. I rzeczywiście, przez kilka lat było” – żaliła się Janda. Wypowiedź dziwna, biorąc pod uwagę, że aktorka ma przecież swoją spółkę. Krystyna Janda sp. z o.o., w której ma 15 proc. udziałów, zajmuje się dystrybucją sygnowanych przez nią kosmetyków. W zeszłym roku zarobiła prawie pół miliona! Aktorce przypadło z tego ok. 70 tys. zł. Chcieliśmy porozmawiać z nią o biznesie, ale nie znalazła dla nas czasu. Jej asystent powiedział, że próbują się z nią skontaktować dziennikarze z całego świata, ale z racji intensywnego trybu życia pani Janda wywiadów nie udziela. Nie porozmawiała z nami też Katarzyna Błachiewicz, dyrektor Teatru Polonia i Och-Teatru, bo w zeszły weekend brała ślub. Michał Żebrowski przyznaje, że z dotacji korzystał, a później finansowanie brutalnie mu obcięto. Ale można było się tego spodziewać, skoro aktor przez wiele lat nie krył swoich politycznych sympatii. Popierał Rafała Trzaskowskiego, ministra administracji i cyfryzacji w rządzie Ewy Kopacz. Były spoty wyborcze, zdjęcia i konferencje prasowe z udziałem obu panów. Żebrowski nie uczył się na błędach Tomasza Karolaka. Ten też miał wsparcie od państwowego sponsora i również nagle je stracił. Mimo wszystko polityczne sympatie właścicieli prywatnych teatrów są ich prywatną sprawą. Urzędnicy, którzy decydują, komu dotację przyznać, powinni kierować się tylko tym, co prywaciarze wystawiają na swoich deskach. A tu sukcesy są. I to sporo.

Wykręcanie krzeseł

– Wszyscy piszą, że IMKA ma mniejsze wsparcie sponsorów, ale mało kto napisze, że mój teatr zdobył 25 nagród na najważniejszych polskich festiwalach, gdzie zdarzało nam się wygrywać z publicznymi scenami mogącymi liczyć na wielkie dotacje, a nawet z Teatrem Narodowym, co jest dla mnie powodem do dumy i radości. Ale w Teatrze IMKA nie gra się szmiry, tylko Gombrowicza, Levina, Słowackiego, Kitowicza – spektakle w gwiazdorskiej obsadzie, ale wymagające refleksji – mówi Tomasz Karolak. – Państwo dotuje teatry, które grają farsę za farsą, a że farsy są lubiane przez publiczność, to mają pełną widownię. Ja nie prowadzę teatru dla pieniędzy. To kulturotwórczy ośrodek, który ma zmieniać wizerunek tego kwartału Warszawy, gdzie działam – wtóruje mu Emilian Kamiński. I wymienia: ,,Pamiętniki z Powstania Warszawskiego”, ,,Apel Katyński”, „Wroniec”, ,,Don Kichot”. – To są ambitne tytuły, ale musiałem wszystkie zdjąć, bo bez dotacji nie miały szans, żeby na siebie zarobić – tłumaczy. Państwowe teatry z samego warszawskiego magistratu otrzymają w tym roku ponad 101 mln zł. Najwięcej Teatr Dramatyczny (13,8 mln zł), Teatr Rozmaitości (9,7 mln zł), Teatr Studio (9,2 mln zł). Mechanizm finansowania publicznych teatrów jest prosty. Te miejskie dostają pieniądze z magistratów. Wojewódzkie od urzędów wojewódzkich. A narodowe, których mamy dwa, z kasy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Oprócz publicznych środków przelewanych co roku na ich konta są też dotacje celowe: na konkretną premierę, festiwal, remont. Na liście wysłanej nam przez warszawski Ratusz na 18 państwowych teatrów działających w stolicy jedynie trzy otrzymały w tym roku mniejszą dotację w porównaniu z rokiem ubiegłym. Cała reszta dostała podwyżki. Takie pieniądze nakręcają wyobraźnię. – Kiedyś dyrektor państwowego teatru poprosił nas o wystawienie jednego ze swoich monodramów. Zgodziłem się, bo to prosty spektakl. Bez rozdmuchanej dekoracji, wielkich przygotowań. Powiedziałem dyrektorowi, że do obsługi wystarczą dwie osoby. Publiczny teatr za nic w świecie nie chciał się na to zgodzić. Przyjechał od nich cały autobus z pracownikami. Rekwizytor, inspicjent, dwóch maszynistów, elektryk, dwóch kierowców, bo jeden musi się przespać po podróży – opowiada dyrektor jednego z prywatnych teatrów. Po co elektryk? Bo w publicznych teatrach jest tak, że każdy rekwizyt, który jest na prąd, musi być obsługiwany przez elektryka. Trzeba więc go zatrudnić. 

Na etat. Z założenia publiczne teatry to nasze dobro narodowe. Mają edukować, uwrażliwiać obywateli. Nie patrzeć na zysk, działać dla pożytku publicznego. – Tymczasem zdarza się, że szefowie publicznych teatrów zaczęli traktować te instytucje jak komercyjne przedsiębiorstwa nastawione na zysk – mówi Karolak. Niektórzy dyrektorzy państwowych teatrów, żeby poprawić sobie statystyki, pomniejszyli widownię w teatrze. – Przychodziło za mało ludzi, to powyciągali krzesła i teraz mają frekwencję zbliżoną do 100 proc. – opowiada inny rozmówca. Karolak mówi, że w latach 80. co innego grało się w Teatrze Powszechnym, co innego w Ateneum czy Teatrze Dramatycznym. – Teraz wiele publicznych scen chce się przypodobać widzowi, żeby pozapełniać miejsca. Jeden teatr nie różni się od drugiego – tłumaczy. Z takimi zarzutami nie zgadza się Jacek Wakar, znany krytyk teatralny. – Różnice między teatrami zawsze były i są. Teatr Ateneum jest teatrem aktorskim. Teatr Studio to teatr inscenizacji. Teatr Powszechny idzie w kierunku spraw społecznych. Otwiera się na nowych, młodych reżyserów. Jest tam miejsce na eksperymenty – odpowiada. Publicznego dotowania teatrów broni też dyrektor Instytutu Teatralnego Dorota Buchwald. – Trzeba zmienić dotychczasowy sposób myślenia, że publiczne instytucje artystyczne to ciężar dla organizatorów. To nie jest obciążenie, kara, kłopot, lecz wielka wartość i przywilej – mówiła w wywiadach. O sprawę dotacji spytaliśmy też Ministerstwo Kultury, ale nie uzyskaliśmy odpowiedzi.

Dramat dla inwestora

– Teatr publiczny powinien być dotowany i to hojnie. Powinniśmy jednak zrewidować system przyznawania pieniędzy. Wprowadzić czytelne kryteria. Wymykające się układom towarzyskim – apeluje Żebrowski. – Kto tak naprawdę przyznaje granty dla teatrów? W komisjach siedzą urzędnicy, którzy wolą wyłożyć pieniądze na spektakl, który spodoba się szerokiej publice, a nie na jakąś eksperymentalną sztukę, która promowałaby nowe nazwiska i dawała im szanse na rozwój – mówi Karolak. Kamiński proponuje, żeby włodarze poszczególnych miast kontrolowali, na co dyrektorzy teatrów wydają pieniądze. – W Niemczech każdy teatr publiczny ma radę nadzorczą, która patrzy zarządowi na ręce. W Polsce teatrów nie kontroluje nikt – mówi. Karolak dodaje, że dobrym pomysłem byłoby powołanie Polskiego Instytutu Sztuk Teatralnych, na wzór PISF. – Taka instytucja łączyłaby środki publiczne z państwowymi. Decyzje w sprawie przyznawania grantów podejmowaliby specjaliści. Pieniądze szłyby na nowatorskie projekty, a nie tylko na takie, które i tak świetnie się sprzedadzą – mówi. Mimo wszystko chętnych do wejścia w teatralny biznes przybywa. Wbrew obiegowych opiniom, że społeczeństwo głupieje w internecie albo chamieje przed telewizorem (albo odwrotnie), coraz więcej Polaków chodzi do teatrów. Z raportu Instytutu Teatralnego wynika, że liczba widzów wzrosła z 5,7 mln w sezonie 2012/2013 do 5,9 mln w kolejnym. Najświeższe dane nie są jeszcze dostępne, ale dyrektorzy teatrów potwierdzają, że tendencja wzrostowa ma się utrzymywać. W 2015 r. mieliśmy w Polsce 162 prywatne teatry. O 20 więcej niż w roku ubiegłym. Właścicielom marzy się, żeby w Warszawie i innych polskich miastach było jak w Berlinie: cztery państwowe teatry i 269 prywatnych. Może więc za kilka lat, tak jak na Broadwayu czy londyńskim West Endzie, doczekamy się zawodowych inwestorów teatralnych, dla których kilka milionów wyłożonych na premierę będzie sposobem na zysk. Byłoby to z korzyścią dla widzów i podatników. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 44/2016
Więcej możesz przeczytać w 44/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • INDEP-OBSERVER IP
    –MANIPULOWAĆ KAŻDY MOŻE – JEDEN LEPIEJ, DRUGI
    GORZEJ, CZYLI … HIPOKRYZJA A NAWET COŚ WIĘCEJ!
    Senator PO B. Borys-Damiecka w TVP-INFO jest oburzona tym, że kulturę dzisiaj dosięgnął hejt … Czy to właśnie dzisiaj p. senator?
    Przypomnę tylko jaką gwiazdą dla "salonu III RP" była (jest) niejaka Ewa Wójciak-Pleyn … DYREKTORKA TEATRU ÓSMEGO DNIA, znana z tego, że po wyborze obecnego papieża Franciszka obwieściła na FB "NO I WYBRALI CH**A"! Całe środowisko "salonu" (patrz w net-cie) stanęło ramię w ramię z tą "zacną" i „kulturalną” osobistością …
    Pod adresem:
    http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,96856,16471698,Na_barykady__Ewa_Wojciak__liderka_legendarnego_Teatru.html
    czytamy m.in.: „O planach Ryszarda Grobelnego, by panią zwolnić z funkcji dyrektora, mówiło się od kilku miesięcy. Stało się i Roman Pawłowski napisał w "Wyborczej", że to tak, jakby zwolnić Tadeusza Kantora z jego Teatru Cricot 2. Tak się pani czuje?”
    Żadnej refleksji ze strony produktów dziennikarsko-podobnych GW – wręcz przeciwnie – wprost podżeganie do podobnych zachowań … Co zresztą nie przeszkadzało red. nacz. GW A. Michnikowi słać listy do tegoż papieża Franciszka ws. pupilka „salonu” ks. Lemanskiego.
    A przypomnę też hejterów Młodzieżówki UW, którzy zaatakowali R. Giertycha w czasie, gdy przewodził Lidze Polskich Rodzin i Wszechpolakom i był wicepremierem i min. szkolnictwa w rządzie „kaczora” hasłem: „GIERTYCH DO WORA, A WÓR DO JEZIORA” – przecież p. senator Borys-Damięcka, to było jawne PODŻEGANIE DO ZABÓJSTWA. Zresztą dzisiaj Giertych już jest „cacy” i bryluje w mediach „salonu” (gł. w TVN w programach red. M. Olejnik) oraz na zadymach KOD bo … wali w „kaczora”!

    Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2016 (1760)

    • Dlaczego piszemy o Durczoku 30 paź 2016, 20:00 Do czasu zakończenia procesów, jakie byłym i obecnym dziennikarzom „Wprost”, a także wydawcy tygodnika, wytoczył Kamil Durczok, nie chcieliśmy na naszych łamach pisać na jego temat. Choć od czasów naszych głośnych publikacji z lutego 2015 r. poznaliśmy wiele nowych faktów na... 3
    • CETA, blamaż UE 30 paź 2016, 20:00 To miała być stosunkowo mało kontrowersyjna umowa handlowa z najbardziej europejskim spośród pozaeuropejskich krajów świata. Jej cel wydawał się jasny: znieść bariery celne i przygotować Europę na nieuchronne zderzenie ze światową konkurencją. A przecież to nic innego jak... 3
    • Niedyskrecje parlamentarne 30 paź 2016, 20:00 Tak czy owak Sławek Nowak Sławomir Nowak został szefem ukraińskiego Ukrawtodoru, państwowej agencji drogowej Ukrainy. I w dodatku przyjął ukraińskie obywatelstwo, co spowodowało, że na polityka wylała się fala krytyki ze strony... 6
    • Zdarzyło się jutro 30 paź 2016, 20:00 MOŻE BY NAM WRESZCIE ktoś wytłumaczył, o co chodzi z tym CETA? Jedyny ludzki argument przedstawiła Maja Bohosiewicz, która twierdzi, że jak to wejdzie, to kobiety będą rodzić ośmiornice. To by się nawet jakoś zgadzało z polityką... 14
    • Kłamstwa Durczoka. „Wprost” przerywa milczenie 30 paź 2016, 20:00 Wobec medialnej ofensywy nieprawdy, jaką w ostatnich dniach rozpoczął Kamil Durczok, „Wprost” czuje się w obowiązku przerwać milczenie i ujawnić, w których miejscach były dziennikarz TVN mówi nieprawdę. 16
    • Lwica Nowoczesnej 30 paź 2016, 20:00 W Sejmie wyróżnia się lewicowymi poglądami. Popiera aborcję na życzenie, zwalcza mowę nienawiści, jest wielką miłośniczką Zygmunta Baumana. To dzięki niej Nowoczesna staje się wiarygodna dla lewicowego elektoratu. 20
    • Pustka po śmierci ojca 30 paź 2016, 20:00 Czasem przychodzą takie ułamki sekund, kiedy całym sobą czujesz brak ojca, takie walnięcie, tąpnięcie, pustkę, żal. Są i takie, kiedy robię jakąś głupotę i myślę sobie: „Boże, dobrze, że tego ojciec nie widział” – zwierza się Paweł Kukiz. 24
    • SPROSTOWANIE 30 paź 2016, 20:00 W artykule pt.: „GUS utracił wiarygodne dane o stanie państwa” autorstwa Artura Grabka, opublikowanym w dniu 20 czerwca 2016 r. w numerze 25/2016 tygodnika „Wprost”, zostały zamieszczone następujące nieprawdziwe i nieścisłe... 27
    • Lepsza edukacja za podpis na volksliście 30 paź 2016, 20:00 Edukację mniejszości narodowych trawi patologia. Rodzice składają fałszywe deklaracje, które dają ich dzieciom możliwość darmowej nauki drugiego języka obcego, a szkołom dostęp do większych pieniędzy. 28
    • Przybysz o aborcji. Podkopana solidarność kobiet 30 paź 2016, 20:00 Czarny protest połączył kobiety o różnych poglądach i wrażliwości. Kontrowersyjne wyznanie piosenkarki Natalii Przybysz dotyczące aborcji może pogrzebać solidarność polskich kobiet. 30
    • Kto się boi Halloween 30 paź 2016, 20:00 Halloween to zabawa podkręcana przez marketing. W sklepach już od dawna można kupić sztuczną krew, wampirze szczęki i plastikowe pająki. A jednak budzi kontrowersje natury czysto duchowej. 34
    • Ekonomia społeczna 30 paź 2016, 20:00 Dzięki Funduszom Europejskim powstają firmy, które rozwiązywanie ludzkich problemów stawiają na pierwszym miejscu, a wynik finansowy na drugim. 37
    • Ostatni makijaż 30 paź 2016, 20:00 Jesteśmy jak położne, tylko na drugim biegunie życia. One przyjmują człowieka na świat, a my oddajemy. – mówią Morgane i Ryszard Mazurkowie, balsamiści ze specjalizacją w chirurgii pośmiertnej. 38
    • Kto zapłaci za prawnika 30 paź 2016, 20:00 27 października weszły w życie wprowadzone przez Zbigniewa Ziobrę, ministra sprawiedliwości, nowe stawki wynagrodzeń radców prawnych i adwokatów. Dotyczą one m.in. zwrotu kosztów w wygranych procesach i prawników z urzędu. 40
    • Jak gwiazdy zarabiają na swoich teatrach 30 paź 2016, 20:00 Po zakręceniu kurka z państwowymi pieniędzmi prywatne teatry zaczęły biedować. Ale Janda, Karolak, Żebrowski i spółka wiedzą, jak bez milionowych dotacji ze swoich teatrów zrobić dobry biznes. 42
    • Sprzedawcy mieszkań liczą zyski 30 paź 2016, 20:00 Deweloperom sprzyja program Mieszkanie dla młodych, łagodna ostatnia zima, niskie stopy procentowe (tanie kredyty!). Podsumowaliśmy wyniki wiodących graczy na tym rynku. 46
    • Sukces w pigułce 4 wrz 2017, 1:00 Mieszkańcy Europy Środkowo-Wschodniej mają potrzebę samoleczenia, bo dostęp do lekarzy jest ograniczony – mówi Michał Nitka, prezes Teva w Polsce, i zapowiada dalszą ekspansję giganta farmaceutycznego. 48
    • Pierwsi w biznesie 30 paź 2016, 20:00 Wrocławscy czempioni nagrodzeni Orłami „Wprost”. 51
    • Złupieni w sieci 30 paź 2016, 20:00 W internecie nadal łatwo paść ofiarą oszustwa, bo tak trzeba nazwać działania nieuczciwych sprzedawców. 52
    • Gdzie pracuje się najlepiej 30 paź 2016, 20:00 Globalna firma badawcza, konsultingowa i szkoleniowa Great Place to Work po raz kolejny przygotował ranking najlepszych pracodawców na świecie. Amerykańskie badanie prowadzone jest od 1981 r. Przeprowadzono je wśród 6 tys. pracodawców,... 54
    • Europa zamyka drzwi przed imigrantami 30 paź 2016, 20:00 Likwidacja „dżungli” z Calais to dowód na klęskę polityki imigracyjnej starej Unii. 56
    • Brexit: prawa Polaków gwarantowane 30 paź 2016, 20:00 Demontaż imigranckiej dżungli w Calais to sposób na rozwiązanie kryzysu migracyjnego w Europie czy jego zaostrzenie? Kryzys migracyjny podważył poczucie bezpieczeństwa w Europie i zaufanie do klasy politycznej. To potencjalne źródło... 60
    • Urzędnicy i rodzina 30 paź 2016, 20:00 Norweski urząd do spraw ochrony dzieci miał chronić je przez przemocą i molestowaniem. W rękach nadgorliwych urzędników stał się przekleństwem wielu uczciwych rodziców. 64
    • I będą sunąć po szosach elektryki 30 paź 2016, 20:00 Rządowy plan elektromobilności jest bardzo ambitny. Ale warunki, by elektryczne auta przyjęły się w Polsce są. Zresztą sprzedaż takich pojazdów powoli rośnie. 66
    • Volkswagen kreuje przyszłość motoryzacji 30 paź 2016, 20:00 Volkswagen cały czas poszerza ofertę samochodów zasilanych prądem. Do 2025 r. marka planuje rocznie sprzedawać milion samochodów elektrycznych. Jesteśmy świadkami i uczestnikami dużej zmiany w motoryzacji, która właśnie się rozpoczyna. 69
    • BMW włącza iPerformance 30 paź 2016, 20:00 Gdyby zapasy ropy miały się skończyć szybciej, niż przewidywano, koncern BMW jest na to gotowy. Stawia na napęd elektryczny i auta hybrydowe. 70
    • Wypożyczenie na życzenie 30 paź 2016, 20:00 Ledowe siedziska, podświetlane bary, ślubne aranżacje – to tylko niektóre perełki z oferty Colors of Design, firmy specjalizującej się w wynajmie mebli i scenografii eventowej. 71
    • Samowystarczalny 30 paź 2016, 20:00 Mitsubishi Outlander PHEV jest niemal całkowicie samowystarczalny. Ma elektryczny napęd i własne zasilanie – aż trudno uwierzyć, że nikt na to wcześniej nie wpadł. 72
    • Dostęp do leczenia potrzebny od zaraz 30 paź 2016, 20:00 Powikłania cukrzycy związane z zaburzeniami krążenia to pierwsza przyczyna zgonów w Polsce. Bez skutecznych nowoczesnych terapii nie powstrzymamy pandemii XXI w. 74
    • Know How 30 paź 2016, 20:00 Chiński bezramkowiec CHIŃSKA FIRMA XIAOMI POKAZAŁA COŚ, CO OD LAT POJAWIAŁO SIĘ NA DESKACH KREŚLARSKICH TELEFONÓW PRZYSZŁOŚCI, CO W ZAPOWIEDZIACH MA MIEĆ IPHONE 8. Chińczycy byli jednak szybsi. MioMix to jeden z pierwszych telefonów,... 77
    • Wierzący z natury. Dlaczego dzieci tak łatwo przyswajają religie 30 paź 2016, 20:00 Można wątpić w to, czy jakiekolwiek istoty nadprzyrodzone istnieją – nie ma jednak wątpliwości co do tego, że istnieją ludzie, którzy w różnych bogów wierzą. A ludzi, w przeciwieństwie do istot boskich, można zaprosić do udziału w rozmaitych eksperymentach. 78
    • Bohater bezbronny 30 paź 2016, 20:00 Desmond Doss potraktował Dekalog poważnie, czym naraził się w armii na prześladowania z powodu odmowy noszenia broni. Mimo to został jednym z największych bohaterów wojny na Pacyfiku. 82
    • Kazik: Polska – rozdarcie trudne do zaszycia 30 paź 2016, 20:00 Kultowi lada dzień stuknie 35 lat, ale formacja Kazika Staszewskiego nie zwalnia tempa. Właśnie wyszła ich 15. płyta – „Wstyd”. Kolejna, której zespół nie musi się wstydzić. 86
    • Bagiński mierzy się z legendami 30 paź 2016, 20:00 Kiedy w 2003 r. Tomasz Bagiński został nominowany do Oscara, Polska dowiedziała się, że ma animatora na światowym poziomie. Teraz reżyser wraca z filmem „Operacja Bazyliszek”. 90
    • Dobra zmiana Świetlickiego 30 paź 2016, 20:00 Marcin Świetlicki „Drobna zmiana” Marcin Świetlicki to nie tylko autor świetnych wierszy. To, co w przypadku tego artysty budzi wielki szacunek, to jego autentyczna niezależność. W świecie polskiej literatury, gdzie każdy z kimś... 94
    • Z dala od karaoke 30 paź 2016, 20:00 Kolejny dowód na to, że Bowie wcale nas nie opuścił. Kanon piosenek Davida w wersjach artystów występujących w nowojorskiej wersji musicalu z początku tego roku jest albo bardzo podobny do jego wykonań, albo kreatywnie zinterpretowany... 96
    • M jak morderca 30 paź 2016, 20:00 Czy ja naprawdę zabiłem te kobiety?” – pyta domniemany wampir z Zagłębia w celi. Między kolejnymi przesłuchaniami traci zmysły. Właśnie o takim świecie opowiada Pieprzyca. O rzeczywistości, w której wszyscy żyją w fałszu i... 97
    • Małe żałoby 30 paź 2016, 20:00 MAŁGORZATA OHME Pamiętam taki dzień w szkole podstawowej, gdy do klasy weszła nasza wychowawczyni i powiedziała nam, że naszemu koledze zmarła mama. Zrobiło się bardzo cicho, mam wrażenie, że przestaliśmy oddychać. Mieliśmy wtedy... 98
    • ZABURZENIE, KTÓREGO nie dostrzegamy 30 paź 2016, 20:00 ZABURZENIA WIDZENIA OBUOCZNEGO SĄ POWSZECHNE, ALE CZĘSTO NIEZDIAGNOZOWANE. OBJAWY SĄ MYLONE Z... ADHD. JAK ROZPOZNAĆ PROBLEM I JAK GO LECZYĆ – OPOWIADA SZYMON ZIELONKA, OPTOMETRYSTA I TERAPEUTA WIDZENIA Z TOWARZYSTWA OCHRONY WZROKU. 103
    • Wzrok, KRÓL ZMYSŁÓW 30 paź 2016, 20:00 POTRZEBNA JEST HIGIENA OCZU – NA CO DZIEŃ I DŁUGOTERMINOWA – APELUJE PROF. DR HAB. N. MED. IWONA GRABSKA-LIBEREK, PREZES POLSKIEGO TOWARZYSTWA OKULISTYCZNEGO. 104
    • Innowacje w leczeniu plamki żółtej 30 paź 2016, 20:00 Jaskra, zwyrodnienie plamki żółtej, zaćma to najpoważniejsze choroby wieku dorosłego, prowadzące do utraty widzenia. Ich wczesne wykrycie daje szansę na szybkie podjęcie leczenia i ocalenie wzroku – mówi prof. Krystyna Czechowicz-Janicka, dyrektor medyczny i naukowy Instytutu... 106
    • Przejrzeć NA OCZY 30 paź 2016, 20:00 DZIŚ OPERACJE ZAĆMY PRZYWRACAJĄ SENIOROM WIDZENIE NA POZIOMIE 80-90 PROC. SPRAWNOŚCI WZROKU 20-LETNIEJ OSOBY – MÓWI DR HAB. MED. BARTŁOMIEJ KAŁUŻNY Z BYDGOSKIEJ KLINIKI OKULISTYCZNEJ OFTALMIKA. 108
    • NOWY PUNKT widzenia 30 paź 2016, 20:00 Polacy coraz gorzej widzą – alarmują specjaliści z sieci doktor marchewka, którzy diagnozują wady wzroku u ponad 90 proc. Badanych osób. Przybywa też niedowidzących dzieci. 110
    • KORYGOWANIE KRÓTKOWZROCZNOŚCI? Najlepiej nocą! 30 paź 2016, 20:00 O krótkowzroczności u dzieci, o tym, jak ją rozpoznać i jak zahamować jej postęp, rozmawiamy z magdaleną dudą, optometrystką z centrum okulistycznego nowy wzrok. 112
    • Soczewki K�SY LUX 30 paź 2016, 20:00 Nie ma oku�rów uniwersalnych, które sprawdzą się zarówno podczas jazdy samochodem, jak i przy pracy przy komputerze. O rozwiązaniach, które oferuje rynek optyczny, mówi przemysław bolek, dyrektor sprzedaży w seiko optical polska. 114
    • KIEDY BRAKUJE łez 30 paź 2016, 20:00 Teraz także polscy pacjenci mogą skorzystać z nowoczesnej aparatury do leczenia i diagnostyki zespołu suchego oka – mówi prof. Zbigniew zagórski, założyciel ośrodków chirurgii oka. 116
    • ZOBACZ świat BEZ WAD 30 paź 2016, 20:00 Współczesna okulistyka daje wiele możliwości leczenia wzroku i korekcji wad. Przy użyciu 117

    ZKDP - Nakład kontrolowany