Pan Swatch

Pan Swatch

Na przełomie lat 70. i 80. XX wieku eksport szwajcarskich zegarków spadł o połowę, a ich udział w globalnym rynku skurczył się z 70 proc. do 10 proc. Ale wtedy w Szwajcarii pojawił się Libańczyk Nicolas Hayek. Dosłownie za pięć dwunasta uratował przed upadkiem cały alpejski przemysł zegarkowy.
Hayek ocalił tak cenione marki, jak Omega, Longines i Tissot. Teraz chce dokonać kolejnego przełomu, tworząc tani samochód elektryczny dla wszystkich. – Pojawiłem się w czasie, gdy w dziedzinie zegarków Szwajcarzy nie mieli już nic nowego do zaoferowania. Produkowali mechaniczne czasomierze i napawali się przekonaniem, że są najlepsi na świecie – wspominał w jednym z wywiadów 80-letni dziś Nicolas G. Hayek, współtwórca i szef rady nadzorczej Swatch Group. Hayek jest często nazywany „Ghosnem branży zegarmistrzowskiej". Carlos Ghosn, Libańczyk urodzony w Brazylii, dokonał rzeczy niemal niemożliwej dla cudzoziemca w Japonii – w 2000 r. został prezesem Nissana. Uratował ten koncern przed bankructwem, stając się w Kraju Kwitnącej Wiśni kimś w rodzaju ludowego bohatera. Tyle że to raczej Ghosn powinien być nazywany „Hayekiem branży motoryzacyjnej". Jego rodak dokonał bowiem tego samego w równie specyficznym kraju i sektorze gospodarki ćwierć wieku wcześniej.
Hayek urodził się w 1928 r. w Bejrucie w prawosławnej rodzinie. Jego ojciec, stomatolog, zadbał o gruntowne wykształcenie syna. Nicolas ukończył matematykę, fizykę i psychologię na Uniwersytecie Lyon we Francji. Po studiach przeprowadził się do pobliskiej Szwajcarii, gdzie w 1963 r. w Zurychu założył firmę doradczą Hayek Engineering AG (szefuje jej do dziś), specjalizującą się w opracowywaniu innowacyjnych rozwiązań dla przemysłu m.in. lotniczego, samochodowego, chemicznego. Wśród jego klientów byli także producenci zegarków. Szybko zyskał rozgłos jako człowiek umiejący restrukturyzować firmy znajdujące się w trudnej sytuacji.
W 1983 r. konsorcjum banków poprosiło Hayeka o sporządzenie raportu na temat szwajcarskiego przemysłu zegarmistrzowskiego i nadzór nad jego sprzedażą. Dwie czołowe wówczas grupy producentów – SUAG
i SSIH (skupiały najbardziej znane marki szwajcarskich zegarków) – stały na skraju przepaści. Wykończył je narastający lawinowo od połowy lat 70. import tanich i wygodnych kwarcowych zegarków z Dalekiego Wschodu, głównie z Japonii. Firma Hayeka miała się w zasadzie zająć upłynnieniem pozostałych jeszcze aktywów. Libańczyk zamiast tego opracował plan ratunkowy. Dwie wielkie grupy zegarmistrzowskie połączono w jedną – SMH, która po latach, w 1998 r., zmieniła nazwę na Swatch Group. W 1985  r. Hayek wraz z koalicją inwestorów kupił 51 proc. akcji SMH, a rok później został prezesem grupy.
Hayek widział tylko jeden sposób na uratowanie szwajcarskiego przemysłu zegarmistrzowskiego: zaoferowanie solidnego, atrakcyjnego cenowo i intensywnie reklamowanego produktu. Tak powstał swatch – tani, plastikowy, ale jednocześnie zaawansowany technologicznie i stylowy zegarek.
Wartość pierwszego wyprodukowanego egzemplarza, do dziś należącego do Hayeka, szacuje się na 250 tys. USD. „Dobry przedsiębiorca kreuje trendy, a nie podąża za nimi. Musi umieć stworzyć produkt, nie wiedząc wcześniej, czy rynek go zaakceptuje. A potem sprawić, by produkt ten znalazł nabywców" – wskazuje Hayek w swej biografii, wywiadzie rzece.
Zamiast ze 153 części, jak to było w wypadku starych zegarków, swatch powstał z 51 części. Hayek terroryzował współpracowników: doglądał każdego etapu produkcji i brał pod lupę każde zamówienie. Kiedy dział zakupów chwalił się, że zamiast potrzebnego miliona śrubek do zegarków po franku każda kupił dwa miliony z rabatem obniżającym cenę śrubki do 70 centymów, Hayek darł zamówienie. Mówił, że składowanie nadplanowych śrubek to też koszty, a za rok, gdy będzie je można wykorzystać, na rynku mogą być już inne modele zegarków, wymagające innych śrubek. I negocjował kupno miliona śrubek po 80 centymów każda. Pierwszy w Szwajcarii całkowicie zmechanizował produkcję zegarków, zrywając z tradycją ręcznej roboty.
Hayek obniżył koszty produkcji zegarków o 80 proc. Wyprodukowanie swatcha kosztowało 10 franków. Sprzedawany po 50 franków w sklepach zegarek szybko stał się hitem. Z taśmy produkcyjnej codziennie schodziło 35 tys. czasomierzy. W ostatnich 25 latach na świecie sprzedano aż 400 mln swatchów. Była to też zasługa niekonwencjonalnego w tamtych czasach marektingu. – Zegarek jest czymś, co ludzie noszą 24 godziny na dobę. Musimy ich przekonać, że nasz zegarek pasuje do ich stylu życia – powtarzał pracownikom Hayek. Ze swatcha zrobił element mody – taki jak biżuteria.
Dwa razy w roku zaczął wypuszczać nowe, ograniczone liczbowo kolekcje. Powstały kluby fanów swatcha, a nawet czarny rynek, obracający szczególnie poszukiwanymi modelami. Ha-yek, który sam jest żywą reklamą swojego koncernu (stale nosi na ręku kilka zegarków – obowiązkowo omegę i swatcha), szokował tradycjonalistów, przyklejając diamenty do plastikowych swatchów czy urządzając pokazy nowych modeli w alpejskich tunelach.
Modelom Swatcha zamiast numerów zaczęto dawać nazwy: „Nie spóźnij się", „Black Magic". Firma nawiązała współpracę z artystami z całego świata, którzy jej zegarkom nadawali niepowtarzalny design.
Pierwszą serię Swatch Art Special w 1985  r. zaprojektował Kiki Picasso. Potem pojawiały się modele sygnowane przez m.in. brytyjskiego wokalistę Phila Collinsa, japońskiego reżysera Akirę Kurosawę, wdowę po Johnie Lennonie Yoko Ono, brytyjską projektantkę mody Vivienne Westwood czy hiszpańskiego reżysera Pedro Almodóvara. W 2002 r. powstała linia Swatch 007, dedykowana szwarccharakterom z filmów o Jamesie Bondzie.  
Swatch Group postawiła też na innowacje technologiczne. W 1990 r. pojawił się przystosowany do nurkowania Swatch Scuba 200, w 1997 r. – najcieńszy zegarek wszech czasów Swatch Skin. Powstał też Swatch Snowpass – zegarek z wbudowaną funkcją, której można używać jako karnetu na wyciągi w wielu ośrodkach narciarskich na świecie, Swatch Talk – pierwszy zegarek ze zintegrowanym telefonem. Swatch wyciągnął z zapaści cały szwajcarski przemysł zegarmistrzowski. Niemal niemożliwe jest dziś wyprodukowanie zegarka kwarcowego bez części wytwarzanych przez którąś z firm należących do Swatch Group.
Koncern z Biel Bienne wytwarza rocznie 15-20 mln zegarków, co daje mu 25-procentowy udział w światowym rynku. Do grupy należą 162 zakłady produkcyjne, prawie 20 marek (m.in. Breguet, Blancpain, Omega, Rado, Longines, Swatch, Tissot, Calvin Klein), dostawcy mechanizmów i innych elementów zegarków, firmy badawcze. Przychody koncernu w 2007 r. sięgnęły 5,9 mld franków, a jego zysk netto pierwszy raz przekroczył miliard franków. Sam Hayek z majątkiem szacowanym na 3,6 mld USD znajduje się w gronie najbogatszych ludzi świata.
Sukcesy Swatcha to także zasługa syna, Nicolasa „Nicka" Hayeka juniora. Nick rzucił szwajcarską szkołę biznesu St. Gallen, aby skończyć szkołę filmową w Paryżu. Pracował krótko w telewizji, ale gdy ojciec poprosił go o pomoc przy kampanii reklamowej Swatcha, związał się z rodzinnym biznesem. W 1994 r. został szefem marketingu marki Swatch, cztery lata później jej prezesem, a w 2003 r. stanął na czele całej Swatch Group.
– Ojciec jest geniuszem, ja tylko rzemieślnikiem – skromnie mówi Nick. Ale to jemu firma zawdzięcza wyjście z kolejnego zakrętu na początku XXI wieku.
Stagnacja gospodarcza na Zachodzie zmniejszyła wówczas popyt także na markowe zegarki. Poważne kłopoty miała należąca do Swatcha Omega. Syn zastosował inną strategię niż ojciec. Bał się, by w wyścigu cenowym nie pójść za daleko i nie zdeprecjonować marek, które uchodziły za luksusowe. Wrócił do skórzanych pasków i stalowych kopert. W wypadku takich marek jak Tissot powrócił do stylistyki retro. Dziś chce z marki Swatch uczynić platformę dla działalności w różnych branżach. – Swatch jest idealną marką do tego, by ometkować takie produkty jak telefony, biżuteria lub perfumy – mówi Nick. Dlatego w grudniu 2007 r. Swatch Group nawiązała współpracę ze znaną na całym świecie firmą jubilerską Tiffany & Co.
Tymczasem Hayek senior nie wybiera się na biznesową emeryturę. Wciąż chce zrealizować swoją idée fixe w branży motoryzacyjnej.
Już przed laty marzył o małym aucie miejskim „z bagażnikiem na skrzynkę piwa". Dopiero na początku lat 90. udało mu się przekonać do projektu Mercedesa. Tak powstała spółka Mercedes-Swatch, która miała produkować Smarta. Hayek jednak szybko wycofał się z tego przedsięwzięcia, narzekając, że Mercedes zbytnio wywindował cenę Smarta. –  Chciałem taniego samochodu dla każdego, na wzór pierwszych zegarków Swatch. Ale trudno jest przeforsować własne pomysły, gdy ma się mniejszościowe udziały – tłumaczył Hayek.
Na początku 2008 r. założył więc własną firmę Belenos, która ma się zajmować poszukiwaniem alternatywnych źródeł energii, m.in. stworzeniem wydajnego napędu elektrycznego dla samochodów rodzinnych. W tej spółce Hayek Engineering i Swatch Group mają większościowy pakiet udziałów. Innymi udziałowcami są m.in. Deutsche Bank, aktor George Clooney i były astronauta Claude Nicollier. Firma zainwestowała już 50 mln franków w różne projekty. – W życiu nie przepracowałem ani sekundy. Zawsze się dobrze bawiłem – tak Hayek komentuje swoje nowe przedsięwzięcie.


Wyniki Swatch Grop (w mln franków szwajcarskich)


2003 r. 2004 r. 2005 r. 2006 r. 2007 r.
przychody 3966 4152 4497 5050 5941
zyski 492 512 621 830 1015


Okładka tygodnika WPROST: 1/2/2009
Więcej możesz przeczytać w 1/2/2009 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 1/2/2009 (1357)

  • Poczta 28 gru 2008, 22:00 Czy zwierzęta mają duszeW artykule „Czy zwierzęta mają dusze" (nr 51-52) autorka dowodzi, że ssaki i ptaki kierują się emocjami, które wiążą się z życiem społecznym. Psy wiedzą, co czują ich właściciele, zdają sobie... 4
  • Na stronie - Romans z Palikotem 28 gru 2008, 22:00 Zachowuje się jak psychopata. Ma zwichrowaną osobowość. Jak się ma taki charakter, nie można postępować inaczej. O politykach mówi się tak (a najczęściej oni sami o swych przeciwnikach), jakby to osobowość, charakter czy skłonności decydowały o tym, co robią. To mylny błąd... 5
  • Pokolenie wolnej Polski 28 gru 2008, 22:00 Mają nie więcej niż 20 lat – tyle ile III Rzeczpospolita. Większość nie interesuje się polityką i najnowszą historią. Są pewni siebie, otwarci, światowi, pozbawieni kompleksów. Za kilka, kilkanaście lat zaczną rządzić. Najpierw w gospodarce, a później w polityce.... 6
  • Złotówka na celowniku 28 gru 2008, 22:00 Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego bada, czy JP Morgan, jeden z największych banków inwestycyjnych świata, nie manipulował polskim rynkiem finansowym, wpływając na kurs giełdy i notowania złotego – dowiedział się... 16
  • Skaner 28 gru 2008, 22:00 16
  • Torby prezydentowej 28 gru 2008, 22:00 60 tys. USD – takiego odszkodowania za straty moralne domaga się Carla Bruni-Sarkozy, żona prezydenta Francji, od firmy odzieżowej Pardon. Firma bez zgody pierwszej damy umieściła na produkowanych płóciennych torbach jej... 17
  • Noworoczne życzenia 28 gru 2008, 22:00 Polscy przedsiębiorcy i menedżerowie wierzą w moc pozytywnego myślenia. Mimo fatalnych wieści z zagranicy i pogarszających się wyników polskiej gospodarki, 64 proc. z nich nie przewiduje w najbliższym roku redukcji zatrudnienia w swoich... 17
  • Ja, poseł, obiecuję… 28 gru 2008, 22:00 Przełom roku to czas noworocznych postanowień. Dziennikarze „Wprost” zebrali najciekawsze zobowiązania polityków. 17
  • Dossier 28 gru 2008, 22:00 "Ochroniarzom nie zagląda się przez ramię, kiedy naciskają gaz, a kiedy hamulec"Bronisław Komorowski o swoim rajdzie limuzyną BOR"Mnie półtora miesiąca temu masakrowano za rzekome wyczyny na drodze. Teraz szarżował... 18
  • Pytania niepolityczne -  Mur z Kalisza 28 gru 2008, 22:00 Rozmowa z Michałem Marcinkiewiczem, posłem PO, prezesem drużyny siatkarskiej Morze Bałtyk Szczecin 18
  • Konfrontacje 28 gru 2008, 22:00 Czy należy przeprowadzić referendum w sprawie wprowadzenia w Polsce euro? 18
  • Wykrywacz kłamstw 28 gru 2008, 22:00 Grzegorz Schetyna (ur. 18 lutego 1963 r.), minister spraw wewnętrznych i administracji oraz wicepremier w rządzie Donalda Tuska. W latach 80. działacz Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Był właścicielem koszykarskiego klubu Śląsk... 18
  • Barometr 28 gru 2008, 22:00 Polacy uważają Jarosława Kaczyńskiego za najnudniejszego premiera III RP – wynika z sondażu Pentora dla „Wprost".Wynik jest o tyle zaskakujący, że o rządach Jarosława Kaczyńskiego i jego wicepremierów Andrzeja Leppera i... 20
  • Wprost z księgarni 28 gru 2008, 22:00 Poleca ks. Adam Boniecki, redaktor naczelny „Tygodnika Powszechnego” 20
  • Wydarzenia tygodnia - Polska 28 gru 2008, 22:00 Sejm odrzucił weto prezydenta do ustawy o emeryturach pomostowych. Było to możliwe dzięki pozyskaniu w ostatniej chwili głosów SLD. Oznacza to, że od nowego roku prawo do wcześniejszych emerytur utraci około 750 tys. Polaków, ale około... 22
  • Wydarzenia tygodnia - Świat 28 gru 2008, 22:00 Miliardy dolarów zmarnowano, odbudowując zniszczony wojną Irak, wskutek braku nadzoru i koordynacji prac – to konkluzja amerykańskiego rządowego raportu. Raport głosi, że program odbudowy Iraku i unowocześnienia jego infrastruktury... 24
  • Przegląd prasy zagranicznej 28 gru 2008, 22:00 POLSKA 2009 The New York TimesZawodowcy z problemamiWraz z końcem poboru wojsko polskie czeka trudna droga do modernizacji. Analitycy twierdzą, że nie ma ani wystarczających funduszy, ani wystarczającej liczby ochotników, a tymczasem Polska... 26
  • Puls gospodarki 28 gru 2008, 22:00   28
  • Nowy rok podatkowy 28 gru 2008, 22:00 – Najistotniejszym elementem reformy podatkowej wchodzącej w 2009 r. jest zniesienie kar finansowych za błędne obliczenie podatku VAT. Utrudni to urzędom skarbowym gnębienie biznesmenów – uważa Paweł Mazurkiewicz, analityk... 28
  • SMS 28 gru 2008, 22:00 Tylko 16 proc. Polaków wierzy w rzetelność informacji, które podają banki o swojej ofercie. Badanie przeprowadzone przez PBS DGA wskazuje, że im częściej klienci korzystają z bankowych usług, tym większy jest ich sceptycyzm. Brak... 28
  • Przekręt stulecia 28 gru 2008, 22:00 Wypłacałem inwestorom zyski, które nie istniały – przyznał 70-letni Bernard Madoff, były szef rady nadzorczej giełdy Nasdaq, aresztowany 12 grudnia przez FBI pod zarzutem zdefraudowania 50 mld USD. Okazało się, że działający od... 28
  • Prasa w tarapatach 28 gru 2008, 22:00 W trzecim kwartale 2008 r. przychody z reklamy prasowej w USA w porównaniu z 2007 r. spadły o 20 proc., a przychody z drobnych ogłoszeń – o 31 proc. „USA Today" zapowiada, że zwolni 10 proc. pracowników. Zadłużona na 13... 28
  • Reduta eurosceptyków 28 gru 2008, 22:00 Nigel P. Farage Brytyjski polityk, członek grupy Niepodległość i Demokracja w PE. Chce wystąpienia Wielkiej Brytanii z UE Declan Ganley Irlandzki milioner, twórca społecznego ruchu Libertas. To on przyczynił się do odrzucenia traktatu... 28
  • Niezgoda buduje 28 gru 2008, 22:00 Autorzy książki „Docenić konflikt", trenerzy biznesu, przekonują, że niezgoda wcale nie musi rujnować. Może być źródłem nowych idei, możliwości, korzyści dla obu stron konfliktu. Niestety, ta konstatacja to w zasadzie... 28
  • Cytat 28 gru 2008, 22:00 "Fakt, że bank jest zainteresowany osłabianiem złotego i wydaje takie analizy, jest zastanawiający" Waldemar Pawlak o ostatnich raportach banku JP Morgan Chase 28
  • Zapytaj Wprost - Palikot kompromituje PO 28 gru 2008, 22:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Jarosław Gowin. 30
  • Plus ujemny - Do siego roku 2010! 28 gru 2008, 22:00 Co to jest? Służy do ostrzenia żyletek i przechowywania łatwo psującej się żywności. Aleksander Gudzowaty zbudował to na swojej posiadłości i do dzisiaj wywołuje większy lęk niż mumia faraona. 32
  • Polityczne Darwiny 2008 28 gru 2008, 22:00 Jednym z głównych kandydatów do tegorocznych Nagród Darwina jest pewien brazylijski ksiądz. Ostatni raz widziano go, gdy podwieszony do tysiąca balonów z helem wzbijał się w powietrze. Przed odlotem zdążył jeszcze powiedzieć: „Nie należy wszystkiego planować. Trzeba... 34
  • Przecenieni i niedocenieni 28 gru 2008, 22:00 Bez wielkich dokonań, raczej stagnacja – taka była Polska A.D. 2008. Niewiele wydarzeń w ostatnich dwunastu miesiącach wryło się w pamięć, mimo że niemal co tydzień opinia publiczna była bombardowana sensacyjnymi doniesieniami. Podniecenie szybko jednak opadało.... 38
  • Kuźnie elit 28 gru 2008, 22:00 W prywatnych szkołach uczyli się czterej ostatni prezydenci Stanów Zjednoczonych. W Wielkiej Brytanii jedna trzecia parlamentarzystów skończyła prywatne szkoły. Do niepublicznych placówek chodziła też ponad połowa brytyjskich adwokatów. Okazuje się, że tylko szkoły dla elit... 42
  • Ryba po polsku - Panikologia w spodniach 28 gru 2008, 22:00 Polska leży jednak na peryferiach i nawet wielkie, epokowe przemiany docierają do nas z opóźnieniem. Rodzi się oto i krzepnie w miarodajnych środowiskach światowej awangardy nowa gałąź nauki – panikologia. A u nas cisza. Nic. 45
  • Czy armia zawodowa nas obroni 28 gru 2008, 22:00 „Żołnierz zawodowy jest wart tyle ile 10 poborowych, a je tylko jeden obiad” – zauważył 200 lat temu Napoleon. W armii zawodowej kolejne wyszkolone roczniki nie odchodzą do cywila i nie trzeba wciąż szkolić od podstaw rekrutów. Armia zawodowa ma w Polsce... 48
  • Czarna Dama - Angela Merkel 28 gru 2008, 22:00 Jeszcze wczoraj wyszydzana przez rodzime kabarety „krępa i mało urodziwa” kobieta ze wschodu Niemiec dziś bije rekordy popularności – w RFN zdystansowała nawet papieża Benedykta XVI. Zyskała także sympatię Francuzów, Włochów i Hiszpanów. Czy kanclerz Angela... 56
  • Przystanek Alaska 28 gru 2008, 22:00 Rozmowa z Sarah Palin, gubernator stanu Alaska, byłą kandydatką republikanów na wiceprezydenta USA 60
  • Nagroda Złamanego Grosza 2008 28 gru 2008, 22:00 Specjalne emerytury nawet dla 26-letnich byłych polityków, testy psychologiczne dla kupujących wiatrówki, obowiązek prowadzenia rejestru złowionych ryb przez wędkarzy amatorów. To tylko niektóre absurdalne pomysły, które zrodziły się w 2008 r. w głowach polskich polityków. 62
  • Stary wspaniały świat 28 gru 2008, 22:00 Medialny i naukowy opis kryzysu przeraża. Już dawno ekonomistów przestało bawić straszenie ludzi – rzeczywistość przebiła wszystko to, co można było jeszcze rok temu wymyślić. Choć pod choinką w tym roku możemy znaleźć kryzysowe koszmary, nie traktujmy ich zbyt serio. 66
  • Pan Swatch 28 gru 2008, 22:00 Na przełomie lat 70. i 80. XX wieku eksport szwajcarskich zegarków spadł o połowę, a ich udział w globalnym rynku skurczył się z 70 proc. do 10 proc. Ale wtedy w Szwajcarii pojawił się Libańczyk Nicolas Hayek. Dosłownie za pięć dwunasta uratował przed upadkiem cały alpejski... 68
  • Koza Borysa 28 gru 2008, 22:00 Gdyby wszyscy amerykańscy prezesi koncernów naftowych zgodzili się pracować za darmo, cena benzyny nie spadłaby nawet o 2 centy. Gdyby zrezygnowali z wynagrodzenia wszyscy prezesi General Motors, cena cadillaca czy chevroleta nie byłaby niższa nawet o 1 proc. Upatrywanie... 71
  • Nowa Ziemia, nowe życie 28 gru 2008, 22:00 Odkrycia, których dokonamy w 2009 r., mogą wstrząsnąć opinią publiczną bardziej niż kryzys finansowy. Na ten rok przypadają dwie wielkie rocznice – 400-lecie użycia przez Galileusza lunety do obserwacji nieba i 150-lecie opublikowania epokowego dzieła Darwina „O... 72
  • Żywy wibrator 28 gru 2008, 22:00 Tylko 17 proc. kobiet zachęca swoich partnerów do współżycia. Robią to panie z dużym temperamentem lub mające leniwych seksualnie partnerów. Gdyby czekały na jego inicjatywę, prawie w ogóle nie uprawiałyby seksu i dlatego budzą swoich misiów z uśpienia. 83
  • Męskie przekwitanie 28 gru 2008, 22:00 Czy andropauza to choroba? W międzynarodowej klasyfikacji chorób (ICD-10) wkrótce pojawi się opis dolegliwości określanej mianem późnego hipogonadyzmu u mężczyzn (late onset hypogonadism). Ta „nowa” choroba objawia się tym, że męskie gruczoły płciowe (gonady)... 84
  • Koniec samców 28 gru 2008, 22:00 Męska płeć jest zagrożona – alarmuje raport organizacji ekologicznej CHEM Trust. Wszystkiemu są winne chemiczne substancje zakłócające działanie hormonów płciowych. Samce ryb, płazów, gadów, ptaków, a także ssaków i ludzi tracą męskość. 86
  • Cuda bez cudu 28 gru 2008, 22:00 Każdy z nas myślał kiedyś o kimś intensywnie i właśnie wtedy ta osoba zadzwoniła. Albo miał przeczucie lub sen, które się sprawdziły. Wielu osobom takie sytuacje przywodzą na myśl parapsychiczne zdolności umysłu, telepatię, jasnowidzenie. 88
  • Najstarsza świątynia 28 gru 2008, 22:00 Najstarsze sanktuarium świata odnaleziono w południowo-wschodniej Turcji. Liczące ponad 11 tys. lat kamienne kręgi znajdują się w Göbekli Tepe. Nazwę tę można przetłumaczyć jako Brzuchate Wzgórze. 90
  • Nowy Akropol 28 gru 2008, 22:00 Otwarcie nowego Muzeum Akropolu w Atenach będzie jednym z największych wydarzeń kulturalnych 2009 r. Powstałe po 30 latach planowania i ośmiu latach prac muzeum ma przyćmić dotychczasowe sposoby prezentowania starożytnych dzieł sztuki. 92
  • Z motyką na mózg 28 gru 2008, 22:00 Możliwości współczesnych komputerów nawet nie zbliżają się do tego, co potrafi ludzki umysł. A jednak szefowie IBM wspierani przez naukowców z pięciu amerykańskich uniwersytetów uważają, że można już zbudować sztuczny mózg. 93
  • Know-how 28 gru 2008, 22:00 94
  • Barbarzyńska Europa 28 gru 2008, 22:00 Średniowiecze jest kojarzone z zacofaniem, tymczasem wiele ówczesnych osiągnięć przewyższało dokonania Imperium Rzymskiego. Używane w starożytności radło zastąpiono pługiem (niektórzy barbarzyńcy używali go już w I wieku p.n.e.),... 94
  • Niebieskooki przodek 28 gru 2008, 22:00 Wszyscy ludzie o niebieskich oczach mają jednego wspólnego przodka. Najpierw oczy wszystkich przedstawicieli ludzkiego gatunku były brązowe. 6 tys. – 10 tys. lat temu nastąpiła mutacja odpowiadającego za to genu. Ciemny kolor oczu... 94
  • Dziecko patrzy 28 gru 2008, 22:00 Niemowlaki bardzo rzadko mrugają – zaledwie dwa razy na minutę, podczas gdy dorośli robią to 5-8 razy częściej. Naukowcy twierdzą, że może to wynikać z faktu, iż rozwój widzenia u kilkumiesięcznego dziecka jeszcze się nie... 94
  • Człowiek i gadżet 28 gru 2008, 22:00 Telefon do kieszeni, słuchawka na ucho Coraz więcej osób korzysta z bezprzewodowych słuchawek do telefonów komórkowych. Na rynku jest już duży wybór tych urządzeń. Które warto wybrać? Kupując bezprzewodowe słuchawki do telefonu,... 95
  • Czeski film europejski 28 gru 2008, 22:00 Byłoby lepiej, gdyby od 1 stycznia 2009 r. przewodnictwo w Unii Europejskiej objęli nie Czesi, lecz Irlandczycy. Mimo irlandzkiego „nie” w referendum dotyczącym traktatu lizbońskiego rząd, elity polityczne i społeczne w Irlandii są proeuropejskie. Stosunek Czechów... 96
  • Europejski poker 28 gru 2008, 22:00 Prognozy są bardzo trudne, szczególnie te odnoszące się do przyszłości – żartuje Woody Allen. Co czeka Stary Kontynent w 2009 r.? Na pewno wielkie sprzątanie. Miotłę będą najpierw dzierżyć Czesi, a później Szwedzi, bo te kraje w najbliższych 12 miesiącach mają sprawować... 100
  • Prezenty władzy 28 gru 2008, 22:00 Na co prezydentowi USA poradnik, jak walczyć z osami, a kanclerzowi Niemiec pejcz do poganiania wielbłądów? Szefowie państw od zarania dziejów wręczają sobie prezenty z okazji oficjalnych wizyt i różnorakich świąt. Te wartościowsze zdobią ich gabinety lub są przekazywane do... 102
  • Słaba Europa 28 gru 2008, 22:00 Rozmowa ze Zbigniewem Brzezińskim, amerykańskim politologiem polskiego pochodzenia, doradcą prezydenta Jimmy’ego Cartera 104
  • Dookoła świata 28 gru 2008, 22:00 106
  • McCartney i dziki 28 gru 2008, 22:00 Paul McCartney, były muzyk The Beatles, naraził się sąsiadom z wioski Peasmarsh w hrabstwie East Sussex. Przyczyną konfliktu stały się dziki zamieszkujące okoliczne lasy. Muzyk, od lat zaprzysięgły wegetarianin i ekolog, mimo presji... 106
  • Jutro wzejdzie słońce 28 gru 2008, 22:00 Europa i reszta 106
  • Cytat tygodnia 28 gru 2008, 22:00 "Mogę tylko powiedzieć, że był to rozmiar 10"George W. Bush, prezydent USA, proszony o komentarz do incydentu na konferencji prasowej w Bagdadzie, w trakcie której jeden z dziennikarzy rzucił w niego butami. 106
  • Rosyjski problem 28 gru 2008, 22:00 Rosja zachowuje się jak nastolatek, któremu buzują hormony. To kolos na glinianych nogach przeżywający wielkie problemy wynikające z globalnego kryzysu gospodarczego. Ponosi olbrzymie koszty związane z infrastrukturą – nawet Gazprom traci wielkie ilości gazu z powodu... 107
  • Ludzie z cienia 28 gru 2008, 22:00 Nikt nie mógł przed 65 laty wykluczyć, że gen. Sikorski zginął w katastrofie lotniczej. W dniach wojny wybuchały samoloty, tonęły okręty, wykolejały się pociągi. To była cicha wojna sabotażystów, agentów i tajnych służb. I zapewne w sprawie katastrofy samolotu gen. Sikorskiego... 110
  • Książki, które wstrząsnęły Polską 28 gru 2008, 22:00 W Internecie wszystko jest tak wstrząsające, że prawie nic już nas nie dziwi. W dobie powszechnego osieciowania potrzebna jest staromodna… książka, żeby wywołać prawdziwe emocje i ogólnonarodową dyskusję. 114
  • Życie zaczyna się w klubie 28 gru 2008, 22:00 – Czy jest szansa na inną muzykę? – Nie, jest szansa na inny klub! Ta niezbyt grzeczna odzywka DJ Adamusa wobec niezadowolonego klienta streszcza jeden z najważniejszych problemów polskiego clubbingu. 118
  • Recenzje 28 gru 2008, 22:00   122
  • Kino 28 gru 2008, 22:00 To będzie jeden z największych kinowych hitów roku 2009. Pierwsza odsłona kultowej kreskówki znalazła się w setce najlepiej zarabiających filmów wszech czasów, więc nie trzeba było iść do wróżki, żeby wiedzieć, że „ciąg... 122
  • Telewizja 28 gru 2008, 22:00 „Kryminał też psychikę ora" – mówi nie do końca „gramotnie" jedna z bohaterek dokumentu Marcina Koszałki „Wyrok na życie”. Dobrze, że to mówi, dodając, iż „garuje” już trzeci rok w... 122
  • DVD 28 gru 2008, 22:00 „Mamma Mia!" zatopiła „Titanica" – w Wielkiej Brytanii zarobiła więcej niż ten dotychczas niepokonany hit. Musical przyczynił się do jeszcze większej popularności Abby – w Anglii płyta „Gold”... 122
  • Płyta 28 gru 2008, 22:00 Nie pytaj o nią, czyli o Polskę. Równo 20 lat po opublikowaniu legendarnego utworu „Nie pytaj o Polskę" Obywatela G.C. po ten sam temat sięgnął na swojej pierwszej solowej płycie lider nieistniejącego zespołu Grammatik.... 122
  • Wprost na sylwestra 28 gru 2008, 22:00 Ubiegłoroczny sylwester przyciągnął na rynek 200 tys. imprezowiczów. W tym roku Wrocław chce poprawić rekord. Mają w tym pomóc m.in. Modern Talking, Doda, Stachursky i Bajm. Relacja w TVP 2. | Wrocław, Rynek, godz. 20.00Pokazem... 124
  • Naszyjnik zamiast sukienki 28 gru 2008, 22:00 W tym roku przed sylwestrem lepiej kupić naszyjnik lub kolczyki niż sukienkę. Zwłaszcza że fasony kreacji od ubiegłego karnawału niewiele się zmieniły, a biżuteria to pole intensywnych eksperymentów. 128
  • Wódczana arystokracja 28 gru 2008, 22:00 Wódka to bardzo niedobry napój. „Szczególnie niedobra jest wódka” – mawiał George Bernard Shaw. Polacy poznali się na zaletach mocnych trunków już dawno. Jesteśmy dumni z ich jakości, ale inne nacje też mają się czym pochwalić. 130
  • Noc z Monicą Bellucci 28 gru 2008, 22:00 Na sylwestra do Las Vegas przenosi się niemal cała śmietanka towarzyska Hollywood. Gwiazdy nie tylko grają wtedy koncerty i prowadzą przyjęcia, ale też bawią się w klubach razem ze zwykłymi śmiertelnikami. Żeby to zobaczyć, wystarczy kupić bilet średnio za 200 dolarów. 132
  • Prawdziwa klasa średnia 28 gru 2008, 22:00 Choć nowy Avensis jest znacznie lepszy od poprzednika, to niczym specjalnym się nie wyróżnia. Wozi jednak na masce znaczek Toyoty, dlatego na polskim rynku może liczyć na sukces. 138
  • Automatyczny kierowca 28 gru 2008, 22:00 Najpierw musisz dmuchnąć w kluczyk z wbudowanym alkomatem. Nie odpalisz auta, jeśli zjadłeś choćby czekoladkę z likierem. Gdy już jedziesz, system rozpoznający znaki drogowe zgani cię za każde złamanie przepisów. Na parkingu puszczasz kierownicę, a auto samo znajduje wolne... 140
  • Mistrzowie i fajtłapy 28 gru 2008, 22:00 Sportowy rok 2008 na świecie był głównie rokiem igrzysk olimpijskich. Jednak bilans byłby nudny, a przede wszystkim nieprawdziwy, gdyby nie odnotować kilku wstrząsów, które przytrafiły się kibicom, zwłaszcza Polakom. Byłby zarazem mało krzepiący, gdyby nie ująć miłych zaskoczeń. 142
  • Wprost z sieci 28 gru 2008, 22:00 146
  • Nowości 2008 28 gru 2008, 22:00 NASA MMONASA pracuje nad edukacyjną grą sieciową MMO (Massively Multiplayer Online). Ma ona umożliwić graczom wcielanie się w kosmonautów i naukowców agencji. Podejmowane przez nich wyzwania będą odpowiadały tym, które spotykają w... 146
  • Blogbox 28 gru 2008, 22:00 Piłka jest okrutna Droga, jaką przeszedł Artur Boruc w ciągu ostatniego pół roku, jest niebywała. Pół roku temu był bogiem. Jedynym, który nie zawiódł w Austrii. Bohaterem meczów z Austrią i Chorwacją. Bohaterem Wembley. Bohaterem... 146
  • Człowiek w sieci 28 gru 2008, 22:00 Kaznowski królem Internetu To on w 2008 r. miał największe „wyczucie sieci i umiejętność przekucia tego w sukces". Dominik Kaznowski, prezes firmy doradztwa internetowego Xevin Consulting, został Człowiekiem Roku Polskiego... 146
  • Interankieta 28 gru 2008, 22:00 Arkadiusz Mularczyk Poseł PiS Gdzie najczęściej serfujesz? Mam kilka ulubionych witryn. Są to Wirtualna Polska, Onet, Niezalezna.pl i Dziennik.pl. Często wchodzę też na strony „Wprost". Jakich informacji ostatnio szukałeś?... 146
  • Słownik 28 gru 2008, 22:00 Pamięć podręczna (cache) – dodatkowa, szybka pamięć pośrednicząca przy przesyłaniu informacji. Może to być także miejsce na dysku komputera, gdzie przechowywane są np. oglądane strony WWW, aby w przyszłości przyspieszyć... 146
  • Szukaj z wprost... 28 gru 2008, 22:00 ...wydarzeń kulturalnych www.wik.com.plwww.serpent.pl www.nowamuzyka.pl www.80bpm.net www.stopklatka.pl www.filmweb.pl www.culture.pl www.e-teatr.pl www.nuta.pl www.artinfo.pl www.aktivist.pl www.sztukpuk.art.pl 146
  • Antysalon 28 gru 2008, 22:00 UPADKI 20081. Jarosław JakimowiczAktor przypomniał o sobie udziałem w „Big Brother VIP". Wygrał program, ale przegrał życie, bo poznał Jolantę Rutowicz. Związał się z najbardziej obciachową gwiazdką w Polsce i jeszcze dał... 148
  • Playback 28 gru 2008, 22:00 Szef Klubu Parlamentarnego Lewicy Wojciech Olejniczak i przewodniczący SLD Grzegorz Napieralski 150
  • Skibą w mur - Świat ustawiony 28 gru 2008, 22:00 W życiu trzeba się nieźle ustawić – głosi powszechnie znana mądrość życiowa. 151
  • Alfabet koalicji 28 gru 2008, 22:00 Pamiętają państwo taką wypowiedź Sławka Nowaka: „Premier nigdy nie używa samolotów rządowych do prywatnych celów. Jeśli leci po pracy do domu do Gdańska, zawsze korzysta z połączeń rejsowych". No to życie dopisało do... 152
  • Alfabet opozycji 28 gru 2008, 22:00 Oj, poważna sprawa. Dowiedzieliśmy się, że iskrzy na linii Polska XXI – środowisko Marka Jurka. Przypomnijmy, Polska XXI to grupa naiwniaków wierzących w charyzmę niejakiego Dutkiewicza z Wrocławia (sorry, wciąż mamy problem z... 152
  • Koziołek Obama 28 gru 2008, 22:00 Nie głosowałam na Baracka Obamę. Niemal wszystko, co sobą reprezentował, kłóciło się z moimi przekonaniami. Wychował się w środowisku bardzo radykalnej lewicy. Lgnęli do niego zawsze ludzie krytykujący amerykańską demokrację, przekonani, że nadchodzi czy też już nadszedł jej... 154

ZKDP - Nakład kontrolowany