Belgrad w rytmie turbofolk

Belgrad w rytmie turbofolk

Stolica Serbii powoli zrzuca z siebie wojenne przekleństwo i próbuje wsiąść do pociągu zwanego Europa. Robi to po swojemu, w takt bałkańskiej muzyki.
Wzdłuż Dunaju i Sawy, nad którymi położony jest Belgrad, ciągnie się rząd dziwnych pływających budynków. To tzw. splavovi – pływające kluby, w których króluje lokalna odmiana disco polo, zwana turbofolk. Połączenie muzyki dance z serbską muzyką folklorystyczną daje wybuchową mieszankę. W środku tłumy bawiących się ludzi w wieku od 14 do 60 lat. Dziewczyny w  minispódniczkach i bluzkach sięgających pępka, a faceci w białych T-shirtach od Armaniego oraz obowiązkowych czarnych okularach. Atmosfera jest gorąca. Wszyscy zachłannie korzystają z życia. Bo Belgrad w  ostatnim czasie stał się stolicą nocnej zabawy. Serbowie, których los przez ostatnie dwie dekady nie oszczędzał, chcą jak najszybciej nadrobić stracone lata. W klubie Danguba przy ulicy Ćirila i Metodija 2 nie ma  roznegliżowanych dziewcząt, jest za to hardrockowa muzyka i tłum miłośników mocnego brzmienia. Kluby under- groundowe to specyficzny belgradzki wynalazek. Piwnice i pomieszczenia poprzemysłowe zostały spontanicznie zamienione w jaskinie alternatywnych dźwięków. Najsłynniejszym z nich jest położona w śródmieściu Akademia – centrum belgradzkiego undergroundu. Na scenie grają amatorskie zespoły rockowe, a w tłumie odnajdziemy przedstawicieli każdej możliwej subkultury. Anarchiści, punki albo dawni hippisi wreszcie mogą się oddać muzycznemu szaleństwu. Underground wcale aż tak bardzo nie różni się od modnych splavovi. Inni ludzie, inna muzyka, ale ta sama beztroska zabawa i  zachłyśnięcie się wolnością. Obrazu nocnego Belgradu dopełnia ulica Strahinjića nazywana Silicon Valley. Wbrew pozorom nie królują tutaj mikroprocesory, ale wyzwolone kobiety, które polubiły operacje plastyczne. W klubach z astronomicznymi cenami otacza je wianuszek mężczyzn, których samochody, warte setki tysięcy euro, stoją przed wejściem.

Belgrad po serbsku znaczy białe miasto, jednak na ulicach zdecydowanie dominuje kolor szary. Piękne secesyjne kamienice lata świetności mają już dawno za sobą i obecnie ich ściany pokrywa gruba warstwa pyłu oraz  spalin. Po dziurawych drogach jeżdżą rozklekotane samochody i trolejbusy. Tylko ludzie są uśmiechnięci, bo  przecież jakoś to będzie. Kasa miejska też świeci pustkami. Zresztą trudno się temu dziwić po latach embarga i absurdalnych w swym rozmachu inwestycji. Miała to być przecież stolica Wielkiej Serbii. Przy pomniku Vuka Karadžicia znajduje się kilka wejść do belgradzkiego metra. Lśniące marmurowe posadzki i ogromna wykonana z brązu płaskorzeźba przyprawiają o zawrót głowy. Jest tylko jeden problem: brakuje samego metra, na które nie starczyło już funduszy.

W chińskiej ambasadzie w Belgradzie czas stanął w nocy z 7 na 8 maja 1999 r. Na jej schodach wciąż leży zegarek, którego wskazówki zatrzymały się o feralnej godzinie. Strażnik za dwie paczki czerwonych marlboro wpuszcza do wnętrza i pokazuje miejsca, gdzie uderzyły bomby. Samoloty NATO w wyniku tragicznej pomyłki zbombardowały chińską placówkę dyplomatyczną, zabijając trzy osoby. Nie wyburzono także siedziby telewizji ATV, w której zginęło szesnastu pracowników. Do  przepołowionego budynku dobudowano po prostu nowoczesny szklany biurowiec, a w pobliskim parku Tašmajdan postawiono pomnik ku czci ofiar, przy którym wciąż płoną znicze. Bo tutaj zapomnieć nie wolno. –  Dla Serbów przeszłość jest tak samo ważna jak przyszłość. Historia namacalnie wpływa na teraźniejszość – mówi Dagmara Luković, przewodnicząca organizacji polonijnej Poloniusz-Pegaz.

Dunaj i Sawa dzielą stolicę Serbii na dwie części: Stare Miasto znajdujące się kiedyś pod panowaniem otomańskim i Nowy Belgrad należący do Austro-Węgier. Podobnie podzieliło się serbskie społeczeństwo. Jedni chcą do Europy, drudzy wspominają dawne czasy i z nadzieją spoglądają w kierunku Moskwy. Zemun to dzielnica leżąca po „europejskiej" stronie Dunaju, która jest swoistym miastem w mieście. Urokliwe kamienice w stylu wiedeńskim i  kręte uliczki jaskrawo kontrastują z bałkańskim Starym Belgradem. Skadarska to belgradzka ulica stanowiąca serce Skadarlii, belgradzkiej dzielnicy bohemy artystycznej. Na początku XX wieku zbierali się tu marzyciele, poeci i pisarze, a w zachowanym do dziś domu mieszkał poeta Dura Jakšić. Obecnie artystów raczej tu nie ma, jednak ciągle jest dyskretny urok dawnych Bałkanów. Cyganie grają tęskne ludowe piosenki, a  w restauracjach przesiadują dziwne postacie rodem z filmów Emira Kusturicy. Kawałek świata, który już nie istnieje. Świata, który mimo że  pozornie bliski, był zawsze tak odległy od zachodnioeuropejskiej świadomości. Może właśnie po to warto przyjechać do Belgradu – żeby pośród zbombardowanych budynków, szarych ulic i serdecznych ludzi spróbować zrozumieć, czym są „dzikie Bałkany".

Okładka tygodnika WPROST: 22/2009
Więcej możesz przeczytać w 22/2009 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 22/2009 (1377)

  • Poczta 24 maj 2009, 20:00 Matematyczni analfabeci Zaciekawił mnie wywiad z prof. Johnem Paulosem („Matematyczni analfabeci", nr 20), w którym podkreśla on użyteczność matematyki w życiu codziennym. Użyteczność ta, na pozór oczywista, przez wielu jest... 4
  • Na stronie - Wałęsa za kasę 24 maj 2009, 20:00 Odpieprzcie się wszyscy od Lecha Wałęsy! – można by powiedzieć, parafrazując słynne powiedzenie Adama Michnika o gen. Jaruzelskim. To zabawne, jak nagle Wałęsa stał się dobrem narodowym, o które wszyscy się troszczą. 5
  • Z ŻYCIA KOALICJI 24 maj 2009, 20:00 Oburzył się strasznie Grzegorz Schetyna na Zbigniewa Ziobrę i chce mu wytoczyć proces. Poszło o to, że Ziobro nazwał Schetynę „ciemną postacią". I tu musimy obiektywnie przyznać, że zupełnie nie miał racji. Akurat w... 6
  • Z ŻYCIA OPOZYCJI 24 maj 2009, 20:00 Prokuratorzy chcą spytać Jarosława Kaczyńskiego, czy kazał zbierać haki na Jarosława Wałęsę. Prezes PiS zapewnia, że nie kazał, a jako premier w ogóle nic nie mówił o Wałęsie juniorze. No ba – jako wierny czytelnik biografi... 7
  • Jak nie dać się złapać policji 24 maj 2009, 20:00 Najpierw kupił antyradar, potem jeszcze jammer, a teraz specjalną elektryczną roletę na tablice rejestracyjne. Marcin, 33-letni handlowiec z Warszawy, swoim fordem mondeo tygodniowo przejeżdża ponad tysiąc kilometrów. Gdyby nie bronił się przed radarami, musiałby zwinąć... 8
  • Skaner 24 maj 2009, 20:00 12
  • Strach przed angielskim 24 maj 2009, 20:00 Czy kandydaci do Parlamentu Europejskiego znają angielski? „Wprost” postanowił zaprosić na debatę po angielsku czołowych polskich polityków wybierających się do Brukseli. Większość się wykręciła. 12
  • Jakubiak na trawie 24 maj 2009, 20:00 Okładka „Wprost” zainspirowała Elżbietę Jakubiak. Posłanka PiS chce zainscenizować to, co przedstawiliśmy na okładce 18. numeru „Wprost”, gdzie wykorzystano słynny obraz Édouarda Maneta „Śniadanie na trawie”. 12
  • Puls gospodarki 24 maj 2009, 20:00 zMiliard w rozumie Firma Intel musi zapłacić ponad miliard euro kary za stosowanie praktyk monopolistycznych. To najwyższa grzywna nałożona w Europie na korporację. Dochodzenie Komisji Europejskiej w sprawie nadużyć, których dopuszczał... 18
  • Przegląd prasy zagranicznej 24 maj 2009, 20:00 BLISKOWSCHODNI IMPAS Kwadratura koła Wysiłki prezydenta Obamy, który próbuje doprowadzić do wznowienia rozmów między Izraelem a Palestyńczykami, przypominają kwadraturę koła. Amerykański prezydent nie opowiada się za żadną ze stron... 19
  • Po co nam politycy 24 maj 2009, 20:00 Polacy znów nie chcą iść na wybory – socjologowie i politycy biją na alarm. Zanim jednak ruszymy z kolejnymi słowami potępienia dla biernych rodaków, zastanówmy się, po co nam wybory, polityka, politycy? Jaki mają wpływ na nasze życie, co mogłoby się zmienić, gdyby... 20
  • Klnie jak dama 24 maj 2009, 20:00 Córki Beaty Tyszkiewicz najbardziej lubią, kiedy ich mama siedzi na kanapie i robi na drutach. Beata Tyszkiewicz z wdziękiem uzupełnia ten sielski obrazek: „Dama pije, pali, przeklina i robi na drutach”. 22
  • Zapytaj wprost - Pokażemy zagranicy 24 maj 2009, 20:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Marcin Herra, prezes spółki PL.2012 odpowiedzialnej za przygotowania do mistrzostw Europy w piłce nożnej. 24
  • Plus ujemny - Barokowy nocnik 24 maj 2009, 20:00 Kto jest matką wynalazków? Od dawna już nie jest nią potrzeba, co nie znaczy, że wynalazki zostały sierotami. Kto wymyślił samochód terenowy? Amerykanie, po to, by jeździć po polnych drogach i wertepach. Interes kręcił się kiepsko, bo najwięcej samochodów jeździ w miastach, a... 26
  • Po co nam europarlament 24 maj 2009, 20:00 Duża część europosłów to nieuki i lenie – dał do zrozumienia Jaś Gawroński, nestor włoskich europarlamentarzystów, z prawie 30-latnim stażem pracy w PE. Politycy idą do Parlamentu Europejskiego dla pieniędzy – taka opinia dominuje w Polsce przed wyborami. A jednak... 29
  • Inteligentna stopa 24 maj 2009, 20:00 „Gdybym to ja był prezesem PZPN, naszych miast byłoby sześć” – stwierdził Zbigniew Boniek 13 maja 2009 r. Powiedział to po tym, jak w Bukareszcie Michel Platini poinformował, że gospodarzami Euro 2012 będą cztery polskie miasta. Czy Platini ma takie... 37
  • Ryba po Polsku - Dżentelmeni i trąby 24 maj 2009, 20:00 Dżentelmen to, wedle naj- piękniejszej definicji, facet, który potrafi grać na trąbie, ale nie gra. Ale świat się zmienia. W ojczyźnie dżentelmenów, Wielkiej Brytanii, osoby automatycznie zaliczane do tej kategorii z racji pozycji społecznej, to znaczy posłowie do Izby Gmin, a... 39
  • Ministerstwo Głupich Budów 24 maj 2009, 20:00 Zapora budowana nieustannie od 90 lat. Albo lotnisko za 10 mln zł, z którego dziennie odlatuje dziewięciu pasażerów. A może podziemny parking za 20 mln zł z zabetonowanym wjazdem. „Genialnych” pomysłów państwo i samorządy realizują za pieniądze podatników wiele.... 40
  • Oszczędzanie czas zacząć 24 maj 2009, 20:00 W czasach kryzysu bankowcy biją się w piersi i szczerze wyznają, że przeholowali z akcjami kredytowymi. Zachęcają, aby dla równowagi finansowej teraz to klienci pożyczali im pieniądze. Oczywiście nie za darmo, lecz w formie lokat oszczędnościowych. 44
  • Głos z Ameryki - Liberalna dyskryminacja 24 maj 2009, 20:00 Po przegranej w wyborach do Kongresu i w walce o Biały Dom Partia Republikańska przechodzi kryzys. Jej przywódcy na wiecach podpytują Amerykanów, co powinni zmienić. Rada jest prosta: zerwać z ciągle obecną w Ameryce dyskryminacją. 46
  • Kobieta kobiecie wilkiem 24 maj 2009, 20:00 Jeśli jesteś mężczyzną, a twoim przełożonym jest kobieta, to masz szczęście. W znacznie gorszej sytuacji są podwładne kobiety. – Aż 40 proc. pozwów o mobbing złożonych do sądu pracy dotyczyło szykanowania kobiet przez kobiety – mówi „Wprost” Dorota... 56
  • Nie bądźmy pokorni! 24 maj 2009, 20:00 To świnka – powiedział lekarz, gdy popatrzył na opuchniętą szyję Marka Siwka, piosenkarza i autora tekstów występującego z grupą Lombard. Niestety, „świnka” okazała się chłoniakiem, groźnym nowotworem złośliwym. Lekarze podstawowej opieki często mylą... 58
  • Siła kremu 24 maj 2009, 20:00 Kobiety na co dzień stosują średnio 6-8 różnych kosmetyków, nie licząc preparatów do makijażu. Sceptycy twierdzą, że jedyny kosmetyk pielęgnacyjny, którego efekt działania naprawdę widać, to samoopalacz, a pozostałe kosmetyki to najdroższy sposób sprzedawania wody. Jaka jest... 60
  • Koniec czekolady 24 maj 2009, 20:00 Czy wkrótce zabraknie jednego z najpopularniejszych smakołyków? Tak może się stać, jeśli naukowcy nie uporają się z chorobami, które zabijają kakaowce. Genetycy próbują uzyskać bardziej odporne odmiany. Czasu jest niewiele, bo farmy, na których są uprawiane kakaowce, mają się... 62
  • Bohater z o.o. 24 maj 2009, 20:00 „Wysoki, barczysty, duża twarz i głowa, grube rysy, uczesany z przedziałkiem na gładko, wąsy lekko podkręcone do góry, twarz golona, rzucający się w oczy duży nos, mocne łuki brwi, nosi się z chłopska, chodzi w butach, bez krawata, barwa oczu ciemna, przy czytaniu nosi... 64
  • Inwazja rosyjskich szpiegów 24 maj 2009, 20:00 Rosjanom puściły nerwy. Gdy z Brukseli wydalono pod zarzutem szpiegostwa dwóch rosyjskich dyplomatów, w tym syna ambasadora w UE Władimira Czyżowa, odpowiedź Kremla była natychmiastowa. W Moskwie wilcze bilety otrzymali szefowa biura NATO Isabelle Franćois z Kanady oraz jej... 66
  • Agencja nieudaczników 24 maj 2009, 20:00 Rozmowa z Timem Weinerem, autorem książki „Dziedzictwo popiołów. Historia CIA” 68
  • Europa i reszta - Drugim być 24 maj 2009, 20:00 Historia obfituje w wiele wybitnych osobistości ze świata polityki, nauki i kultury. Chętnie powołujemy się na dawne autorytety moralne i stawiamy je jako przykład współczesnym. Dzisiejszy świat jest ubogi w ludzi obdarzonych charyzmą i gotowych interes publiczny przedłożyć... 70
  • Bajka o dobrym naziście 24 maj 2009, 20:00 Te filmy nie mogły powstać przed zjednoczeniem. Teraz wchodzą do niemieckich kin na „fali Hitlera” – ekranowej retrospektywy III Rzeszy. Nie jest to jednak jakaś przepierka historii, przeciwnie – Niemcy jawią się tu jako ofiara wojny. 80
  • Recenzje 24 maj 2009, 20:00 FilmFilm Niewiele polskich filmów wzbudziło przed premierą takie emocje. W końcu prawie każdy wie, kim jest Dorota Masłowska, i nawet jeśli nie przeczytał żadnej jej książki, zdanie na temat pisarki ma.Werdykt jest zawsze wyrazisty i... 82
  • Polska na drinku 24 maj 2009, 20:00 Już niedługo Polacy porzucą swój ulubiony alkohol, czyli piwo, na rzecz drinków. To właśnie sprzedaż gotowych koktajli, tzw. ready to drink, ma rosnąć w naszym kraju najszybciej. 84
  • Belgrad w rytmie turbofolk 24 maj 2009, 20:00 Stolica Serbii powoli zrzuca z siebie wojenne przekleństwo i próbuje wsiąść do pociągu zwanego Europa. Robi to po swojemu, w takt bałkańskiej muzyki. 86
  • Francuski numer 24 maj 2009, 20:00 Trudno uwierzyć, że ten samochód powstał nad Sekwaną. Francuzi nie mieli prawa skonstruować auta, które tak dobrze się prowadzi i jest tak solidnie wykonane jak Laguna Coupé. 88
  • Skibą w mur - W co się bawić? 24 maj 2009, 20:00 Pytanie zadane w słynnej piosence Wojciecha Młynarskiego powraca do nas co jakiś czas. Szczególnie teraz, gdy bawić się mamy wszyscy z okazji 20 lat wolnej Polski. Jedyne, co jest na razie pewne, to data tej zabawy, czyli 4 czerwca. 90

ZKDP - Nakład kontrolowany