Czy Polska ocali Gruzję?

Czy Polska ocali Gruzję?

Moskwa jest gotowa do rozlewu krwi, aby udaremnić członkostwo w NATO Gruzji i Ukrainy
Świat wstrzymał oddech, gdy Lech Kaczyński wraz z przywódcami państw nadbałtyckich i Ukrainy poleciał do Tbilisi. Ten akt moralnego heroizmu wyznacza wysokie standardy dla polityków XXI wieku. Nie każdego dnia bowiem politycy ryzykują życie w imię ideałów i idei, na dodatek – jak w tym wypadku – z powodu odległego kraju. Kaczyński, Ilves, Juszczenko, Godmanis i Adamkus wiedzieli jednak doskonale, że swoją postawą w Gruzji bronią własnych krajów, narodów i ziemi. Trzecia wojna kaukaska
Pięciu przywódców ma przed sobą widmo rosyjskiego imperializmu, w ciągu ostatnich pięciuset lat odpowiedzialnego za miliony ofiar na obszarze między Morzem Czarnym a Bałtykiem. Początkiem były inwazje na Polskę i wojny o Ukrainę, a później doszło do rozbiorów Polski w XVIII wieku, układu Ribbentrop-Mołotow i okupacji Polski przez Związek Radziecki. Zaczęło się od wojen liwońskich Iwana Groźnego, a zakończyło na zajęciu krajów nadbałtyckich przez Związek Radziecki w 1939 r.
Eksperci widzą dzisiejsze wcielenie rosyjskiego imperializmu w doktrynie Putina, która zakłada użycie siły przeciwko byłym republikom radzieckim. Moskwa jest gotowa do rozlewu krwi, aby udaremnić członkostwo w NATO Gruzji i Ukrainy, a w przyszłości także Armenii i Azerbejdżanu, a później również ich członkostwo w Unii Europejskiej. „Trzecia wojna kaukaska" jest wydarzeniem przełomowym – to deklaracja i wprowadzenie w życie doktryny Putina.
Gdy prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew ogłosił, że Rosja wstrzymuje działania zbrojne w Gruzji, najwyraźniej doszło do tego na skutek wysuwanych przez Stany Zjednoczone i państwa europejskie żądań zakończenia agresji. Niebezpieczeństwa jednak nie zniknęły, nadal bowiem zagrożona jest polityczna suwerenność Gruzji i niepodległość państw Zakaukazia, a wykorzystanie przez Rosję olbrzymich sił przeciwko niewielkiej Gruzji budzi poważne zaniepokojenie. Problem dotyczy wszakże nie tylko Gruzji. Dziś w niebezpieczeństwie jest Ukraina, jutro zagrożone mogą być Estonia, Łotwa, Litwa i Polska.
Rozpoczynając wojnę z Gruzją, tuż po rozpoczęciu igrzysk olimpijskich, Rosja kierowała się dalekosiężnymi celami. Mogą one obejmować odsunięcie od władzy prezydenta Micheila Saakaszwilego i utworzenie w Tbilisi rządu bardziej prorosyjskiego, uniemożliwienie Gruzji wstąpienia do NATO i wysłanie poważnego ostrzeżenia Ukrainie, zmianę układu sił w rejonie Kaukazu, szczególnie zdobycie kontroli nad strategicznymi rurociągami, a wreszcie odtworzenie na terenach byłego Związku Radzieckiego strefy wpływów podobnej do tej z XIX wieku, w razie potrzeby przy użyciu siły.

Ludność chroniona
Rosja od dawna planowała atak na prozachodniego prezydenta Gruzji. Spośród wszystkich państw powstałych z byłych republik radzieckich Rosja miała najgorsze kontakty właśnie z Gruzją. Moskwa ponadto od 1990 r. podsycała dążenia separatystyczne w Osetii Południowej. Pomimo twierdzeń, że Osetyjczycy stanowią prześladowaną mniejszość, przywódcami południowoosetyjskich separatystów są w większości etniczni Rosjanie. Wielu z nich służyło w KGB, radzieckich siłach zbrojnych lub należało do KPZR. W ostatnich latach Moskwa przyznała obywatelstwo rosyjskie większości Abchazów i południowych Osetyjczyków, rozpoczynając tym samym proces powolnej aneksji ich ziem. Przyznawanie obywatelstwa rosyjskiego w celu stworzenia grup ludności „chronionej" w sąsiednim państwie, aby ograniczać jego suwerenność, to tworzenie niebezpiecznej równi pochyłej. Celem tego procesu jest ponowne wytyczenie starych radzieckich granic.
Jedynie byli dysydenci, występujący dawniej przeciwko polityce Związku Radzieckiego, głoszą teraz, że Rosja utraciła moralne prawo do pilnowania pokoju w Abchazji i Osetii Południowej. Grupa rosyjskich działaczy walczących o poszanowanie praw człowieka, pod przewodnictwem Lwa Ponomariowa, Siergieja Kowaliowa i Jeleny Bonner (wdowy po Andrieju Sacharowie), wystąpiła z apelem o wykluczenie Rosji z grupy G8 i nałożenie sankcji przez ONZ, Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy.

Rozczłonkowanie Ukrainy
Atak na Gruzję to również poważne ostrzeżenie dla Ukrainy i Europy. Rosja rozgrywa pojedynek szachowy polegający na atakowaniu i zastraszaniu. Wiosną 2008 r. Władimir Putin mówił, że Rosja „rozczłonkuje" Ukrainę, kolejne państwo kandydujące do członkostwa w NATO, i oderwie Krym. Półwysep ten, należący wcześniej do Rosji, włączono do Ukrainy w 1954 r., kiedy zarówno Rosja, jak i Ukraina były integralnymi częściami Związku Radzieckiego. Zachęcani przez Moskwę niektórzy mieszkańcy Ukrainy mogą odczuwać pokusę, by za przykładem Osetii Południowej i Abchazji wrócić na łono „matuszki Rossii". Jednakże prozachodni przywódcy Ukrainy, m.in. prezydent Wiktor Juszczenko i premier Julia Tymoszenko, wyrażają chęć wstąpienia do NATO.
Rosja demonstruje również, że może sabotować deklaracje Stanów Zjednoczonych i Unii Europejskiej dotyczące integracji członków Wspólnoty Niepodleg-łych Państw ze strukturami zachodnimi, w tym NATO. Próbując doprowadzić do zmiany rządu w Gruzji, Moskwa stara się jednocześnie przejąć kontrolę nad korytarzem energetyczno-transportowym łączącym Azję Środkową i Azerbejdżan z Morzem Czarnym i szlakami oceanicznymi. Opanowanie Gruzji oznaczałoby koniec rurociągu Odessa – Brody.
Gdyby władzę w Gruzji sprawował prorosyjski rząd, Rosja przejęłaby także kontrolę nad strategicznym rurociągiem Baku – Tbilisi – Ceyhan oraz rurociągiem łączącym Baku z Erzurum w Turcji. Taki rozwój wypadków znacznie ograniczyłby możliwości prowadzenia polityki prozachodniej przez kraje Zakaukazia, a jednocześnie oznaczałby pogrzebanie szans na rozwiązanie konfliktów w tym rejonie za pomocą przyjętych na Zachodzie metod dyplomatycznych i zasad współpracy.

Lenistwo Zachodu
Stany Zjednoczone i ich europejscy sojusznicy muszą wykorzystać wszelkie środki dyplomatyczne do powstrzymania rosyjskiej agresji. Gra toczy się bowiem nie tylko o los Gruzji, ale również o charakter rosyjskiej polityki międzynarodowej. Bezpieczeństwo Europy zależy od tego, czy Rosja będzie mocarstwem gotowym do współpracy i respektującym status quo, czy też państwem występującym przeciwko status quo i skłonnym do wszczynania wojen, podobnie jak przez ostatnie cztery stulecia.
Stany Zjednoczone pragną utrzymać obecną sytuację na arenie międzynarodowej, powstrzymać agresję oraz swobodnie dążyć do realizacji własnych interesów państwowych oraz interesów państw Zachodu. W tym celu USA i kraje europejskie powinny także współpracować z Brazylią, Meksykiem, Indiami, a nawet z Chinami, wychodząc z założenia, że sposobem rozwiązywania konfliktów międzynarodowych w XXI wieku jest potępianie agresji. Takie wsparcie spowoduje „globalizację" potępienia. Można brać pod uwagę wykluczenie Rosji z grupy G8, a ponadto udaremnienie rosyjskich starań zarówno o członkostwo w Światowej Organizacji Handlu (WTO), jak i o organizację zimowych igrzysk olimpijskich w 2014 r. w Soczi, mieście odległym zaledwie o 200 km od Gruzji.
Stany Zjednoczone powinny skłonić NATO do ponownego wyrażenia stanowiska w sprawie Ukrainy. Zakłada ono, że Ukraina zostanie członkiem sojuszu w wyniku rozszerzenia planu na rzecz członkostwa (MAP), a poczynione przez to państwo postępy zostaną ocenione przez kraje członkowskie podczas szczytu w grudniu 2008 r. Waszyngton i Warszawa powinny też ostatecznie zakończyć negocjacje dotyczące rozmieszczenia w Polsce elementów systemu obrony przeciwrakietowej.
Stany Zjednoczone i ich sojusznicy, m.in. Polska oraz inne państwa NATO i UE, muszą wysłać Moskwie jednoznaczny i czytelny komunikat, że tworzenie stref wpływów przypominających koncepcje XIX-wieczne oraz ponowne wytyczanie granic byłego Związku Radzieckiego jest niebezpieczeństwem dla całej Europy Środkowej. Stwarza bowiem zagrożenie dla „Europy całej i wolnej", a ponadto dla pokoju na świecie.
Stany Zjednoczone i ich europejscy sojusznicy powinni wyraźnie zasygnalizować Moskwie, że agresja sił rosyjskich nie będzie tolerowana, a jej konsekwencją są nieuchronne i nieodwracalne szkody dla pozycji Rosji na arenie międzynarodowej w najbliższych dziesięcioleciach. Polska i inne państwa Europy Środkowej mogą tym działaniom przewodzić, dając przykład moralny, jak to uczyniło pięciu odważnych przywódców.
Atak na Gruzję to atak na Europę. Dziś wszyscy jesteśmy Gruzinami.


Gorączka kremlowska

Walter Laqueur
Amerykański historyk i publicysta, szef International Research Council w waszyngtońskim Center for Strategic and International Studies

Konflikt rosyjsko-gruziński, w którym kością niezgody są Osetia i Abchazja, to strzał ostrzegawczy. Rosja oddała go nie tylko na użytek Gruzji. W ten sam sposób powinni tę salwę potraktować inni sąsiedzi, na przykład Ukraina i Mołdawia. Czas na zajęcie się dalszą „bliską zagranicą" może przyjść później. Władimir Putin powiedział swego czasu, że rozpad Związku Radzieckiego to największa tragedia epoki. Jeśli wierzy w to głęboko i nie był to tylko chwyt retoryczny mający poruszyć tęsknoty Rosjan, to można przyjąć, że ambicją Putina czy też ambicją Moskwy jest odtworzenie rosyjskiej potęgi. Tak dalece, jak to tylko możliwe. I jeśli to jest celem Moskwy, to teraz właśnie jest na dobrej pozycji startowej. Opływa w pieniądze z eksportu ropy naftowej i gazu. Ma nadwyżkę w obrotach bieżących z Europą. Zależna od niej energetycznie Unia Europejska ma kłopot z tym, by w sprawach związanych z Rosją mówić jednym głosem. Stany Zjednoczone zbyt są zaangażowane w wojny w Iraku i Afganistanie, by przemówić wystarczająco mocnym głosem. Amerykę niepokoi też sytuacja w Iranie, a w rozgrywce z Teheranem Rosja jest więcej niż poważnym graczem – jest eksporterem broni oraz militarnego i nuklearnego know-how do Iranu. W próbach poszukiwania rozwiązań dyplomatycznych jest jednym z nielicznych protagonistów, z których głosem Iran musi się liczyć. A przy tym wszystkim niefortunna w pewnym okresie polityka zagraniczna Białego Domu dopełniła listy sprzyjających okoliczności, które ośmieliły Moskwę do prób restauracji imperium. Rosja wraca na międzynarodową scenę. Niekoniecznie po to, by stać się okupantem. Należy podkreślić, że okupantem być nie musi. W obecnych czasach okupacja to głównie kłopot. Rosja chce swojej strefy wpływów. Chce być uznana za globalnego gracza. Jeśli umiałaby działać powoli, taktycznie czekać, jej szanse na odbudowanie w znaczącym stopniu swej niegdysiejszej pozycji byłyby bardzo duże. Strategia niezbyt ostentacyjnych ruchów uśpiłaby czujność zachodniego świata i zapewne okazałaby się bardziej skuteczna. Ale Rosja czekać nie chce. Oczekuje uznania. Ale też czekać nie bardzo może. Podstawy jej siły ekonomicznej skruszeją, bo ani gaz, ani ropa nie są wieczne. Krajowi grozi wyludnienie – jego populacja się zmniejsza, siłą rzeczy zmniejszą się też mierzone w kapitale ludzkim siły zbrojne. Zmienia się też światowa równowaga. W potęgę rosną Chiny i Indie. Aspiracje Rosji odżywają więc w innym już świecie, który nakłada inne ograniczenia.

Rosja postawiła na konfrontację

Richard Pipes
Historyk, sowietolog, doradca prezydenta Ronalda Reagana

Wydarzenia w Gruzji to czytelny dowód, że rosyjski imperializm i idea wielkomocarstwowości odrodziły się na dobre i święcą triumfy. Atakując Gruzję, Kreml chciał zrealizować dwa zasadnicze cele: rzucić na kolana niepokorną byłą kolonię i upokorzyć Stany Zjednoczone, obnażając niezdolność Ameryki do szybkiego udzielenia pomocy sojusznikowi znajdującemu się w potrzebie. W tej sytuacji trudno się łudzić, że Zachód będzie jeszcze w ogóle w stanie znaleźć wspólny język z Rosją. Aktualny kurs polityki zagranicznej Kremla, który ostentacyjnie odrzuca wszelkie inicjatywy dialogu i ostro kontestuje amerykańskie propozycje, na przykład w sprawie nałożenia sankcji na Iran, dowodzi, że Rosja postawiła na konfrontację i wcale nie ma zamiaru szukać porozumienia ze światem zachodnim.

Okładka tygodnika WPROST: 34/2008
Więcej możesz przeczytać w 34/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 3
  • ble_ble_ble   IP
    Pytanie infantylne. Ale kiedy muszę to piszę.
    • terajewicz@comcast.com   IP
      Jestem pewny ze to zrobila w osobie Pana Kaczynskiego.
      Dostajac poparcie od prezydenta USA,zaufal.Ludzie
      stanowczy nie odczuwaja strachu w imie niesienia pomocy.
      Milosc i madrosc chodza na ogol razem z odwaga.

      Spis treści tygodnika Wprost nr 34/2008 (1339)

      • Na stronie - Pieski Moskwy 17 sie 2008, 22:00 Dlaczego niektórzy Polacy muszą się łasić wobec Rosji, podlizywać się jej, odgadywać jej życzenia i je spełniać? 3
      • Wprost od czytelników 17 sie 2008, 22:00 Państwo jak paserStanowczo protestuję przeciwko manipulacjom naszego rządu, który zapowiadał w swoich przedwyborczych obietnicach wyrównanie krzywd obywateli poprzez zwrócenie zagrabionego przez komunistów mienia prawowitym właścicielom.... 3
      • Polacy boją się agresji Rosji 17 sie 2008, 22:00 Opinia publiczna 6
      • Rakietowy parasol nad Polską 17 sie 2008, 22:00 Obrona 6
      • Defilada Kaczyńskiego 17 sie 2008, 22:00 Wojsko 6
      • Skaner 17 sie 2008, 22:00 6
      • Dossier 17 sie 2008, 22:00 „Jestem samą łagodnością. Na nikogo nie krzyczę"Radosław Sikorski w radiowej Trójce, odpowiadając na pytanie, czy krzyczał na swojego zastępcę Witolda Waszczykowskiego„Trzeba nosić nakrycia głowy w słońcu, to wtedy... 8
      • PYTANIA NIEPOLITYCZNE - Kaczyński poświęca figury 17 sie 2008, 22:00 Rozmowa z Dariuszem Lipińskim, posłem Platformy Obywatelskiej, organizatorem turniejów szachowych 8
      • Ludzie 17 sie 2008, 22:00 Winehouse ucieka z odwykuBrytyjska wokalistka Amy Winehouse została gwiazdą kontrowersyjnej gry komputerowej „Escape From Rehab". Polega ona na uciekaniu z kliniki odwykowej. W rzeczywistości Winehouse zmaga się z uzależnieniem od... 8
      • Dziewice z odzysku 17 sie 2008, 22:00 Obyczaje 8
      • Zapytaj wprost - Aleksander Gudzowaty 17 sie 2008, 22:00 Nie głosowałem na żadną partię 12
      • Poczta 17 sie 2008, 22:00 Polityka Airlines 14
      • Playback 17 sie 2008, 22:00 Szef Klubu Parlamentarnego SLD Wojciech Olejniczak i wiceprzewodnicząca SLD Katarzyna Piekarska 14
      • Wprost przeciwnie - Polski kontratak 17 sie 2008, 22:00 Rząd wrócił z dalekiej podróży i nawiązał z powrotem kontakt z rzeczywistością 15
      • Z życia koalicji 17 sie 2008, 22:00 Wydawało nam się, że największy ubaw z polskiej polityki mają sami Polacy. Otóż – chyba nie. Dowiedzieliśmy się, że po turecku słowo „platform" oznacza dokładnie „wielkie cycki". Zaś słowo „pis"... 16
      • Z życia opozycji 17 sie 2008, 22:00 Zanim zaczniemy sobie tradycyjnie pokpiwać, musimy niestety wyznać, że w tym tygodniu prezydent Kaczyński zostanie potraktowany inaczej niż zwykle. Należymy bowiem do tych prymitywnych rusofobów, którzy z podziwem patrzyli na prezydencką... 17
      • Adolf Putin 17 sie 2008, 22:00 Rosja nie produkuje niczego prócz broni i żołnierzy podbijających nierosyjskie terytoria 18
      • Czy Polska ocali Gruzję? 17 sie 2008, 22:00 Moskwa jest gotowa do rozlewu krwi, aby udaremnić członkostwo w NATO Gruzji i Ukrainy 20
      • Putinowładztwo 17 sie 2008, 22:00 Można się spodziewać masowych regresji przeciwko Gruzinom mieszkającym w Rosji, a może nawet pogromów 24
      • Krokodyl żarłoczny 17 sie 2008, 22:00 Gdy Moskwa na coś się obrusza i czymś grozi, to znaczy, że sama się tego boi 25
      • Rosyjska szkoła bezprawia 17 sie 2008, 22:00 Prawo międzynarodowe pozwala Gruzji domagać się odszkodowań od Rosji i ukarania jej przywódców 26
      • Nowy książę 17 sie 2008, 22:00 Rozmowa z Ludwikiem Dornem, posłem PiS, byłym marszałkiem Sejmu 28
      • Domowa narkofabryka 17 sie 2008, 22:00 W Polsce kwitnie produkcja narkotyków z legalnie nabytych półproduktów 32
      • Podsłuch totalny 17 sie 2008, 22:00 Aby być pewnym, że nikt nas nie podsłuchuje, trzeba się pozbyć wszystkich elektronicznych urządzeń 36
      • Postać tygodnia - Piotr Nurowski 17 sie 2008, 22:00 Niezatapialny 38
      • Wprost z blogu 17 sie 2008, 22:00 MediaKto nas wrzuca do rynsztoka?Rybitzky www.rybitzky.salon24.plTomasz Sekielski dziwi się niskiemu poziomowi debaty publicznej w Polsce. Jego zdaniem, to oczywista wina polityków. Nasze polityczne „elity" skupiają się na... 39
      • Trójka bez sternika 17 sie 2008, 22:00 40
      • Realizm podatkowy 17 sie 2008, 22:00 Wprowadzenie jednolitego podatku liniowego dla przedsiębiorców zwiększyło dochody budżetuNa świecie, gdy gospodarka się rozwija, przybywa ludzi bogatych. W Polsce jest zgoła odwrotnie. Bogatym w rozumieniu skarbu państwa jest ten, kto... 40
      • Hymn miłości 17 sie 2008, 22:00 Polska staje sie drugą Brazylią. gdzie słowo mañana wyjaśnia wszystko „Nic nie robić, nie mieć zmartwień, chłodne piwko w cieniu pić…" – te słowa piosenki wykonywanej przez Ryszarda Rynkowskiego mogłyby być... 40
      • Medalowy bojkot 17 sie 2008, 22:00 Pojechalismy na Olimpiadę, ale za to oszczędnie zdobywamy medale!Polacy! Nic się nie stało! To, co robicie, jest godne najwyższego uznania! Olimpijczycy! Przecież nawiązujecie do szczytnych idei „Solidarności". Pojechaliśmy na... 40
      • Ryba po polsku - Gumniana polityka 17 sie 2008, 22:00 Magdalena Środa wie, kim jest Glucksmann, a Glucksmann raczej nigdy nie słyszał o Środzie 41
      • Giełda 17 sie 2008, 22:00 42
      • Łaska fiskusa 17 sie 2008, 22:00 Ministerstwo Finansów chce przekazać szpitalom dotację odpowiadającą wysokości VAT pobranego od SMS-ów przesłanych na rzecz Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Do tej pory urzędnicy twierdzili, że nie ma mowy o zwrocie VAT za SMS-y,... 42
      • Strach szejków 17 sie 2008, 22:00 Gdy rosyjskie lotnictwo usiłowało zbombardować gruzińskie rurociągi, aby podbić ceny ropy, jej producenci z Płw. Arabskiego zwiększyli dostawy. Arabia Saudyjska zwiększyła dzienne wydobycie ropy co najmniej o 100 tys. baryłek. Naftowi... 42
      • Złodzieje firm 17 sie 2008, 22:00 Niedawno „Wprost" zwracał uwagę na zastraszanie polskich przedsiębiorców i „siłowe" przejęcia ich firm na Ukrainie przez tamtejszych biznesmenów i gangsterów. Po naszym artykule takie problemy zgłasza coraz więcej... 42
      • Prawdziwa jak reklama 17 sie 2008, 22:00 Czy bez dodania tego środka nasza pralka zmieni się w złom? Czy butelka tego płynu pozwoli pozmywać po trzech weselach? Czy na tej lokacie zarobimy 10 proc.? Aż 48 proc. Polaków wierzy reklamom. Daleko nam do podejrzliwości Duńczyków,... 42
      • Mistrzowie zarabiania 17 sie 2008, 22:00 Złoty medal w dyscyplinie biznesu mógłby zdobyć koncern GE. Jeden z głównych sponsorów igrzysk w Pekinie zdobył ponad 400 kontraktów wartych 700 mln USD na projekty infrastrukturalne w Chinach. Należąca do GE grupa medialna NBC... 42
      • Najtańszy, ale droższy 17 sie 2008, 22:00 Hinduski koncern Tata Motors nie dotrzymał słowa i jeszcze zanim jego najtańszy samochód świata Tata Nano pojawił się na rynku, podniósł jego cenę. Tata tłumaczy decyzję rosnącymi cenami surowców, zwłaszcza stali. Mimo podwyżki i... 42
      • Karciany afrodyzjak 17 sie 2008, 22:00 Banki dożywotnio uzależniają nas od kart kredytowych 44
      • Milion w Polaku 17 sie 2008, 22:00 Wartość życia przeciętnego Amerykanina spadła ostatnio o milion dolarów. Ile kosztuje życie obywatela RP? 48
      • Eksplozja średniaków 17 sie 2008, 22:00 70 milionów ludzi dołącza co roku do globalnej klasy średniej 52
      • Wojna Ambanich 17 sie 2008, 22:00 Najbogatsi bracia świata wciągnęli w rodzinną waśń całe Indie 54
      • 2x2=4 Lewicowa prawica 17 sie 2008, 22:00 Cechą polskiej sceny politycznej jest obecnie nie ekstremizm, lecz oportunizm światopoglądowy 57
      • Know-how 17 sie 2008, 22:00   58
      • Piknik dla wzroku 17 sie 2008, 22:00 Dzieci, które spędzają dużo czasu na świeżym powietrzu, rzadziej niż inne cierpią na krótkowzroczność, nawet jeśli potem długo się uczą. Dowiedli tego uczeni z University of Sydney. U dwunastolatków, które spędzają poza domem... 58
      • Papryka uzbrojona 17 sie 2008, 22:00 Jednych zwabić, innych odstraszyć – to taktyka papryki chilli. W porze dojrzewania owoców roślina zbroi się przeciw atakowi grzybów i owadów, nasycając czerwone strąki piekącą i hamującą wzrost mikroorganizmów kapsaicyną. Jak... 58
      • Kangurzyca ekologiczna 17 sie 2008, 22:00 Zmiana diety Australijczyków znacznie obniży emisję gazów cieplarnianych – dowodzi dr George Wilson. I proponuje zamiast owiec i bydła hodować kangury. Te skoczne zwierzaki nie należą do przeżuwaczy, więc w ich żołądkach nie... 58
      • Atrakcja fabryczna 17 sie 2008, 22:00 Stara fabryka zapałek w Częstochowie, produkcja papieru czerpanego w Dusznikach Zdroju,browar w Tychach, samodzielne odkuwanie minerałów z nieczynnej kopalni. Podróż tropem technicznych zabytków – mostów, latarni, gazowni, kopalni... 58
      • Bieg po zdrowie 17 sie 2008, 22:00 Chcesz się wolniej starzeć i być zdrowszy – uprawiaj jogging. Najlepiej codziennie – proponują naukowcy. Badania prowadzono na 500 biegaczach przez ponad 20 lat i rozpoczęto, gdy ochotnicy mieli po 50 lat. Ujawniono, że jako... 58
      • Kobieta podwójna 17 sie 2008, 22:00 Panie zmieniają orientację seksualną równie łatwo jak pracę 60
      • Końska inteligencja 17 sie 2008, 22:00 Miarą inteligencji jest skuteczność w rozwiązywaniu realnych problemów, a nie wysokie IQ 64
      • Przystanek Księżyc 17 sie 2008, 22:00 Nasz naturalny satelita stał się celem pożądania politycznego, naukowego, technologicznego, gospodarczego i propagandowego 66
      • Bratnia agresja 17 sie 2008, 22:00 Przywódcy PRL wymusili na polskich żołnierzach gotowość do zabijania i umierania w imię sowieckiego imperium 70
      • Bez granic 17 sie 2008, 22:00 74
      • Świat pod bronią 17 sie 2008, 22:00 W ostatnich pięciu latach niemal cały światowy rynek handlu bronią zmonopolizowało pięć krajów. Tak wynika z najnowszego raportu ogłoszonego przez Sztokholmski Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem (SIPRI). Według ekspertów SIPRI,... 74
      • Guantanamo w Hollywood 17 sie 2008, 22:00 George Clooney zamierza nakręcić film o Salimie Hamdanie, osobistym kierowcy Osamy bin Ladena i pierwszym więźniu przesłuchiwanym w bazie w Guantanamo. Clooney kupił prawa do wykorzystania książki Jonathana Mahlera „Wyzwanie",... 74
      • Boski gronostaj 17 sie 2008, 22:00 Papież Benedykt XVI naraził się obrońcom praw zwierząt. Niezadowolenie włoskich ekologów zrzeszonych w Stowarzyszeniu Ochrony Praw Zwierząt i Środowiska wywołało zamiłowanie papieża do gronostajowych futer. Benedykt XVI powrócił... 74
      • Książka - Oś przez żelazną kurtynę 17 sie 2008, 22:00  Jak przebiegała ewolucja stosunków między Warszawą a Paryżem od apogeum zimnej wojny do stopniowego odprężenia z epoki Gierka? Jakie miejsce zajmowała Polska w polityce „otwarcia na Wschód" generała de Gaulle’a? W... 74
      • Cytat tygodnia 17 sie 2008, 22:00 „Od 1968 r. minęło czterdzieści lat. Rosja nie może teraz postępować tak jak wtedy wobec Czechosłowacji" Condoleezza Rice, amerykańska sekretarz stanu, o wydarzeniach w Gruzji 74
      • Liderzy i maruderzy 17 sie 2008, 22:00 Najlepsi i najgorsi przywódcy krajów Europy Środkowo-Wschodniej 76
      • Wspaniałe porażki Czechów 17 sie 2008, 22:00 Rosyjscy generałowie marzą o powtórce z 21 sierpnia 1968 roku 80
      • Pancerna dama 17 sie 2008, 22:00 Szefowa resortu obrony jest jedyną osobą, której boi się francuski prezydent 84
      • Jedwabna skała 17 sie 2008, 22:00 Wnuczka chasydów z Góry Kalwarii jest najpopularniejszym izraelskim politykiem 86
      • Olimpijska terapia Chin 17 sie 2008, 22:00 Chińczycy chętniej niż medale liczą, ile zarobią na olimpiadzie 88
      • Mowa międzynarodowa 17 sie 2008, 22:00 Najlepiej znają języki obce politycy z niewielkich krajów starej Europy 90
      • Pasaż 17 sie 2008, 22:00 92
      • Globalny bieg 17 sie 2008, 22:00 Jeden dzień, milion biegaczy, 25 miast i 25 wydarzeń muzycznych to założenia Nike+ Human Race – największego na świecie jednodniowego biegu, który odbędzie się 31 sierpnia. W metropoliach na całym świecie (m.in. Los Angeles,... 92
      • Zobacz, jak biegniesz 17 sie 2008, 22:00 Zaczęło się od iPoda połączonego z butami Nike. Zestaw Nike+ iPod Sport Kit monitoruje bieg i niczym osobisty trener mówi głosem z iPoda – m.in. jaki przebyło się dystans i ile spaliło kalorii. Teraz oprócz systemu... 92
      • Srebro olimpijskie 17 sie 2008, 22:00 W tych butach polscy lekkoatleci walczą na igrzyskach. Reebok Kuai Sprint mają kolory nawiązujące do chińskiej tradycji (np. czerń symbolizuje w chińskiej astrologii moc, siłę i wytrwałość). W butach Kuai Sprint zastosowano... 92
      • Przebieżka ze Stellą McCartney 17 sie 2008, 22:00 Ubrania projektowane przez Stellę McCartney dla marki adidas to niezawodny sposób na lans w siłowni. Teraz można się w nich lansować także podczas joggingu w plenerze – w jesienno‑zimowej kolekcji znajdziemy linię Running dla... 92
      • Codzienny trening 17 sie 2008, 22:00 Fani biegania mają przed sobą nie tylko Nike+ Human Race – wkrótce mogą się sprawdzić także podczas innych zawodów, m.in. Maratonu Warszawskiego (28 września). Warto więc zainwestować w dobre buty do codziennego treningu. Response... 92
      • Zegarek na serce 17 sie 2008, 22:00 Casio Phys CHR-100 pomaga dobrać optymalne tempo biegu. Czasomierz wyposażono w monitor pracy serca, który łączy się bezprzewodowo z paskiem zakładanym na klatkę piersiową. Sygnał dźwiękowy daje znać biegaczowi, gdy bicie serca... 92
      • Legalny dopalacz 17 sie 2008, 22:00 Ambitni amatorzy biegania, którzy chcą się sprawdzić podczas Nike+ Human Race, potrzebują sporo energii. Dostarczy im jej ActiFood, żel o smaku owocowym – całkiem legalny dopalacz. Zawiera on dużą dawkę witamin C, E i B1 i jest... 92
      • Górna półka - Księgi na zawsze utracone 17 sie 2008, 22:00 W powieści Borisa Akunina „F.M." trup ściele się gęsto. A wszystko z powodu rękopisu „Teoryjki", nieznanej powieści Fiodora Dostojewskiego. Choć „Teoryjka” jest dziełem wyobraźni Akunina, to emocje,... 95
      • Mistrzowie muzycznej marki 17 sie 2008, 22:00 Kilar i Górecki uratowali muzykę klasyczną przed nią samą 96
      • Masakra filmem animowanym 17 sie 2008, 22:00 Kreskówki to enklawa obsceny, ale i zdrowego rozsądku 100
      • Wencel gordyjski - Zawsze niech będzie słońce 17 sie 2008, 22:00 Polacy piszą listy do Władimira Putina 104
      • Ueorgan Ludu 17 sie 2008, 22:00 Igrzyska – Polska za Zimbabwe ale przed Górną Woltą 105
      • Krótko po wolsku - Na medal 17 sie 2008, 22:00 Na mistrzostwach krajów Azji i Pacyfiku, zwanych olimpiadą, nie ma cudów. W internetowej sondzie na temat szans Polaków przygniatającą przewagę zyskała odpowiedź, że nie zdobędziemy medalu. A właściwie, dlaczego miałoby być inaczej?... 105
      • Skibą w mur - Chała i drobna budowa ciała 17 sie 2008, 22:00 Po zdrobnieniach typu Donek i Gosiu czas na Ziobrusia, Schetynkę, Macierkę, Niesiołka, Piterkę i Palikotusia 106

      ZKDP - Nakład kontrolowany