Doda w sosie bizantyjskim

Doda w sosie bizantyjskim

Dwumetrowy facet z rozjaśnioną brodą na szpilkach? Żona zbrodniarza wojennego? Dwie czternastoletnie lesbijki? Pięćdziesięcioletnia diva z mężem młodszym o połowę? Wokalista z doprawionym monstrualnym biustem? To nie są bohaterowie komedii science fiction. To gwiazdy masowej wyobraźni za naszą wschodnią i południową granicą.
Jeżeli komuś się wydaje, że w 2008 r. polska kultura pop przekroczyła wszelkie granice obciachu, budząc nieustannie poczucie zażenowania i niesmaku, warto, by spojrzał na wschód Europy. Okaże się, że Michał Wiśniewski nie jest największym dziwakiem i ekshibicjonistą na świecie. Wielkie gwiazdy naszych sąsiadów są jeszcze bardziej kuriozalne. Na potężnym terytorialnie i coraz silniejszym finansowo rynku muzycznym pozostałym po rozpadzie Związku Radzieckiego rekordy popularności biją artyści, przy których nasze rodzime gwiazdy pokroju Dody czy Bajmu to cisi amatorzy.Czołowi celebryci ze Wschodu taplanie się w gęstych sosach tandety i łamanie wszelkich norm estetycznych uczynili sztuką samą w sobie. I prześcigają się w tym z rozmachem, premedytacją i pomysłowością. Nie sposób odbierać ich wyczynów bez zażenowania. Ale pojawia się też dreszcz ciekawości. Przy swojej groteskowej oprawie artyści ci bywają bowiem interesujący i muzycznie oryginalni. Trafiają się wśród nich też nieźli wokaliści.
Moda na ekscentryzm w kulturze pop w krajach na wschód i południe od Polski nie jest przypadkowa. Ich korzeni należy szukać w bizantyjskiej i azjatyckiej tradycji sztuki, epatującej nieskrępowanym przepychem i monumentalnością. Wiele krajów Europy Środkowej i Wschodniej przez setki lat znajdowało się pod turecką okupacją, a pod estetycznym wpływem prawosławia znajdują się od momentu przyjęcia chrześcijaństwa. Porównanie popa z muzyką pop może się wydawać nieco na wyrost, ale tamtejsi artyści chętnie się powołują na cerkiewne inspiracje – wystawną liturgię z popem w roli celebransa. Takie wrażenia zapadają im ponoć w pamięć od dzieciństwa.

Równie chętnie powołują się na inspiracje ludowe. Trudno nam to zrozumieć, bo chyba żaden polski artysta rockowy czy popowy nie powie, że wychował się na „Zielonym mosteczku" zespołu Mazowsze. Tymczasem tam rodzima tradycja gminna jest pierwszym muzycznym językiem, jaki człowiek poznaje. Nic więc dziwnego, że tyle w tej sztuce elementów ludowych i instrumentów.

W krajach o silnej kulturze plebejskiej nie ma tak wyraźnego rozróżnienia na muzykę rozrywkową, ludową, religijną, patriotyczną czy narodową. W Polsce „w ciemną noc stanu wojennego" nikt na scenie rockowej, nawet w antysystemowym Jarocinie, nie wykonywał pieśni patriotycznych. Tymczasem w repertuarze wielu zespołów ukraińskich, rosyjskich czy serbskich znajdują się utwory żywcem wzięte z czasów Wielkiej Wojny Ojczyźnianej i starsze. Pochodzenia ludowego jest zresztą estetyka – na bogato i z przesadą. Zupełnie jak w cyrku. Wszystko musi błyszczeć, świecić, olśniewać. Tak, by nikt nie miał wątpliwości, że oto obcuje z wielkim artystą, który odniósł gigantyczny sukces.
Jako że muzyka Azisa, Kirkorowa czy Serdiuczki ma proweniencje ludowe, tradycyjne, nie zawiera najważniejszego elementu muzyki pop, a więc buntu i niezgody na zastaną rzeczywistość. To sztuka pozbawiona imperatywu do zmieniania świata. Pomimo ekscentryzmu i ekstrawagancji artyści Bloku Wschodniego okazują się zaskakująco konserwatywni. Podobieństwo do gwiazd zachodniego rocka jest tylko rodzajem powierzchownej fascynacji. W duchu ta muzyka jest zupełnie inna. Wielkich tradycji sprzeciwu nie było w tym popie nigdy. On miał bawić, pocieszać i krzepić serca, zwłaszcza gdy rozpadał się poprzedni system. To, co dla Polaków było oczekiwanym zwycięstwem, dla wielu ludzi z byłego ZSRR oznaczało życiową zapaść i upokorzenie. Budziło lęk przed przyszłością. Tym bardziej zdumiewa jedna cecha, która u gwiazd ze Wschodu jest bardzo widoczna: swoboda seksualna, która nawet na wyzwolonym i zdemoralizowanym Zachodzie robi wrażenie. W zachodniej kulturze pop coś tam się sugeruje, igra z konwencjami. Jednak nakrycie na gejowskim stosunku w toalecie wielkiego George’a Michaela złamało mu karierę. Tymczasem Rosjanom nastoletni żeński duet Tatu postawił sprawę swego homoseksualizmu niezwykle otwarcie. I odniósł sukces. Nawet jeśli ten związek to nie była prawda.
Zachód również pielęgnuje dziwaków. Ale ekscentryzmy typu długie włosy, dredy, tatuaże, piercing, moda hipisowska, punkowa, grunge’owa czy ostatnio emo mocno się już zbanalizowały. Z estrad trafiły na ulice czy do kolekcji topowych projektantów. Szczytem obciachu, zdawałoby się nie do zdobycia, od ponad 30 lat pozostaje sceniczny kostium z pelerynką z późnych lat Elvisa Presleya (który, będąc już spoconym spaślakiem, ciągle uważał, że wygląda w niej sexy). David Bowie, który na początku lat 70. mianował siebie ponadpłciowym kosmitą, teraz nikogo by już nie zszokował, bo przecież to było wyłącznie przebranie, rodzaj gry z publicznością.
W dziedzinie kreacji własnego wizerunku nikt nie postępował z taką premedytacją jak rockowy zespół Kiss. Reszta to byli epigoni. Ale dziś wystarczy zwrócić głowę na Wschód, by się przekonać, że przy tamtejszych topowych gwiazdach groteskowy fiński zespół Lordi, Max Raabe czy Dustin The Turkey (czyli Dustin Indyk) to jednorazowe dowcipy. Konia z rzędem natomiast temu, kto dzisiaj wyjdzie na ulice Warszawy ubrany jak bułgarski bóg (bogini?) estrady – Azis.

 
Wierka Serdiuczka
– naprawdę nazywa się Andrij Mychajłowycz Danyłko, ma 35 lat i od kilku lat jest ukochaną plebejską gwiazdą Ukrainy. Danyłko stworzył postać Wierki na potrzeby występów kabaretowych (coś jak ukraińska Genowefa Pigwa). Potem zaczął tworzyć dla niej piosenki. To roześmiana, roztańczona, karykaturalnie ubrana baba z monstrualnym biustem, która namawia do nieskrępowanego picia, tańca i zabawy. „Nie zginęła Ukraina, jeśli my się tak bawimy!" – śpiewa w jednym z refrenów. Danyłka ma cienki, mysi głos, ale nadrabia to sceniczną charyzmą. Porywa do opętańczego, ekstatycznego tańca w stylu tradycyjnych ukraińskich kołomyjek, jeszcze bardziej szalonych niż „Kałasznikow” Bregovicia. Dwa lata temu omal nie wygrał Eurowizji. Jest bardzo popularny w Rosji. W 2005 r. fenomen Wierki próbował przeszczepić na polski grunt Michał Wiśniewski. Przebrał się za babę, stworzył analogiczną postać Reni Pączkowskiej i nagrał płytę z repertuarem Wierki, a nawet z jej udziałem. Eksperyment skończył się jednak klęską.

Azis (naprawdę Wasil Trojanow Bojanow)
– ma 30 lat, jest największą gwiazdą pop w Bułgarii. Wykonuje odmianę muzyki czalga, wywodzącej się wprost z bułgarskiej tradycji ludowej. Słuchają go ludzie w wieku od lat pięciu do 105. Dla naszego ucha twórczość Azisa brzmi egzotycznie, trochę jak muzyka turecka. Jest rytmiczna, porywająca, wręcz ekstatyczna. Przy tym dobrze zagrana i zaśpiewana. Nieznośnie czułostkowa. Azis śpiewa tak, jakby jęczał z miłości i miał zaraz umrzeć. Nie o muzykę jednak tu chodzi. Azis jest najbardziej spektakularnym i wymyślonym pomieszaniem cech żeńskich i męskich. Jak twierdzi, taki właśnie jest na co dzień. Zawsze na wysokich szpilkach. Jego wideoklipy ociekają wprost homoerotyzmem. Pełno w nich niedwuznacznych scen i półnagich mężczyzn. Chociaż oficjalnie wziął ślub ze swoim partnerem, nigdy jasno nie określił się seksualnie. Jako taki jest akceptowany, a nawet uwielbiany w ortodoksyjnej Bułgarii. Jest instytucją, arbitrem elegancji, krynicą wszelkiej mądrości. W plebiscycie na „Bułgara wszech czasów" zajął drugie miejsce – za piłkarzem Christo Stoiczkowem.

Filip Kirkorow
 – ma 41 lat i też jest Bułgarem. Jako dziecko przeniósł się z rodzicami do ZSRR. Legenda głosi, że gdy miał osiem lat, oglądał transmisję z festiwalu w Słonecznym Brzegu, który wygrała Ałła Pugaczowa, i wtedy postanowił zostać jej mężem. Dostał się do jej szkoły wokalnej i nie ustawał w staraniach. W końcu dopiął swego – miał ją jako piąty. Od kiedy wielka caryca pop zajęła się jego karierą, gwiazda Kirkorowa rozbłysła na popowym firmamencie. Pomogły mu w tym talent wokalny, orientalna uroda i charyzma sceniczna. Wkrótce jego sława przyćmiła chwałę Ałły, przez co zresztą musieli się rozstać. Kirkorow wykonuje dość prostą odmianę discorusso (coś jak słynne „Biełyje rozy"). Mocno stylizuje się na hermafrodytę, na wzór Michaela Jacksona. Siłą jego kariery są monumentalne koncerty pełne scenicznego przepychu, zmian kostiumów, scenografii, baletów, świateł, sztucznych palm, neonów i... męskich striptizów. Jest bajecznie bogaty i popularny. I w zasadzie nie ma się już o co starać. Nie udała mu się tylko zagraniczna kariera. Na Eurowizji zajął dopiero 17. miejsce. Występował gościnnie w moskiewskiej wersji musicalu „Metro”.

Ceca
– obecnie 35-letnia, od 15 lat jest nie tylko najpopularniejszą gwiazdą pop w Serbii, ale też chodzącym symbolem narodowego męczeństwa. Początek jej kariery przypada na pierwsze lata wojny na Bałkanach. Ceca stała się gwiazdą turbofolku, elektronicznej wersji muzyki ludowej, opatrzonej wówczas silnie nacjonalistycznym tekstem. Śpiewała o krzywdach i ranach ojczyzny, piętnowała zdrady wrogów i sławiła męstwo serbskiego żołnierza. Wkrótce słowo pieśni ciałem się stało i piękna 22-letnia Ceca została żoną Željko Ražnatovicia, słynnego pułkownika Arkana, nacjonalisty i zbrodniarza wojennego, dysponującego w Chorwacji i Bośni prywatną armią. Kiedy w roku 2000 Arkan został zamordowany w mafijnych porachunkach, Ceca stała się najsłynniejszą wdową i prawdziwą matką Serbką, a nad jej losem płakała cała ojczyzna. Dziś jej popularność przekracza granice przyzwoitości. Na koncercie potrafi zgromadzić i rozpalić stutysięczny tłum. Śpiewa zaś naprawdę fenomenalnie, o czym może świadczyć bodaj najlepsza w karierze płyta „Gore od ljubavi" z 2004 r.

Ałła Pugaczowa
 – obok mumii Lenina na placu Czerwonym jest najbardziej żywym przykładem potęgi Związku Radzieckiego. Bo Kraj Rad rozpadł się 18 lat temu, ale nie dla Ałły. 60-letnia caryca do dziś podróżuje swoim odrzutowcem do najdalszych zakątków dawnego imperium z koncertami. Jest największą gwiazdą w historii rosyjskiej popkultury i jedną z najbogatszych obywatelek kraju. Ale trzeba przyznać, że solidnie sobie na to zasłużyła, umiejętnie kierując karierą i życiem osobistym (pięć intratnych małżeństw). Świetnie się sprywatyzowała, firmuje własne serie kosmetyków, ubrań i butów. Ma własne programy w telewizji. Jej kariera do pewnego momentu toczyła się na naszych oczach. W 1978 r., trzy lata po przełomowym w jej karierze zwycięstwie w Słonecznym Brzegu, wygrała o wiele bardziej prestiżowy festiwal w Sopocie. Władze RWPG chciały wówczas stworzyć coś na kształt alternatywnego wobec zachodniego, socjalistycznego show-biznesu z takimi gwiazdami, jak Karel Gott, Jiři Korn, Helena Vondráčková, Maryla Rodowicz, ale z Ałłą na szczycie. Polacy zwróceni już wówczas mocno za Zachód przyjęli ten żałosny pomysł jako kolejną uzurpację. Co ciekawe, Pugaczowa dziś wygląda lepiej niż 30 lat temu w Sopocie.

Vitas
 – od ośmiu lat jest bodaj najpopularniejszym wykonawcą w Rosji. Niewiele jednak o nim wiadomo. Życie jego konkurentów jest o wiele bardziej jawne i pełne skandali, niż naszym „pudelkowcom" się śniło. Vitas zaś konsekwentnie unika mediów. Wiadomo, że urodził się 30 lat temu na Łotwie jako Witalij Władasowicz Graczew. W 1989 r. odkrył go w teatrze w Odessie producent muzyczny Siergiej Pudowkin, oczarowany jego zjawiskową, pięciooktawową skalą głosu. Sprawa staje się mniej tajemnicza, jeśli wierzyć plotce, że nie był to teatr, tylko kabaret dla gejów (krymski kurort słynie jako postradzieckie San Francisco), a Vitas występował tam jako drag queen. Dalej wszystko poszło gładko. Już pierwszy przebój „Opera #2” uczynił zeń megagwiazdę. Zwrotka piosenki zaczyna się łagodnie i pogodnie, a w refrenie przechodzi do wysokiego, dramatycznego glissanda, jakie znamy tylko z opisów śpiewu Farinellego. Od 2001 r. płyty Vitasa osiągały najwyższe nakłady w Rosji. Niezwykła skrytość nie tylko nie przeszkadza w karierze, ale pomaga tworzyć wokół jego osoby aurę tajemniczego, hermafrodytycznego popowego anioła.



Okładka tygodnika WPROST: 3/2009
Więcej możesz przeczytać w 3/2009 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 5
  • Mila IP
    Jesli według pana Leszczynskiego zwrotka \"Opera#2\" jest \"pogodna\" to chyba nie zadał on sobie trudu aby przetłumaczyc tekst piosenki. Jeśli sie o czyms pisze wypadałoby najpierw zapoznac sie z tematem.
    • Lena IP
      Jestem bardzo ciekawa ile piosenek wykonywanych przez wymienionych w tekscie artystow zna pan Leszczynski, a rewelacje na temat Vitasa sa poprostu zenujące i jak dla mnie są obrazą jego talentu, a talent to on ma - czy sie to komus podoba czy nie:)
      • Slava IP
        Drogi Panie Leszczynski
        Porównywanie artystów zza wszchodniej granicy do naszych rodzimych gwiazd typu Doda czy Michał Wisniewski??? Pan raczy zartowac. Zasadnicza róznica jest taka ze Danilko, Kirkorow czy Vitas POTRAFIA spiewac mało tego robia to znakomicie. Czego niestety o Dodzi powiedziec sie nie da, a najlepiej swiadcza koncerty live. A co do ubioru i stroju kwestia gustu. Niech Pan nie zapomina ze krytykowana Vierka wywodzi sie z KABARETU gdzie jest miejsce na kostium i makijaz nawet przesadny. A co do Vitasa moze i repertuar nie zawsze ma trafiony ale za to jaki głos tego nasze najbardziej skandaliczne gwiazdki niestety nie maja.... a szkoda
        • Monika IP
          Gusta są różne i jak wielu sądzi na ten temat się nie dyskutuje, jednakże mnie osobiście znudziły się te wszystkie gwiazdki zachodu których barwy głosu już nie jestem w stanie odróżnić (czy one mają tego samego nauczyciela śpiewu?) Czasami warto posłuchać czegoś zupełnie nowego. A zachód mhm Robert powinienieś to wiedzięć najlepiej, wielka przereklamowana szmira do zobaczenia w Londynie (Ahir)
          • Bulgarski Dymacz Polek ze Słonecznego Brzegu IP
            \"o wiele bardziej prestiżowy\" festiwal w Sopocie hahahaha.Chciałbyś... Kurica ne ptica, Polsza nie zagranica!!!

            Spis treści tygodnika Wprost nr 3/2009 (1358)

            • Wprost od czytelników 11 sty 2009, 22:00 Jacy jesteśmyRedakcja „Wprost" podjęła szlachetny zamysł krzepienia naszych skołatanych serc, obalając dziesięć krzywdzących nas mitów („Jacy jesteśmy", nr 49). Czytając błyskotliwe, aforystyczne wręcz zabiegi... 4
            • Na stronie - Strasznie jak w niebie 11 sty 2009, 22:00 Gdyby nie te nieroby, złodzieje, nieudacznicy itp., wszystko byłoby takie piękne. Dlaczego tak często dajemy się wpuszczać w jałowe dywagacje o idealnym świecie (polityki, mediów, firm), w którym karty powinni rozdawać zupełnie inni ludzie niż ci, którzy akurat je rozdają? 5
            • Kiedy zabraknie nam gazu 11 sty 2009, 22:00 Połowę potrzebnego w Polsce gazu trzeba było czerpać ze źródeł krajowych i zapasów. Tak było w kulminacyjnym dniu kryzysu – 7 stycznia. Gdyby mrozy nie zelżały, a rosyjsko-ukraiński konflikt przeciągnął się na kilka tygodni, nasze zapasy gazu (mniej więcej 1,2 mld m3)... 6
            • Rosja bez gazu 11 sty 2009, 22:00 Największym zagrożeniem dla Polski nie jest imperialna polityka Kremla, wykorzystująca surowce energetyczne, lecz sowiecki, niewydolny model rosyjskiej gospodarki. Niedługo Rosja może odciąć nam dostawy gazu i ropy dlatego, że po prostu nie będzie miała czego dostarczyć. 12
            • Skaner 11 sty 2009, 22:00 14
            • Szmajdziński przejmie SLD? 11 sty 2009, 22:00 Wbrew nadziejom szefa SLD Grzegorza Napieralskiego posiedzenie zarządu partii nie zakończyło jego konfliktu z kierowanym przez Wojciecha Olejniczaka klubem parlamentarnym Lewica. Co najmniej do najbliższej konwencji w partii będzie się toczyć walka o władzę, którą może wygrać... 14
            • Ostatni żart o prezydencie 11 sty 2009, 22:00 Prezydent USA George W. Bush jeszcze przed opuszczeniem Białego Domu będzie mógł obejrzeć najnowszy film o sobie. Jest to bollywoodzki musical „Nadchodzi prezydent". Kanwą filmu jest wizyta Busha w Indiach, która odbyła się w... 14
            • Platforma na kryzys 11 sty 2009, 22:00 Jeśli prezes PiS Jarosław Kaczyński oprze nową strategię swojej partii na sprawach gospodarczych i wytykaniu PO nieudolności w radzeniu sobie z kryzysem, to na głosy przedsiębiorców i menedżerów raczej nie ma co liczyć. Większość z... 15
            • Wyścig za miliardy 11 sty 2009, 22:00 Rekordowe 4,1 mld USD kosztowały ubiegłoroczne wybory prezydenckie i do Kongresu w USA – wynika z wyliczeń Federalnej Komisji Wyborczej. Kandydaci na prezydenta wydali na kampanie 1,6 mld USD, kandydaci do Izby Reprezentantów – 924... 15
            • Wojna ściśle tajna 11 sty 2009, 22:00 CBA wyjaśnia, czy w ABW zgodnie z prawem gospodarowała mieszkaniami służbowymi – dowiedział się „Wprost".Sprawa ma dotyczyć przynajmniej trzech, wcześniej wyremontowanych mieszkań, które przejęli na własność wysocy... 15
            • Dossier 11 sty 2009, 22:00 „Albo będziemy teraz walczyć z kryzysem i zmniejszać tempo recesji, albo kilka następnych lat będzie dramatycznych"Barack Obama do reporterów po spotkaniu z ekonomicznymi doradcami„Pod naszym rynkiem zawaliła... 16
            • Pytania niepolityczne - Gram do kiełbasek 11 sty 2009, 22:00 Rozmowa z Jarosławem Sellinem, posłem koła poselskiego Polska XXI, byłym gitarzystą zespołu rockowego Po Co?. 16
            • Czy ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym wymaga zmiany? 11 sty 2009, 22:00 Konfrontacje 17
            • Wykrywacz kłamstw 11 sty 2009, 22:00 „I w tym konkursie, i w innych liczą się kompetencje". „Osoby [na kierownicze stanowiska w instytucjach związanych z MON] wyłaniane są w otwartych procedurach konkursowych" – powiedział Bogdan Klich w wywiadzie... 17
            • Barometr 11 sty 2009, 22:00 Polska neutralnośćStany Zjednoczone bez zastrzeżeń poparły izraelską interwencję w Strefie Gazy. Ofensywę potępiły Francja i Hiszpania.W imieniu Unii Europejskiej stanowisko takie jak USA początkowo wyraziły Czechy. Ostatecznie jednak... 18
            • Plus ujemny - Powtórka z playbacku 11 sty 2009, 22:00 Kto to powiedział? „Unia Europejska to tylko klub finansowy. Klub powstały z woli odwiecznych panów tego kontynentu – Francji i Niemiec. To kłamstwo mające wesprzeć pieprzone euro i antyamerykanizm, nienawiść wobec Zachodu. To pretekst, aby wypłacać oburzające... 19
            • Wydarzenia - Polska 11 sty 2009, 22:00 Polska odczuła skutki ograniczenia przez Rosję przesyłu gazu. Dostawy przez Białoruś spadły od 7 stycznia o 16 proc., a przez Ukrainę zostały całkowicie wstrzymane. Mimo zwiększenia poboru gazu z magazynów zmniejszono dostawy do kilku... 20
            • Wydarzenia – Świat 11 sty 2009, 22:00 Przez dziewięć dni południowa Europa była pozbawiona rosyjskiego gazu. Brak zgody Ukrainy na podniesienie ceny za 1000 metrów sześciennych gazu do 250 USD spowodował wstrzymanie przez Gazprom od 1 stycznia 2009 r. dostaw dla Ukrainy.Po... 22
            • Przegląd prasy zagranicznej 11 sty 2009, 22:00 WOJNA GAZOWASkrajna opcjaUE z opóźnieniem uświadamia sobie, że rosyjsko-ukraiński konflikt gazowy jest czymś więcej niż dwustronnym problemem Moskwy i Kijowa. UE ociągała się z reakcją, by uniknąć irytacji Moskwy, która chce mieć... 24
            • Puls gospodarki 11 sty 2009, 22:00 26
            • Pierwsze euro za płoty 11 sty 2009, 22:00 Polscy turyści świętujący sylwestra na Słowacji byli jednymi z pierwszych osób narzekających na wprowadzenie euro w tym kraju. Przeliczanie przez sprzedawców koron na euro znacznie wydłużyło kolejki w sklepach. Wzrosły też... 26
            • SMS 11 sty 2009, 22:00 250 tys.Polaków odeszło w 2008 r. na emeryturę, z czego 80 proc. na emeryturę wcześniejszą. W Polsce pracuje tylko 29 proc. osób w wieku 55-64 lat. To najniższy odsetek w UE.Urząd Regulacji Energetyki zatwierdził podwyżki cen energii... 26
            • Dwudziestolecie przełomu 11 sty 2009, 22:00 20 lat minęło 29 grudnia 2008 r. od uchwalenia przywracającej w Polsce wolny rynek ustawy o działalności gospodarczej, czyli tzw. ustawy Wilczka (Mieczysław Wilczek, minister przemysłu w rządzie Rakowskiego). – Dzięki niej powstało... 26
            • Jak Allah przykazał 11 sty 2009, 22:00 We Francji powstają banki funkcjonujące według prawa koranicznego (przestrzagające m.in. zakazu spekulacji i lichwy). Francuska minister finansów Christine Lagarde ma nadzieję, że Paryż stanie się europejską stolicą islamskich banków.... 26
            • Cytat 11 sty 2009, 22:00 „Jeśli Polsce się uda osiągnąć 2-3 proc. wzrostu PKB w 2009 r., to będziemy w absolutnej czołówce światowej"prof. Leszek Balcerowicz, były minister finansów oraz prezes NBP 26
            • Nieświadomy wybór 11 sty 2009, 22:00 Badania zachowań konsumentów to strata pieniędzy. Tak twierdzi Gerald Zaltman, doktor socjologii z Harvard Business School. Według niego, zachowania konsumentów są irracjonalne i niepodatne na większość używanych przez specjalistów od... 26
            • Przecena miliarderów 11 sty 2009, 22:00 Anil AmbaniMajątek szefa hinduskiego giganta medialno-finansowego ADAG stopniał z 42 mld USD do 12 mld USDOleg DieripaskaFortuna rosyjskiego oligarchy, kontrolującego m.in. największego producenta aluminium na świecie Rusal, zmalała z 28 mld... 26
            • Zapytaj wprost - Kazimierz Marcinkiewicz 11 sty 2009, 22:00 Na 10 pytań czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Kazimierz Marcinkiewicz. Premier rządu współtworzonego przez PiS, Samoobronę i LPR. Przez kilka miesięcy pełnił obowiązki prezydenta Warszawy. Był dyrektorem w Europejskim Banku Odbudowy i Rozwoju w... 28
            • Bieda emerytury 11 sty 2009, 22:00 70 zł miesięcznie – tyle w przybliżeniu będą wynosić pierwsze emerytury, których wypłacanie rozpoczną w 2009 r. otwarte fundusze emerytalne. Otrzyma je około 2600 kobiet urodzonych w 1949 r. Wszystko wskazuje na to, że na przeprowadzonej 10 lat temu reformie systemu... 30
            • Władcy świata 11 sty 2009, 22:00 Dla zwolenników spiskowej teorii dziejów jest kolejną organizacją dążącą do wprowadzenia „rządu światowego”. Dla innych – zwyczajną organizacją lobbingową. W USA znów jest o niej głośno, bo wybory prezydenckie wygrał popierany przez nią Barack Obama. Czym... 32
            • Imprezowicze z Wiejskiej 11 sty 2009, 22:00 Dlaczego jeden z polskich ministrów zabiera zagranicznych gości do warszawskich klubów go-go? Kogo politycy mają na myśli, śpiewając „nie poradzisz nic, bracie mój, gdy na tronie siedzi ch...”? Który polityk platformy krzyczy „Balcerowicz musi odejść!”,... 36
            • Wycinanie ideowców 11 sty 2009, 22:00 Masz wyraziste poglądy i chciałbyś je realizować w praktyce? Jesteś przekonany, że państwo powinno być zbudowane na w miarę spójnym systemie wartości, nawet jeśli nie podziela ich większość obywateli? Nie angażuj się w politykę! W polityce nie ma miejsca dla ideowców, którzy... 40
            • Ryba po polsku - Trzej dyszkanci 11 sty 2009, 22:00 Jeszcze nawet nie ma przednówka, a już się zaczęło. A co to będzie później, wraz z wiosną? Nowe ugrupowania polityczne będą wschodzić jak ozimina. Od Bugu po Odrę i od Bałtyku do Tatr kraj pokryje się świeżym runem nowatorskiej myśli politycznej, zakwitnie ideowo i wysypie się... 42
            • O ile spadną ceny mieszkań 11 sty 2009, 22:00 Ceny mieszkań się ustabilizowały, a niedługo znów będą rosnąć – przekonują deweloperzy. Pracownicy biur nieruchomości namawiają, by kupować i nie łudzić się obniżkami cen w przyszłości. Doradcy finansowi, zainteresowani sprzedaniem kredytów hipotecznych, zapewniają, że... 46
            • Postać tygodnia - Juliusz Machulski 11 sty 2009, 22:00 To nie on dostaje nominacje do Oscarów, nie on odbiera państwowe nagrody i pozuje na narodowego mędrca. A jednak to Juliusz Machulski jest najwybitniejszym twórcą polskiego kina ostatnich trzech dekad. Autorem tak kultowych filmów, jak „Vabank”,... 56
            • Kto straci pracę 11 sty 2009, 22:00 W ciągu najbliższych dwóch lat pracę straci około 200 tys. Polaków (1,3 proc. legalnie zatrudnionych). Ale to oznacza, że skala zwolnień będzie dziesięciokrotnie mniejsza niż w latach 2001-2003, gdy światowa recesja dopadła naszą gospodarkę. Większość pracodawców wciąż... 60
            • Polskie Koleiny Państwowe 11 sty 2009, 22:00 PKP Polskie Linie Kolejowe, spółka zarządzająca kolejową infrastrukturą jest bardzo skuteczna. W likwidowaniu torów. Jest nawet skuteczniejsza niż bataliony Armii Czerwonej, które w latach 1944-1948 rozgrabiły i wywiozły z Polski do Związku Sowieckiego kilka tysięcy kilometrów... 64
            • Pakiet Obamy 11 sty 2009, 22:00 O ile w trakcie kampanii wyborczej Baracka Obamę najczęściej przyrównywano do Johna F. Kennedy’ego, o tyle obecnie patrzy się na jego rozpoczynającą się właśnie prezydenturę przez pryzmat dokonań Franklina D. Roosevelta. Podobnie jak on będzie się musiał zmierzyć z... 66
            • Bank wszystkich banków 11 sty 2009, 22:00 To szczyt arogancji. Nie zamierzają się tłumaczyć, co zrobili z dwoma bilionami dolarów podatników – tak kongresmen Ron Paul zareagował na postępowanie zarządu Rezerwy Federalnej (Fed), amerykańskiego banku centralnego. Szef Fed Ben Bernanke odmówił ujawnienia, jakim... 68
            • Biznes w przetrwalniku 11 sty 2009, 22:00 Rok 2009 będzie dla przedsiębiorców czasem ostrej walki o kontrakty publiczne i unijne dotacje. Zamówienia od państwa czy samorządów oraz fundusze unijne to dla nich szansa przeczekania złej koniunktury w jako takiej kondycji. 72
            • Głos z Ameryki - Republikanie z Toyoty 11 sty 2009, 22:00 W grudniu senatorowie z Partii Republikańskiej zastosowali obstrukcję parlamentarną i udaremnili przyjęcie planu wsparcia amerykańskich koncernów motoryzacyjnych kwotą 14 mld USD, mimo że proponowane pożyczki stanowiły zaledwie 2 proc. kwoty zatwierdzonej wcześniej przez Senat... 73
            • Generacja Net 11 sty 2009, 22:00 Czy Internet zjada dzieciom korę mózgową? Dzisiejsza młodzież jest głupsza niż jakiekolwiek wcześniejsze pokolenie – twierdzi prof. Mark Bauerlein w książce „The Dumbest Generation”. Nie zgadza się z nim Eric Schmidt, szef Google. – To pokolenie jest... 74
            • Smak schizofrenii 11 sty 2009, 22:00 Osłabienie węchu i smaku może być jednym z pierwszych objawów schizofrenii, guza mózgu, schorzeń nerek lub wątroby. Badając węch, można ocenić ryzyko rozwoju tych chorób. Niestety, takie badanie jest dostępne tylko w kilku klinikach laryngologicznych i neurologicznych. 77
            • Wędrujące zastawki 11 sty 2009, 22:00 Aby wymienić zastawkę serca, nie trzeba rozcinać klatki piersiowej chorego. Zastawkę aortalną lub płucną można wprowadzić przez naczynia krwionośne w pachwinie. Takie zabiegi są duże bezpieczniejsze, więc są szansą dla osób, u których przeprowadzenie wielogodzinnej operacji z... 78
            • Macho w spódnicy 11 sty 2009, 22:00 Po rozwodzie z Guyem Ritchiem Madonna rzuciła się w ramiona 21-letniego modela Jesusa Luza. Była od niego starsza o 29 lat. W ten sposób pobiła rekord Demi Moore, która po rozwodzie z Bruce’em Willisem wyszła za młodszego o 16 lat Ashtona Kutchera. – Wybierając... 80
            • Dziecięce choroby dorosłych 11 sty 2009, 22:00 Krztusiec, ospa, świnka, różyczka i odra nie są już chorobami wyłącznie wieku dziecięcego. Coraz częściej atakują dorosłych. Szczyt zachorowań na nie przypada późną zimą i wczesną wiosną. 82
            • Kto cię tego nauczył 11 sty 2009, 22:00 Mężowie często skarżą się w gabinetach seksuologów na monotonię w sypialni, a wtedy żony odpowiadają, że od dawna chcą skorzystać z gadżetów i wypróbować nowe pozycje. Nieszczęściem takich związków jest brak dialogu. 83
            • Z Afryki na księżyc 11 sty 2009, 22:00 Nie jest prawdą, że przez pierwszych 150 tys. lat istnienia Homo sapiens nie był tytanem intelektu. Z najnowszych badań wynika, że pradawni emigranci z Afryki nie różnili się od nas znacznie pod względem rozwoju zdolności poznawczych. 84
            • Kosmiczny Internet 11 sty 2009, 22:00 Globalna sieć rozrasta się poza granice Ziemi. NASA nawiązała łączność z odległą od naszej planety o 32 mln km sondą Epoxi. Transmisja danych odbywała się w sposób podobny do tego, w jaki działa sieć www. To pierwszy krok do stworzenia międzyplanetarnego Internetu. 88
            • Kino w kieszeni 11 sty 2009, 22:00 Już niedługo komórka bez projektora filmowego będzie passé. Wyścig rozpoczęła firma 3M, która pierwsza zademonstrowała projektor o rozmiarach i wadze paczki papierosów. A niedawno dla Samsunga skonstruowała projektor wielkości kciuka. 89
            • Know-how 11 sty 2009, 22:00   90
            • Cud przeszczepów 11 sty 2009, 22:00 Kto pierwszy w Polsce przeszczepił serce? Prof. Zbigniew Religa przeprowadził taką operację w 1985 r. Rolnik, który otrzymał nowe serce, zmarł po kilku dniach od transplantacji. Niewiele osób wie jednak o tym, że już w 1969 r. serce... 90
            • Czip seksu 11 sty 2009, 22:00 Naukowcy z Oxford University pracują nad stworzeniem wszczepianego do mózgu implantu wywołującego uczucie przyjemności, na przykład takiej jak ta doświadczana w trakcie seksu. Urządzenie ma być stosowane u osób cierpiących na... 90
            • Grypa z zimna 11 sty 2009, 22:00  Dotychczas sądzono, że grypa i wirusy atakujące górne drogi oddechowe przysparzają problemów głównie zimą, bo nasz układ odpornościowy jest o tej porze roku mniej aktywny. Jest inaczej. Niskie temperatury i mała wilgotność... 90
            • Mimika w genach 11 sty 2009, 22:00 Mimika jest zapisana w genach, więc wyraz twarzy wyrażający emocje jest podobny u wszystkich ludzi, niezależnie od płci czy kultury. Udowodniono to, fotografując twarze niewidomych sportowców tuż po zawodach i podczas ceremonii wręczania... 90
            • Czlowiek i gadżet 11 sty 2009, 22:00 Oczy laptopa W 2008 r. firmy komputerowe zarobiły na sprzedaży kamer internetowych 2,8 mld USD. W 2013 r. wartość sprzedaży tych urządzeń ma być ponaddwukrotnie wyższa. Do prowadzenia wideokonferencji, nagrywania zdjęć wysokiej jakości... 91
            • Dyskretny urok Hamasu 11 sty 2009, 22:00 Iran za pośrednictwem jednej z ambasad skandynawskich w Tel Awiwie ostrzegał Izrael przed wprowadzeniem sił lądowych do Strefy Gazy. Teheran jest zaniepokojony tym, co się dzieje w najdalej wysuniętym przyczółku islamskiej rewolucji. Hamas, nieślubne dziecko rewolucji, dostaje... 92
            • Dryf Kijowa 11 sty 2009, 22:00 Krótką listę ubiegłorocznych sukcesów Ukraina może zawrzeć w dwóch punktach: 7-procentowy wzrost gospodarczy w pierwszej połowie roku i przyjęcie do Światowej Organizacji Handlu. Dziś przeżywa jedne z najcięższych miesięcy od odzyskania niepodległości. 95
            • Eurobieda nad Dunajem 11 sty 2009, 22:00 Do Bratysławy w sylwestra zjechało z całego świata czterdzieści telewizyjnych sztabów. Kraj z pięcioma milionami mieszkańców, który za sprawą dwucyfrowego wzrostu gospodarczego zasłużył na miano „tatrzańskiego tygrysa”, z końcem 2008 r. świętował 16. rocznicę... 96
            • Nędza Gazpromu 11 sty 2009, 22:00 Nieftiejugańsk to miasto Gazpromu. Formalnie działają tam władze, jest gubernator. Faktycznie prawie wszyscy, którzy tu żyją, to pracownicy Gazpromu. Wszystkie luksusowe obiekty, takie jak basen czy hala sportowa, też są własnością koncernu. Ludzie w Nieftiejugańsku nie mówią... 98
            • Dookoła świata 11 sty 2009, 22:00   100
            • Europa i reszta - Żyd wieczny tułacz 11 sty 2009, 22:00 Po rewolucji bolszewickiej konduktor tramwaju w Leningradzie ogłaszał, jakie mija przystanki. – Ulica Gorkiego. A na to żydowski pasażer ze swego miejsca: – Dawniej Twerska. Następny przystanek – ulica Robotnicza. – Dawniej Aleksandrowska –... 100
            • Lekcja za 50 mld 11 sty 2009, 22:00 Bernard Madoff, amerykański finansista oskarżony o zdefraudowanie 50 mld USD, otrzymał ostatnio niezwykłą lekcję uczciwości. Do klubu golfowego na Florydzie, którego jest członkiem, ktoś potajemnie zwrócił statuetkę skradzioną... 100
            • Cytat tygodnia 11 sty 2009, 22:00 "Odpowiedź możecie znaleźć w Google"George Bush senior, były prezydent USA, odmawiając dziennikarzom odpowiedzi na pytanie o przyczynę porażki republikanów w wyborach prezydenckich w USA. 100
            • Okiem Brytyjczyka - Papież Radek 11 sty 2009, 22:00 Pod względem gospodarczym i wojskowym Polska jest zawodnikiem wagi ciężkiej. Niestety, pod względem politycznym – karzełkiem. Na arenie międzynarodowej powinna zajmować miejsce przy najważniejszym stole, reprezentując wszystkie byłe państwa komunistyczne, które wybrały... 101
            • Patrioci i obywatele 11 sty 2009, 22:00 Kończy się dwudziestolecie III RP, niedługo minie pięć lat, odkąd współtworzymy Unię Europejską. Ile jest w nas obywateli Rzeczypospolitej, a ile Europejczyków? Czy proporcje między tymi składnikami naszej politycznej tożsamości się zmieniają? Czy mogą się połączyć... 102
            • Kicz, łzy i kremówki 11 sty 2009, 22:00 Jakość i poziom kolejnych książek i filmów o Janie Pawle II w niczym nie przeszkadzają odbiorcom, którzy opróżniają portfele, by jeszcze raz przeżyć wzruszenia sprzed lat. Taki jest bowiem cel tworzenia większości produktów sacropopkultury. 106
            • Gwiazdy szachownicy 11 sty 2009, 22:00 Wszędzie, gdzie się pojawi, przyciąga tłumy dziennikarzy. Zabiegają o nią ekskluzywne magazyny kobiece i firmy produkujące luksusowe produkty. Pierwszą sesję zdjęciową miała w wieku 17 lat. Obecnie 24-letnia Rosjanka Aleksandra Kosteniuk nie jest aktorką ani modelką. To... 108
            • Nie jestem Kurnikową 11 sty 2009, 22:00 Rozmowa z Aleksandrą Kosteniuk, mistrzynią świata w szachach 109
            • Doda w sosie bizantyjskim 11 sty 2009, 22:00 Dwumetrowy facet z rozjaśnioną brodą na szpilkach? Żona zbrodniarza wojennego? Dwie czternastoletnie lesbijki? Pięćdziesięcioletnia diva z mężem młodszym o połowę? Wokalista z doprawionym monstrualnym biustem? To nie są bohaterowie komedii science fiction. To gwiazdy masowej... 110
            • Recenzje 11 sty 2009, 22:00   114
            • Film 11 sty 2009, 22:00 „Gomorra" reż. Matteo Garrone, Syrena FilmsPo przeczytaniu „Gomorry" można mieć wątpliwości, czy taki reportaż da się przełożyć na język filmu. Roberto Saviano wiele lat mieszkał na przedmieściach Neapolu,... 114
            • Teatr 11 sty 2009, 22:00 "Oto idzie panna młoda", reż. Grzegorz Chrapkiewicz, teatr Komedia, WarszawaFarsa to farsa. Ma być śmiesznie. Bo jak nie, to smutniej niż na „Tytusie Andronikusie". Na szczęście w teatrze Komedia ubaw jest gwarantowany.... 114
            • DVD 11 sty 2009, 22:00 Wydawnictwo po prostu wstrząsające – chodzi o DVD dokumentujące koncert jednego z najważniejszych polskich zespołów rockowych – Lao Che – na Przystanku Woodstock. Być może najważniejszego, ale też chyba najbardziej... 114
            • Książka 11 sty 2009, 22:00 Książka napisana przez Brytyjkę szczególne może zainteresować polskich czytelników. Jest to bowiem historia Polki, którą II wojna światowa skazała na długą i burzliwą tułaczkę po świecie. Tytułowa córka oficera, Marta Dolniak,... 114
            • Wprost na weekend 11 sty 2009, 22:00 Oasis Niemieckie koncerty to już jedyna szansa zobaczenia największej gwiazdy w historii brit popu. Na brytyjskie koncerty grupy pół miliona biletów sprzedano w ciągu zaledwie trzech godzin od otwarcia internetowej sprzedaży.| 16 stycznia,... 116
            • Pożegnanie z dworkiem 11 sty 2009, 22:00 Dworek z cienistym gankiem na kolumienkach obrośnięty dzikim winem jest już niemodny. Coraz częściej wybieramy proste, industrialne bryły bez żadnego ciepłego akcentu. Czy zmienił się nasz narodowy gust? 120
            • Apetyt na chłopa 11 sty 2009, 22:00 Coraz bardziej na topie jest w Polsce podkreślanie chłopskiego pochodzenia. Nie byłoby w tym nic dziwnego – chłopskość bywa źródłem dumy w Szwajcarii, Szwabii czy nawet na staroobrzędowej Rusi. Problemem jest to, że polskość dotychczas kojarzyła się ze szlacheckością. 123
            • Blondynka wszech czasów 11 sty 2009, 22:00 Dla wielu mężczyzn jest pożądanym wzorem piękna, a dla kobiet – symbolem szowinizmu. Jej imię weszło na stałe do potocznego języka jako określenie pustej, głupiej dziewczyny. Długonoga i blondwłosa Barbie obchodzi w roku 2009 pięćdziesiąte urodziny. 124
            • Bond ubiera się w Antwerpii 11 sty 2009, 22:00 Diabeł ubiera się u Prady, a Bond w Antwerpii. W ostatnim filmie znany z dobrego smaku agent 007 nosi kurtkę z kolekcji Japończyka Yohji Yamamoto. Największy sklep tego projektanta znajduje się właśnie w Antwerpii, w kompleksie ModeNatie, łączącym muzeum, instytut i wydział... 126
            • Piwo u sąsiadów 11 sty 2009, 22:00 Narciarski weekend warto spędzić tuż za polską granicą. Czesi kuszą nas konkurencyjnymi cenami, mają nowoczesne wyciągi, hotele w przyzwoitym standardzie i ciekawe menu w górskich restauracjach. No i znakomite piwo. 129
            • Zimny szwed 11 sty 2009, 22:00 Volvo XC60 jest bardziej szwedzkie niż meble Ikei. Przekonuje wygodą, praktycznością i ciekawymi rozwiązaniami technicznymi, choć wieje od niego skandynawskim chłodem. 132
            • Rakieta na szosie 11 sty 2009, 22:00 Jako chłopcy zbierali naklejki i plakaty z porsche, ferrari czy lamborghini. Marzyli, by w przyszłości usiąść za kierownicą choćby jednego z supersamochodów. Gdy dorośli, sami stworzyli konkurencję dla legendarnych producentów. Tak powstały mało znane marki, jak Pagani,... 134
            • Boks i ludzie z miasta 11 sty 2009, 22:00 Kiedy dziesięć lat temu Andrzej Gołota zakończył zwycięsko pojedynek z Timem Witherspoonem w Hali Ludowej we Wrocławiu na ring wszedł barczysty mężczyzna z pękiem czerwonych róż. To był Andrzej Kolikowski, ps. Pershing, domniemany boss gangu pruszkowskiego. 136
            • Wprost z sieci 11 sty 2009, 22:00 138
            • Więcej na Wprost.pl 11 sty 2009, 22:00 CHCESZ ZOSTAC AUTOREM OKŁADKI „WPROST"? Wejdz na www. wprost.pl/galeriaokladek i stwórz własna pierwsza strone tygodnika. Umozliwia to specjalna aplikacja. Mozna w niej wybrac i skadrowac wybrana przez siebie fotografi e. Autorzy... 138
            • Blogbox 11 sty 2009, 22:00 Czy trójkąt UE – Afryka – Chiny ma sens? Rzadko się zdarza, by Komisja Europejska zajmowała się trójstronnymi relacjami między UE i dwoma innymi państwami lub regionami. Z tym większym zainteresowaniem warto przyjrzeć się... 138
            • Człowiek w sieci 11 sty 2009, 22:00 Wikipedia uratowana Jimmy Wales, twórca Wikipedii, przywitał nowy rok sukcesem. Po jego apelu o wsparcie finansowe, opublikowanym w połowie grudnia 2008 r., do końca roku udało się zgromadzić ponad 6 mln dolarów na bieżącą... 138
            • Słowniczek 11 sty 2009, 22:00 BETA – oznacza oprogramowanie przeznaczone do testowania na zewnatrz fi rmy, która je produkuje. Dopiero przejscie takich testów pozwala na wprowadzenie na rynek programu w wersji fi nalnej, bez błedów.DIVX – nazywany fi lmowym... 138
            • Intercafe 11 sty 2009, 22:00 Intercafe – Kamil Durczok dziennikarz, szef „Faktów" TVN Gdzie najczęściej szukasz wiadomości? Najczęściej na stronie tvn24.pl. Jakich informacji ostatnio szukałeś? Ciągle czegoś szukam. Ostatnio na przykład informacji... 138
            • Szukaj z „Wprost"... 11 sty 2009, 22:00 biznesinformacji www.egospodarka.pl www.money.pl/gospodarka www.biznes-firma.pl www.przepisnabiznes.pl www.bankier.pl www.finanseosobiste.pl www.zrozumfinanse.pl http://bulletin.aarp.org www.forbes.pl www.news.com.au www.xe.com/ucc... 138
            • Antysalon 11 sty 2009, 22:00 CelebryciGwiezdny exodusPolscy celebryci grożą, że masowo wyjadą z kraju. Polska nie daje im możliwości rozwoju na miarę talentu.Ostatnio szczególnie aktywny w straszeniu emigracją jest Michał Piróg. Tancerz co kilka dni przypomina, że... 140
            • Playback 11 sty 2009, 22:00 Posłanka PiS Grażyna Gęsicka i prezes PiS Jarosław Kaczyński 142
            • Skibą w mur - Śpiewać każdy musi 11 sty 2009, 22:00 Nie ma to jak życie idealnie zaplanowane i pozbawione niespodzianek. W dzisiejszych czasach ludzie dobrze zorganizowani planują wszystko w najdrobniejszych szczegółach. Przykładem Jennifer Lopez i jej mąż Marc Anthony, którzy wzorem idealnych handlowców planujących remanent... 143
            • Alfabet koalicji 11 sty 2009, 22:00 Ciężkie musiały być święta u państwa Tusków. I Nowy Rok nielekki. Nic dziwnego, że przemęczony tym wszystkim szef rządu udał się na zasłużony urlop i nie miał głowy do problemów z gazem i kryzysem energetycznym. Ale w końcu go... 144
            • Alfabet opozycji 11 sty 2009, 22:00 Kryzys – to nowy wróg Jarosława Kaczyńskiego. No cóż, skoro nie można sobie poradzić z Tuskiem, trzeba zająć się kimś, kogo ludzie lubią jeszcze mniej od Kaczorka. Niełatwo było znaleźć takiego stwora, ale się udało.... 145
            • Nie tylko dla kobiet - Cyborgi i feromony 11 sty 2009, 22:00 Od czasu, gdy Michał Choromański napisał „Zazdrość i medycynę", uważam, że lepiej nie łączyć miłości i medycyny. Bo jeżeli jest prawdą, jak twierdzą niektórzy naukowcy, iż miłość to po prostu sprawa feromonów, a wszystkie Laury i Filony, Romea i Julie, Orfeusze i... 146

            ZKDP - Nakład kontrolowany