Aerobik umysłu

Aerobik umysłu

Dodano:   /  Zmieniono: 
Najlepszym lekiem na coraz większe zmęczenie jest coraz większa aktywność

Kiedy biegnę, zawsze staram się odczuwać przyjemność, nawet w strugach deszczu. Dzięki odpowiedniemu nastawieniu radzę sobie z największym zmęczeniem i drugą część trasy, gdy wydaje się, że organizm wyraźnie słabnie, pokonuję nawet szybciej niż pierwszą - przekonuje Paul Tergat, kenijski biegacz, nie pokonany na dystansach maratońskich od 1995 r. - Zmęczenie nie oznacza kresu możliwości fizycznych, to przede wszystkim kwestia psychiki - uważa Timothy Noakes z University of Cape Town w RPA, autor bestsellera "Lore of Running" ("Nauka biegania"). Jego zdaniem, odpowiednia motywacja uwalnia w ludziach nadspodziewane rezerwy sił nie tylko w sporcie, ale i w pokony-waniu codziennych trudności - w pracy, szkole lub podczas sesji egzaminacyjnej.

Ćwicz z głową
- To mózg decyduje, kiedy powstaje uczucie zmęczenia. Mięś-nie wcale nie muszą być wówczas skrajnie wyczerpane - mówi Noakes w rozmowie z "Wprost". Jego badania wykazały, że zmęczenie pojawia się nawet wtedy, gdy poziom kwasu mlekowego w mięśniach jest relatywnie niski, a więc o fizycznym przetrenowaniu nie może być mowy. Ochotnicy wykonywali ćwiczenia w komorze dekompresyjnej symulującej warunki panujące na dużych wysokościach. Szybko się męczyli przy niskim poziomie kwasu mlekowego w mięśniach, ale także przy stosunkowo wysokim nasyceniu krwi tlenem.
Podczas innych testów mierzono aktywność mięśni doświadczonych kolarzy w czasie treningu. Okazało się, że gdy sportowcy odczuwali nasilenie zmęczenia, liczba włókien mięś-niowych wykorzystywanych do naciskania pedałów się nie zwiększała. Organizm nie sięgał do rezerw i w najtrudniejszych momentach wykorzystywał zaledwie 30 proc. tych włókien! Testy wykazały, że zmęczonym mięśniom nie brakuje żadnej substancji koniecznej do sprawnego funkcjonowania. Poziom zasilającego mięśnie glikogenu spada, gdy zwiększa się wysiłek, ale nigdy nie przekracza wartości krytycznych (co wiązałoby się z obniżeniem sprawności). Podobnie jest z ATP, głównym paliwem komórkowym dla całego organizmu - w trakcie intensywnego wysiłku poziom tej substancji zmniejsza się najwyżej o 10 proc.



Dwie drogi do podium
- Zmęczenie to zjawisko psychiczne, a odpowiednia motywacja to klucz do sukcesu - powiedział "Wprost" prof. John Dunn z University of Alberta w Kanadzie, który badał nastawienie psychiczne młodych sportowców. Uczony wyróżnia dwa typy motywacji. Sportowcy z pierwszej grupy stawiają sobie wysokie wymagania, ciężko pracują, ale są "elastyczni w dążeniu do celów". Możliwość porażki ich nie paraliżuje, nie przejmują się swoim wizerunkiem w oczach innych ludzi. Oni najczęściej odnoszą sukcesy. Do sportowców tego typu Dunn zalicza m.in. Andre Agassiego, Michaela Jordana, Michaela Schumachera, Wayne'a Gretzky'ego i Tigera Woodsa. Drugi typ to sportowi perfekcjoniści, którzy także stawiają sobie wysokie wymagania i częs-to zajmują miejsca na podiach, ale popełnianie błędów działa na nich deprymująco. Nadmiernie dbają o swój wizerunek, a osiąganie celów nie sprawia im przyjemności. To właśnie u nich w wyniku złej motywacji uczucie zmęczenia pojawia się wcześniej. - Może dochodzić nawet do tzw. wypalenia i zerwania ze sportem mimo ogromnych możliwości fizycznych - mówi Dunn.
Utrzymywanie rezerw wydolności fizycznej ma ewolucyjne uzasadnienie. Nasi przodkowie pod koniec męczącego polowania niejednokrotnie odnajdywali w sobie siły, których istnienia nawet nie podejrzewali, szczególnie w skrajnych sytua-cjach, gdy zagrożone było ich życie. Z badań specjalistów z University of Alberta wynika, że ludzie, którym udało się pokonać raka, często skarżący się na zmęczenie, mogą je zwalczać nie dłuższym odpoczynkiem, lecz aktywnością fizyczną.
- Oczywiście, nie można zalecać takim osobom forsownych ćwiczeń, ale pacjenci, którzy codziennie pół godziny poświęcają na szybki spacer bądź jazdę na rowerze, odczuwają zmęczenie w znacznie mniejszym stopniu niż inni - przekonuje prof. Kerry Courneya, jeden z autorów badań. Umiarkowany wysiłek fizyczny jest też skuteczną metodą w leczeniu syndromu chronicznego zmęczenia - przekonuje prof. Richard Bentall z University of Manchester.

Do dziesiątej potęgi umysłu
Silna motywacja potęguje również sprawność intelektualną. "Mózg można rozwijać tak, jak ćwiczy się mięśnie: im częściej się nim posługujemy, tym jest sprawniejszy" - twierdzi 46-letni Brytyjczyk Dominic O'Brien, mistrz świata w zapamiętywaniu. "Fenomenalne umiejętności są w zasięgu każdego, kto tylko zechce naprawdę mocno pracować" - twierdzi prof. Anders Ericsson, psycholog z University of Florida. Ćwicząc przez 10 lat, każdy może osiąg-nąć poziom mistrzowski w dowolnej dziedzinie. "Mitem jest przekonanie, że o uzdolnieniach decydują wyłącznie geny - znacznie ważniejsza jest chęć osiągnięcia sukcesu i uporczywe dążenie do mistrzostwa" - przekonuje prof. Ellen Winner, psycholog z Boston College.
Osoby mające wybitną pamięć niczym się nie wyróżniają w testach umiejętności werbalnych i niewerbalnych, nie ma też nic szczególnego w budowie fragmentów ich mózgów odpowiedzialnych za pamięć - wykazały badania prof. Eleanor Maguire z University College w Londynie, które przeprowadzono wśród zwycięzców Mind Sports Olympiad, światowych zawodów w zapamiętywaniu organizowanych w stolicy Wielkiej Brytanii. Wyróżniają się oni jedynie niezwykłą pracowitością i perfekcyjnym opanowaniem technik pamięciowych.
Prof. Anders Ericsson udowodnił to na przykładzie przeciętnie uzdolnionych osób, które uczynił mistrzami pamięci. 20-letni Rüdiger Gamm po pięciu latach ćwiczeń pamięciowych przez cztery godziny dziennie potrafi w kilka sekund obliczyć pierwiastki piątego stopnia z liczb dziesięciocyfrowych, a także błyskawicznie podnosi dwucyfrowe liczby do dziesiątej potęgi. Kiedy poproszono go o podzielenie przez siebie dwóch liczb całkowitych, bez wahania podał odpowiedź z dokładnością do 60 miejsc po przecinku! Gdyby choć raz zwątpił we własne siły, nigdy nie osiągnąłby tak imponujących rezultatów.

Wyzwalacz geniuszu
W mózgu każdego człowieka istnieją ukryte rezerwy, które można wyzwolić odpowiednimi zabiegami - twierdzi Allan Snyder, dyrektor Centre for the Mind w Australii. Z jego badań wynika, że poddanie pewnego obszaru lewego płata skroniowego silnemu oddziaływaniu magnetycznemu (Transcranial Magnetic Stimulation) może znacznie zwiększyć sprawność umysłową. Ta metoda polega na pobudzeniu szlaków tzw. unerwienia cholinergicznego, co wpływa na zdolność zapamiętywania i koncentracji. Snyder najpierw sam poddał się tego rodzaju stymulacji, a następnie zastosował ją u jedenastu ochotników. Po zabiegu twierdzili oni, że obserwując świat, dostrzegają więcej szczegółów. Robyn Young, psycholog z Flinders University w Adelajdzie, wykorzystała metodę Snydera do przetestowania zdolności zapamiętywania nazwisk, adresów i numerów telefonów. Jej badania wykazały, że ludzie poddani stymulacji lepiej radzili sobie z zadaniami pamięciowymi. Skuteczność tej metody potwierdziły też testy na rozpoznawanie wysokości dźwięków. Zdaniem uczonych, magnetyczna stymulacja fragmentu lewego płata skroniowego wyłącza pracę tej części mózgu, a jednocześnie wzmaga aktywność pozostałych obszarów korowych. Uszkodzenia lewego płata skroniowego występują często u tzw. sawantów, cierpiących na autyzm i jednocześnie wybitnie uzdolnionych, na przykład matematycznie lub muzycznie.

Więcej możesz przeczytać w 17/2004 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 17/2004 (1117)

  • Ból nieistnienia25 kwi 2004, 1:00Przepis na szybkie opanowanie Polski powstał w latach 30. ubiegłego wieku.3
  • Skaner25 kwi 2004, 1:00Polowanie na Rokitę Szef tajnych służb informuje przyszłego premiera, że jego żona była na kursie KGB. Wiadomość o prowokacji publikuje czołowy tygodnik. Polityk chce postawić prowokatorów przed sądem. Film według tego...6
  • Sawka25 kwi 2004, 1:007
  • Dossier25 kwi 2004, 1:00JÓZEF OLEKSY wicepremier Gdy zdecydowałem się na kandydowanie na funkcję marszałka Sejmu, szanse prof. Marka Belki na utworzenie rządu rosną na spotkaniu z dziennikarzami w Wiedniu MAREK BELKA kandydat na premiera Słabo śpiewam......7
  • Kadry25 kwi 2004, 1:009
  • Licznik25 kwi 2004, 1:001 tytułem Kawalera Orderu Imperium Brytyjskiego odznaczono Davida Beckhama 2 dzieci (synów Brooklyna i Romeo) ma Beckham; trzecie dziecko w drodze 5 mln funtów kosztowała rezydencja piłkarza w Hertfordshire pod Londynem 6 razy...9
  • Liber chamorum25 kwi 2004, 1:00W kaście polityków honor uwiądł na jałowej glebie prostactwa, za to godność własna rozkwitła pięknie na nawozie egalitaryzmu11
  • Lepper w czerwieni25 kwi 2004, 1:00"Trybuna" wie, dlaczego Miller źle skończył: bo nie słuchał mądrych rad Leppera12
  • Playback25 kwi 2004, 1:0013
  • Niepiękny śpiew25 kwi 2004, 1:00NIEPIĘKNY ŚPIEW13
  • Poczta25 kwi 2004, 1:00Listy od czytelników13
  • Z życia koalicji25 kwi 2004, 1:00Nowa koncepcja się w SLD poczęła: Belkę poprzeć, ale w zamian Oleksego marszałkiem Sejmu zrobić. Ten ostatni nadaje się bardziej niż Borowski: bufonem nie jest, a i gadać 45 minut bez jakiegokolwiek sensu potrafi. Pewny swego Belka...14
  • Z życia opozycji25 kwi 2004, 1:00Liga Polskich Rodzin twardo domaga się powołania komisji śledczej, która zbadałaby sprawę Orlenu. W tej intencji Robert Strąk okupował nawet przez chwilę sejmową mównicę. Pewnie Roman Giertych sobie marzy: "Ech,...15
  • Fotoplastykon25 kwi 2004, 1:0016
  • Rosja kontra Orlen25 kwi 2004, 1:00"Zagazujemy Polskę, zalejemy ją naftą. Nie dość, że Polacy będą nam za to wdzięczni, to jeszcze na tym fantastycznie zarobimy" - rzekł kilka lat temu Rem Wiachiriew, wówczas szef rosyjskiego Gazpromu. I znalazł dla tego dzieła sojuszników:...18
  • Strażnicy "okrągłego stołu"25 kwi 2004, 1:00Generałowie Jaruzelski i Kiszczak wciąż kierują wojskowymi służbami specjalnymi?24
  • Marian Lepper25 kwi 2004, 1:00Andrzej Lepper już rządzi: w Szczecinie - jako Marian Jurczyk28
  • Grzech Oswalda Rufajzena25 kwi 2004, 1:00Kto jest Żydem? Oswald Rufajzen chciał, by naród żydowski był otwarty na ludzi, którzy zmienili swoją wiarę, oraz tych, dla których wiara w ogóle nie jest wyznacznikiem żydostwa32
  • Giełda25 kwi 2004, 1:00HossaŚwiat Sąsiad sułtana Brunei 70 mln funtów to rekordowa cena, jaką kiedykolwiek uzyskano ze sprzedaży domu. Szczęśliwym (?) nabywcą jest Lakshmi Mittal, biznesmen hinduskiego pochodzenia (właściciel koncernu stalowego LNM...36
  • Brukselka z mózgu25 kwi 2004, 1:00Wymogi unii to polski paragraf 22 - wszystko można nim uzasadnić.38
  • Puszka Schrödera25 kwi 2004, 1:00RFN stała się antywzorcem nowoczesnej gospodarki44
  • Ósmy kłopot świata25 kwi 2004, 1:00Jak tunel pod kanałem La Manche podzielił Europę48
  • Miliard w torbie25 kwi 2004, 1:00Im bardziej Louis Vuitton podnosi ceny luksusowych wyrobów skórzanych, tym więcej ma klientów Im bardziej Louis Vuitton podnosi ceny luksusowych wyrobów skórzanych, tym więcej ma klientów52
  • Dylematy regulacji25 kwi 2004, 1:00Administracyjne ingerencje w gospodarkę są domeną państw o niewydolnych sądach54
  • Antyglobaliści???25 kwi 2004, 1:00Antyglobalizm to maska lewaków, którzy dążą do restytucji totalitaryzmu55
  • Supersam25 kwi 2004, 1:00Muzyka w plikach Najnowszy zestaw piosenek zespołu Perfect został wydany wyłącznie w postaci plików mp3, dostępnych odpłatnie w serwisie internetowym Interia.pl. Kolejne zespoły zapowiadają podobną formę sprzedaży swoich...56
  • Czuły oprawca25 kwi 2004, 1:00Raport specjalny Polsatu, "Rzeczpospolitej" Trójki i "Wprost" Tam, gdzie państwo nie ingeruje w funkcjonowanie rodziny, przemoc zdarza się rzadziej58
  • Jazda polska25 kwi 2004, 1:00Narodowy Test na Prawo Jazdy telewizji tvn i tygodnika "Wprost"64
  • Śmiertelny zakręt25 kwi 2004, 1:00Śmierć staje się środkiem poprawy warunków socjalnych społeczeństwa66
  • Stawka większa niż życie25 kwi 2004, 1:00Nie eutanazja jest w Polsce problemem, lecz uporczywe przedłużanie umierania66
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Uroki belgijskiej kapustki25 kwi 2004, 1:00Czy zauważyłeś, że pośród licznych cudów świata są pewne smaki, za którymi trzeba się stęsknić? Pomidory, ser czy pieczywo można jeść codziennie, ale już taka brukselka trzeciego dnia z rzędu, choćby nawet za każdym razem na inny sposób...68
  • Druga płeć - Repertuarowy kompromis25 kwi 2004, 1:00Tylko na początku trzymają się za rączki i szczebioczą podczas seansów. Potem ona woli filmy o miłości, a on o waleniu w szczękę70
  • Czerwony krzyż Banasińskich25 kwi 2004, 1:00Tysiące polskich kobiet i dzieci, które wydostały się z piekła Stalina, znalazło schronienie w Indiach72
  • Know-how25 kwi 2004, 1:00Biżuteria praprzodków75
  • Aerobik umysłu25 kwi 2004, 1:00Najlepszym lekiem na coraz większe zmęczenie jest coraz większa aktywność76
  • Jądra energii25 kwi 2004, 1:00Gorąca debata naukowców na temat zimnej fuzji80
  • Skarb ze ścieków25 kwi 2004, 1:00Za 300 dolarów można kupić przez Internet skradzione w Iraku asyryjskie pieczęcie82
  • Bez granic25 kwi 2004, 1:00Huragan demokracji W końcu pogrzebaliśmy ten przeklęty apartheid - rzucił Thabo Mbeki, prezydent Republiki Południowej Afryki i przywódca Afrykańskiego Kongresu Narodowego (ANC), kiedy opublikowano pierwsze wyniki wyborów...84
  • Koalicja skruszonych25 kwi 2004, 1:00Osama bin Laden osiągnął swój pierwszy cel: podzielił Zachód86
  • Muszkieterowie Allaha25 kwi 2004, 1:0015 tysięcy dolarów płaci się w Iraku za uprowadzenie polskiego żołnierza90
  • Archipelag zapomnienia25 kwi 2004, 1:00Dlaczego zbrodnie nazizmu zostały przedstawione nawet w hollywoodzkich filmach, a koszmar gułagów nigdy nie przeniknął do zbiorowej świadomości Zachodu? - pyta Anne Applebaum, tegoroczna zdobywczyni nagrody Pulitzera, autorka książki "Gulag. A...93
  • Psy rządów25 kwi 2004, 1:00300 mld USD wydano na amerykańską legię antyterrorystyczną94
  • Talent linoskoczka25 kwi 2004, 1:00Premier Indii Vajpayee zaszczepił Hindusom wiarę w siebie96
  • Menu25 kwi 2004, 1:00Świat Moniuszko w Londynie Dwa przedstawienia "Strasznego dworu" i brytyjska premiera płyty z jego nagraniem dla EMI są najważniejszymi punktami wizyty naszej Opery Narodowej w Londynie (20-25 kwietnia). To pierwsza taka wyprawa i...98
  • Proza oralnego niepokoju25 kwi 2004, 1:00Pornografia w feministycznym sosie - to najlepszy pomysł na kobiecą literaturę100
  • Prawdziwy falsyfikat25 kwi 2004, 1:00Mona Liza z Luwru może być fałszerstwem104
  • Miecz, który mówi25 kwi 2004, 1:00W "Kill Bill vol. 2" Tarantino okpił widzów pierwszej części filmu.106
  • Książę niegrzeczny25 kwi 2004, 1:00Prince kontra Michael Jackson108
  • DVD Kamila Śmiałkowskiego25 kwi 2004, 1:00Recenzje109
  • Perły do lamusa?25 kwi 2004, 1:00W "Powrocie" - rodzinnej psychodramie - odżywa duch wielkiej kultury rosyjskiej, z Dostojewskim na czele110
  • Sława i chała25 kwi 2004, 1:00Recenzje - książki, albumy, kino111
  • Organ Ludu25 kwi 2004, 1:00TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 17 (82) Rok wyd. 3 WARSZAWA, wtorek 20 kwietnia 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Prymas Józef Glemp zalecił w przeddzień przyjęcia nas do UE ścisły post. Spotkało się to z powszechnym...112
  • Skibą w mur - Czapka25 kwi 2004, 1:00Do ABW zaczęły spływać podania o pozwolenie na kupno czapki niewidki. Okazało się, że ludzi, którzy chcą zniknąć na jakiś czas, jest bardzo dużo114