Konserwatywne lewactwo – nowa tradycja Europy

Konserwatywne lewactwo – nowa tradycja Europy

Rozmowa z Rogerem Scrutonem, słynnym brytyjskim filozofem i pisarzem, profesorem Uniwersytetu Londyńskiego
Wprost: Panie profesorze, co w dzisiejszych czasach oznacza postawa konserwatywna?
Roger Scruton: W moim odczuciu konserwatyzm oznacza utrzymanie pewnej społecznej ekologii i zdolności społeczeństwa do reprodukowania się. Konserwatyzm to także przekonanie, że małżeństwo i rodzina stanowią normę społeczną. Bez tej podstawowej komórki dzieci nie mogą dorastać w  poczuciu pierwotnej ochrony, a od tego zależy ich dalsza socjalizacja w  obrębie społeczeństwa.

Czyli homoseksualizm jest wbrew postawie konserwatywnej?
Nie. Ale nie wydaje mi się, by osoba reprezentująca postawę konserwatywną mogła łatwo zaakceptować próby normalizowania kwestii homoseksualizmu poprzez dopuszczanie małżeństw homoseksualnych.

To jak wyjaśnić funkcjonowanie w brytyjskiej Partii Konserwatywnej grupy gejów konserwatystów?
To wynik chęci partii prawicowych dostosowania się do zmian, jakie nastąpiły w ogólnie przyjętych wartościach społecznych. Dzięki skoncentrowanym wysiłkom i determinacji lobby gejowskiego w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych homoseksualizm uznany został za coś nie  tyle akceptowalnego, ile wręcz normalnego. Partie polityczne nie mogą już sobie pozwolić na to, by tylko spoglądać na następujące wraz z  upływającym czasem zmiany. Muszą jakoś włączać się w ich nurt. Z drugiej strony prawda jest taka, że homoseksualizm zawsze był powszechnym zjawiskiem u torysów. Nowością u konserwatystów jest natomiast zwyczaj przyznawania się do tego.

A co z kobietami i ich prawem do aborcji? Stosunek konserwatystów nadal jest jednoznaczny: nie pozwalać?
W konserwatywnych standardach nie mieści się umożliwianie kobietom aborcji, które miałoby wynikać z przekonania, że jest ona prawem i  wyborem kobiety. Jest jednak wiele stanowisk, które osoba reprezentująca postawę konserwatywną może obrać, próbując godzić to, co normalne i  prawidłowe, jak prymat rodziny i małżeństwa, z rozluźnieniem obyczaju nowoczesnych społeczeństw.

Skąd według pana wzięła się postawa konserwatywna, którą reprezentuje większość polityków europejskich? I czy jest ona dobrym sposobem na  radzenie sobie z problemami takimi jak ekstremizmy i imigracja?
Konserwatysta to ktoś, kto dąży do podtrzymania tożsamości narodowej i  państwowej suwerenności terytorialnej, ponieważ bez nich nie ma szans na  wytworzenie trwałych relacji społecznych w obrębie danego państwa. Nie  jestem przekonany, czy faktycznie przedstawiciele europejskiej prawicy reprezentują takie wartości. Masową imigrację do Europy spowodowali ludzie o poglądach lewicowych. Liczyli na to, że w ten sposób zbudują sobie elektorat podatny na ich hasła – chętniej akceptujący socjalistyczną formę sprawowania władzy. Imigranci mieli być ludźmi, którzy uczynią wyłom w tradycyjnych poglądach Europejczyków. Tymczasem prawidłowa i prawdziwa postawa konserwatywna wymaga ograniczenia imigracji i wydalenia ekstremistów.

Pana odpowiedź w kwestii imigrantów zapewne nie spodobałaby się im  samym. Nie boi się pan, że może być poczytana np. za rasizm?
Nie, bo moja opinia ma trochę głębsze pobudki. Nie chodzi mi o obrażanie podstawowych zasad demokracji. Ale imigracja musi być kontrolowana, a  np. muzułmanie zamieszkujący Europę powinni być włączani do kultury świeckiej. Niestety, wielu konserwatywnoliberalnych polityków nie chce poświęcać tym sprawom uwagi i nie chce przyznać, iż problem imigracji istnieje. Powtarzają tylko zgodnie wyświechtany slogan, że  wielokulturowość będąca wynikiem imigracji to znak naszych czasów. Potępiają rasizm i ksenofobię, a problemy związane z imigrantami próbują rozwiązać przez mnożenie praw człowieka. To kredo niby tłumaczy wszystko, ale nie można uznać go za prawdę podstawową i objawioną, traktować jako panaceum. Przecież wymagania rodzimych wspólnot mają pierwszeństwo w stosunku do wymagań przybyszów. Faktem jest, że  miejscowe społeczności mają również pewne obowiązki wobec cudzoziemców, w tym również obowiązek miłości. Ale miłość jest darem i nie każdy ma  prawo ją otrzymywać. Ograniczone prawo mają na przykład ci, którzy niechętnie się nią dzielą. To nie jest rasizm, tak jak nie jest rasizmem twierdzenie, że obcy muszą zasłużyć na swoje prawo do pobytu w danym kraju i do korzystania z oszczędności gospodarzy, jak jest chociażby w  wypadku opieki socjalnej roztaczanej nad wielodzietnymi rodzinami przybyszów.

Choć wiele zarzuca pan współczesnym konserwatystom, zdają się oni rządzić w Europie niepodzielnie – w Polsce PO Donalda Tuska, w Niemczech CDU/CSU Angeli Merkel, we Francji UMP Sarkozy’ego, choć UMP przegrała właśnie wybory regionalne. Skąd ich popularność?
 Tak zwane partie centroprawicowe, które pani wymieniła, po części tylko są partiami konserwatywnymi. Oceniając je pod kątem kwestii socjalnych, zdecydowanie zwracają się w kierunku ideologii lewicowych, tak jak to  jest chociażby w Polsce. Wszystkie wymienione partie są o wiele bardziej popularne od konkurujących z nimi partii lewicowych dlatego, że ludzie nie ufają modelowi sprawowania władzy, w którym państwo nadzoruje ekonomię, i uważają, że partie lewicowe z reguły nie spełniają swych obietnic.

Z czego więc wynika 50-procentowe zaufanie do PO w Polsce?
Z braku zaufania społecznego dla pomysłów lewicy.

Zatem skoro formalnie prawicowe partie przejmują część haseł lewicowych, czy oznacza to, że Europa jednak skręca w lewo?
Tak. Dzieje się tak, gdyż w systemie demokratycznym jedyną możliwością zdobycia stanowiska jest obiecanie ludziom czegoś, na czym im zależy. Członkowie i przywódcy partii konserwatywnych doskonale zdają sobie sprawę z tego, że w normalnej sytuacji mogą liczyć przede wszystkim na  głosy ludzi starej daty czy, inaczej mówiąc, staromodnych, którzy prawdziwie hołdują wartościom konserwatywnym. Niestety, jest ich coraz mniej. Dlatego też konserwatyści próbują zdobywać nowych wyborców, również takich, którzy niekoniecznie podzielają ich poglądy. Z reguły oznacza to, iż by zdobyć nowy elektorat, zwracają się ku lewicowym poglądom.


Okładka tygodnika WPROST: 14/2010
Więcej możesz przeczytać w 14/2010 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 14/2010 (1418)

  • Na stronie - Rzeczpospolita Sprzeczna 28 mar 2010, 19:00 Zaprzeczeniem koniunkcji dwóch zdań jest alternatywa ich zaprzeczeń – głosi jedno z praw De Morgana. Gdyby dziewiętnastowieczny brytyjski matematyk tworzył w Polsce, nie udałoby mu się udowodnić nawet tego. Żyjemy bowiem w Rzeczypospolitej Sprzecznej, a na jej terenie... 6
  • Z życia koalicji, z życia opozycji 28 mar 2010, 19:00 Pamiętacie jeszcze denatę, to jest debatę kandydatów na kandydatów? Słabo? My też. Ale utkwił nam nerwowy tik, jaki pulsował od czasu do czasu na twarzy Radzia Sikorskiego, któremu prawybory zdecydowanie nie posłużyły. Podobno wielkim miłośnikiem tego tiku jest prezydent Lech... 8
  • Czy jesteśmy przywiązani do tradycji? 28 mar 2010, 19:00 Czy jesteśmy przywiązani do tradycji? Tradycja jest dzisiaj polem walki. Z jednej strony występują obrońcy uznanych wartości i dziedzictwa, które wymaga lojalności, z drugiej – padają argumenty o zakonserwowaniu, zamknięciu na zmiany i odrzuceniu współczesności. Podczas... 11
  • Konserwatywne lewactwo – nowa tradycja Europy 28 mar 2010, 19:00 Rozmowa z Rogerem Scrutonem, słynnym brytyjskim filozofem i pisarzem, profesorem Uniwersytetu Londyńskiego 16
  • Nieprzemakalny Pawlak 28 mar 2010, 19:00 – W resorcie gospodarki jest konflikt interesów – mówi „Wprost” minister do spraw walki z korupcją Julia Pitera. Chodzi o wiceminister gospodarki odpowiedzialną za energetykę Joannę Strzelec-Łobodzińską, która ma warte 180 tys. zł akcje Południowego... 18
  • Skaner 28 mar 2010, 19:00 18
  • Zakup „Wprost” zakończony 28 mar 2010, 19:00 Platforma Mediowa Point Group SA dokonała 100 proc. płatności za udziały w AWR „Wprost". Tym samym zakończyła rozpoczętą pod koniec ubiegłego roku transakcję kupna jednego z najbardziej opiniotwórczych tygodników w Polsce.... 18
  • Wstydliwy jak Polak 28 mar 2010, 19:00 Odpowiedzi w proc. na pytanie "Czego wstydzą się Polacy?" 18
  • Orzechowy interes 28 mar 2010, 19:00 Luka w prawie powodowała, że wystarczyło przyozdobić pole wsadzonymi w ziemię patykami, by uzyskać dopłatę w wysokości 1 tys. 800 zł od hektara za rzekomą uprawę orzecha włoskiego – wynika z raportu NIK, do którego dotarł... 19
  • Puls gospodarki 28 mar 2010, 19:00 Gruziński raj Stalin przewraca się w grobie. Prezydent Gruzji Micheil Saakaszwili chce upodobnić swój kraj do Stanów Zjednoczonych z końca XVIII wieku – ograniczyć do minimum władzę rządu i całkowicie uwolnić gospodarkę. Gruzja... 24
  • Przegląd prasy zagranicznej 28 mar 2010, 19:00 Śmierć syna obszarnika The TimesW Korei Północnej stracono ministra finansów i centralnego planowania oskarżanego o spowodowanie nadmiernego wzrostu inflacji oraz braków żywności. Pokazowy proces i egzekucja miały wzmocnić... 25
  • Mężczyźni w krótkich spodenkach 28 mar 2010, 19:00 Spór między dwoma kandydatami na kandydata do prezydentury był sukcesem medialnym, ale okazał się merytorycznie pusty. Nie chodziło w nim o nic więcej, niż by przypiąć konkurentowi łatkę, lekko go zdenerwować i wygrać. A żaden spec od politycznej kosmetyki, który redukuje... 28
  • Poczekalnia ojcobójców 28 mar 2010, 19:00 Każda partia ma swoją poczekalnię dla outsiderów. W PO siedzą w niej Jarosław Gowin i Janusz Palikot, w PiS – Paweł Poncyljusz i Adam Hofman, a na lewicy – Bartosz Arłukowicz. Z tego przedsionka są tylko dwa wyjścia: na bruk lub do gabinetu z władzą. Czy outsiderzy... 30
  • Iwaszkiewicz: sława czy chwała? 28 mar 2010, 19:00 „Niesprawiedliwość może triumfować w sławie, ale chwała zawsze jest po stronie sprawiedliwości” – to Iwaszkiewicz tytułem powieści „Sława i chwała” przypomniał mądrość Gaetano di Gaety, teologa z przełomu XV i XVI wieku. 30 lat po śmierci pisarza wraz z wydaniem jego... 32
  • Na moje kopyto - Tkajmy kontrsieć 28 mar 2010, 19:00 Impuls do napisania tego felietonu dały fragmenty stenogramów przesłuchań przed hazardową komisją śledczą oraz krótka notka w „Gazecie Wyborczej”. 34
  • Nauka to nie wszystko 28 mar 2010, 19:00 Doskonałe wykształcenie można zdobyć nie tylko na Harvardzie. Ale na jakim innym uniwersytecie student dostanie możliwość spotkania tylu światowych przywódców? I gdzie są tak przyjacielskie relacje między profesorami i studentami jak tu? 35
  • Zbierak złośliwy 28 mar 2010, 19:00 Na początku było zbieractwo.Człekokształtne, a zapewne także jużich przodkowie rozwijali kulturę zbieractwa. Wtedy nie było co prawda dolarów, euro, złotych czy SMS-ów, więc zbierali jagody, grzyby czy kamienie. Widać, ten system gospodarczy oparty na zbieractwie się... 36
  • Technoanalfabeta 28 mar 2010, 19:00 „Slim” po angielsku znaczy szczupły. Jakby na przekór temu Carlos Slim jest – mówiąc dyplomatycznie – przy kości, a jego portfel już bez ceregieli można określić jako bardzo gruby. Meksykanin jest – według amerykańskiego „Forbesa”... 38
  • Pieniądze z nieba 28 mar 2010, 19:00 Mam świetny pomysł na biznes i poszukuję inwestora – od podobnych słów zaczęła się historia takich gigantów, jak Apple, Amazon.com czy Google. Także w Polsce coraz więcej firm powstaje dzięki aniołom biznesu, inwestującym w młode, dobrze rokujące firmy. Jak dzięki nim... 42
  • Jak uszczęśliwić pracownika 28 mar 2010, 19:00 Jak uszczęśliwić pracownika Nie ma jednej sprawdzonej i skutecznej metody na zmotywowanie pracownika do wydajniejszej pracy. Jednemu wystarczy telefon komórkowy, podczas gdy jego kolegi nie zaspokoi nawet impreza integracyjna w Dubaju. Dla wszystkich jednak liczy się atmosfera... 46
  • Ekonomiczna schizofrenia 28 mar 2010, 19:00 Wskazując grupy, które skorzystały na globalnym kryzysie, nie można pominąć ekonomistów. Czuli się jak ryby w wodzie – udzielali światu lekcji ekonomii, kłócili się o to, kto jest winny recesji oraz reklamowali swoje teorie gospodarcze jako jedynie słuszne. Problem w... 48
  • Jan Paweł II nauczył nas wolności przez wiarę 28 mar 2010, 19:00 Pięć lat temu po śmierci Jana Pawła II świat w modlitwie czynił refleksję nad życiem, które przemieniło miliony ludzi. Dzisiaj ta refleksja nad życiem Jana Pawła II trwa nadal, ponieważ jego nauczanie i działalność są wskazówką do budowania przyszłości godnej człowieka. 52
  • Papież widział Europę zjednoczoną przez chrześcijaństwo 28 mar 2010, 19:00 Rozmowa z Rocco Buttiglionem, włoskim politykiem i europarlamentarzystą, byłym ministrem Włoch ds. europejskich 54
  • Papież, przyjaciel Żydów 28 mar 2010, 19:00 7 kwietnia 1994 r. Watykan stał się miejscem zdarzenia bez precedensu od czasów św. Piotra. W auli Pawła VI pod patronatem Jana Pawła II odbył się koncert upamiętniający tragedię Holocaustu. Na zaproszenie papieża zagrała Royal Philharmonic Orchestra, którą dyrygował... 56
  • Liberalizm wyrósł z chrześcijaństwa 28 mar 2010, 19:00 Rozmowa z Marcello Perą, włoskim filozofem i politykiem 58
  • Wiara przeciwko reżimowi 28 mar 2010, 19:00 W 1988 r. otrzymałem zaproszenie na Międzynarodową Konferencję Praw Człowieka zorganizowaną przez Komisję Interwencji i Praworządności „Solidarności”. Reżim komunistyczny chylił się wówczas ku upadkowi z dwóch przyczyn. Jedną były wysiłki Michaiła Gorbaczowa, by... 66
  • Ostatnie wieczerze 28 mar 2010, 19:00 Co Jezus i jego uczniowie jedli podczas Ostatniej Wieczerzy? Kościół, za Świętym Pawłem, przyjmuje, że był to chleb i wino, trudno jednak zrekonstruować prawdziwe menu tego posiłku. Niektórzy badacze Nowego Testamentu twierdzą nawet, że Ostatnia Wieczerza w ogóle się nie... 67
  • O bogach w białych kitlach, czyli medycyna jak sen 28 mar 2010, 19:00 Rozmowa z prof. Andrzejem Szczeklikiem z II Katedry Chorób Wewnętrznych Collegium Medicum UJ, lekarzem, naukowcem i pisarzem, autorem książek „Katharsis” i „Kore” 70
  • Cuda medycyny 28 mar 2010, 19:00 Czy z jedną półkulą mózgu można normalnie funkcjonować? Ile musi ważyć płód, by lekarze mogli go uratować? Czy kobieta, u której stwierdzono śmierć mózgu, może urodzić zdrowe dziecko? W medycynie, podobnie jak w życiu, nie wolno mówić, że coś jest niemożliwe. Przekonują o tym... 74
  • Apoteoza jaja 28 mar 2010, 19:00 Przez lata lekarze i żywieniowcy przestrzegali, że jaja to wróg zdrowia. Mówiono, że owszem, są smaczne i pożywne, ale są też bombą cholesterolową, groźną szczególnie dla osób w średnim wieku, bo cholesterol powoduje choroby układu krążenia. Polak posłusznie zaczął jadać tylko... 78
  • Klimat się ociepla, głupcze 28 mar 2010, 19:00 Jak można mówić, że klimat się ociepla, skoro zima była tak ostra? Czy naukowcy sfabrykowali dane, żeby obronić tezę o globalnym ociepleniu i własne posady? Czy cała klimatyczna kampania to spisek? Kto robi z nas głupców? Ktoś na pewno. 80
  • Antyprzywódca 28 mar 2010, 19:00 Kiedy szef brytyjskich konserwatystów David Cameron wygra wybory,zostanie „przywódcą wolnego świata”. Ale dla niego niestety nie jest to istotne. I to mnie przeraża. 83
  • Tusk powinien prosić o otwarcie archiwów 28 mar 2010, 19:00 Rozmowa z Antonym Beevorem, brytyjskim historykiem wojskowości, wykładowcą University of London, autorem bestsellerów takich jak „Berlin 1945. Upadek” i „Stalingrad” 84
  • Amerykanie powinni przeprosić Polaków za tuszowanie Katynia 28 mar 2010, 19:00 Rozmowa z Allenem Paulem, dziennikarzem, politologiem, autorem książki „Katyń” 86
  • Arne znaczy wynik 28 mar 2010, 19:00 Stany Zjednoczone mają jeden z gorszych systemów edukacji powszechnej na świecie, a zarazem najlepszy system studiów doktoranckich. Barack Obama obiecuje, że do roku 2020 całe amerykańskie szkolnictwo będzie najlepsze na świecie. Stać się to ma za sprawą Arnego Duncana 88
  • Hubarchitektura 28 mar 2010, 19:00 Do dachów przyklejają się pawilony. Na pałacach wyrastają małe domki. Czy to dlatego, że w przestrzeni miejskiej panuje ciasnota? Nie tylko. Ważniejsze jest to, że architektoniczna huba to moda prawdziwie zaraźliwa. 90
  • Wrażliwość bez płci 28 mar 2010, 19:00 Kobiet w polskiej historii sztuki jest niewiele. Ale współcześnie – całkiem sporo. Nowe pokolenie nie ma kompleksów, odnosi sukcesy i nie chce słyszeć o „sztuce kobiecej”. 93
  • Muzyka jak szept 28 mar 2010, 19:00 Rozmowa z Jordim Savallem, jednym z najwybitniejszych interpretatorów muzyki dawnej, który 31 marca wystąpi na festiwalu Misteria Paschalia 94
  • Druga twarz królów żenady 28 mar 2010, 19:00 Woody Allen i Larry David, który gra główną rolę w najnowszym filmie Allena, przeszli podobną ścieżkę kariery. Zanim zaczęli pracować dla telewizji, uprawiali komedię w wydaniu ekstremalnym: solo, na żywo i bez znieczulenia. Aby dobrze zrozumieć wchodzący 9 kwietnia na ekrany... 96
  • Błysk się skończył 28 mar 2010, 19:00 Wydałeś tysiąc euro na sweter? W porządku, pod warunkiem że sweter nie wygląda na swoją cenę. Podobnie jest z biżuterią, kremami ustawianymi na toaletce czy rowerem. Banalny luksus jest niemodny 98
  • Ładniejsza niż Paryż 28 mar 2010, 19:00 Odessa jest najprawdopodobniej jedynym miastem na świecie, w którym prima aprilis traktuje się serio. Co roku 1 kwietnia ulice miasta aż huczą od śmiechu, bo kto może przebiera się za klauna i bierze udział w Festiwalu Humoryna (czyli humoru). 102
  • Żądło 28 mar 2010, 19:00 Prawdziwi mężczyźni nie jedzą miodu. Prawdziwi mężczyźni żują pszczoły. I jeżdżą mazdą 3 MPS. 104
  • Dom z głową 28 mar 2010, 19:00 Przez wiele lat właściciele domów nie zwracali uwagi na ocieplenie dachu. Ich jedynym problemem było to, czy dach przecieka w czasie ulewnych deszczów. Wzrost kosztów ogrzewania spowodował, że zaczęli szukać sposobów na zmniejszenie rachunków za energię cieplną, elektryczną... 106
  • Ciepło i światło 28 mar 2010, 19:00 Remont lub ocieplenie dachu skośnego często wiąże się z wymianą już istniejącej stolarki okiennej lub montażem nowych okien połaciowych. Dzieje się tak najczęściej wówczas, kiedy właściciel budynku ze strychem decyduje się na adaptację tej części obiektu na cele mieszkalne. W... 110
  • Rozwiązanie problemu 28 mar 2010, 19:00 Wiele problemów i ciąży w dzisiejszym świecie nie jest jeszcze rozwiązanych.Reklamy telewizyjne przekonują nas, że są problemy, które dają się rozwiązać szybko, np. problem nietrzymania moczu czy braku gotówki. Gorzej gdy te dwa problemy trafią się komuś jednocześnie. Osobnik,... 113

ZKDP - Nakład kontrolowany