Siły ślamazarnego reagowania

Siły ślamazarnego reagowania

Dodano:   /  Zmieniono: 
NATO składa się z 18 karzełków i Stanów Zjednoczonych - ten cytat nie pochodzi z wypowiedzi Donalda Rumsfelda. Te słowa wypowiedział premier Belgii Guy Verhofstadt, inicjator spotkania szefów państw "starej Europy" w sprawie utworzenia niezależnej od NATO europejskiej armii. Karzełki miałyby opuścić olbrzyma i same stworzyć potężne siły zbrojne? Czy wówczas przestaną być karzełkami?
Zebrani w Brukseli przywódcy Belgii, Francji, Niemiec i Luksemburga jakby nie zdawali sobie sprawy z niedorzeczności takiego myślenia. Ponieważ o utworzeniu europejskich sił szybkiego reagowania mówi się w unii od dawna i rządy piętnastki z taką ideą się zgadzają, więc "ktoś musi zacząć" - powiada Verhofstadt. Wprawdzie nikt poza tą czwórką nie zgadza się, by europejskie struktury wojskowe konkurowały z NATO, ale to wyraźnie nieistotny szczegół. To, że jakakolwiek inicjatywa wojskowa w Europie bez udziału Wielkiej Brytanii nie ma sensu, też chyba nie jest ważne. "Gdybyśmy czekali na Brytyjczyków, do dziś nie byłoby euro" - mówi lekceważąco premier Belgii.
A nie tak miało być... Miesiąc wcześniej świat wyglądał inaczej: za chwilę miała się zacząć wojna, komentatorzy mówili o drugim Wietnamie, na ulicach miast całego świata dudnił krok milionów antywojennych demonstrantów. Wówczas prezydent Chirac zapowiadał wspólnie z kanclerzem Schröderem i - po dziwacznych konsultacjach - z prezydentem Putinem, że Europa utworzy własne siły zbrojne i będzie prowadzić własną politykę...

Mocni w gębie
Potęga gospodarcza, w której żyje ponad 300 mln ludzi, po raz pierwszy podjęła się samodzielnego zadania wojskowego w ubiegłym miesiącu, przejmując od NATO operację pokojową w Macedonii. Umieszczono tam 300 żołnierzy, uzyskując jednak wcześniej obietnicę Amerykanów, że jeśli sprawy pójdą źle i wybuchną zamieszki, NATO powróci... Może zatem już dziś precyzyjniej byłoby mówić o europejskich siłach ślamazarnego reagowania?
Europejczycy zdają sobie sprawę ze swojej niepełnosprawności militarnej. W ubiegłym tygodniu Romano Prodi przyznał z rozbrajającą szczerością i bezradnością, że Europa wydaje na obronę ponad połowę tego, co USA, a w efekcie ma siły zbrojne dysponujące zaledwie 10 proc. amerykańskiej mocy bojowej.
Symptomatyczne w tym kontekście są kłopoty, w jakie popadł w ostatnich latach francuski państwowy koncern zbrojeniowy Giat, produkujący czołgi Leclerc. Widać je było w akcji w czasie pierwszej wojny irackiej przed 12 laty. Teraz na placu boju pozostały amerykańskie abramsy i brytyjskie challengery, a francuski koncern oznajmił w kwietniu, że zwalnia połowę załogi i ogranicza produkcję.

Gdzie jest Mr. Europe?
Spór o politykę obronną, a potem wspólną politykę zagraniczną i obronną dzielił Europę od kilku lat. Na słynne pytanie Henry'ego Kissingera: gdzie jest Mr. Europe, ktoś, do kogo można zatelefonować i uzyskać informację, jakie jest stanowisko UE w sprawach międzynarodowych, wciąż nie ma odpowiedzi. Dzisiaj nie bardzo wiadomo, czy Mr. Europe to komisarz do spraw zagranicznych Chris Patten, czy Javier Solana, czy może Günter Verheugen wydelegowany do kontaktów z partnerami zagranicznymi. A właściwie wiadomo: żaden z nich. Samozwańczym liderem polityki europejskiej chciał zostać prezydent Francji. Po zimnym prysznicu nie może się chyba otrząsnąć do dziś.
Formalnie wciąż istniejąca Unia Zachodnioeuropejska jest miejscem zesłania dla nic nie znaczących urzędników. Część państw członkowskich wspólnoty jasno powiada, że wartością nadrzędną jest dla nich zachowanie neutralności (Irlandia, Austria, Szwecja) i żadnej wspólnej polityki bezpieczeństwa nie zaakceptują. Reszta dzieli się wedle prostego klucza: na zwolenników i przeciwników przywództwa amerykańskiego. Wśród przeciwników przewodzi Francja mająca za sojuszników kraje na wpół od niej zależne, jak Belgia i Luksemburg, oraz zmienną konstelację rządów lewicowych z innych państw. Po drugiej stronie znajdują się Brytyjczycy i Duńczycy (pamiętajmy, że Dania to również leżąca na kontynencie północnoamerykańskim Grenlandia), wspierani przez ekipy centroprawicowe innych państw.
Do niedawna stałym uczestnikiem grupy proamerykańskiej były Niemcy. Teraz stabilizacja zachodniej wspólnoty obronnej stała się zależna od kolejnych wyników wyborów w Niemczech. Chyba że ich miejsce zajmie Polska i dziewiątka nowych członków UE, wspierających politykę współpracy atlantyckiej.

Trójkąt wirtualny
Sytuacja Warszawy jest dziś nieco dwuznaczna, zwłaszcza w kontekście planowanego na 9 maja spotkania trójkąta weimarskiego. Wymyślona przed dziesięcioma laty przez ministra Krzysztofa Skubiszewskiego formuła trójkąta Francja - Niemcy - Polska miała nam ułatwić wejście do zjednoczonej Europy. Mimo wielkich nadziei wiązanych z tą ideą i pomysłów prof. Longina Pastusiaka, by Polska zabrała się do tworzenia czworokąta z udziałem Rosji, trójkąt weimarski był cały czas pustą skorupą.
We Wrocławiu 9 maja spotkają się przywódcy państw, które zaczęły tworzyć formalny antyamerykański "wymiar" Unii Europejskiej, z prezydentem Polski uchodzącej obok Wielkiej Brytanii za głównego alianta USA w Europie. Oczywiście, Aleksander Kwaśniewski dowie się, że kwartet z Brukseli jest otwarty i zaprasza Polskę. A po wypowiedziach marszałka Sejmu oceniającego brukselską inicjatywę jako pożyteczną i polskich deklaracjach (w Atenach) popierających utworzenie unijnego ministerstwa spraw zagranicznych można się obawiać, że Aleksander Kwaśniewski, zgodnie ze swoim zwyczajem, każdemu rozmówcy powie "tak".

Nie dołączyć do osi przegranych
Chór zaniepokojonych komentatorów od dawna domaga się od polskiej polityki większej elastyczności wobec europejskiej osi przegranych. Tymczasem jedynym atutem, jaki jeszcze mamy w ręku, jest względna wyrazistość polskiej polityki zagranicznej. Nasza armia jest słaba i kompromitujemy ją deklaracjami o braku pieniędzy na wysłanie kilku tysięcy żołnierzy do sił pokojowych w Iraku. Gospodarka kuleje na obie nogi. Rząd przypomina stado jeleni podczas polowania z nagonką. Tylko wsparcie USA pozwala nam na zabieranie głosu w sprawach międzynarodowych.
Nie przypadkiem większa część dokumentów poświęconych tożsamości europejskiej w dziedzinie bezpieczeństwa dotyczy współpracy zakładów zbrojeniowych. Chodzi o to, by zmontować wspólny rynek uzbrojenia i wyprzeć z niego Amerykanów. W takim rozwoju wspólnoty obronnej Europy polskiego interesu nie widać. Korzystajmy więc z podwójnego atutu, jaki daje nam bliskość Waszyngtonu i solidarność nowych członków unii. Trójkąt weimarski w obecnym kształcie może odgrywać wyłącznie rolę polisy ubezpieczeniowej wobec trójkąta petersburskiego harmonizującego interesy Francji, Rosji i Niemiec. Tu rada dla Aleksandra Kwaśniewskiego, by nie zapominał, że gdy ma się w ręku F-16, nie należy go zamieniać na francuski miraż osłodzony belgijskimi pralinkami.

Szczyt bez historii

Dominique Moisi
Politolog, wicedyrektor Francuskiego Instytutu Stosunków Międzynarodowych (IFRI)
Miniszczyt w Brukseli nie zostanie zapamiętany przez historyków. Nie należy się spodziewać, że jego konsekwencją będzie rozbicie NATO. Francja i Niemcy nie są w stanie bez Wielkiej Brytanii zaproponować nowej definicji europejskiej polityki obronnej. Paryż, Berlin i Londyn nie zaczną szybko współpracować w tej dziedzinie. USA będą się starały zablokować stworzenie koncepcji samodzielnej polityki obronnej przez kraje europejskie, ale w końcu będą musiały się z nią pogodzić.
Więcej możesz przeczytać w 19/2003 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 19/2003 (1067)

  • Amerykańskie okulary dla Millera 11 maj 2003, 1:00 Widmo, widmo eurowzroczności krąży nad Europą. Eurowzroczność, czyli zabójcza krótkowzroczność. 3
  • Peryskop 11 maj 2003, 1:00 Majówka Millera Hasła z pochodów, manifestacji i happeningów pierwszomajowych: Warszawa "SLD - biedni inaczej!" "Miller, gdzie schowałeś dobrobyt?" "Leszek Miller na zasiłek!" "Kawiorowa... 8
  • Dossier 11 maj 2003, 1:00 ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI, prezydent RP "Europa przedstawia gospodarczą i polityczną siłę, lecz z wojskowego punktu widzenia prawie się nie liczy. Dlatego współpraca transatlantycka jest dla nas nadal niezwykle ważna"... 9
  • Z życia koalicji 11 maj 2003, 1:00 Tradycyjny pierwszomajowy pochód przeszedł przez Warszawę. A po pochodzie w parku koło siedziby SLD urządzono majówkę. Doskonała lokalizacja, parę metrów obok, na górce, znajduje się Muzeum Ziemi.... 10
  • Z życia opozycji 11 maj 2003, 1:00 Do polityków PiS zgłosiła się agencja. Ale nie taka zwykła, jakich pełno w Warszawie, lecz agencja sobowtórów. Sobowtóry zarabiają na tym, że są wykorzystywane w celach promocyjnych. W PiS nad ofertą troskliwie... 11
  • M&M 11 maj 2003, 1:00 SENS POCHODU PIERWSZOMAJOWEGO 12
  • Playback 11 maj 2003, 1:00 Aleksander Kwaśniewski, prezydent RP, oraz byli prezesi Rady Ministrów: Tadeusz Mazowiecki (premier w latach 1989-1990) i Józef Oleksy (1995-1996) 12
  • Fotoplastykon 11 maj 2003, 1:00 14
  • Poczta 11 maj 2003, 1:00 Listy od czytelników 16
  • Kadry 11 maj 2003, 1:00 17
  • Haracz stagnacji 11 maj 2003, 1:00 Za 250 mld zł kolejne rządy III RP kupiły spokój społeczny i trwanie na urzędach. Płaciliśmy - i straciliśmy - my wszyscy! 18
  • Wielki bLew 11 maj 2003, 1:00 Gdy Rywin składał Agorze korupcyjną propozycję, nie było kompromisu między rządem a mediami prywatnymi 24
  • Mniej niż zero 11 maj 2003, 1:00 Rok więzienia lub tysiąc dolarów grzywny groziłoby Millerowi, gdyby słowa "pan jest zerem" wypowiedział przed komisją śledczą w USA 26
  • Rozrywkoujście 11 maj 2003, 1:00 Świnoujście stało się polską stolicą seksu i hazardu 28
  • Zadymiarze do wynajęcia 11 maj 2003, 1:00 Z zawodu manifestanta można wygodnie żyć 34
  • Konwencja nr 102 11 maj 2003, 1:00 II Rzeczpospolita miała najbardziej postępowe w Europie ustawodawstwo socjalne 38
  • Giełda i wektory 11 maj 2003, 1:00 Hossa Świat Litwa prymusem Litwa ma największe szanse spośród państw przystępujących do UE, aby pierwsza przyjąć euro - twierdzi tamtejszy rząd. Kraj już teraz spełnia wszystkie kryteria traktatu z Maastricht. Bank centralny... 40
  • Licencja na rujnowanie 11 maj 2003, 1:00 100 tysięcy miejsc pracy co roku likwidują urzędnicy skarbowi 42
  • Burgeronomika 11 maj 2003, 1:00 Wróżba z Big Maca wskazuje, że nasi eksporterzy nie mają prawa biadolić 48
  • Drabina bez końca 11 maj 2003, 1:00 Katherine Zelinski, pielęgniarka z Chicago, po dwóch latach dodatkowej nauki uzyskała specjalizację w zakresie opieki nad starszymi osobami. 52
  • Dolina wolframowa 11 maj 2003, 1:00 Zdobyliśmy 10 procent europejskiego rynku oświetleniowego 56
  • Uwaga na język 11 maj 2003, 1:00 Niezależne środki masowego przekazu stają się niekiedy bezwiednym narzędziem manipulacji 58
  • Pieniędzy! 11 maj 2003, 1:00 Rząd stoi nad otchłanią dziury budżetowej wykopanej wspólnym wysiłkiem kolejnych koalicji 59
  • Supersam 11 maj 2003, 1:00 Klasa signum Opel signum to auto, które trudno zaklasyfikować do konkretnego segmentu. Teoretycznie jest jednym z najlepszych modeli z rodziny opla vectry, ale różnic między nim a mniej prestiżowymi samochodami tej linii jest tak... 62
  • Krzywda męska 11 maj 2003, 1:00 We współczesnej kulturze kwitnie mizoandria, czyli pogarda dla mężczyzn! Żyje się im ciężej, choć nie wolno im się skarżyć, jak to czynią kobiety. 64
  • Kuchnia, która mówi 11 maj 2003, 1:00 Lodówki nowej generacji same przygotowują posiłki, a nawet informują, jakich produktów w nich brakuje 68
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza 11 maj 2003, 1:00 Piotrze! Robiłem niedawno kuchenny remanent, przeglądając spoczywające w zakamarkach spiżarni sprzęty. Odkurzyłem i natłuściłem wielki wok, usiłując sobie przy okazji przypomnieć, kiedy ostatni raz go używałem, i doszedłem do wniosku, że musiało to być wtedy, kiedy Leszek... 70
  • Mistrzowie w pampersach 11 maj 2003, 1:00 Na swoje pierwsze urodziny Tiger Woods, najlepszy golfista na świecie, zamiast grzechotki dostał od ojca kij golfowy. Rok miała Jennifer Capriati, jedna z najlepszych tenisistek ostatnich lat, gdy otrzymała od ojca rakietę tenisową. Martina... 72
  • Schwul, czyli pedał 11 maj 2003, 1:00 Po drodze mi z tym, kto mówi "jestem gejem", a boję się tego, kto zastanawia się, w jakim stopniu należy pozwalać na lansowanie gejowskiego stylu życia 76
  • Czarna śmierć 11 maj 2003, 1:00 Jeszcze dwa wieki temu w Europie pandemie zbierały zabójcze żniwo co 10-15 lat 78
  • Know-how 11 maj 2003, 1:00 Anoreksja wcześniaków Nawet niewielkie niedożywienie kobiet w okresie poczęcia dziecka może skrócić długość ciąży. Wyniki badań przeprowadzonych na owcach sugerują, że niewłaściwe odżywianie się może być powodem... 81
  • Jadowite kosmetyki 11 maj 2003, 1:00 Człowiek zawsze będzie chciał być piękniejszy niż jest - uznał Meng-tsy, żyjący w III wieku p.n.e. chiński myśliciel. "Człowiek chce być piękniejszy niż jest i by osiągnąć ten cel, zapłaci każdą cenę. Bo chce być najatrakcyjniejszym towarem na rynku" - ponad 2 tys. lat... 82
  • Zegarmistrzowie życia 11 maj 2003, 1:00 Do DNA długowieczności 86
  • Drugi podbój Troi - "Iliada" podręcznikiem historii i geografii? 11 maj 2003, 1:00 "Iliada" podręcznikiem historii i geografii? 88
  • Bez granic 11 maj 2003, 1:00 Gniew ziemi - Winni zostaną ukarani - grzmiał premier Turcji Recep Tayyip Erdogan, stojąc na gruzach zniszczonej podczas trzęsienia ziemi szkoły w miasteczku Bingol. Kataklizm, który dotknął południowo-wschodnią Turcję,... 90
  • Doktryna Busha 11 maj 2003, 1:00 Koniec diabelskich paktów USA z przywódcami despotycznych reżimów! 92
  • Siły ślamazarnego reagowania 11 maj 2003, 1:00 NATO składa się z 18 karzełków i Stanów Zjednoczonych - ten cytat nie pochodzi z wypowiedzi Donalda Rumsfelda. Te słowa wypowiedział premier Belgii Guy Verhofstadt, inicjator spotkania szefów państw "starej Europy" w sprawie utworzenia niezależnej od NATO europejskiej armii.... 96
  • Trzęsienie Hiszpanii 11 maj 2003, 1:00 Niewiele spośród 99 zagranicznych podróży Jana Pawła II miało tak głośny wydźwięk polityczny jak ostatnia. Pielgrzymka papieża Polaka do Madrytu zatrzęsła całą Hiszpanią, zanim jeszcze się odbyła. Efektów jego piątej już wizyty w tym kraju obawiały się i rząd, i opozycja. 98
  • Berlin w Nikozji 11 maj 2003, 1:00 To jest drugi Berlin - entuzjazmował się Andreas Piouros, przekraczając granicę między grecką a turecką częścią Cypru. - To, co się dzieje u nas, jest jak runięcie berlińskiego muru". 100
  • Kiosk 11 maj 2003, 1:00 TheGuardian 1.5.2003 r. "Francusko-niemiecko-belgijsko-luksemburskie porozumienie obronne zdobyło już miano 'lisia oś'. Wrogowie będą się trząść, gdy ta armia ruszy pierwszy raz do boju - nie ze strachu, ale ze śmiechu. Na pewno... 101
  • Polski duch Schumana 11 maj 2003, 1:00 Fiasko rozszerzenia Unii Europejskiej oznaczałoby rewolucję polityczną na naszym kontynencie 101
  • Menu 11 maj 2003, 1:00 Kraj Lupie na 60-lecie Ostatnie przedstawienia - "Mistrz i Małgorzata", "Azyl" i "Stosunki Klary" - Krystianowi Lupie nie udały się. Ale wybitny reżyser ma w swoim dorobku szereg spektakli, które sprawiły,... 102
  • Lenin w Polsce 11 maj 2003, 1:00 Dotacje demobilizują reżyserów, aktorów i pisarzy! Zamiast myśleć o publiczności - myślą o urzędnikach z ministerstwa. 106
  • Patent Kępczyńskiego 11 maj 2003, 1:00 Roma to najbardziej profesjonalny teatralny biznes w Polsce 110
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 11 maj 2003, 1:00 Recenzje płyt 111
  • Nie jestem urodziwą maskotką 11 maj 2003, 1:00 Wywiad z Catherina Zeta-Jones 112
  • Kino Tomasza Raczka 11 maj 2003, 1:00 Recenzje filmów: Jak stracić chłopaka w 10 dni,X-Men2 113
  • Perły do lamusa? 11 maj 2003, 1:00 Wielbiciele filmu "Być jak John Malkovich" mogą być pewni, że "Adaptacja" jest równie zakręcona i udana artystycznie 114
  • Świat w oczach Jadźki (i Mietka) 11 maj 2003, 1:00 Świat w oczach Jadźki (i Mietka) 116
  • Bandy czworga 11 maj 2003, 1:00 Coś ostatnio modne jest chodzenie czwórkami. Zobaczcie sami. Irak wyzwalały Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Australia i Pol-ska. Wyzwalaliśmy co prawda w dwieście osób, ale żeby utrzymać pokój, będzie nas potrzeba... 116
  • Organ Ludu 11 maj 2003, 1:00 Organ Ludu TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 19 (32) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 5 maja 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta 1-majowe obchody w całym kraju I sekretarz L. Miller jako Róża Tradycyjny pochód... 117
  • Jestem, więc jestem 11 maj 2003, 1:00 Zbiorowa fotografia to najmodniejszy sposób zaistnienia. Co drugie miasto w Polsce robi sobie wspólną fotkę w myśl hasła "Mam zdjęcie, więc jestem" 118