Nauka manipulacji

Nauka manipulacji

Dodano: 
VI Konfrontacje Naukowe "Wprost": socjologia groźniejsza niż fizyka jądrowa!
Tyranie trwałyby wiecznie, gdyby udało się w socjologii zbudować formułę, dzięki której z niezawodną pewnością moglibyśmy przewidywać zjawiska społeczne. Sprawujący władzę mogliby manipulować odpowiednimi czynnikami, aby zapobiegać na przykład rewolucjom - powiedział prof. Edmund Wnuk-Lipiński z Polskiej Akademii Nauk podczas VI Konfrontacji Naukowych "Wprost". Temat dyskusji brzmiał "Czy nauki społeczne są nauką?". Naukowcy społeczni (nieco ironicznie nazywający samych siebie społecznikami) nie byli przekonani, jak należy odpowiedzieć na tak postawione pytanie. Nie mieli jednak wątpliwości, że ich badania wywierają większy wpływ na codzienne życie niż najnowsze odkrycia fizyczne czy chemiczne.
Najczęstszym zarzutem pod adresem nauk społecznych jest to, że nie mogą przewidzieć, co się stanie w przyszłości, a eksperymenty społeczne nie są powtarzalne. - Błędem jest jednak utożsamianie nauki z eksperymentem. Udowodniono, jak łatwo jest manipulować interpretacją wyników doświadczeń - mówiła prof. Mirosława Marody z UW. "Nieprecyzyjność" nauk społecznych nie musi być ich wadą. - Możliwe jest przewidywanie przynajmniej niektórych zjawisk społecznych, gdyż niektóre eksperymenty z dziedziny nauk społecznych są powtarzalne - powiedział dr Ryszard Pieńkowski z Pracowni Badań Społecznych w Sopocie.

Świadomość elektronów Leppera
- Sukces nauk przyrodniczych wynika z tego, że polegają na opisywaniu jedynie prostych układów. Naukowcy społeczni zaś opisują najbardziej złożony układ, jaki znamy w tej części wszechświata, czyli ludzi i ich wzajemne relacje - mówił prowadzący spotkanie prof. Łukasz Turski z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. - Elektrony prof. Turskiego nie różnią się między sobą, podczas gdy "elektrony" socjologa różnią się od siebie tak znacznie, jak na przykład Lepper i Balcerowicz. Gdyby elektrony miały świadomość Leppera i Balcerowicza, wszystkie równania fizyczne trzeba by wyrzucić do kosza - dodał prof. Wnuk-Lipiński.
Socjologia wywiera coraz większy wpływ na nasze życie. Wpływ ten stał się wręcz niebezpiecznie duży - twierdził prof. Ryszard Legutko z Uniwersytetu Jagiellońskiego. - Naukowcy społeczni łatwo przechodzą od opisu tego, co jest, do stwierdzenia, jak być powinno, wyciągając zupełnie nieuprawnione wnioski. Wypowiadają się na tematy, które od wieków były zarezerwowane dla filozofów - krytykował prof. Legutko. Skutek jest taki, że na przykład normy społeczne czy obyczajowe są coraz silniej modyfikowane przez poglądy większości. - Każdy wniosek jest dziś uprawniony. Opierając się na badaniach socjologicznych, nie bylibyśmy w stanie sformułować żadnej normy moralnej takiej jak dekalog! - mówił prof. Legutko. Jego zdaniem, naukom społecznym szkodzi chęć włączenia ich w program zbawiania świata i walki o słuszność.

Rząd dusz i mediów
- Nauki społeczne, znajdujące się na pograniczu nauki i ideologii, potrafią wyrządzić ogromne szkody, gdyż wywołują reakcje społeczne o masowym zasięgu i mogą prowadzić do śmierci milionów ludzi - przyznał prof. Wnuk-Lipiński. Psycholodzy doradzają, jak żyć, a socjolodzy opisują, jakie jest społeczeństwo i jakie ma oczekiwania, a tego pilnie słucha świat polityki i biznesu. Mimo że to fizycy wymyślili bombę atomową, zastosowania dla niej wymyślają politycy, którzy nie zawsze słuchają naukowców.
- Zdołaliśmy ludziom wmówić, że nauka wie lepiej. Tymczasem to się zdarza tylko czasami - dodała prof. Marody. Przyznała, że nauki społeczne stały się bardzo modne. W czasach, gdy do wszystkiego dopisuje się kontekst społeczny, socjolodzy, zwłaszcza utytułowani, stale proszeni są przez media o komentarze. - Ile można w tygodniku napisać na temat fizyki? Najwyżej krótki artykuł. Idee socjologiczne zaś dają się przerabiać na długie i dość łatwe do zrozumienia teksty. Dlatego media nagłaśniają różne teorie i często podtrzymują je przy życiu, choć już udowodniono, że były błędne - powiedział dr Pieńkowski.
- Ludziom najbardziej nie podobają się teorie społeczne pokazujące tzw. drugie dno ich zachowań, na przykład to, że mężczyźni o wyższej pozycji zazwyczaj żenią się z kobietami o nieco niższej pozycji. Tymczasem każdy może sprawdzić, że najwięcej kawalerów jest wśród mężczyzn o najniższej pozycji zawodowej i społecznej, a najwięcej starych panien wśród kobiet o najwyższej pozycji - tłumaczyła prof. Marody. Wyniki badań społecznych najczęściej nie podobają się politykom, zwłaszcza gdy są dla nich niekorzystne. Klasa polityczna, szczególnie w Polsce, i tak zawsze wie lepiej niż naukowcy, co się dzieje, co bywa dla niej samobójcze - skonstatowano.


"Ludziom najbardziej nie podobają się teorie społeczne pokazujące tzw. drugie dno ich zachowań"
Prof. Mirosława Marody, kierownik Zakładu Psychologii Społecznej Instytutu Socjologii UW oraz Ośrodka Badań Politycznych Instytutu Studiów Społecznych UW. Od 1996 r. pracuje w interdyscyplinarnym zespole zajmującym się integracją europejską

"Opierając się na badaniach socjologicznych, nie bylibyśmy w stanie sformułować żadnej normy moralnej!"
Prof. Ryszard Legutko z Instytutu Filozofii UJ zajmuje się starożytną i nowożytną myślą polityczną

"Idee socjologiczne dają się przerabiać na łatwe do zrozumienia teksty, dlatego media nagłaśniają różne teorie i często podtrzymują je przy życiu, choć już udowodniono, że były błędne"
Dr Ryszard Pieńkowski, współzałożyciel i wiceprezes Pracowni Badań Społecznych w Sopocie

"Gdyby elektrony miały świadomość Leppera i Balcerowicza, wszystkie równania fizyczne trzeba by wyrzucić do kosza"
Prof. Edmund Wnuk-Lipiński, kierownik Zakładu Systemów Społeczno-Politycznych Instytutu Studiów Politycznych PAN, współtwórca niepaństwowej uczelni Collegium Civitas, w której kieruje Katedrą Socjologii
Okładka tygodnika WPROST: 6/2004
Więcej możesz przeczytać w 6/2004 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 6/2004 (1106)

  • Wprost od czytelników 8 lut 2004 Listy od czytelników 3
  • Cała władza w ręce rybożerców! 8 lut 2004 Żeby zostać grubą rybą - trzeba często jeść ryby. 3
  • Skaner 8 lut 2004 Mafia z prokuratorem Wielomilionowe łapówki na zagranicznych kontach konkubenta prokurator Katarzyny Sawickiej, jego interesy węglowe z białoruskim handlarzem bronią i matactwa w śledztwie dotyczącym opisanego przez "Wprost" (nr 3) sylwestra w hotelu Sobieski - to nowe wątki,... 6
  • Sawka 8 lut 2004 7
  • Dossier 8 lut 2004 MAREK BOROWSKI marszałek Sejmu RP Jeżeli nie daje się przeforsować bardzo ważnych reform, to pytam, jaki jest cel rządzenia rządu? na konferencji prasowej BRONISŁAW KOMOROWSKI poseł Platformy Obywatelskiej PiS już był w ogródku,... 7
  • Kadry 8 lut 2004 9
  • Jestem, więc piszę - Rogacz stanu 8 lut 2004 Każdy działacz SLD może mieć nadzieję, że jutro zostanie ministrem, a pojutrze go odwołają 11
  • Infekcja 8 lut 2004 Klub poselski Romana Jagielińskiego potraktował państwo jak łup 12
  • Playback 8 lut 2004 13
  • O raporcie komisji 8 lut 2004 Marek Majewski 13
  • Poczta 8 lut 2004 Grupa trzymająca zboże W artykule "Grupa trzymająca zboże" (nr 4) pojawił się błąd. Kombinat Rolny Kietrz spółka z o.o. nie stał się własnością niemieckiego koncernu Südzucker, choć w tej sprawie podpisano już... 13
  • Z życia koalicji 8 lut 2004 Ledwo Oleksy wszedł do rządu i - BUM! Rząd dostał baty w głosowaniu nad budżetem. Ciekawe, czy jeszcze miał ubaw, czy już go zabolało. Na gabinet Millera-Oleksego wypiął się Roman Jagieliński i jego zbieranina. Roman zazwyczaj... 14
  • Z życia opozycji 8 lut 2004 No to ładnie! Z TVN zniknął Tomasz Lis, bo okazało się, że może wygrać z Jolantą Kwaśniewską. Byle go tylko nie znaleziono gdzieś w lesie. Podniecone budżetowĄ klęską rządu PiS wezwało opozycję do odrzucenia planu Hausnera i... 15
  • Fotoplastykon 8 lut 2004 Henryk Sawka / www.przyssawka.pl 16
  • Tabletka fikcji w pigułce 8 lut 2004 Gdy policjanci wpadli do laboratorium, fałszerze trzymali w ręku pistolety... do malowania. 18
  • Wejście Dworaka 8 lut 2004 Nie wyobrażam sobie budowania czegokolwiek bez rozliczeń - zapowiada nowy prezes TVP 22
  • Demokracja handlowa 8 lut 2004 Julian zaoferował pretorianom po 25 tysięcy sestercji i został rzymskim cesarzem 24
  • Polski panteon SS 8 lut 2004 Krwawymi jatkami podczas tłumienia powstania warszawskiego wsławili się podwładni Oskara Dirlewangera. 26
  • Ekspres do Brukseli 8 lut 2004 W rok można zbudować w gminach drogi, małe elektrownie, tanie hotele i uregulować rzeki 29
  • Giełda i wektory 8 lut 2004 HossaŚwiat Słodko-gorzki minister Pracownicy norweskiego przemysłu cukierniczego, protestujący przeciwko obowiązującemu od 82 lat podatkowi od czekolady, dostali od ministra finansów Pera-Kristiana Fossa nietypową odpowiedź. Foss... 32
  • Reforma albo śmierć 8 lut 2004 Ostatnia wersja planu Hausnera to pułapka na Platformę Obywatelską? 34
  • Owieczka skarbu 8 lut 2004 Ministrem skarbu powinien być mocny chłop, któremu nie zadrży ręka 36
  • Strusie w garniturach 8 lut 2004 \"Strategia podatkowa\" rządu jest dobra, bo nie zostanie wprowadzona w życie Są dwie rzeczy na świecie, których nie sposób uniknąć: śmierci i płacenia podatków\" - mawiał Benjamin Franklin. 38
  • Motorniczy Bush 8 lut 2004 Rozmowa z profesorem Garym S. Beckerem 42
  • Załatwione odmownie - Ćwierć Erharda, pół Bokrosa 8 lut 2004 Reformy Schrödera i Hausnera to kropla w morzu liberalizacyjnych i deregulacyjnych potrzeb 44
  • Supersam 8 lut 2004 Rakiety Schumachera Nowe auto Michaela Schumachera zaprezentowano w siedzibie teamu Ferrari w Maranello koło Modeny. Sześciokrotny mistrz świata Formuły 1 zasiądzie w bolidzie F2004, by obronić tytuły zarówno w klasyfikacji... 46
  • Golenie frajerów 8 lut 2004 Jeśli są u nas prawdziwi trenerzy, to z zagranicy 48
  • CyberSARS 8 lut 2004 Komputerowy wirus może opróżnić nasze konto bankowe 51
  • Angkorland 8 lut 2004 Angkor był najbogatszym miastem świata, ponaddwukrotnie większym niż starożytny Rzym 52
  • Królowa spiskowych teorii 8 lut 2004 Współczucie dla księżnej Diany otworzyło serca, ale odebrało rozum 56
  • Być na topce 8 lut 2004 Twórcy programu "Top of the Pops" doszli do mistrzostwa w robieniu przeboju z listy przebojów 58
  • Afera Bergu 8 lut 2004 Jak komunistyczna bezpieka podzieliła środowiska emigracyjne 60
  • Know-how 8 lut 2004 Wyłaącznik uzależnień, Zagład neanderdalczyków, Drut kolczasty w psychice 63
  • Ryby atakują 8 lut 2004 Powoli dołączamy do elity ludzi prawidłowo się odżywiających. Spożycie ryb i ich przetworów wśród osób wykształconych i dobrze sytuowanych, które intensywnie pracują i dbają o dietę, jest już prawie trzykrotnie większe od przeciętnej. Polacy przestali jeść wyłącznie szprotki z... 64
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Masło lubi pływać 8 lut 2004 Drogi Robercie! Moje życie nabrało nowych blasków od czasu, gdy okazało się, że w pobliskim sklepie hurtowni z towarami z Dalekiego Wschodu mają mrożonego butterfisha, czyli rybę maślaną. 70
  • Nauka manipulacji 8 lut 2004 VI Konfrontacje Naukowe "Wprost": socjologia groźniejsza niż fizyka jądrowa! 72
  • Bez granic 8 lut 2004 Narodziny proroka Saparmuradowi Nijazowowi, prezydentowi Turkmenistanu, nie wystarcza już bycie dożywotnim przywódcą kraju oraz tytuł turkmenbaszy, czyli ojca Turkmenów. Zamarzył sobie, że zostanie jeszcze obwołany prorokiem... 74
  • Rów atlantycki 8 lut 2004 Jakiej Europy potrzebuje Ameryka? 76
  • Bankierzy Saddama 8 lut 2004 Mosad wykrył 70 banków, do których prowadzą ślady prania pieniędzy Husajna. 80
  • Zasłona polityczna 8 lut 2004 Jak Francuzi wyhodowali u siebie wojujący islam 84
  • Saladyn Nasralla 8 lut 2004 Czy uwolnienie setek terrorystów nie jest zachętą do terroru? 86
  • Menu 8 lut 2004 Komiks Kocia logika Świat sefardyjskich Żydów, w którym ścierają się kabała i talmudyczna tradycja, to temat nienowy. Ale jak potraktować dzieło, w którym postacią spierającą się z rabinem, a nawet cytującą... 88
  • Oscariada 8 lut 2004 W Hollywood liczy się widz, zaś w Europie zadufany w sobie twórca 90
  • Erotyczny profesor 8 lut 2004 Nicole Kidman w łóżku z Anthonym Hopkinsem 94
  • Wrzód palanta 8 lut 2004 Jak się kochają emeryci 95
  • Zosia niesamosia 8 lut 2004 Rozmowa z Robertem Bentonem, amerykańskim reżyserem 95
  • Newton obiektywu 8 lut 2004 Robił precyzyjne, doskonałe pod względem formalnym fotografie pięknych modelek w wytwornych kreacjach. Robił też fotografie nagich kobiet przy lśniących karoseriach nowoczesnych samochodów lub zdjęcia samych bajecznie długich kobiecych nóg odzianych w buciki. 96
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 8 lut 2004 INDIOS BRAVOS Mental Revolution Oto co może wyniknąć z połączenia świata rocka, reggae, hip hopu i szeroko pojętego electro. Były lider grupy Hey Piotr Banach dokonuje śmiałego eksperymentu i majstruje taką właśnie krzyżówkę.... 97
  • Powszechne ześwinienie 8 lut 2004 Nic tak dobrze nie wybiela przeszłości jak autobiografia 98
  • Sława i chała 8 lut 2004 Kino, Książka, Teatr - recenzje 99
  • - Doping w sporcie 8 lut 2004 Do tegorocznych anomalii należy zaliczyć stosunkowo wczesne przebudzenie się komisji antydopingowych. Prasa opisała sukces połączonych sił policyjno-celno-fiskalnych Republiki Francuskiej. Siły podsłuchiwały komórkę, po czym osaczyły i zaaresztowały polskiego kolarza. Zawodnik... 100
  • Informacja, czyli nakaz 8 lut 2004 Niebieska tablica, na niej biała litera "P". Ten oto drogowy znak informacyjny stał się - decyzją Trybunału Konstytucyjnego - znakiem nakazu i oznacza parking płatny. Poniżej kilka innych drogowych znaków informacyjnych, które decyzją trybunału również stały się znakami nakazu... 100
  • Organ Ludu 8 lut 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI 101
  • Skibą w mur - Bez obrazy 8 lut 2004 Obrazić kogoś można, malując jego zły obraz. Obrażać mogą jednak nie tylko malarze, ale także krytycy sztuki, gdyż znają się na obrazach. Ci, którzy nie znają się na obrazach, podają za obrazę do sądu. W przeszłości nasz... 102

ZKDP - Nakład kontrolowany