Kazik: Polska – rozdarcie trudne do zaszycia

Kazik: Polska – rozdarcie trudne do zaszycia

Kazik: Polska – rozdarcie trudne do zaszycia
Kazik: Polska – rozdarcie trudne do zaszycia
Kultowi lada dzień stuknie 35 lat, ale formacja Kazika Staszewskiego nie zwalnia tempa. Właśnie wyszła ich 15. płyta – „Wstyd”. Kolejna, której zespół nie musi się wstydzić.

Z Kultem rozmawiał Bartosz Czartoryski

Nadal ma się wstydzić ten, co robi, a nie ten, co widzi?

Jarosław Ważny: Odpowiedź nie jest taka oczywista. Faktycznie cytat ten przeszedł mi przez głowę, kiedy próbowałem ubrać tytuł płyty i w szatę graficzną, i w „merytorykę”. Ale nie jestem pewien, czy dzisiaj wstydem jest kraść, czy również dać się okradać, choćby aparatowi represji, który jest zalegalizowany przez polskie państwo. Ten wstyd, o którym mówię, to nieposzanowanie, deptanie pewnego towarzyszącego mi podczas wchodzenia w dorosłość archetypu, czyli, żeby godnie żyć i być porządnym człowiekiem, nie trzeba rozpychać się łokciami. Wystarczy płacić podatki na czas, uczciwie pracować, a cała reszta, dzięki szeroko rozumianej sprawiedliwości do takiego kogoś prędzej czy później trafi. Okazuje się jednak, że niekoniecznie. Więcej nawet – takie myślenie może się wydać cokolwiek infantylne, a nawet ocierać się o zwykłe frajerstwo. Bo tylko frajer nie kombinuje przy podatkach, tylko frajer nie ucieka w szarą strefę, tylko ten, który nie ma dość oleju w głowie albo wysoko postawionychkolegów i koleżanek z klasy, daje się temu państwu dymać. I za to się dzisiaj wstydzę. Bo ludzi podobnie myślących ma się za nieudaczników, którzy w porę nie potrafili umościć sobie gniazda, dokąd mogliby uciec przed niedogodnościami, jakie im Polska funduje.

Czy tak widzicie dzisiejsze społeczeństwo polskie, jak przedstawiliście je na okładce?

J.W.: Codziennie w drodze do pracy mijam faceta, który ma na sobie koszulkę, a nawet i inne odzienie dostosowane do aktualnie panującej pogody, z napisem „Śmierć światowemu lewactwu” lub podobnym przesłaniem. I zacząłem się zastanawiać, czy przypadkiem 40, może nawet 50 proc. tego społeczeństwa nie myśli podobnie. Zwróciłem też uwagę, że na zdjęciach ilustrujących przypadki pobicia obcokrajowca często dumnie paradują chłopaki w odzieży patriotycznej, którą zresztą promował sam pan prezydent, po czym to wszystko złożyło mi się w pewną całość. Gdyby mogli, to by dzisiaj wyciągnęli z obrazu tego Jezusa z płomieniem strzelającym z serca i oblekli w takie biało-czerwone szaty. Taką wizję opowiedziałem grafikom i wyszło, co wyszło. Ale nie traktujmy tego alegorycznie, jednowymiarowo. Liczę na to, że ktoś zada sobie pytanie, co mieliśmy na myśli. Bo najgorsze jest, kiedy ludzie przestają wątpić i wierzą bezkrytycznie w to, co podają im media. Mam nadzieję, że dzięki płycie i temu, co ludzie będą mogli i zobaczyć, i usłyszeć, zaczną zadawać sobie więcej pytań.

Nie wydaje się wam jednak, że doszło do swojego rodzaju zawłaszczenia patriotyzmu przez tzw. środowiska narodowe?

Kazimierz Staszewski: Nie szedłbym aż tak daleko z tym zawłaszczaniem, aczkolwiek każdy pojmuje patriotyzm na swój sposób, interpretuje go inaczej niż strona przeciwna i uzurpuje sobie prawo do niego. Sam dosyć często byłem indagowany o to, żeby opowiedzieć się po którejś ze stron. Ale u mnie jest to sprawa głęboko pojętych emocji i poczucia przynależności do konkretnego etosu kulturowego. Na przykład nie czuję takiej więzi z ludźmi żyjącymi w innych krajach jak z Polakami. I choć czasem spędzam kilka tygodni za granicą, jestem tam obcym, nie porusza mnie emocjonalnie kłótnia w parlamencie hiszpańskim. Moje gniazdo jest tutaj. Dlatego boleję nad tym rozdarciem dresu czy flagi, czymkolwiek by to biało-czerwone było, bo weszliśmy w okres, który prostą drogą prowadzi do długotrwałego podziału między nami. A to ponure i mało optymistyczne, bo trudno potem takie rozdarcia zaszyć. Jak historia pokazuje, te podziały potrafią się utrzymać dziesiątki, setki lat i stają się widoczne nawet w pojedynczej rodzinie. Są one jednak w ogromnym stopniu nakręcane jako fakt medialny, dlatego zaprzestałem w dużym stopniu oglądać telewizję czy czytać gazety i naprawdę mam dobrych znajomych po jednej i po drugiej stronie. Także z Kultu. Na dziewięciu muzyków w politykę angażuje się dwóch – jest to oczywiście moje osobiste spostrzeżenie – a pozostała siódemka jest równie krytycznie nastawiona do obu stron tego, będę się przy tym określeniu upierał, medialnego podziału. Ja wszystkich kolegów w Kulcie lubię i absolutnie mi nie przeszkadzają ich opcje polityczne lub ich brak, ponieważ zajmujemy się rzeczami z wyższej półki niż przyziemna polityka. Robimy sztukę!

Ano właśnie, rozmawiamy o Polsce, a co w ciągu tych ostatnich trzech lat, czyli od wydania płyty „Prosto”, zmieniło się w Kulcie?

Tomasz Glazik: Dzieci się porodziły, my jakby starsi, ale i, wydaje mi się, łagodniejsi, dojrzalsi. Może się zęby stępiły albo mleczaki wypadły, lecz dobrze nam z tym. Kompozycje, które od nas teraz wyszły, są może bardziej wyważone, odrobinę spokojniejsze. Nie jest to bezpośrednia kontynuacja płyty „Prosto” z mocnym gitarowym graniem. Trochę stonowaliśmy swoje zapędy. Ireneusz Wereński: Skład się jednak nie zmienił i nasze podejście jest podobne co przy tamtej płycie. Nie nastąpiła żadna rewolucyjna zmiana, bardziej ewolucyjna. J.W.: Udzielili się też tutaj muzycy, którzy poprzednio byli mniej aktywni.

A jak na dynamikę pracy w studiu i sam proces komponowania utworów wpłynęło niejakie usunięcie się w cień Kazika Staszewskiego? To nazwisko widnieje jedynie przy dwóch utworach na płycie…

K.S.: Żeby to wyjaśnić, należałoby sięgnąć do przeszłości. Otóż na początku wydawania przez nas płyt, chyba do siódmej, wszystkie utwory były przez nas podpisane kolegialnie. Potem były dwie płyty z „Tatą Kazika”, czyli rzeczy mojego ojca, a następnie „Muj wydafca”, który to album jest o tyle dziwny, że mieliśmy wówczas nieuregulowany status naszych praw autorskich, a co za tym idzie – system wypłacania tantiem. Przez parę lat wypłacała nam je firma, ale w pewnym momencie ZAiKS powiedział, że tak być nie może i albo bierzemy wszystko z firmy płytowej, łącznie z emisją w radiu czy w telewizji, albo wszystko idzie przez nich. Choć tantiemy z ZAIKS nie były wysokie, nieopatrznie się do nich zapisałem. Żeby na przykład móc pojechać sobie do ich ośrodka wypoczynkowego, gdzie ostatecznie ani razu nie byłem. I powstał konflikt, część składu nie chciała oddawać im tych utworów i od tej pory zaczęło się opisywanie, ale jako że zawsze byłem autorem tekstów, musieliśmy je zgłaszać do ZAiKS tak czy inaczej. Jako kompozytora podawaliśmy pomysłodawcę utworu, choć sam proces kompozycji przebiegał bez zmian. Może poza „Poligono Industrial”, przy którego powstaniu praktycznie nie uczestniczyłem. Była to na dobrą sprawę solowa płyta Banana. I nie jest taka słaba, jak mi się przez całe lata wydawało. Lecz były to jego pomysły, nagrywał ponownie partie, które mu się nie podobały i tak dalej. Oczywiście pomysłodawca może pokazywać innym, co trzeba zagrać, ale to nie jest reguła, czasem ktoś przychodzi i ma rozpisane, co kto ma zagrać, a czasem przynosi sam szkic. I dlatego zaczęliśmy podpisywać utwory jednoosobowo. Poza tym, gdy ktoś podpisuje się samodzielnie, liczy mu się to do stażu w ZaiKS, może zostać członkiem i na przykład pojechać do rzeczonego ośrodka wczasowego. Lecz faktycznie zaburza to wyobrażenie sobie procesu, jak te piosenki powstają i już ustaliliśmy między sobą, że po suplemencie, który będzie dodatkiem do „Wstydu”, powracamy do podpisywania kolektywnego.

Prócz „Wstydu” przygotowaliście na grudzień rzeczony suplement, ale jak zdecydowaliście, które numery trafią na płytę właściwą, a które zostaną przesunięte do, że posłużę się takim neutralnym określeniem, wydawnictwa towarzyszącego? Nagraliście też dwa covery.

J.W.: Proces twórczy i dobieranie utworów przebiegły quasi-demokratycznie. Już chyba drugi czy trzeci raz z rzędu głosowaliśmy na piosenki przez podniesienie ręki, patrząc kolegom w oczy, czyli nie było anonimowości i każdy musiał zmierzyć się ze wzrokiem członka zespołu, kiedy nie oddawał głosu na jego numer. I kawałki, które dostały ich najwięcej, znajdywały się w kolejce na płytę właściwą, a inne zostały przeniesione na suplement. A potem wąskie grono kierownicze wybrało numery spośród tych, które miały podobną liczbę głosów. A covery? Jeden z nich to utwór naszych kolegów z Londynu Booze & Glory „Leave the Kids Alone”, a drugi to „Modlitwa o wschodzie słońca” Jacka Kaczmarskiego... K.S.: Ano nie, wszyscy myślą, że to Kaczmarskiego, ale on ją tylko wykonywał. I.W.: Osobiście myślę, że jakbyśmy zorganizowali jeszcze jedno głosowanie, to każdy coś by tam podmienił, bo kiedy już weszły te najbardziej oczywiste numery jak „Madryt”, „Wstyd” czy „Dwururka”, których bym bronił zawsze, to nie bardzo pamiętam, co poszło na którą płytę... J.W.: Ale czasem niektóre rzeczy z suplementu podobały mi się bardziej niż te, które znalazły się na „Wstydzie”. Dzięki głosowaniu, dzięki temu quasi-demokratycznemu sposobowi mamy dwie równe płyty. Ciężko powiedzieć, która jest lepsza i obie wydają mi się sensowne. K.S.: Pozostaje też kwestia selekcji, bo nie chcieliśmy doprowadzić do sytuacji, jaką mieliśmy przy płycie „Prosto”, gdzie weszły wszystkie kawałki, jakie zrobiliśmy. Jednak pozostaje pewien niedosyt, jak się coś wyrzuca, przecież komponowaliśmy, graliśmy, nie są to numery jakieś złe. Za ostateczny wybór odpowiadam ja z Wojtkiem [Jabłońskim, gitarzystą zespołu – przyp. red.]. Kiedyś sobie myślałem, że mamy kompakt, jest tam 80 minut muzyki i jak się coś komuś nie podoba, to przejdzie do następnego numeru. Lecz to nie tak wygląda. Dlatego też mam problem z „Prosto”, bo się fajnie zaczyna, z kopyta, „Układ zamknięty”, utwór tytułowy, „Twoje słowo jest prawdą”, „Mój mąż” jest OK, ale reszta nieco nie trzyma poziomu i rzadziej je gramy nawet na koncertach.

Na koniec: Tarantino czy Almodóvar?

K.S.: Oczywiście Tarantino, który nie zrobił słabego filmu, a Almodóvar tak. Nakręcił też kilka fajnych, ale „Matadora” czy „Podniebnych kochanków” oglądałem z braku laku. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 44/2016
Więcej możesz przeczytać w 44/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • INDEP-OBSERVER IP
    –MANIPULOWAĆ KAŻDY MOŻE – JEDEN LEPIEJ, DRUGI
    GORZEJ, CZYLI … HIPOKRYZJA A NAWET COŚ WIĘCEJ!
    Senator PO B. Borys-Damiecka w TVP-INFO jest oburzona tym, że kulturę dzisiaj dosięgnął hejt … Czy to właśnie dzisiaj p. senator?
    Przypomnę tylko jaką gwiazdą dla "salonu III RP" była (jest) niejaka Ewa Wójciak-Pleyn … DYREKTORKA TEATRU ÓSMEGO DNIA, znana z tego, że po wyborze obecnego papieża Franciszka obwieściła na FB "NO I WYBRALI CH**A"! Całe środowisko "salonu" (patrz w net-cie) stanęło ramię w ramię z tą "zacną" i „kulturalną” osobistością …
    Pod adresem:
    http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,96856,16471698,Na_barykady__Ewa_Wojciak__liderka_legendarnego_Teatru.html
    czytamy m.in.: „O planach Ryszarda Grobelnego, by panią zwolnić z funkcji dyrektora, mówiło się od kilku miesięcy. Stało się i Roman Pawłowski napisał w "Wyborczej", że to tak, jakby zwolnić Tadeusza Kantora z jego Teatru Cricot 2. Tak się pani czuje?”
    Żadnej refleksji ze strony produktów dziennikarsko-podobnych GW – wręcz przeciwnie – wprost podżeganie do podobnych zachowań … Co zresztą nie przeszkadzało red. nacz. GW A. Michnikowi słać listy do tegoż papieża Franciszka ws. pupilka „salonu” ks. Lemanskiego.
    A przypomnę też hejterów Młodzieżówki UW, którzy zaatakowali R. Giertycha w czasie, gdy przewodził Lidze Polskich Rodzin i Wszechpolakom i był wicepremierem i min. szkolnictwa w rządzie „kaczora” hasłem: „GIERTYCH DO WORA, A WÓR DO JEZIORA” – przecież p. senator Borys-Damięcka, to było jawne PODŻEGANIE DO ZABÓJSTWA. Zresztą dzisiaj Giertych już jest „cacy” i bryluje w mediach „salonu” (gł. w TVN w programach red. M. Olejnik) oraz na zadymach KOD bo … wali w „kaczora”!

    Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2016 (1760)

    • 30 paź 2016, 20:00 Do czasu zakończenia procesów, jakie byłym i obecnym dziennikarzom „Wprost”, a także wydawcy tygodnika, wytoczył Kamil Durczok, nie chcieliśmy na naszych łamach pisać na jego temat. Choć od czasów naszych głośnych publikacji z lutego 2015 r. poznaliśmy wiele nowych faktów na... 3
    • 30 paź 2016, 20:00 To miała być stosunkowo mało kontrowersyjna umowa handlowa z najbardziej europejskim spośród pozaeuropejskich krajów świata. Jej cel wydawał się jasny: znieść bariery celne i przygotować Europę na nieuchronne zderzenie ze światową konkurencją. A przecież to nic innego jak... 3
    • 30 paź 2016, 20:00 Tak czy owak Sławek Nowak Sławomir Nowak został szefem ukraińskiego Ukrawtodoru, państwowej agencji drogowej Ukrainy. I w dodatku przyjął ukraińskie obywatelstwo, co spowodowało, że na polityka wylała się fala krytyki ze strony... 6
    • 30 paź 2016, 20:00 MOŻE BY NAM WRESZCIE ktoś wytłumaczył, o co chodzi z tym CETA? Jedyny ludzki argument przedstawiła Maja Bohosiewicz, która twierdzi, że jak to wejdzie, to kobiety będą rodzić ośmiornice. To by się nawet jakoś zgadzało z polityką... 14
    • 30 paź 2016, 20:00 Wobec medialnej ofensywy nieprawdy, jaką w ostatnich dniach rozpoczął Kamil Durczok, „Wprost” czuje się w obowiązku przerwać milczenie i ujawnić, w których miejscach były dziennikarz TVN mówi nieprawdę. 16
    • 30 paź 2016, 20:00 W Sejmie wyróżnia się lewicowymi poglądami. Popiera aborcję na życzenie, zwalcza mowę nienawiści, jest wielką miłośniczką Zygmunta Baumana. To dzięki niej Nowoczesna staje się wiarygodna dla lewicowego elektoratu. 20
    • 30 paź 2016, 20:00 Czasem przychodzą takie ułamki sekund, kiedy całym sobą czujesz brak ojca, takie walnięcie, tąpnięcie, pustkę, żal. Są i takie, kiedy robię jakąś głupotę i myślę sobie: „Boże, dobrze, że tego ojciec nie widział” – zwierza się Paweł Kukiz. 24
    • 30 paź 2016, 20:00 W artykule pt.: „GUS utracił wiarygodne dane o stanie państwa” autorstwa Artura Grabka, opublikowanym w dniu 20 czerwca 2016 r. w numerze 25/2016 tygodnika „Wprost”, zostały zamieszczone następujące nieprawdziwe i nieścisłe... 27
    • 30 paź 2016, 20:00 Edukację mniejszości narodowych trawi patologia. Rodzice składają fałszywe deklaracje, które dają ich dzieciom możliwość darmowej nauki drugiego języka obcego, a szkołom dostęp do większych pieniędzy. 28
    • 30 paź 2016, 20:00 Czarny protest połączył kobiety o różnych poglądach i wrażliwości. Kontrowersyjne wyznanie piosenkarki Natalii Przybysz dotyczące aborcji może pogrzebać solidarność polskich kobiet. 30
    • 30 paź 2016, 20:00 Halloween to zabawa podkręcana przez marketing. W sklepach już od dawna można kupić sztuczną krew, wampirze szczęki i plastikowe pająki. A jednak budzi kontrowersje natury czysto duchowej. 34
    • 30 paź 2016, 20:00 Dzięki Funduszom Europejskim powstają firmy, które rozwiązywanie ludzkich problemów stawiają na pierwszym miejscu, a wynik finansowy na drugim. 37
    • 30 paź 2016, 20:00 Jesteśmy jak położne, tylko na drugim biegunie życia. One przyjmują człowieka na świat, a my oddajemy. – mówią Morgane i Ryszard Mazurkowie, balsamiści ze specjalizacją w chirurgii pośmiertnej. 38
    • 30 paź 2016, 20:00 27 października weszły w życie wprowadzone przez Zbigniewa Ziobrę, ministra sprawiedliwości, nowe stawki wynagrodzeń radców prawnych i adwokatów. Dotyczą one m.in. zwrotu kosztów w wygranych procesach i prawników z urzędu. 40
    • 30 paź 2016, 20:00 Po zakręceniu kurka z państwowymi pieniędzmi prywatne teatry zaczęły biedować. Ale Janda, Karolak, Żebrowski i spółka wiedzą, jak bez milionowych dotacji ze swoich teatrów zrobić dobry biznes. 42
    • 30 paź 2016, 20:00 Deweloperom sprzyja program Mieszkanie dla młodych, łagodna ostatnia zima, niskie stopy procentowe (tanie kredyty!). Podsumowaliśmy wyniki wiodących graczy na tym rynku. 46
    • 4 wrz 2017, 1:00 Mieszkańcy Europy Środkowo-Wschodniej mają potrzebę samoleczenia, bo dostęp do lekarzy jest ograniczony – mówi Michał Nitka, prezes Teva w Polsce, i zapowiada dalszą ekspansję giganta farmaceutycznego. 48
    • 30 paź 2016, 20:00 Wrocławscy czempioni nagrodzeni Orłami „Wprost”. 51
    • 30 paź 2016, 20:00 W internecie nadal łatwo paść ofiarą oszustwa, bo tak trzeba nazwać działania nieuczciwych sprzedawców. 52
    • 30 paź 2016, 20:00 Globalna firma badawcza, konsultingowa i szkoleniowa Great Place to Work po raz kolejny przygotował ranking najlepszych pracodawców na świecie. Amerykańskie badanie prowadzone jest od 1981 r. Przeprowadzono je wśród 6 tys. pracodawców,... 54
    • 30 paź 2016, 20:00 Likwidacja „dżungli” z Calais to dowód na klęskę polityki imigracyjnej starej Unii. 56
    • 30 paź 2016, 20:00 Demontaż imigranckiej dżungli w Calais to sposób na rozwiązanie kryzysu migracyjnego w Europie czy jego zaostrzenie? Kryzys migracyjny podważył poczucie bezpieczeństwa w Europie i zaufanie do klasy politycznej. To potencjalne źródło... 60
    • 30 paź 2016, 20:00 Norweski urząd do spraw ochrony dzieci miał chronić je przez przemocą i molestowaniem. W rękach nadgorliwych urzędników stał się przekleństwem wielu uczciwych rodziców. 64
    • 30 paź 2016, 20:00 Rządowy plan elektromobilności jest bardzo ambitny. Ale warunki, by elektryczne auta przyjęły się w Polsce są. Zresztą sprzedaż takich pojazdów powoli rośnie. 66
    • 30 paź 2016, 20:00 Volkswagen cały czas poszerza ofertę samochodów zasilanych prądem. Do 2025 r. marka planuje rocznie sprzedawać milion samochodów elektrycznych. Jesteśmy świadkami i uczestnikami dużej zmiany w motoryzacji, która właśnie się rozpoczyna. 69
    • 30 paź 2016, 20:00 Gdyby zapasy ropy miały się skończyć szybciej, niż przewidywano, koncern BMW jest na to gotowy. Stawia na napęd elektryczny i auta hybrydowe. 70
    • 30 paź 2016, 20:00 Ledowe siedziska, podświetlane bary, ślubne aranżacje – to tylko niektóre perełki z oferty Colors of Design, firmy specjalizującej się w wynajmie mebli i scenografii eventowej. 71
    • 30 paź 2016, 20:00 Mitsubishi Outlander PHEV jest niemal całkowicie samowystarczalny. Ma elektryczny napęd i własne zasilanie – aż trudno uwierzyć, że nikt na to wcześniej nie wpadł. 72
    • 30 paź 2016, 20:00 Powikłania cukrzycy związane z zaburzeniami krążenia to pierwsza przyczyna zgonów w Polsce. Bez skutecznych nowoczesnych terapii nie powstrzymamy pandemii XXI w. 74
    • 30 paź 2016, 20:00 Chiński bezramkowiec CHIŃSKA FIRMA XIAOMI POKAZAŁA COŚ, CO OD LAT POJAWIAŁO SIĘ NA DESKACH KREŚLARSKICH TELEFONÓW PRZYSZŁOŚCI, CO W ZAPOWIEDZIACH MA MIEĆ IPHONE 8. Chińczycy byli jednak szybsi. MioMix to jeden z pierwszych telefonów,... 77
    • 30 paź 2016, 20:00 Można wątpić w to, czy jakiekolwiek istoty nadprzyrodzone istnieją – nie ma jednak wątpliwości co do tego, że istnieją ludzie, którzy w różnych bogów wierzą. A ludzi, w przeciwieństwie do istot boskich, można zaprosić do udziału w rozmaitych eksperymentach. 78
    • 30 paź 2016, 20:00 Desmond Doss potraktował Dekalog poważnie, czym naraził się w armii na prześladowania z powodu odmowy noszenia broni. Mimo to został jednym z największych bohaterów wojny na Pacyfiku. 82
    • 30 paź 2016, 20:00 Kultowi lada dzień stuknie 35 lat, ale formacja Kazika Staszewskiego nie zwalnia tempa. Właśnie wyszła ich 15. płyta – „Wstyd”. Kolejna, której zespół nie musi się wstydzić. 86
    • 30 paź 2016, 20:00 Kiedy w 2003 r. Tomasz Bagiński został nominowany do Oscara, Polska dowiedziała się, że ma animatora na światowym poziomie. Teraz reżyser wraca z filmem „Operacja Bazyliszek”. 90
    • 30 paź 2016, 20:00 Marcin Świetlicki „Drobna zmiana” Marcin Świetlicki to nie tylko autor świetnych wierszy. To, co w przypadku tego artysty budzi wielki szacunek, to jego autentyczna niezależność. W świecie polskiej literatury, gdzie każdy z kimś... 94
    • 30 paź 2016, 20:00 Kolejny dowód na to, że Bowie wcale nas nie opuścił. Kanon piosenek Davida w wersjach artystów występujących w nowojorskiej wersji musicalu z początku tego roku jest albo bardzo podobny do jego wykonań, albo kreatywnie zinterpretowany... 96
    • 30 paź 2016, 20:00 Czy ja naprawdę zabiłem te kobiety?” – pyta domniemany wampir z Zagłębia w celi. Między kolejnymi przesłuchaniami traci zmysły. Właśnie o takim świecie opowiada Pieprzyca. O rzeczywistości, w której wszyscy żyją w fałszu i... 97
    • 30 paź 2016, 20:00 MAŁGORZATA OHME Pamiętam taki dzień w szkole podstawowej, gdy do klasy weszła nasza wychowawczyni i powiedziała nam, że naszemu koledze zmarła mama. Zrobiło się bardzo cicho, mam wrażenie, że przestaliśmy oddychać. Mieliśmy wtedy... 98
    • 30 paź 2016, 20:00 ZABURZENIA WIDZENIA OBUOCZNEGO SĄ POWSZECHNE, ALE CZĘSTO NIEZDIAGNOZOWANE. OBJAWY SĄ MYLONE Z... ADHD. JAK ROZPOZNAĆ PROBLEM I JAK GO LECZYĆ – OPOWIADA SZYMON ZIELONKA, OPTOMETRYSTA I TERAPEUTA WIDZENIA Z TOWARZYSTWA OCHRONY WZROKU. 103
    • 30 paź 2016, 20:00 POTRZEBNA JEST HIGIENA OCZU – NA CO DZIEŃ I DŁUGOTERMINOWA – APELUJE PROF. DR HAB. N. MED. IWONA GRABSKA-LIBEREK, PREZES POLSKIEGO TOWARZYSTWA OKULISTYCZNEGO. 104
    • 30 paź 2016, 20:00 Jaskra, zwyrodnienie plamki żółtej, zaćma to najpoważniejsze choroby wieku dorosłego, prowadzące do utraty widzenia. Ich wczesne wykrycie daje szansę na szybkie podjęcie leczenia i ocalenie wzroku – mówi prof. Krystyna Czechowicz-Janicka, dyrektor medyczny i naukowy Instytutu... 106
    • 30 paź 2016, 20:00 DZIŚ OPERACJE ZAĆMY PRZYWRACAJĄ SENIOROM WIDZENIE NA POZIOMIE 80-90 PROC. SPRAWNOŚCI WZROKU 20-LETNIEJ OSOBY – MÓWI DR HAB. MED. BARTŁOMIEJ KAŁUŻNY Z BYDGOSKIEJ KLINIKI OKULISTYCZNEJ OFTALMIKA. 108
    • 30 paź 2016, 20:00 Polacy coraz gorzej widzą – alarmują specjaliści z sieci doktor marchewka, którzy diagnozują wady wzroku u ponad 90 proc. Badanych osób. Przybywa też niedowidzących dzieci. 110
    • 30 paź 2016, 20:00 O krótkowzroczności u dzieci, o tym, jak ją rozpoznać i jak zahamować jej postęp, rozmawiamy z magdaleną dudą, optometrystką z centrum okulistycznego nowy wzrok. 112
    • 30 paź 2016, 20:00 Nie ma oku�rów uniwersalnych, które sprawdzą się zarówno podczas jazdy samochodem, jak i przy pracy przy komputerze. O rozwiązaniach, które oferuje rynek optyczny, mówi przemysław bolek, dyrektor sprzedaży w seiko optical polska. 114
    • 30 paź 2016, 20:00 Teraz także polscy pacjenci mogą skorzystać z nowoczesnej aparatury do leczenia i diagnostyki zespołu suchego oka – mówi prof. Zbigniew zagórski, założyciel ośrodków chirurgii oka. 116
    • 30 paź 2016, 20:00 Współczesna okulistyka daje wiele możliwości leczenia wzroku i korekcji wad. Przy użyciu 117

    ZKDP - Nakład kontrolowany