Lęk nasz powszedni

Lęk nasz powszedni

Niespełna 80 osób w Polsce zostało zakażonych świńską grypą, a lęk, jaki wzbudza ta choroba, graniczy z histerią. Na całym świecie groźniejsza od grypy jest błyskawicznie się rozprzestrzeniająca pandemia strachu. Lęki i fobie stały się już niemal tak powszechne jak ból głowy. Czego i dlaczego się boimy?
Histeria świńskiej grypy zaatakowała m.in. Wielką Brytanię. Arcybiskup Canterbury i Yorku zalecił, by nie podawano wiernym komunii z jednego kielicha. Ci sami wierni organizują prywatki, na które spraszają znajomych, by się zarazić wirusem, póki nie ulegnie on niebezpiecznej mutacji. To typowe zachowania lękowe powodujące, że jeden absurd goni drugi. Włosi nie mieli jeszcze ani jednego śmiertelnego przypadku świńskiej grypy, ale umieścili Wielką Brytanię na liście krajów, których lepiej nie odwiedzać. Polacy zaczęli się obawiać wyjeżdżać na urlop za granicę, gdy do kraju wrócili zarażeni wirusem świńskiej grypy uczestnicy wycieczki do Hiszpanii. „To szaleństwo. Co roku straszy się świat ogromną liczbą ofiar grypy, a potem się okazuje, że to przedwczesny alarm" – twierdzi brytyjski epidemiolog Tom Jefferson. Niedawno świat miała zaatakować ptasia grypa. Teraz straszy się nas świńską odmianą wirusa, choć do pandemii jeszcze bardzo daleko. Znacznie bardziej prawdopodobna jest śmierć w wypadku drogowym, a nawet w pożarze. Na razie zdarzyły się jedynie mało groźne infekcje, niczym nieróżniące się od zachorowań na grypę sezonową.


Przez kilka lat histerię wywoływała wykryta w 1986 r. w Wielkiej Brytanii choroba szalonych krów (BSE). Zapowiadano, że grozi nam wyjątkowo groźna epidemia, przez niektórych porównywana nawet do średniowiecznej zarazy. Wszędzie, gdzie się pojawiła, szlachtowano całe stada, ale nawet wśród zwierząt zachorowań było niewiele. Na spokrewnioną z BSE chorobę Creutzfeldta- -Jakoba zmarło ponad 100 osób, a nie 100 tys., jak prognozowano. Podobnie może być ze
świńską grypą. – Wirus A/H1N1 na razie jest łagodniejszy od zwykłej grypy i nie ma powodu, by szerzyć panikę. Dopóki nie ulegnie groźnej mutacji, Polsce nie grozi epidemia – zapewnia Przemysław Baliński, zastępca głównego inspektora sanitarnego.

Trudno podejrzewać firmy farmaceutyczne o to, że podsycają histerię związaną ze świńską grypą. Ale strach znakomicie się sprzedaje. W latach 50. i 60. XX wieku Amerykanie i Szwajcarzy budowali schrony przeciwatomowe w obawie przed konfliktem nuklearnym. Po zamachu 11 września 2001 r. Amerykanów ogarnął strach przed kolejnymi atakami terrorystów lub seryjnych morderców. Nie pomogły tłumaczenia, że nawet gdyby podobne ataki powtarzały się co miesiąc, dla przeciętnego Amerykanina stanowiłyby mniejsze zagrożenie, niż rzeczywiście stanowią wypadki drogowe.

Jesteśmy coraz bardziej podatni na lęki i fobie. W szkole County High School w McMinnville w Tennessee wybuchła panika, gdy do urządzeń klimatyzacyjnych dostał się zapach benzyny z pobliskiej stacji paliwowej. Ponad stu uczniów i nauczycieli zostało odwiezionych do szpitala z objawami groźnych dla życia zaburzeń układów oddychania i krążenia. Jak się okazało, u nikogo nie doszło do najmniejszego zatrucia organizmu ani zakażenia wirusem lub bakterią. Był to typowy napad lęku, który może wywołać arytmię serca, zaburzenia hormonalne i metaboliczne.

Zaniepokojenie niewspółmierne do zagrożenia mogą wywołać relacje mediów. Gdy pokazywano zamach z 11 września, 40 proc. badanych zaobserwowało u siebie zwiększony poziom stresu. Podobnie jest z epidemią grypy i pokazywanymi w telewizji  co miesiąc, dla przeciętnego Amerykanina stanowiłyby mniejsze zagrożenie, niż rzeczywiście stanowią wypadki drogowe. Jesteśmy coraz bardziej podatni na lęki i fobie. W szkole County High School w McMinnville w Tennessee wybuchła panika, gdy do urządzeń klimatyzacyjnych dostał się zapach benzyny z pobliskiej stacji paliwowej. Ponad stu uczniów i nauczycieli zostało odwiezionych do szpitala z objawami groźnych dla życia zaburzeń układów oddychania i krążenia. Jak się okazało, u nikogo nie doszło do najmniejszego zatrucia organizmu ani zakażenia wirusem lub bakterią. Był to typowy napad lęku, który może wywołać arytmię serca, zaburzenia hormonalne i metaboliczne. Zaniepokojenie niewspółmierne do zagrożenia mogą wywołać relacje mediów. Gdy pokazywano zamach z 11 września, 40 proc. badanych zaobserwowało u siebie zwiększony poziom stresu. Podobnie jest z epidemią grypy i pokazywanymi w telewizji skutkami powodzi. Mózg przeżywa uczucia uczestników wydarzeń, niemal tak samo jak wtedy, gdy sami ich doświadczamy. Niepokój może wywołać nawet czytanie o czymś, co może pójść źle. Przeżywane wtedy emocje są tak samo silne jak podczas oglądania filmów akcji lub horrorów. A prawdziwe wydarzenia, które śledzimy w mediach, działają jeszcze mocniej.

U wielu osób łatwo wywołać niepokój, bo stres, który od czasu do czasu odczuwa niemal każdy, często przeradza się w nawracające napady paniki oraz nieuzasadnione realnym zagrożeniem napięcie. Sprzyja temu coraz mniejsze poczucie posiadania wpływu na swoje życie. Pierwsze objawy to zawroty głowy, kołatanie serca, drętwienie kończyn, dreszcze lub uderzenia gorąca, pocenie się, trudności w oddychaniu i nudności, może się też pojawić obawa przed utratą kontroli nad własnym ciałem, wrażenie umierania. U 80 proc. osób takie dolegliwości są poprzedzone silnym stresem, na przykład związanym z rozwodem, utratą pracy lub śmiercią bliskiej osoby – wykazały badania Narodowego Instytutu Zdrowia (NHI) w USA. Ale coraz częściej ich powodem są przeżycia spowodowane zamachami
terrorystycznymi, epidemiami i katastrofami ekologicznymi, na co nakłada się pogłębiający się brak poczucia bezpieczeństwa powodowany kryzysem gospodarczym. Odkryto nawet nowy rodzaj depresji – oprócz sezonowej jest teraz depresja „recesyjna" związana z załamaniem gospodarczym. 40 proc. badanych Brytyjczyków przyznało, że ma obniżony nastrój, gdyż obawia się utraty pracy, pogorszenia statusu społecznego i kłopotów finansowych. W Polsce 30 proc. pacjentów zgłaszających się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej ma zaburzenia emocjonalne, takie jak lęk i depresja (lęk w dużym natężeniu występuje u 5-10 proc. populacji). Na taki patologiczny lęk narzekał Michael Jackson. Król popu często chodził w masce i białych rękawiczkach, bo panicznie bał się chorób i zarazków.

Lęki zwykle paraliżują, ale mogą być też siłą napędową, o czym pisał Søren Kierkegaard, duński filozof, autor książki „Bojaźń i drżenie". Psychoanalityk Alfred Adler tak bardzo bał się śmierci, że został lekarzem (zmarł na zawal serca, gdy miał 67 lat). Inni znani ludzie zwykle jednak po prostu podawali się swoim obawom. Karol Darwin miał napady lęku, którym towarzyszyły przyspieszony puls, duszności, drżenie, płacz, oszołomienie i dolegliwości jelitowe. Edward Munch cierpiał na zaburzenia lękowe, depresję, psychozy i alkoholizm. Barbara Streisand przez 20 lat nie występowała na scenie, po tym jak zapomniała tekstu podczas koncertu w Central Parku w Nowym Jorku. Niemiecki komik Heinz Erhardt podczas występów nosił okulary, przez które widział tylko zamazany obraz, bo nie mógł znieść wzroku widzów. Ale nigdy wcześniej lęki nie były tak powszechne jak obecnie. Lęk i depresja są już czwartą przyczyną zgonów w krajach uprzemysłowionych. W 2020 r. ta para zajmie drugie miejsce, zaraz po chorobach serca – ocenia Światowa Organizacja Zdrowia.

U większości osób zaburzenia lękowe narastają stopniowo, podobnie jak przez wiele lat zwiększa się ciśnienie krwi lub powodujący cukrzycę podwyższony poziom glukozy w organizmie. W końcu wyczerpany stresami organizm zaczyna reagować atakami paniki na wszelkie napięcia. U jednych osób jest to lęk przed konkretnymi sytuacjami lub przedmiotami, na przykład lęk wysokości, lęk na widok krwi, inni odczuwają irracjonalną obawę przed czymś, czego jeszcze nie ma, jak choćby epidemia śmiertelnego wirusa grypy.

Na zaburzenia lękowe najbardziej podatne są osoby chore na nerwicę, a także kobiety i osoby w wieku 20-30 lat. Pomocy psychologicznej coraz częściej potrzebują zarówno osoby cierpiące kiedyś na depresję lub mające w najbliższej rodzinie kogoś, kto na nią chorował, jak i menedżerowie, którzy wiele lat zarządzali dużymi firmami, a po
jakimś czasie nie byli w stanie wsiąść do nwindy ani prowadzić samochodu.

Zachowania lękowe pojawiają się już w przedszkolu. Takie maluchy nie chcą jeść ani się brać, szlochają, gdy mają pójść do szkoły lub przedszkola. Często odczuwają dolegliwości somatyczne, takie jak bóle brzucha czy osłabienie.
Wtedy wiele zależy od rodziców. Nie mogą być ani za bardzo opiekuńczy, ani zbyt wymagający. Nie powinni też ujawniać własnych lęków i fobii. Z lękami jest tak jak z migrenami – wystarczy, że zaczyna je odczuwać jedna osoba, by wkrótce zaczęła chorować cała rodzina.

Prof. Jürgen Margraf, psychoterapeuta z Institut für Psychologie der Universität Basel, twierdzi, że obecna epidemia lęków to efekt rozpadu więzi społecznych. Ten problem występuje też w Polsce. Z opublikowanej niedawno „Diagnozy szkolnej" wynika, że większość nastolatków narzeka na małe zainteresowanie ich sprawami ze strony zabieganych rodziców i brak więzi rodzinnych. Gdy dzieci są narażone na długie rozłąki lub rodzice są w separacji bądź się rozwodzą, dzieci częściej narzekają na zaburzenia lękowe. A jeśli nie są leczone, wpadają w nałogi, chorują na depresję lub próbują popełnić samobójstwo. W Wielkiej Brytanii co szósta osoba przynajmniej raz w życiu miała myśli samobójcze, zwykle przed trzydziestką. Liczba młodych Polaków (w wieku 16-24 lat) planujących samobójstwo
zwiększyła się w ostatnich latach o 50 proc. Tylko niektórzy szukają pomocy u psychoterapeutów, a zaledwie co dziesiąty jest prawidłowo leczony.

Najskuteczniejsza metoda leczenia fobii polega na stopniowym oswajaniu pacjentów z sytuacją budzącą w nich lęk, na przykład publicznymi występami, przebywaniem w windzie lub lataniem samolotami. Największym błędem jest unikanie sytuacji budzących niepokój. Jak powiedział Franklin Delano Roosevelt w czasach Wielkiego Kryzysu,
najgorszy jest strach przed strachem.


Zbigniew Wojtasiński
z.wojtasiński@wprost.pl

Okładka tygodnika WPROST: 32/33/2009
Więcej możesz przeczytać w 32/33/2009 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 32/33/2009 (1387)

  • Na stronie - Białe jest czarne 2 sie 2009, 20:00 „Nikt nam nie wmówi, że białe jest białe, a czarne jest czarne” – proroczo pomylił się Jarosław Kaczyński. Polska polityka funkcjonuje wedle zasady: chcecie, żeby było białe, to będzie czarne. Jeśli kogoś dziwi najnowsza medialna koalicja PiS-SLD, jest naiwny. 5
  • Z życia koalicji 2 sie 2009, 20:00 A tak w ogóle to duch w narodzie nie ginie i wciąż wymyśla dowcipy. Oto ostatni, jaki do nas dotarł. Taki sobie, ale za to aktualny: „Dlaczego w Polsce jest świńska grypa?". „Bo kiedy rządziły Kaczory, była grypa... 6
  • Z życia opozycji 2 sie 2009, 20:00 Wakacje nie wakacje, PiS walczy z antypolskim reżimem Donalda Tuska. Ponieważ na spoty telewizyjne brakuje po wyborach do europarlamentu kaski, partia Dużego Kaczora zadaje ciosy w Internecie. Wyśmiewa między innymi animowanym filmikiem... 7
  • Jak uniknąć niemoralnych propozycji 2 sie 2009, 20:00 Niemoralna propozycja to dzieło sztuki. Działa na zmysły, zachwyca i oburza, prowokuje i nie zostawia nas z poczuciem odrzucenia, nawet jeśli nie zostanie przyjęta. Pokusie czasem warto ulec, ale tylko własnej, nie cudzej. „Niemoralnik” to instrukcja – jak... 8
  • Skaner 2 sie 2009, 20:00 18
  • Rozejm w PiS 2 sie 2009, 20:00 Koniec bratobójczej wojny w PiS. Dwa tygodnie temu ręce podali sobie dwaj liderzy nienawidzących się obozów: Zbigniew Ziobro i Michał Kamiński – dowiedział się „Wprost”. – Obaj są chrześcijanami, więc wybaczyli sobie winy. Zbliżają się potrójne wybory,... 18
  • Wojskowe komputery do rezerwy 2 sie 2009, 20:00 Komputeryzacja polskiej armii przypomina komedię pomyłek – wynika z raportu NIK, do którego dotarł „Wprost”. Żołnierzom brakuje komputerów, ale w trzech skontrolowanych magazynach odkryto zalegający sprzęt wart 27 mln zł. - W MON nierzetelnie planowano zakupy... 18
  • Dama na Palikoniu 2 sie 2009, 20:00 Iwona Guzowska, posłanka PO, której pasją jest jeździectwo, chce nazwać swojego konia Palikoń. Janusz Palikot już się zgodził. Skąd ten pomysł? - Koń, na którym jeżdżę, nosi imię Pień, nadane przez poprzednich właścicieli. Brzmi to dziwnie. Palikonia wymyśliła moja... 19
  • Kierzkowska na prezydenta! 2 sie 2009, 20:00 Na kandydaturze kobiety najbardziej zależało SLD. Tyle że Jolanta Kwaśniewska powiedziała stanowcze „nie". W tej sytuacji jedyną partią, która wystawi kobietę w tych wyborach, niespodziewanie może się okazać PSL. Za... 19
  • Wydarzenia Polska 2 sie 2009, 20:00 Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wybrała członków nowych rad nadzorczych TVP i Polskiego Radia. W obu wypadkach czterech członków nowych rad kojarzonych jest z PiS, trzech z SLD. Zawarcie paktu przez PiS i SLD sugeruje, że SLD poprze w... 20
  • Wydarzenia Świat 2 sie 2009, 20:00 Kraje bałtyckie – Litwa, Łotwa i Estonia – pogrążają się w coraz głębszym kryzysie. Litewski produkt krajowy brutto w drugim kwartale 2009 r. zmniejszył się w stosunku do roku ubiegłego aż o 22,4 proc. Na 20 proc. szacowane... 21
  • Puls Gospodarki - Złapani w sieć 2 sie 2009, 20:00 Jeżeli jesteś właścicielem sklepu internetowego, nie musisz się obawiać kryzysu. Klienci będą walili do ciebie drzwiami i oknami przeglądarek. W 2009 r. Polacy wydadzą w Internecie rekordowe 13 mld zł, czyli 1 proc. PKB. 22
  • Przegląd prasy 2 sie 2009, 20:00 W jednej łodzi USA i Chiny nawiązały stosunki dyplomatyczne 30 lat temu. Od tego czasu świat bardzo się zmienił. Niewiele światowych problemów może być rozwiązanych tylko przez USA lub Chiny i równie niewiele bez współpracy ze strony... 23
  • Głosowałbym na prezydenta kobietę 2 sie 2009, 20:00 Rozmowa z prezydentem RP Lechem Kaczyńskim 24
  • Strachy w szafie 2 sie 2009, 20:00 To, że obecny prezes TVP za młodu publicznie heilował, wie dziś każde dziecko, bo zadbały o to tabloidy. Ale błędy przeszłości odbijają się czkawką także poważnym politykom. Przekonał się o tym niedawno Michał Kamiński, który szykował się na wiceprzewodniczącego europarlamentu. 28
  • Polska Armia Pana 2 sie 2009, 20:00 Skrzeczący dźwięk głośników i okrzyki duszpasterzy: „Alleluja i do przodu”, „Biało-fioletowi są kabaretowi”. Do tego radosne piosenki pątnicze: „To idzie Armia Pana, choć czasem niewyspana” albo „Nie umieraj, dżdżownico” z... 30
  • Wakacje bez rodziny 2 sie 2009, 20:00 Podczas urlopu ma być egzotycznie, luksusowo i z przytupem. Tymczasem psycholodzy przekonują, że warto się skupić nie na tym, dokąd jedziemy, lecz z kim. 32
  • Zapytaj Wprost - Wozi mnie kobieta 2 sie 2009, 20:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Aleksander Szczygło, szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego. 34
  • Plus Ujemny - Zyski ze straty 2 sie 2009, 20:00 Woody Allen powinien nakręcić o tym film pod roboczym tytułem „Druga bitwa o handel”. Pierwszą wygrał w Polsce Hilary Minc i już pod koniec lat 40. mieliśmy porządek w handlu i pustki na półkach. Drugą, niestety tylko w Warszawie, wygrała prezydent Hanna... 35
  • Diagnoza Wprost - Jaka dieta jest skuteczna? 2 sie 2009, 20:00 Są diety odchudzające, które nie tylko utrudniają życie, lecz także mogą wręcz doprowadzić do anemii czy odwapnienia kości. Po zakończeniu większości z nich efekt jo-jo jest gwarantowany. Dla tych, którzy chcą schudnąć lub tylko utrzymać szczupłą sylwetkę, podajemy ranking... 37
  • Człowiek straszny -  Janusz Kochanowski 2 sie 2009, 20:00 „Ocalmy Polskę z rąk ludzi strasznych” – wzywał na łamach „Gazety Wyborczej” Stefan Niesiołowski. Strasznym człowiekiem w opinii wicemarszałka Sejmu był m.in. Janusz Kochanowski. Został wtedy, w 2006 r., rzecznikiem praw obywatelskich. I... 44
  • Ryba po polsku -  Z Orwellem po Polsce 2 sie 2009, 20:00 Różni ludzie zarzekają się ostatnio, że stracili zainteresowanie polityką w polskim wydaniu, a już zwłaszcza unikają słuchania tego, co politycy mówią. Jeśli takie deklaracje to nie jest nowy snobizm pseudoarystokratyczny – jestem ponad wszystkie te polityczne szumowiny... 47
  • Podatek półkowy 2 sie 2009, 20:00 Żywność w Polsce mogłaby być tańsza nawet o 30 proc. Nie jest, ponieważ sieci hipermarketów nakładają na sprzedawane towary gigantyczne marże. W wypadku niektórych artykułów mlecznych przekraczają one 100 proc., a warzyw – nawet 300 proc. W dodatku hipermarkety łupią... 48
  • Przetarg o Kubicę 2 sie 2009, 20:00 Ucieczka BMW z Formuły 1 to dla Roberta Kubicy ogromna szansa – na lepsze wyniki, większą sławę i jeszcze większe pieniądze. Dzięki decyzji Niemców już w przyszłym sezonie Polak przesiądzie się do szybszego bolidu Ferrari, Toyoty lub Renault. I będzie zarabiał sporo... 51
  • Sześć grzechów podatkowych 2 sie 2009, 20:00 Winę za poważne problemy z finansami państwa rząd próbuje zrzucić na barki globalnego kryzysu. Recesja nie ma jednak nic wspólnego z deficytem. Winni spadku dochodów budżetowych są politycy, którzy notorycznie popełniają sześć głównych grzechów podatkowych: grzech... 52
  • Za darmo kształcą nie tylko uczelnie publiczne 2 sie 2009, 20:00 Każdy, kto nie dostał się na wymarzone studia w pierwszym terminie, ma szansę w tzw. drugim naborze. Kierunki, na których są jeszcze wolne miejsca, nie dla wszystkich są jednak atrakcyjne. Dlatego warto przeanalizować ofertę uczelni niepublicznych. Część z nich przyciąga... 54
  • Schyłek Ameryki 2 sie 2009, 20:00 Ironia historii. Europa dąży do redukcji podatków i wydatków budżetowych, do ograniczenia przepisów regulujących gospodarkę. Przyjmuje zasady podobne do najważniejszych założeń programu Ronalda Reagana. Tymczasem Stany Zjednoczone cofają się do dawnego, nieudanego... 59
  • Lęk nasz powszedni 2 sie 2009, 20:00 Niespełna 80 osób w Polsce zostało zakażonych świńską grypą, a lęk, jaki wzbudza ta choroba, graniczy z histerią. Na całym świecie groźniejsza od grypy jest błyskawicznie się rozprzestrzeniająca pandemia strachu. Lęki i fobie stały się już niemal tak powszechne jak ból głowy.... 60
  • Ślub na złość 2 sie 2009, 20:00 Czy małżeństwo można zawrzeć na złość byłemu partnerowi. Oczywiście! Nowym małżonkiem zwykle zostaje do niedawna nieszczęśliwie zakochany adorator, była sympatia albo ktoś poznany przez Internet. Często jest to osoba znana od niedawna, ale deklarująca gotowość zawarcia związku... 63
  • Sen – lek dla duszy 2 sie 2009, 20:00 Sny nie są jedynie odzwierciedleniem naszych pragnień. Przede wszystkim wpływają na nasze życie emocjonalne. Jeśli cierpimy na bezsenność lub śpimy zbyt krótko, gwałtownie spada nasza zdolność panowania nad emocjami. 64
  • Cnota buforowa 2 sie 2009, 20:00 Rozmowa z Martinem Seligmanem, twórcą psychologii pozytywnej, autorem książki „Prawdziwe szczęście” 65
  • Ameryka wikingów 2 sie 2009, 20:00 Leif Szczęśliwy i jego kompani nie byli jedynymi wikingami, którzy ruszyli na podbój Nowego Świata. Świadczy o tym zrobiony przez Skandynawów w XIII w. kawałek sznurka odkopany na kanadyjskiej Arktyce. 66
  • Świadome roboty 2 sie 2009, 20:00 Czteronożny robot Starfish radzi sobie w sytuacjach nieprzewidzianych przez konstruktorów. Gdy straci jedna z nóg, zmienia sposób poruszania się. Tworzy wirtualny model nowego ciała i dostosowuje do niego sposób zachowania. Stworzyli go naukowcy z Cornell University. 68
  • Ostatnie takie powstanie 2 sie 2009, 20:00 Gdyby ludzie wiedzieli, że w Warszawie wybuchnie powstanie, pewnie staraliby się do niego jakoś przygotować. Zgromadziliby większe zapasy mąki, kaszy czy cukru. Gdyby to wiedzieli, najpewniej spróbowaliby wywieźć z miasta starych i chorych, niedołężnych czy choćby kobiety w... 70
  • Prezydent Europy bez teki 2 sie 2009, 20:00 Toczą się wielkie manewry wokół fotela przewodniczącego Rady Europejskiej, czyli prezydenta Unii. I to mimo że traktat lizboński wciąż nie wszedł w życie. Dzielenie skóry na niedźwiedziu zainicjował premier eurosceptycznej Wielkiej Brytanii Gordon Brown, zgłaszając w lipcu... 74
  • Gołe szaleństwo 2 sie 2009, 20:00 Naga turystyka stała się sposobem na zdobycie rozgłosu i napełnianie kasy. Nadmorskie Świnoujście nie ma jeszcze sławy europejskiej „stolicy nagości” – Cap d’Agde na południu Francji – ale niewiele mu brakuje. Polski kurort trafił na czołówki... 76
  • Polityczna choroba 2 sie 2009, 20:00 Jeśli okazywać słabość, to tylko przed kamerami i na oczach milionów. Wysportowany, hiperaktywny prezydent Francji Nicolas Sarkozy (54 lata) podczas porannego joggingu zasłabł i został odwieziony do szpitala. Następnego dnia wyszedł z lekarską opinią o dobrym stanie zdrowia.... 78
  • Luz straceńców 2 sie 2009, 20:00 Jeszcze kilka lat temu z oburzeniem reagowaliśmy na francuską znieczulicę, pozwalającą umierać wskutek upału tysiącom paryżan w podeszłym wieku. Byliśmy zgorszeni oddawaniem do szpitali staruszków przez ich dzieci wyjeżdżające na urlop. Podtrzymywały mnie na duchu akty... 80
  • 20 pretekstów do wyjazdu 2 sie 2009, 20:00 Nikt już nie ulega romantycznym egzaltacjom typu „zobaczyć i… umrzeć”. Ale nikt też nie przeczy, że zobaczyć zawsze warto. Zwłaszcza że latem galerie starają się zbierać punkty za ciekawe tematy wystaw, a muzealnicy wietrzą magazyny i pokazują światu... 82
  • Wakacje zaangażowane 2 sie 2009, 20:00 Czy mogą być lepsze wakacje niż spędzone w komfortowym hotelu przy piaszczystej plaży na Lazurowym Wybrzeżu? Przy lampce dobrego wina i muszlach świętego Jakuba z masłem kolendrowo-orzechowym? Mogą! Bankowcy, maklerzy giełdowi, handlowcy, pracownicy naukowi i urzędnicy coraz... 86
  • Ziemia Knuta Hamsuna 2 sie 2009, 20:00 Knut Hamsun, literacki noblista, nagrodzone „Błogosławieństwo ziemi” pisał na północy Norwegii, w kraju swojego dzieciństwa i lat dojrzałych. Ale Nordland warto odwiedzić nie tylko z okazji zaczynającego się właśnie Roku Hamsunowskiego. 90
  • Wrocław Eberharda Mocka 2 sie 2009, 20:00 Komisarz Eberhard Mock z niedowierzaniem przecierał oczy. Mimo to zamiast peronów, podróżnych i pociągów widział upiorne targowisko. „To nie może być Dworzec Świebodzki” – pomyślał. Niestety, bohater cyklu powieści Marka Krajewskiego nie oszalał. 93
  • Światowa stolica krasnali 2 sie 2009, 20:00 Wrocławskie Stare Miasto opanowały krasnoludki. Są wszędzie, choć nie zawsze łatwo je zobaczyć (bo to małe i nieśmiałe ludki). Wytropiliśmy wszystkie! Chociaż może jakiś gdzieś się jednak schował? 94
  • Cena czyni cuda 2 sie 2009, 20:00 Tanie samochody są dobre, bo są tanie. I nic ponadto. Ale z Chevroletem Cruze’em jest nieco inaczej – auto oferuje znacznie więcej, niż można by oczekiwać po jego cenie. 96
  • Skibą w mur 2 sie 2009, 20:00 Nie od dziś ludzie, dla których zbawienie ważniejsze jest niż kiełbasa, martwią się nie tylko o siebie, ale także o pozostałych. Oni – rycerze moralności – są czyści jak facet z reklamy szamponu antyłupieżowego. Gorzej z „pozostałymi”, czyli resztą... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany