Inwazja rosyjskich szpiegów

Inwazja rosyjskich szpiegów

Rosjanom puściły nerwy. Gdy z Brukseli wydalono pod zarzutem szpiegostwa dwóch rosyjskich dyplomatów, w tym syna ambasadora w UE Władimira Czyżowa, odpowiedź Kremla była natychmiastowa. W Moskwie wilcze bilety otrzymali szefowa biura NATO Isabelle Franćois z Kanady oraz jej współpracownik. Choć politycy zarzekają się, że nie ma powrotu do zimnej wojny, zaufanie do Kremla legło w gruzach.
Zachód i Rosja stoją naprzeciw siebie jak w czasach rywalizacji dwóch bloków. W ocenie brukselskich kręgów wydalenie dyplomatów to czubek góry lodowej. Już w 2006 r., gdy Finlandia objęła przewodnictwo w UE, szef dyplomacji tego kraju Erkki Tuomioja ironizował, że każdy tajny dokument wspólnoty w ciągu paru godzin trafia na biurka w Nowym Jorku, Moskwie lub Tel Awiwie. W krajach Europy i za oceanem rozlegają się coraz bardziej alarmistyczne meldunki o „nowym zagrożeniu". Erich Schmidt-Eenboom, ekspert w  dziedzinie wywiadu i autor książek poświęconych tej problematyce, szef bawarskiego Instytutu Naukowego Polityki Pokojowej w Weilheim, szacuje, że w RFN działa pół tysiąca rosyjskich szpiegów. Federalny Urząd Ochrony Konstytucji w corocznych raportach odnotowuje: „Choć stosunki polityczne między RFN a Rosją od lat rozwijają się pozytywnie, aktywność rosyjskich służb nie maleje". W kuluarach Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, gdzie nikt nie dba o polityczną poprawność, mówi się o  „drastycznym wzroście" aktywności agentów przysyłanych przez rosyjskich przyjaciół ekskanclerza Gerharda Schrödera. Obecny premier Władimir Putin marzył w młodości, aby być sowieckim agentem. I został nim – w  latach 1985-1990 szpiegował w NRD, gdzie dosłużył się stopnia podpułkownika, a po powrocie z Drezna do kraju objął funkcję szefa KGB po liftingu, pod nową nazwą Federalnej Służby Bezpieczeństwa.

Powołana w  grudniu 1991 r. Służba Wywiadu Zagranicznego (SWR) zaczęła od wpadek, gdyż na fali przemian przeszło na zachodnią stronę pięciu sowieckich oficerów. Dostarczone przez nich materiały umożliwiły dekonspirację wysoko ulokowanych informatorów byłego KGB. Jedną z ostatnich głośnych akcji było aresztowanie w 2001 r. w USA Roberta Philipa Hanssena z FBI. Za jego informacje, m.in. o  podwójnych agentach amerykańskich i przeciwatomowych bunkrach rządowych, rosyjskie służby zapłaciły 1,5 mln dolarów. Wykrycie tej wtyczki w FBI kosztowało Amerykanów 6 mln dolarów. Gdy kilka lat temu wydalono ze  Stanów Zjednoczonych 50 szpiegów SWR i GRU (wywiad wojskowy), na ich miejsce szybko pojawili się następni. „Rosja wróciła do praktyki z  czasów zimnej wojny" – skwitował Joel F. Brenner, ekspert National Counterintelligence Executive sprawującej nadzór nad amerykańskim kontrwywiadem.

Odtworzenie siatki KGB nadszarpniętej przez zdrady oraz z powodu bankructwa ZSRR stało się łatwiejsze dzięki możliwości swobodnego podróżowania i nieskrępowanej działalności gospodarczej po upadku żelaznej kurtyny. Dziś służby FSB i  GRU okrzepły i na powrót dysponują armią agentów w placówkach dyplomatycznych, przedstawicielstwach wojskowych, spółkach handlowych, a  nawet wśród naukowców i dziennikarzy akredytowanych za granicą. Rząd Putina zwielokrotnił wydatki na zdobycie nowych źródeł informacji, w tym w byłych republikach ZSRR, zwłaszcza w państwach nadbałtyckich. Potwierdza to zarówno wydalenie z Litwy pięciu rosyjskich dyplomatów za  działalność szpiegowską, jak i niedawny proces agenta Hermana Simma w  Estonii, który zdążył przekazać moskiewskiej centrali ponad 2 tys. stron tajnych dokumentów NATO. Wzmożoną aktywność szpiegów Putina sygnalizują nawet takie kraje jak Holandia.

Coraz większe wyczulenie Zachodu na tajne działania Moskwy przyczynia się do wyłapywania kolejnych agentów. Półtora roku temu aresztowano w  Austrii dwóch rosyjskich szpiegów. Zwerbowany przez Rosjan do współpracy obywatel tego kraju Harald S. został zatrzymany w domu brata w Gmunden, natomiast Rosjanina Władimira W. „zdjęto" na dworcu w Salzburgu. S. był podporucznikiem odpowiedzialnym za stan techniczny eskadry stacjonującej w Linzu, W. pracował jako attaché handlowy w Wiedniu. Po odwołaniu ze  służby dyplomatycznej wrócił do Rosji i ponownie pojawił się w Austrii jako członek oficjalnej delegacji na konferencję zorganizowaną przez Europejską Agencję Kosmiczną. Superagent W. był też poszukiwany przez niemiecki wywiad. Dzięki niemu Rosjanie zdobyli m.in. plany elektroniki helikoptera bojowego Tiger (Eurocopter). Austriacki kontrwywiad wykorzystał okazję, gdy Rosjanin znalazł się w Austrii bez paszportu dyplomatycznego. Kajdanki na jego nadgarstkach wywołały ostry sprzeciw Moskwy i kryzys w bilateralnych stosunkach. Rosjanie chcieliby, aby Zachód zachowywał się jak trzy małpy, które nie  widzą, nie słyszą, a przede wszystkim nic nie mówią o nowej inwazji postsowieckich tajnych służb.

Także w tak drastycznych wypadkach jak otrucie polonem byłego agenta KGB/FSB Aleksandra Litwinienki przez kilerów przysłanych z Moskwy. Nagłaśniane są natomiast retorsje. Rok temu FSB zatrzymała dwóch pracowników brytyjsko-rosyjskiego koncernu paliwowego TNK-BP pod zarzutem zbierania informacji mających zapewnić lepszą pozycję zachodnim firmom. Sektor energetyczny jest uznawany w Rosji za branżę o  strategicznym charakterze, co w praktyce sprowadza się do utajnienia wszelkich danych. Nad aresztowanymi Ilją i Aleksandrem Zasławskimi, którzy mają paszporty amerykańskie i rosyjskie, zawisła groźba 20 lat więzienia za „zdradę ojczyzny". Na początku maja 2008 r., aby nie kompromitować FSB za absurdalną akcję, oskarżonym wymierzono… po roku więzienia w zawieszeniu.

Między Zachodem a Rosją trzeszczy dziś na całej linii. „Partnerstwo Wschodnie to żaden wielki projekt" – pokpiwa ojciec szpiega eksmitowanego z Brukseli Władimir Czyżow. W jego opinii inicjatywa wspólnoty to wydmuszka. Moskwa uświadamia Europie, że jej wpływy i  polityczne granice kończą się na Bugu.

Okładka tygodnika WPROST: 22/2009
Więcej możesz przeczytać w 22/2009 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 22/2009 (1377)

  • Poczta 24 maj 2009, 20:00 Matematyczni analfabeci Zaciekawił mnie wywiad z prof. Johnem Paulosem („Matematyczni analfabeci", nr 20), w którym podkreśla on użyteczność matematyki w życiu codziennym. Użyteczność ta, na pozór oczywista, przez wielu jest... 4
  • Na stronie - Wałęsa za kasę 24 maj 2009, 20:00 Odpieprzcie się wszyscy od Lecha Wałęsy! – można by powiedzieć, parafrazując słynne powiedzenie Adama Michnika o gen. Jaruzelskim. To zabawne, jak nagle Wałęsa stał się dobrem narodowym, o które wszyscy się troszczą. 5
  • Z ŻYCIA KOALICJI 24 maj 2009, 20:00 Oburzył się strasznie Grzegorz Schetyna na Zbigniewa Ziobrę i chce mu wytoczyć proces. Poszło o to, że Ziobro nazwał Schetynę „ciemną postacią". I tu musimy obiektywnie przyznać, że zupełnie nie miał racji. Akurat w... 6
  • Z ŻYCIA OPOZYCJI 24 maj 2009, 20:00 Prokuratorzy chcą spytać Jarosława Kaczyńskiego, czy kazał zbierać haki na Jarosława Wałęsę. Prezes PiS zapewnia, że nie kazał, a jako premier w ogóle nic nie mówił o Wałęsie juniorze. No ba – jako wierny czytelnik biografi... 7
  • Jak nie dać się złapać policji 24 maj 2009, 20:00 Najpierw kupił antyradar, potem jeszcze jammer, a teraz specjalną elektryczną roletę na tablice rejestracyjne. Marcin, 33-letni handlowiec z Warszawy, swoim fordem mondeo tygodniowo przejeżdża ponad tysiąc kilometrów. Gdyby nie bronił się przed radarami, musiałby zwinąć... 8
  • Skaner 24 maj 2009, 20:00 12
  • Strach przed angielskim 24 maj 2009, 20:00 Czy kandydaci do Parlamentu Europejskiego znają angielski? „Wprost” postanowił zaprosić na debatę po angielsku czołowych polskich polityków wybierających się do Brukseli. Większość się wykręciła. 12
  • Jakubiak na trawie 24 maj 2009, 20:00 Okładka „Wprost” zainspirowała Elżbietę Jakubiak. Posłanka PiS chce zainscenizować to, co przedstawiliśmy na okładce 18. numeru „Wprost”, gdzie wykorzystano słynny obraz Édouarda Maneta „Śniadanie na trawie”. 12
  • Puls gospodarki 24 maj 2009, 20:00 zMiliard w rozumie Firma Intel musi zapłacić ponad miliard euro kary za stosowanie praktyk monopolistycznych. To najwyższa grzywna nałożona w Europie na korporację. Dochodzenie Komisji Europejskiej w sprawie nadużyć, których dopuszczał... 18
  • Przegląd prasy zagranicznej 24 maj 2009, 20:00 BLISKOWSCHODNI IMPAS Kwadratura koła Wysiłki prezydenta Obamy, który próbuje doprowadzić do wznowienia rozmów między Izraelem a Palestyńczykami, przypominają kwadraturę koła. Amerykański prezydent nie opowiada się za żadną ze stron... 19
  • Po co nam politycy 24 maj 2009, 20:00 Polacy znów nie chcą iść na wybory – socjologowie i politycy biją na alarm. Zanim jednak ruszymy z kolejnymi słowami potępienia dla biernych rodaków, zastanówmy się, po co nam wybory, polityka, politycy? Jaki mają wpływ na nasze życie, co mogłoby się zmienić, gdyby... 20
  • Klnie jak dama 24 maj 2009, 20:00 Córki Beaty Tyszkiewicz najbardziej lubią, kiedy ich mama siedzi na kanapie i robi na drutach. Beata Tyszkiewicz z wdziękiem uzupełnia ten sielski obrazek: „Dama pije, pali, przeklina i robi na drutach”. 22
  • Zapytaj wprost - Pokażemy zagranicy 24 maj 2009, 20:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Marcin Herra, prezes spółki PL.2012 odpowiedzialnej za przygotowania do mistrzostw Europy w piłce nożnej. 24
  • Plus ujemny - Barokowy nocnik 24 maj 2009, 20:00 Kto jest matką wynalazków? Od dawna już nie jest nią potrzeba, co nie znaczy, że wynalazki zostały sierotami. Kto wymyślił samochód terenowy? Amerykanie, po to, by jeździć po polnych drogach i wertepach. Interes kręcił się kiepsko, bo najwięcej samochodów jeździ w miastach, a... 26
  • Po co nam europarlament 24 maj 2009, 20:00 Duża część europosłów to nieuki i lenie – dał do zrozumienia Jaś Gawroński, nestor włoskich europarlamentarzystów, z prawie 30-latnim stażem pracy w PE. Politycy idą do Parlamentu Europejskiego dla pieniędzy – taka opinia dominuje w Polsce przed wyborami. A jednak... 29
  • Inteligentna stopa 24 maj 2009, 20:00 „Gdybym to ja był prezesem PZPN, naszych miast byłoby sześć” – stwierdził Zbigniew Boniek 13 maja 2009 r. Powiedział to po tym, jak w Bukareszcie Michel Platini poinformował, że gospodarzami Euro 2012 będą cztery polskie miasta. Czy Platini ma takie... 37
  • Ryba po Polsku - Dżentelmeni i trąby 24 maj 2009, 20:00 Dżentelmen to, wedle naj- piękniejszej definicji, facet, który potrafi grać na trąbie, ale nie gra. Ale świat się zmienia. W ojczyźnie dżentelmenów, Wielkiej Brytanii, osoby automatycznie zaliczane do tej kategorii z racji pozycji społecznej, to znaczy posłowie do Izby Gmin, a... 39
  • Ministerstwo Głupich Budów 24 maj 2009, 20:00 Zapora budowana nieustannie od 90 lat. Albo lotnisko za 10 mln zł, z którego dziennie odlatuje dziewięciu pasażerów. A może podziemny parking za 20 mln zł z zabetonowanym wjazdem. „Genialnych” pomysłów państwo i samorządy realizują za pieniądze podatników wiele.... 40
  • Oszczędzanie czas zacząć 24 maj 2009, 20:00 W czasach kryzysu bankowcy biją się w piersi i szczerze wyznają, że przeholowali z akcjami kredytowymi. Zachęcają, aby dla równowagi finansowej teraz to klienci pożyczali im pieniądze. Oczywiście nie za darmo, lecz w formie lokat oszczędnościowych. 44
  • Głos z Ameryki - Liberalna dyskryminacja 24 maj 2009, 20:00 Po przegranej w wyborach do Kongresu i w walce o Biały Dom Partia Republikańska przechodzi kryzys. Jej przywódcy na wiecach podpytują Amerykanów, co powinni zmienić. Rada jest prosta: zerwać z ciągle obecną w Ameryce dyskryminacją. 46
  • Kobieta kobiecie wilkiem 24 maj 2009, 20:00 Jeśli jesteś mężczyzną, a twoim przełożonym jest kobieta, to masz szczęście. W znacznie gorszej sytuacji są podwładne kobiety. – Aż 40 proc. pozwów o mobbing złożonych do sądu pracy dotyczyło szykanowania kobiet przez kobiety – mówi „Wprost” Dorota... 56
  • Nie bądźmy pokorni! 24 maj 2009, 20:00 To świnka – powiedział lekarz, gdy popatrzył na opuchniętą szyję Marka Siwka, piosenkarza i autora tekstów występującego z grupą Lombard. Niestety, „świnka” okazała się chłoniakiem, groźnym nowotworem złośliwym. Lekarze podstawowej opieki często mylą... 58
  • Siła kremu 24 maj 2009, 20:00 Kobiety na co dzień stosują średnio 6-8 różnych kosmetyków, nie licząc preparatów do makijażu. Sceptycy twierdzą, że jedyny kosmetyk pielęgnacyjny, którego efekt działania naprawdę widać, to samoopalacz, a pozostałe kosmetyki to najdroższy sposób sprzedawania wody. Jaka jest... 60
  • Koniec czekolady 24 maj 2009, 20:00 Czy wkrótce zabraknie jednego z najpopularniejszych smakołyków? Tak może się stać, jeśli naukowcy nie uporają się z chorobami, które zabijają kakaowce. Genetycy próbują uzyskać bardziej odporne odmiany. Czasu jest niewiele, bo farmy, na których są uprawiane kakaowce, mają się... 62
  • Bohater z o.o. 24 maj 2009, 20:00 „Wysoki, barczysty, duża twarz i głowa, grube rysy, uczesany z przedziałkiem na gładko, wąsy lekko podkręcone do góry, twarz golona, rzucający się w oczy duży nos, mocne łuki brwi, nosi się z chłopska, chodzi w butach, bez krawata, barwa oczu ciemna, przy czytaniu nosi... 64
  • Inwazja rosyjskich szpiegów 24 maj 2009, 20:00 Rosjanom puściły nerwy. Gdy z Brukseli wydalono pod zarzutem szpiegostwa dwóch rosyjskich dyplomatów, w tym syna ambasadora w UE Władimira Czyżowa, odpowiedź Kremla była natychmiastowa. W Moskwie wilcze bilety otrzymali szefowa biura NATO Isabelle Franćois z Kanady oraz jej... 66
  • Agencja nieudaczników 24 maj 2009, 20:00 Rozmowa z Timem Weinerem, autorem książki „Dziedzictwo popiołów. Historia CIA” 68
  • Europa i reszta - Drugim być 24 maj 2009, 20:00 Historia obfituje w wiele wybitnych osobistości ze świata polityki, nauki i kultury. Chętnie powołujemy się na dawne autorytety moralne i stawiamy je jako przykład współczesnym. Dzisiejszy świat jest ubogi w ludzi obdarzonych charyzmą i gotowych interes publiczny przedłożyć... 70
  • Bajka o dobrym naziście 24 maj 2009, 20:00 Te filmy nie mogły powstać przed zjednoczeniem. Teraz wchodzą do niemieckich kin na „fali Hitlera” – ekranowej retrospektywy III Rzeszy. Nie jest to jednak jakaś przepierka historii, przeciwnie – Niemcy jawią się tu jako ofiara wojny. 80
  • Recenzje 24 maj 2009, 20:00 FilmFilm Niewiele polskich filmów wzbudziło przed premierą takie emocje. W końcu prawie każdy wie, kim jest Dorota Masłowska, i nawet jeśli nie przeczytał żadnej jej książki, zdanie na temat pisarki ma.Werdykt jest zawsze wyrazisty i... 82
  • Polska na drinku 24 maj 2009, 20:00 Już niedługo Polacy porzucą swój ulubiony alkohol, czyli piwo, na rzecz drinków. To właśnie sprzedaż gotowych koktajli, tzw. ready to drink, ma rosnąć w naszym kraju najszybciej. 84
  • Belgrad w rytmie turbofolk 24 maj 2009, 20:00 Stolica Serbii powoli zrzuca z siebie wojenne przekleństwo i próbuje wsiąść do pociągu zwanego Europa. Robi to po swojemu, w takt bałkańskiej muzyki. 86
  • Francuski numer 24 maj 2009, 20:00 Trudno uwierzyć, że ten samochód powstał nad Sekwaną. Francuzi nie mieli prawa skonstruować auta, które tak dobrze się prowadzi i jest tak solidnie wykonane jak Laguna Coupé. 88
  • Skibą w mur - W co się bawić? 24 maj 2009, 20:00 Pytanie zadane w słynnej piosence Wojciecha Młynarskiego powraca do nas co jakiś czas. Szczególnie teraz, gdy bawić się mamy wszyscy z okazji 20 lat wolnej Polski. Jedyne, co jest na razie pewne, to data tej zabawy, czyli 4 czerwca. 90

ZKDP - Nakład kontrolowany