Hubarchitektura

Hubarchitektura

Do dachów przyklejają się pawilony. Na pałacach wyrastają małe domki. Czy to dlatego, że w przestrzeni miejskiej panuje ciasnota? Nie tylko. Ważniejsze jest to, że architektoniczna huba to moda prawdziwie zaraźliwa.
W dzień przypomina kontener z oknem. W nocy – podświetloną, minimalistyczną rzeźbę. Na dachu paryskiego centrum sztuki Palais de Tokyo stanął pawilon na razie tymczasowej restauracji Nomiya. Choć architektoniczne nie jest odkrywczy – to tylko szkło, metal i kąty proste (projekt marketingowy firmy Electrolux) – to niczym atrakcyjny mebel miejski wpisuje się w modny nurt artystycznych działań. Wrażenie robi lokalizacja, kontrast z zabytkową tkanką Palais de Tokyo oraz  obietnica obiadu w ekskluzywnym gronie jedynie tuzina osób. Rok temu na  tym samym dachu gościła instalacja artystyczna Hotel Everland. Zaprojektowana w retrofuturystycznym stylu kapsuła w ciągu dnia, podobnie jak Nomiya, była otwarta dla zwiedzających jako obiekt sztuki. W nocy (za 333-444 euro) częścią projektu stawali się śpiący w hotelu goście.

Przestrzeń eksperymentalna Kunsthülle na Centrum Kultury w  Liverpoolu jest zbudowana z przezroczystych kurtyn z PCVi nawiązuje do  pejzażu poprzemysłowego miasta, pełnego nowej architektury, plomb i  walących się budynków. W Hamburgu na starym magazynie portowym powstaje gmach filharmonii. W Katowicach na opuszczonym magazynie powstanie biurowiec (projekt pracowni emarchitekci). Huby są zaraźliwe, a każda realizacja jest inna. Wspólny trend dotyczy tylko stawiania „doklejki" komuś na głowie. Życzylibyśmy sobie, aby na dachu jakiegoś polskiego zakurzonego muzeum, jak na Palais de Tokyo, wylądował architektoniczny gadżet dobrej jakości, choćby na sezon. Już od 2005 roku istnieje projekt dolepienia kawiarni na poznańskim Muzeum Narodowym. Nie wiadomo jednak, kiedy zostanie zrealizowany, bo miasto nie uzyskało na ten cel pieniędzy. Uroda projektu budzi sprzeczne emocje. Nazwano go nawet „jelitem", ale w architekturze, podobnie jak w literaturze, dyskusji nie  wywołują tylko rzeczy nudne.

Budynki doklejane do elewacji lub dachów żyją własnym życiem, choć w  symbiozie ze starszym bratem. Siła architektonicznych narośli polega na  ich awangardowości. A może należy imitować styl zabytkowego „żywiciela"? – A na jakiej zasadzie kaplica Zygmuntowska pasuje do katedry wawelskiej?– pyta Roman Rutkowski, wrocławski architekt i wykładowca. Gdyby w czasach renesansu istniał urząd konserwatora zabytków, kaplica by pewnie nie powstała. Trzeba iść z duchem czasu, bo inaczej stworzymy tylko kalki budynków historycznych.

Dzisiaj konserwatorzy są, ale  oczekuje się od nich akceptacji ingerencji oraz czujności na ich jakość. – Im większe miasto, tym konserwator bardziej otwarty na nowoczesność –  zauważa Rutkowski. W małych ośrodkach panuje strach i prowincjonalizm. Jednak architektura jest robiona bardzo szybko, często bezmyślnie i  tanio. Powstaje zatem pytanie, który architekt jest w stanie stworzyć nadbudowę o wartościowej architekturze, która wytrzyma próbę czasu.

Mamy w Polsce przykłady doskonałej współpracy konserwatora z architektem i  inwestorem. To realizacje na budynkach prywatnych. Na hotel Andel’s w  starej przędzalni Izraela Poznańskiego w Łodzi nałożono w poprzek dachu szklany prostopadłościan z basenem. Siła wyrazu tego projektu bierze się z kontrastu nowoczesnej formy z zabytkową, ceglaną architekturą. Na  dachu neobarokowego hotelu Monopol we Wrocławiu w przeszklonej, minimalistycznej nadbudowie znajduje się Ristorante Acquario. Na dachu masywnego fortu Węgrzce pod Krakowem wylądowała baza kosmiczna: kryta blachą podłużna nadbudowa o przekroju elipsy mieści biuro.

Nietypowe nadbudowy i architektoniczne narośla to jednak przede wszystkim domena krajów o niedoborze wolnych terenów, takich jak Holandia, Wielka Brytania, a przede wszystkim Japonia. Tamże, w mieście Chikusei, urzędująca w starym magazynie organizacja pozarządowa doczekała się toalet w osobnym, przyklejonym do istniejącego, minimalistycznym pawilonie. W Angliipowstała pracownia artystyczna The Dovecote Studio, dosłownie włożona w ruinę gołębnika. Natomiast w Holandii na dachu kamienicy w Rotterdamie wyrósł Didden Village, niebieski dom z atelier, tarasem, ławkami, prysznicem. Autorzy projektu, awangardowe studio MVRDV, twierdzą, że może on stać się wzorem tego, jak wyprowadzać życie na dachy, skoro nie ma miejsca na poziomie ulicy.

– Architektura wypełniania „miejskich dziur" czy doklejania „hub" to jedna z  form aktywności urbanistycznej prowadzących do kompletnego zagospodarowania i rewitalizacji fragmentów miasta – tłumaczy wrocławski architekt Zbigniew Maćków. Gdy jego pracownia szukała przestrzeni na  500-metrowe biuro w centrum miasta, okazało się, że nie ma tak małych działek do zagospodarowania. – Z drugiej strony, po doświadczeniach ostatniej wojny i niektórych eksperymentach urbanistycznych, pełno było miejsc wymagających nowego, poprawnego „zszycia” – kontynuuje architekt. – Zaczęliśmy się im przyglądać. Owocem jest zbiór około 170 lokalizacji wymagających interwencji tylko w obrębie ścisłego centrum – dodaje.

Miasto „zszywa" także architekt Jakub Szczęsny z warszawskiej grupy Centrala. Wymyślił Dom dla Kereta: kilkupoziomowe mieszkanie szerokości... 133 cm. – Przerwa między przedwojennym budynkiem i  powojennym spółdzielczym punktowcem była idealną „dziurą" do  wypełnienia, w sensie symbolicznym. Stąd pomysł włożenia tam domu poduszki, „ściśniętego” budynkami z dwóch znaczących dla historii miasta momentów historycznych – tłumaczy Szczęsny. Symbolicznym, a może i  realnym użytkownikiem samotni będzie izraelski pisarz Etgar Keret i jego goście.

Artystyczne ingerencje w tkankę miejską to cenne, ale ciągle rzadkie wydarzenia. Jednak w krótkim czasie należy się spodziewać, że wzrośnie liczba plomb, nadbudów i doklejek. Zmuszą do tego inwestorów kurczące się zasoby przestrzeni miejskiej i rosnąca świadomość ekologiczna, dzięki której staranniej niż dotąd przyglądamy się budynkom o  niewykorzystanym potencjale. Architekt David West, zapytany przez magazyn „Building Design" o to, jak sobie wyobraża architekturę za 50 lat, powiedział, że dach zamieni się w kolejną dostępną przestrzeń publiczną, a każdy centymetr powierzchni budynków będzie wykorzystany, łącznie z elewacjami. Na forach internetowych pojawiają się podobne głosy jak ten recenzujący nowy, awangardowy pawilon targu rybnego w  Istambule: „Nie rozumiem, dlaczego architekci wciąż projektują budynki o  bezużytecznych dachach w mieście takim jak Instambuł, gdzie żyje 13 milionów ludzi. Brakuje nam przestrzeni, więc dachy muszą być wykorzystane na nowe funkcje: na życie społeczne, na rekreację, nasi drodzy architekci!".

Okładka tygodnika WPROST: 14/2010
Więcej możesz przeczytać w 14/2010 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 14/2010 (1418)

  • Na stronie - Rzeczpospolita Sprzeczna 28 mar 2010, 19:00 Zaprzeczeniem koniunkcji dwóch zdań jest alternatywa ich zaprzeczeń – głosi jedno z praw De Morgana. Gdyby dziewiętnastowieczny brytyjski matematyk tworzył w Polsce, nie udałoby mu się udowodnić nawet tego. Żyjemy bowiem w Rzeczypospolitej Sprzecznej, a na jej terenie... 6
  • Z życia koalicji, z życia opozycji 28 mar 2010, 19:00 Pamiętacie jeszcze denatę, to jest debatę kandydatów na kandydatów? Słabo? My też. Ale utkwił nam nerwowy tik, jaki pulsował od czasu do czasu na twarzy Radzia Sikorskiego, któremu prawybory zdecydowanie nie posłużyły. Podobno wielkim miłośnikiem tego tiku jest prezydent Lech... 8
  • Czy jesteśmy przywiązani do tradycji? 28 mar 2010, 19:00 Czy jesteśmy przywiązani do tradycji? Tradycja jest dzisiaj polem walki. Z jednej strony występują obrońcy uznanych wartości i dziedzictwa, które wymaga lojalności, z drugiej – padają argumenty o zakonserwowaniu, zamknięciu na zmiany i odrzuceniu współczesności. Podczas... 11
  • Konserwatywne lewactwo – nowa tradycja Europy 28 mar 2010, 19:00 Rozmowa z Rogerem Scrutonem, słynnym brytyjskim filozofem i pisarzem, profesorem Uniwersytetu Londyńskiego 16
  • Nieprzemakalny Pawlak 28 mar 2010, 19:00 – W resorcie gospodarki jest konflikt interesów – mówi „Wprost” minister do spraw walki z korupcją Julia Pitera. Chodzi o wiceminister gospodarki odpowiedzialną za energetykę Joannę Strzelec-Łobodzińską, która ma warte 180 tys. zł akcje Południowego... 18
  • Skaner 28 mar 2010, 19:00 18
  • Zakup „Wprost” zakończony 28 mar 2010, 19:00 Platforma Mediowa Point Group SA dokonała 100 proc. płatności za udziały w AWR „Wprost". Tym samym zakończyła rozpoczętą pod koniec ubiegłego roku transakcję kupna jednego z najbardziej opiniotwórczych tygodników w Polsce.... 18
  • Wstydliwy jak Polak 28 mar 2010, 19:00 Odpowiedzi w proc. na pytanie "Czego wstydzą się Polacy?" 18
  • Orzechowy interes 28 mar 2010, 19:00 Luka w prawie powodowała, że wystarczyło przyozdobić pole wsadzonymi w ziemię patykami, by uzyskać dopłatę w wysokości 1 tys. 800 zł od hektara za rzekomą uprawę orzecha włoskiego – wynika z raportu NIK, do którego dotarł... 19
  • Puls gospodarki 28 mar 2010, 19:00 Gruziński raj Stalin przewraca się w grobie. Prezydent Gruzji Micheil Saakaszwili chce upodobnić swój kraj do Stanów Zjednoczonych z końca XVIII wieku – ograniczyć do minimum władzę rządu i całkowicie uwolnić gospodarkę. Gruzja... 24
  • Przegląd prasy zagranicznej 28 mar 2010, 19:00 Śmierć syna obszarnika The TimesW Korei Północnej stracono ministra finansów i centralnego planowania oskarżanego o spowodowanie nadmiernego wzrostu inflacji oraz braków żywności. Pokazowy proces i egzekucja miały wzmocnić... 25
  • Mężczyźni w krótkich spodenkach 28 mar 2010, 19:00 Spór między dwoma kandydatami na kandydata do prezydentury był sukcesem medialnym, ale okazał się merytorycznie pusty. Nie chodziło w nim o nic więcej, niż by przypiąć konkurentowi łatkę, lekko go zdenerwować i wygrać. A żaden spec od politycznej kosmetyki, który redukuje... 28
  • Poczekalnia ojcobójców 28 mar 2010, 19:00 Każda partia ma swoją poczekalnię dla outsiderów. W PO siedzą w niej Jarosław Gowin i Janusz Palikot, w PiS – Paweł Poncyljusz i Adam Hofman, a na lewicy – Bartosz Arłukowicz. Z tego przedsionka są tylko dwa wyjścia: na bruk lub do gabinetu z władzą. Czy outsiderzy... 30
  • Iwaszkiewicz: sława czy chwała? 28 mar 2010, 19:00 „Niesprawiedliwość może triumfować w sławie, ale chwała zawsze jest po stronie sprawiedliwości” – to Iwaszkiewicz tytułem powieści „Sława i chwała” przypomniał mądrość Gaetano di Gaety, teologa z przełomu XV i XVI wieku. 30 lat po śmierci pisarza wraz z wydaniem jego... 32
  • Na moje kopyto - Tkajmy kontrsieć 28 mar 2010, 19:00 Impuls do napisania tego felietonu dały fragmenty stenogramów przesłuchań przed hazardową komisją śledczą oraz krótka notka w „Gazecie Wyborczej”. 34
  • Nauka to nie wszystko 28 mar 2010, 19:00 Doskonałe wykształcenie można zdobyć nie tylko na Harvardzie. Ale na jakim innym uniwersytecie student dostanie możliwość spotkania tylu światowych przywódców? I gdzie są tak przyjacielskie relacje między profesorami i studentami jak tu? 35
  • Zbierak złośliwy 28 mar 2010, 19:00 Na początku było zbieractwo.Człekokształtne, a zapewne także jużich przodkowie rozwijali kulturę zbieractwa. Wtedy nie było co prawda dolarów, euro, złotych czy SMS-ów, więc zbierali jagody, grzyby czy kamienie. Widać, ten system gospodarczy oparty na zbieractwie się... 36
  • Technoanalfabeta 28 mar 2010, 19:00 „Slim” po angielsku znaczy szczupły. Jakby na przekór temu Carlos Slim jest – mówiąc dyplomatycznie – przy kości, a jego portfel już bez ceregieli można określić jako bardzo gruby. Meksykanin jest – według amerykańskiego „Forbesa”... 38
  • Pieniądze z nieba 28 mar 2010, 19:00 Mam świetny pomysł na biznes i poszukuję inwestora – od podobnych słów zaczęła się historia takich gigantów, jak Apple, Amazon.com czy Google. Także w Polsce coraz więcej firm powstaje dzięki aniołom biznesu, inwestującym w młode, dobrze rokujące firmy. Jak dzięki nim... 42
  • Jak uszczęśliwić pracownika 28 mar 2010, 19:00 Jak uszczęśliwić pracownika Nie ma jednej sprawdzonej i skutecznej metody na zmotywowanie pracownika do wydajniejszej pracy. Jednemu wystarczy telefon komórkowy, podczas gdy jego kolegi nie zaspokoi nawet impreza integracyjna w Dubaju. Dla wszystkich jednak liczy się atmosfera... 46
  • Ekonomiczna schizofrenia 28 mar 2010, 19:00 Wskazując grupy, które skorzystały na globalnym kryzysie, nie można pominąć ekonomistów. Czuli się jak ryby w wodzie – udzielali światu lekcji ekonomii, kłócili się o to, kto jest winny recesji oraz reklamowali swoje teorie gospodarcze jako jedynie słuszne. Problem w... 48
  • Jan Paweł II nauczył nas wolności przez wiarę 28 mar 2010, 19:00 Pięć lat temu po śmierci Jana Pawła II świat w modlitwie czynił refleksję nad życiem, które przemieniło miliony ludzi. Dzisiaj ta refleksja nad życiem Jana Pawła II trwa nadal, ponieważ jego nauczanie i działalność są wskazówką do budowania przyszłości godnej człowieka. 52
  • Papież widział Europę zjednoczoną przez chrześcijaństwo 28 mar 2010, 19:00 Rozmowa z Rocco Buttiglionem, włoskim politykiem i europarlamentarzystą, byłym ministrem Włoch ds. europejskich 54
  • Papież, przyjaciel Żydów 28 mar 2010, 19:00 7 kwietnia 1994 r. Watykan stał się miejscem zdarzenia bez precedensu od czasów św. Piotra. W auli Pawła VI pod patronatem Jana Pawła II odbył się koncert upamiętniający tragedię Holocaustu. Na zaproszenie papieża zagrała Royal Philharmonic Orchestra, którą dyrygował... 56
  • Liberalizm wyrósł z chrześcijaństwa 28 mar 2010, 19:00 Rozmowa z Marcello Perą, włoskim filozofem i politykiem 58
  • Wiara przeciwko reżimowi 28 mar 2010, 19:00 W 1988 r. otrzymałem zaproszenie na Międzynarodową Konferencję Praw Człowieka zorganizowaną przez Komisję Interwencji i Praworządności „Solidarności”. Reżim komunistyczny chylił się wówczas ku upadkowi z dwóch przyczyn. Jedną były wysiłki Michaiła Gorbaczowa, by... 66
  • Ostatnie wieczerze 28 mar 2010, 19:00 Co Jezus i jego uczniowie jedli podczas Ostatniej Wieczerzy? Kościół, za Świętym Pawłem, przyjmuje, że był to chleb i wino, trudno jednak zrekonstruować prawdziwe menu tego posiłku. Niektórzy badacze Nowego Testamentu twierdzą nawet, że Ostatnia Wieczerza w ogóle się nie... 67
  • O bogach w białych kitlach, czyli medycyna jak sen 28 mar 2010, 19:00 Rozmowa z prof. Andrzejem Szczeklikiem z II Katedry Chorób Wewnętrznych Collegium Medicum UJ, lekarzem, naukowcem i pisarzem, autorem książek „Katharsis” i „Kore” 70
  • Cuda medycyny 28 mar 2010, 19:00 Czy z jedną półkulą mózgu można normalnie funkcjonować? Ile musi ważyć płód, by lekarze mogli go uratować? Czy kobieta, u której stwierdzono śmierć mózgu, może urodzić zdrowe dziecko? W medycynie, podobnie jak w życiu, nie wolno mówić, że coś jest niemożliwe. Przekonują o tym... 74
  • Apoteoza jaja 28 mar 2010, 19:00 Przez lata lekarze i żywieniowcy przestrzegali, że jaja to wróg zdrowia. Mówiono, że owszem, są smaczne i pożywne, ale są też bombą cholesterolową, groźną szczególnie dla osób w średnim wieku, bo cholesterol powoduje choroby układu krążenia. Polak posłusznie zaczął jadać tylko... 78
  • Klimat się ociepla, głupcze 28 mar 2010, 19:00 Jak można mówić, że klimat się ociepla, skoro zima była tak ostra? Czy naukowcy sfabrykowali dane, żeby obronić tezę o globalnym ociepleniu i własne posady? Czy cała klimatyczna kampania to spisek? Kto robi z nas głupców? Ktoś na pewno. 80
  • Antyprzywódca 28 mar 2010, 19:00 Kiedy szef brytyjskich konserwatystów David Cameron wygra wybory,zostanie „przywódcą wolnego świata”. Ale dla niego niestety nie jest to istotne. I to mnie przeraża. 83
  • Tusk powinien prosić o otwarcie archiwów 28 mar 2010, 19:00 Rozmowa z Antonym Beevorem, brytyjskim historykiem wojskowości, wykładowcą University of London, autorem bestsellerów takich jak „Berlin 1945. Upadek” i „Stalingrad” 84
  • Amerykanie powinni przeprosić Polaków za tuszowanie Katynia 28 mar 2010, 19:00 Rozmowa z Allenem Paulem, dziennikarzem, politologiem, autorem książki „Katyń” 86
  • Arne znaczy wynik 28 mar 2010, 19:00 Stany Zjednoczone mają jeden z gorszych systemów edukacji powszechnej na świecie, a zarazem najlepszy system studiów doktoranckich. Barack Obama obiecuje, że do roku 2020 całe amerykańskie szkolnictwo będzie najlepsze na świecie. Stać się to ma za sprawą Arnego Duncana 88
  • Hubarchitektura 28 mar 2010, 19:00 Do dachów przyklejają się pawilony. Na pałacach wyrastają małe domki. Czy to dlatego, że w przestrzeni miejskiej panuje ciasnota? Nie tylko. Ważniejsze jest to, że architektoniczna huba to moda prawdziwie zaraźliwa. 90
  • Wrażliwość bez płci 28 mar 2010, 19:00 Kobiet w polskiej historii sztuki jest niewiele. Ale współcześnie – całkiem sporo. Nowe pokolenie nie ma kompleksów, odnosi sukcesy i nie chce słyszeć o „sztuce kobiecej”. 93
  • Muzyka jak szept 28 mar 2010, 19:00 Rozmowa z Jordim Savallem, jednym z najwybitniejszych interpretatorów muzyki dawnej, który 31 marca wystąpi na festiwalu Misteria Paschalia 94
  • Druga twarz królów żenady 28 mar 2010, 19:00 Woody Allen i Larry David, który gra główną rolę w najnowszym filmie Allena, przeszli podobną ścieżkę kariery. Zanim zaczęli pracować dla telewizji, uprawiali komedię w wydaniu ekstremalnym: solo, na żywo i bez znieczulenia. Aby dobrze zrozumieć wchodzący 9 kwietnia na ekrany... 96
  • Błysk się skończył 28 mar 2010, 19:00 Wydałeś tysiąc euro na sweter? W porządku, pod warunkiem że sweter nie wygląda na swoją cenę. Podobnie jest z biżuterią, kremami ustawianymi na toaletce czy rowerem. Banalny luksus jest niemodny 98
  • Ładniejsza niż Paryż 28 mar 2010, 19:00 Odessa jest najprawdopodobniej jedynym miastem na świecie, w którym prima aprilis traktuje się serio. Co roku 1 kwietnia ulice miasta aż huczą od śmiechu, bo kto może przebiera się za klauna i bierze udział w Festiwalu Humoryna (czyli humoru). 102
  • Żądło 28 mar 2010, 19:00 Prawdziwi mężczyźni nie jedzą miodu. Prawdziwi mężczyźni żują pszczoły. I jeżdżą mazdą 3 MPS. 104
  • Dom z głową 28 mar 2010, 19:00 Przez wiele lat właściciele domów nie zwracali uwagi na ocieplenie dachu. Ich jedynym problemem było to, czy dach przecieka w czasie ulewnych deszczów. Wzrost kosztów ogrzewania spowodował, że zaczęli szukać sposobów na zmniejszenie rachunków za energię cieplną, elektryczną... 106
  • Ciepło i światło 28 mar 2010, 19:00 Remont lub ocieplenie dachu skośnego często wiąże się z wymianą już istniejącej stolarki okiennej lub montażem nowych okien połaciowych. Dzieje się tak najczęściej wówczas, kiedy właściciel budynku ze strychem decyduje się na adaptację tej części obiektu na cele mieszkalne. W... 110
  • Rozwiązanie problemu 28 mar 2010, 19:00 Wiele problemów i ciąży w dzisiejszym świecie nie jest jeszcze rozwiązanych.Reklamy telewizyjne przekonują nas, że są problemy, które dają się rozwiązać szybko, np. problem nietrzymania moczu czy braku gotówki. Gorzej gdy te dwa problemy trafią się komuś jednocześnie. Osobnik,... 113

ZKDP - Nakład kontrolowany