Zagłodzić raka

Zagłodzić raka

Dodano:   /  Zmieniono: 4
Czy dzięki lekom nowej generacji większość nowotworów złośliwych stanie się wkrótce jedynie chorobami przewlekłymi?
Pierwszy lek powodujący "zagłodzenie" rozrastającego się guza złośliwego zarejestrowała amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA). Badania nad takim środkiem prowadzone były prawie od 30 lat, gdy uczeni wpadli na pomysł, że nowotwór można unieszkodliwić, jeśli zablokuje się powstawanie odżywiających go naczyń krwionośnych. W 1998 r. prof. Judah Folkman z Uniwersytetu Harvarda ogłosił, że udało mu się zniszczyć raka u myszy dwoma białkami - endostatyną i angiostatyną - blokującymi dopływ krwi do nowotworu. Tak działający środek uznano wtedy za "przełom w leczeniu raka", ale dopiero niedawno zakończono pierwsze udane testy preparatu na ludziach.
Lek o nazwie avastin opracowała najsłynniejsza amerykańska firma biotechnologiczna Genentech. Analitycy oceniają, że avastin może być najlepszym produktem firmy (miesięczna kuracja kosztuje 4,4 tys. dolarów). W ciągu pięciu lat jego roczna sprzedaż wzrośnie - jak się szacuje - do 1,8 mld dolarów! FDA na razie zatwierdziła go jako tzw. lek pierwszego rzutu stosowany jedynie u chorych z rakiem jelita grubego. Wiadomo już jednak, że avastin wydłuża życie chorych cierpiących także inne groźne nowotwory złośliwe, m.in. wyjątkowo trudny w leczeniu rak nerki. Lek testowany jest również w terapii guzów złośliwych piersi, prostaty oraz trzustki i pęcherza moczowego.

Onkologia nadziei
Na całym świecie testowanych jest ponad sto leków biotechnologicznych, które nie niszczą komórek rakowych, tak jak chemioterapia, lecz blokują ich rozwój na poziomie molekularnym. Zawierają substancje powstrzymujące działanie białek i enzymów odgrywających kluczową rolę w rozwoju poszczególnych rodzajów raka. Avastin hamuje działanie śródbłonkowego czynnika wzrostu (VEGF), białka stymulującego powstawanie naczyń krwionośnych różnych guzów. Preparat iressa blokuje działanie substancji EGFR u chorych cierpiących na tzw. niedrobnokomórkowego raka płuc. Z kolei erbitux, zarejestrowany niedawno w USA do leczenia chorych na raka jelita grubego, blokuje tzw. naskórkowy czynnik wzrostu powodujący rozrost guza.
Tego rodzaju farmaceutyki nie będą panaceum, ale stosowane razem z innymi lekami i metodami terapii antynowotworowej mogą znacznie zwiększyć skuteczność leczenia raka. - Pacjentom, którzy z powodu przerzutów nowotworu żyli dotychczas rok czy dwa lata, będzie można przedłużyć życie do pięciu, dziesięciu lat - uważa prof. Cezary Szczylik z Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie. W bardziej optymistycznym tonie wypowiada się prof. Andrew von Eschenbach, dyrektor National Cancer Institute w USA. Jego zdaniem, jeśli nadal będzie dokonywał się taki postęp w badaniach nad nowymi środkami, wiele nowotworów przestanie być chorobami śmiertelnymi - staną się jedynie schorzeniem przewlekłym, takim jak cukrzyca. Eschenbach uważa, że będzie to możliwe za 10-15 lat. - Takie efekty leczenia udało się już uzyskać u dzieci - jesteśmy w stanie uratować 70 proc. cierpiących na choroby nowotworowe maluchów - mówi prof. Jerzy R. Kowalczyk, szef Kliniki Hematologii i Onkologii Dziecięcej Akademii Medycznej w Lublinie. W latach 70. można było wyleczyć jedynie pojedyncze przypadki ostrej białaczki limfoblastycznej u dzieci, dziś skuteczność terapii sięga 90 proc. (w wypadku chłoniaków nieziarniczych - 83 proc.).

Wróżenie z genów
Onkolodzy wielokrotnie już zapowiadali zwycięstwo medycy nad rakiem. W latach 50. James Watson, współodkrywca kodu genetycznego, prognozował, że dzięki genetyce będzie można opracować lek na raka w ciągu pięciu lat. W 1971 r. prezydent USA Richard Nixon ogłosił "wojnę z rakiem". Amerykańscy uczeni mieli się uporać z tą chorobą najpóźniej do końca minionego stulecia. - Okazało się, że odmiennej strategii leczenia wymaga nie tylko każda choroba nowotworowa, ale nawet różne przypadki tego samego nowotworu - mówi prof. Wiesław Jędrzejczak, szef Kliniki Hematologii Akademii Medycznej w Warszawie. Skłonność do przerzutów guza nie ujawnia się wraz z rozwojem raka, jak do niedawna sądzono, lecz od początku jest w nim zakodowana (decyduje o tym aktywność określonych genów komórek nowotworowych). Takie "profilowanie genetyczne" raka pozwala lepiej dobrać leki do konkretnych przypadków. Na przykład u 30 proc. kobiet cierpiących przed menopauzą na raka piersi kluczową rolę w rozmnażaniu się komórek nowotworowych odgrywa receptor HER2. U tych pacjentek szanse wyleczenia lub przynajmniej przedłużenia życia zwiększa podanie dostępnej również w Polsce herceptyny. Ten lek, opracowany przez firmę Genentech, zawiera tzw. monoklonalne przeciwciała wyszukujące i blokujące krążące we krwi komórki nowotworowe zawierające receptor HER2.
- Coraz częściej pojawiają się leki, które wyłączają pojedyncze elementy skomplikowanych molekularnych mechanizmów powstawania i rozwoju różnego typu nowotworów, jakie poznano w ostatnich 20 latach - mówi prof. Szczylik. To dzięki temu postępowi onkolodzy uratowali życie amerykańskiego kolarza Lance'a Armstronga, u którego w 1996 r. podczas badań kontrolnych wykryto zaawansowanego raka jąder. Lekarze dawali mu jedynie 20 proc. szans przeżycia, bo miał już przerzuty do jamy brzusznej, płuc i mózgu. Po usunięciu największych ognisk nowotworu i zastosowaniu intensywnej chemioterapii Armstrong powrócił do czynnego uprawiania sportu. W ubiegłym roku piąty raz z rzędu wygrał prestiżowy wyścig Tour de France.


Uleczalne nowotwory
Jeszcze niedawno nie było żadnego skutecznego środka w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej i raka podścieliska przewodu pokarmowego (GIST). Dziś glivec pomaga większości pacjentów cierpiących na te schorzenia. Przewlekła białaczka szpikowa może się nawet stać pierwszą całkowicie wyleczalną chorobą nowotworową - ocenia Amerykańskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej (ASCO). Tzw. koktajle leków pozwolą za kilka lat znacznie wydłużyć życie ludzi cierpiących na najczęściej występujące nowotwory, takie jak rak płuca, jelita grubego oraz prostaty.
Za kilka tygodni będą dostępne pierwsze szczepionki pomocne w leczeniu raka prostaty i raka nerki. W Kanadzie, Europie i USA testuje się około pięćdziesięciu tego typu preparatów, zawierających substancje pobudzające układ odpornościowy do walki z nowotworem. W Polsce uruchomiono fabrykę produkującą szczepionkę przeciw czerniakowi, opracowaną przez prof. Andrzeja Mackiewicza z Wielkopolskiego Centrum Onkologicznego w Poznaniu. Nową nadzieją jest również opracowana w Chinach pierwsza terapia genowa, która pod koniec marca będzie dostępna w USA i Europie. Ta metoda polega na wstrzyknięciu do guza kontrolującego prawidłowe rozmnażanie się komórek nowotworowych genu p53, którego mutacja jest jedną z głównych przyczyn większości odmian raka. - Taka genoterapia na razie jest stosowana u chorych na raka głowy i szyi, ale już wkrótce będą mogli z niej korzystać również ludzie cierpiący na inne rodzaje nowotworów złośliwych - powiedział "Wprost" Zhaohui Peng, główny twórca tej metody i prezes firmy biotechnologicznej SiBiono GeneTech w Shenzhen (w prowincji Guangdong).

Rak nie wyrok
W wielu krajach stopniowo zmniejsza się liczba zgonów spowodowanych chorobami nowotworowymi. W Szwajcarii ryzyko śmierci z powodu raka od 1950 r. wśród mężczyzn spadło o 15-20 proc., a u kobiet nawet o 30-40 proc. W Wielkiej Brytanii w ostatnich 25 latach liczba zgonów wywołanych rakiem zmniejszyła o 12 proc. (choć jednocześnie wzrosła liczba chorych). Podobnie jest w USA, gdzie w ostatnich dziesięciu latach liczba zgonów na nowotwory spadła o 7,2 proc. Skuteczność leczenia nowotworów wzrosła tam do 62 proc. - jest ponaddwukrotnie większa niż w Polsce! Udało się tego dokonać dzięki wykrywaniu choroby nowotworowej we wczesnym etapie rozwoju, kiedy leczenie jest najbardziej skuteczne. Nawet najnowocześniejsze leki, takie jak środki biotechnologiczne nowej generacji, nie dają gwarancji wyleczenia, jeśli choroba diagnozowana jest w ostatnim etapie jej rozwoju.

Blokery raka
  • CHEMIOTERAPIA (tradycyjna)
    niszczy szybko rozmnażające się komórki rakowe (nie działa na drzemiące w organizmie komórki nowotworowe, które mogą doprowadzić do powstania przerzutów)
  • SZCZEPIONKI
    pobudzają układ odpornościowy do walki z rakiem
  • INHIBITORY ANGIOGENEZY (avastin)
    blokują substancje pobudzające organizm do tworzenia naczyń krwionośnych odżywiających guz
  • INHIBITORY CZYNNIKÓW WZROSTU (erbitux)
    hamują działanie substancji powodujących rozrost guza
  • TERAPIA GENOWA (gendicine)
    polega na wprowadzaniu do organizmu genów zapobiegających nie kontrolowanemu rozmnażaniu się komórek nowotworowych
Więcej możesz przeczytać w 12/2004 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 4
  • ojaka   IP
    Avastin w Polsce
    u nas też jest już wykorzystywany. Czasem jest problem aby dostać lek w normalnej cenie, niektóre firmy narzucają straszne ceny. Znam osobę, która przeszła kurację avastinem, cena za fiolkę 100mg to ok 1,5 tysiąca pln, a to i tak najtaniej jak w PL udało się bez refundacji zamówić w Juvencie. Lek ratuje życie skutecznie i to jest najważniejsze.
    • anowak2722@interia.pl   IP
      Czy mozna kupić lek Iressa w Polsce

      Spis treści tygodnika Wprost nr 12/2004 (1112)

      • Nafukani Lepperem 21 mar 2004 Kto jeszcze nie jest narkomanem, pewnie wkrótce nim zostanie. 3
      • Skaner 21 mar 2004 Walendziak odchodzi z polityki Nie zgadzał się ze strategią Kaczyńskich polegającą na konfrontacji z Platformą Obywatelską, więc podejrzewano, że może przejść do partii Tuska i Rokity. Ale nic nie wskazywało na to, że Wiesław... 6
      • Dossier 21 mar 2004 KRZYSZTOF MARTENS podkarpacki baron SLD Jesteśmy jak człowiek, który co rano budzi się z kacem. I poza kacem nic go nie interesuje "Gazeta Wyborcza" JÓZEF OLEKSY wicepremier, minister spraw wewnętrznych i administracji... 7
      • Licznik 21 mar 2004 3 Hektary powierzchni zajmuje Pałac Kultury i Nauki 8 osób popełniło samobójstwo, skacząc z 30. piętra budynku 42 piętra ma PKiN 90 instytucji mieści się w Pałacu Kultury i Nauki 100 gatunków roślin zakorzeniło się... 8
      • Sawka 21 mar 2004 8
      • Kadry 21 mar 2004 Kobieta z przeszłością, mężczyzna po przejściach - © M. Macierzyński/Reporter 9
      • Playback 21 mar 2004 13
      • Jak Tusk Poszedł na Wojnę 21 mar 2004 Marek Majewski - felieton 13
      • Poczta 21 mar 2004 Listy od czytelników 13
      • Z życia koalicji 21 mar 2004 Po tym jak w ramach rozdzielania stanowisk partyjnych i państwowych zmuszono Millera do abdykacji z Rozbrat, Borowski i Kaczmarek radzą mu, by czym prędzej zrezygnował z premierostwa. Tylko nie bardzo wiedzą, jak to teraz uzasadnić. Może... 14
      • Z życia opozycji 21 mar 2004 Platforma Obywatelska pojechała do Łodzi. Tam ogłosiła dwie rzeczy. Pierwszą - że SLD właściwie już nie ma. I drugą - że walka o Polskę rozegra się między platformą a Samoobroną. Uff, dobrze, że poseł Witaszek porzucił Leppera.... 15
      • Fotoplastykon 21 mar 2004 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 16
      • Narkotyk dla każdego 21 mar 2004 "Jak wezmę, czuję to, co powinienem czuć bez brania, czuję normalnie. A jak nie wezmę, czuję tylko straszną nudę, poza tym nic. Gdy przychodzi moja godzina i nie wezmę, to zaczyna być bardzo źle. Zostaje sama pustka, a na dnie ssie człowieka pragnienie brania. Biorę - i znowu... 18
      • Winni czarodzieje 21 mar 2004 Premier grupy trzymającej władzę 24
      • Rauspolitik 21 mar 2004 25 tys. legalnych pracowników polskich firm wyrzucono z Niemiec. 26
      • Gdzie po sprawiedliwość? 21 mar 2004 Najlepsze są sądy w Legnicy i Tarnobrzegu, najgorsze - w Zamościu i Wrocławiu! 30
      • Polskie krety KGB 21 mar 2004 Agenci KGB działali na szczytach polskiego wywiadu wojskowego już po upadku PRL - wynika z akt Stasi 34
      • Nałęcz - Hazardziści z platformy 21 mar 2004 Liderom platformy marzy się western z dobrym szeryfem z PO i czarnym charakterem z Samoobrony 37
      • Giełda i wektory 21 mar 2004 HossaŚwiat Reality szef Nigdy w życiu nie umył toalety. Tym razem jednak Jonathan Tisch, szef sieci hoteli Loews, musiał zawzięcie szorować sedes pod czujną kontrolą przełożonego. To jedna ze scen nowego amerykańskiego reality show... 40
      • Socjalizm europejskich samobójców 21 mar 2004 Przejawem ekonomicznej głupoty jest blokowanie w Unii Europejskiej przypływu tańszej siły roboczej 42
      • Klin Hausnera 21 mar 2004 Nasi politycy zajmują się reglamentacją biedy 48
      • Chiński mercedes 21 mar 2004 Sprawdź, czy twój samochód nie składa się z części made in China 50
      • Łapka rynku 21 mar 2004 Koniec z polskimi - najdroższymi w Europie - rozmowami przez telefony komórkowe. 54
      • Diamentowa gorączka 21 mar 2004 Brylanty mogą być na Gwiazdkę pięciokrotnie tańsze! 56
      • Załatwione odmownie 21 mar 2004 Nie tylko różnice poglądów są przyczyną nienawiści do George'a Busha, ale też świadomość, że jego polityka odnosi sukcesy 60
      • Supersam 21 mar 2004 Fotodrukarka Większość fotografii wykonuje się obecnie aparatami cyfrowymi. Zdjęcia takie przechowywane są zwykle na twardych dyskach komputerów lub płytach CD. Wiele osób chce jednak mieć tradycyjne fotografie na papierze.... 62
      • Gorączka klubowej nocy 21 mar 2004 Zwykłe bywanie w knajpach londyńczycy zmienili w globalną modę 64
      • Pigułka raju 21 mar 2004 Najwspanialszą oranżerię XX wieku stworzył Norman Foster w Ogrodzie Botanicznym Walii 68
      • Kolonia przeklętych 21 mar 2004 Ostatnia osada trędowatych w Europie 72
      • Kapitał uczuć 21 mar 2004 Zamiast prawdy Mel Gibson pokazał w "Pasji" wyszukaną masakrę, jakiej nie powstydziliby się współcześni terroryści 74
      • Dzieło grabieży 21 mar 2004 Rosja, a później ZSRR wyzwalały nas ze skarbów narodowej kultury 76
      • Know-how 21 mar 2004 Odwrót od antybiotyków Amerykańskie instytucje zdrowia publicznego zalecają lekarzom zaprzestanie stosowania antybiotyków w leczeniu infekcji uszu u dzieci. Prawie połowa antybiotyków stosowanych w takich przypadkach... 79
      • Zagłodzić raka 21 mar 2004 Czy dzięki lekom nowej generacji większość nowotworów złośliwych stanie się wkrótce jedynie chorobami przewlekłymi? 80
      • Niebezpieczeństwo na oko 21 mar 2004 Używanie soczewek kontaktowych grozi utratą wzroku 84
      • Polowanie na grawitację 21 mar 2004 Albo ciemna materia nie podlega prawom grawitacji, albo nie ma żadnej ciemnej materii 86
      • Bez granic 21 mar 2004 Prezydent jaskiniowiec "Słuchając go, można odnieść wrażenie, że śpiewa. Wtedy to jest najmilsze" - mówił o prezydencie Wenezueli taksówkarz Pablo Rosales, który wziął udział w proprezydenckim wiecu na... 88
      • Rok (bez)wolności 21 mar 2004 Irak wciąż nie dokonał rachunku sumienia Ten pomnik jest jak Irak, nowy Irak - oświadczył Haidar, muzyk, mój bagdadzki znajomy, wpatrując się w dziwaczny monument na placu Fardus, czyli Rajskim. 90
      • Żandarm pokoju 21 mar 2004 Angielski historyk Niall Ferguson w wydanej niedawno książce o imperium brytyjskim zarzucił Ameryce, że "cierpi na zespół braku koncentracji" i "niezdolność do trwałego zaangażowania w regionach świata, w których podejmuje się interwencje czy misje pokojowe". Jest w tym trochę... 93
      • Podział dla pokoju 21 mar 2004 W Iraku sytuacja mogłaby się radykalnie zmienić na korzyść, gdyby kraj ten podzielił się na trzy państwa - sunnitów, szyitów i Kurdów. W przeciwnym razie konflikty będą w tym regionie powtarzały się nieustannie. Dlatego dziwi mnie absurdalne weto Irakijczyków, kiedy proponuje... 94
      • Długi zmierzch zła 21 mar 2004 Ameryka - w odróżnieniu od Europy - nie ma sojusznika, który rozpina nad nią parasol ochronny 96
      • Wietrzenie Francji 21 mar 2004 Nawet 20 proc. głosów może zdobyć w wyborach regionalnych Front Narodowy Le Pena 98
      • Intifada w sypialniach 21 mar 2004 Czy Izrael przekształci się w państwo dwunarodowe i straci żydowski charakter? 100
      • Baskijska Al-Kaida 21 mar 2004 Wyszkoleni w Iraku baskijscy terroryści uderzyli w Madryt? 102
      • Hiszpańscy Polacy 21 mar 2004 Krzyczeli, żeby uciekać jak najdalej, bo zaraz może wybuchnąć następna bomba Danuta Szpila, 28-latka pracująca w Madrycie jako pomoc domowa, była jedną z zabitych w ubiegłotygodniowym zamachu terrorystycznym. 104
      • Menu 21 mar 2004 Świat Marzycielka w Hollywood Eva Green, 23-letnia urodziwa Francuzka, jest jedynym jasnym punktem filmu "Marzyciele" Bernardo Bertolucciego. Ta córka znanej aktorki Marlene Jobert zakończyła niedawno zdjęcia do kinowej wersji... 106
      • Rybołówstwo muzyczne 21 mar 2004 Płyta długogrająca przegrywa z technologią i piratami 108
      • Nie czytam, więc piszę 21 mar 2004 Wybitnego dzieła nie można stworzyć mimochodem 112
      • Inwazja kmiotków 21 mar 2004 Pokolenie premiera Tony'ego Blaira będzie w najbliższych latach decydować o zawartości rockowych albumów 114
      • DVD Kamila Śmiałkowskiego 21 mar 2004 Okrucieństwo nie do przyjęcia *** Reżyseria: Joel i Ethan Coen W rolach głównych: George Clooney, Catherine Zeta-Jones USA 2003 r. Czarna komedia romantyczna o adwokacie, specjaliście od rozwodów, i oszustce, również... 115
      • Oscar dla Dworzaka 21 mar 2004 Twórcą hollywoodzkiego brzmienia był Czech, który umarł, zanim narodziło się Hollywood 116
      • Płyty Kuby Wojewódzkiego 21 mar 2004 TOMASZ STAŃKO QUARTET **** Suspended Night Stańko Tomasz sięgnął klasycznej pozycji klasyka. Wszyscy o nim słyszeli, ale dzieła czytało niewielu. Bo to wciąż dla wielu pan z wysokiej półki hermetycznego jazzu. A to przecież... 117
      • Sława znaleziona w komiksie - Grzegorz Rosiński 21 mar 2004 Czasy są takie, że o wiarygodności polityka nie świadczą jego czyny, tylko ładny garnitur, ułożenie brwi oraz kolor oczu i zębów ani z erotyka - odpowiada Wprost Rosiński 118
      • Sława i chała 21 mar 2004 Kino,płyta, książki, 119
      • Z grzędy zrzędy - Rząd do prywatyzacji 21 mar 2004 Kiedy wróciłem w roku 1990 ze Stanów Zjednoczonych większość Polaków tkwiła na etapie wiary w bezpieczną kasę Grobelnego. Nikt nie myślał wtedy, że najlepszymi hasłami dla związków zawodowych i rządu są: "Wszystkie związki na Powązki" i "Nie kradnij, rząd nie lubi konkurencji!". 120
      • Organ Ludu 21 mar 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI 121
      • Skibą w mur - Wargi Leppera 21 mar 2004 Czasy są takie, że o wiarygodności polityka nie świadczą jego czyny, tylko ładny garnitur, ułożenie brwi oraz kolor oczu i zębów 122