Konflikt mózgów

Konflikt mózgów

Dodano:   /  Zmieniono: 1
Od głowy psują się związki nastolatków i dorosłych
 Na odwieczny konflikt dorosłych i nastolatków trzeba spojrzeć przez pryzmat mózgu" - twierdzą neurolodzy z National Institute of Mental Health w USA. Uważają oni, że nastolatki wielu spraw nie tyle nie chcą, ile nie potrafią zrozumieć, bo ich mózg nie jest jeszcze w pełni ukształtowany!
Do tej pory uczeni uważali, że mózg człowieka dojrzewa już w dzieciństwie, a potem jedynie gromadzi nowe doświadczenia i doskonali umiejętności potrzebne w dorosłym życiu. Wieloletnie badania z użyciem rezonansu magnetycznego ujawniły, że proces dojrzewania tego narządu trwa znacznie dłużej. "W pełni rozwinięte ośrodki mózgowe odpowiedzialne za rozumowanie i rozwiązywanie problemów znajdują się w tzw. korze przedczołowej, która u nastolatków jest mniej sprawna niż u dorosłych. Proces dojrzewania psychicznego człowieka kończy się dopiero po 25. roku życia" - uważa dr Jay Giedd z National Institute of Mental Health.

Wychowywanie neuronów
Najszybciej pełną sprawność osiągają w mózgu układy odpowiedzialne za postrzeganie świata, zapamiętywanie nowych informacji oraz kontrolowanie ruchów ciała. Od szóstego roku życia intensywnie rozwijają się ośrodki związane ze zdolnościami językowymi, ale proces ten ulega wyhamowaniu w wieku lat 12 - dlatego tak trudno później opanować nowy język tak, aby nie mówić z obcym akcentem. Po 6-14 latach mózg waży 1400 g i pozostaje taki przez resztę życia, ale wciąż trwa jego przebudowa.
Najgwałtowniej objawia się proces dojrzewania przedniej części mózgu, gdzie znajduje się kora przedczołowa (odpowiadająca m.in. za planowanie, rozumowanie i hamowanie działań impulsywnych). "W tym czasie przewagę uzyskuje ciało migdałowate, które jest ośrodkiem sterującym emocjami. Dlatego nawet pozornie rozsądne nastolatki kierują się przede wszystkim instynktem" - wyjaśnia prof. Deborah Yurgelun-Todd, psycholog z Harvard Medical School. W wieku 11 lat o 20 proc. zmniejsza się empatia - zdolność do prawidłowego odczytywania stanów emocjonalnych innych osób (do normy wraca dopiero po kilku latach). W wyniku tego młodzież często bierze oznaki strachu za agresję - stąd konflikty z nauczycielami i skłonność do bójek. "W tym okresie młodzi ludzie są pod dużym wpływem otoczenia, ale wskutek czasowej reorganizacji mózgu nie są w stanie się z nim dobrze komunikować. Dlatego uważają, że życie jest niesprawiedliwe albo że wszyscy sprzysięgli się przeciw nim" - podkreśla prof. Robert McGivern z San Diego State University.

Nastoletnia motywacja
U młodzieży znacznie mniej aktywne niż u dorosłych jest tzw. prawe jądro półleżące, co sprawia, że dojrzewającego człowieka trudno jest zmotywować. "Ten sam mechanizm sprawia, że nastolatki szukają mocnych wrażeń, aby pobudzić ten obszar mózgu" - twierdzi dr James Bjork z National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. Skłonność "niedojrzałego mózgu" do podejmowania ryzyka jest szczególnie silna w obecności rówieśników. Brak kontroli nad zachowaniem zwiększa u nastolatków podatność na nałogi, a te z kolei mogą prowadzić do trwałych uszkodzeń układu nerwowego. Przykładem może być nadużywanie w tym wieku sterydów anabolicznych. Badania na zwierzętach wykazały, że pod ich wpływem dochodzi do przeprogramowania podwzgórza odpowiedzialnego za reakcje agresywne. "Skłonność do agresji utrzymuje się długo po odstawieniu sterydów, być może nawet przez całe życie" - ostrzega prof. Richard Melloni z Northeastern University.
"To, w jaki sposób rozwija się mózg nastolatków, powinno skłonić nauczycieli do późniejszego rozpoczynania zajęć" - uważa prof. Kathryn Reid. Jak wyliczyli neurolodzy, nastolatek przeciętnie potrzebuje 8,5 godziny snu dziennie. Problem w tym, że młodzi ludzie zwykle kładą się późno spać - w ich organizmach wolniej zwiększa się poziom melatoniny, hormonu snu wydzielanego przez szyszynkę. Jeśli muszą wstawać zbyt wcześnie, by zdążyć na lekcje, są chronicznie niewyspani. W wielu szkołach, na przykład w Wielkiej Brytanii, przesunięto początek zajęć na 8.30.

Przycinanie szarych komórek
W pierwszych 18 miesiącach życia w mózgu dziecka przybywa odpowiedzialnej za procesy myślowe substancji szarej, która zawiera komórki nerwowe i ich krótkie wypustki zwane dendrytami. Potem jej ilość zaczyna się zmniejszać, w miarę jak mózg eliminuje niepotrzebne elementy. Niedawno okazało się, że podobny proces zachodzi na początku okresu dojrzewania. "Ilość substancji szarej szybko się zwiększa i osiąga maksimum w wieku 11-12 lat, a potem stopniowo spada o 2 proc. rocznie" - mówi prof. Paul Thompson, specjalista w dziedzinie rezonansu magnetycznego z University of California w Los Angeles. W tym wieku nie dochodzi do zmiany liczby komórek, a jedynie łączących je synaps. Naukowcy porównują ten proces do przycinania gałęzi drzewa owocowego - nadmiar połączeń między neuronami jest usuwany, aby mogły się rozwinąć te, które są naprawdę potrzebne.
"Upodobania nastolatka kształtują jego umysł na całe życie. Gdy się uczy, uprawia sport albo gra na jakimś instrumencie, przetrwają u niego te neurony i synapsy, które to koordynują. Jeśli spędza większość czasu przed telewizorem lub komputerem, skutki również będą widoczne w mózgu" - uważa dr Giedd. Wiadomo też, że traumatyczne doświadczenia, takie jak przemoc domowa czy molestowanie seksualne, uszkadzają strukturę zwaną hipokampem, co może prowadzić do młodzieńczej depresji.
Naukowcy nie potrafią jeszcze dać rodzicom uniwersalnej recepty, która pozwoliłaby im ochronić mózgi dojrzewających dzieci przed złymi wpływami. Wiele jednak wskazuje na to, że dobrze sprawdza się tradycyjne wychowanie. Psycholodzy z Northwestern University twierdzą, że młodość przebiega najmniej burzliwie wśród nastolatków, które pochodzą z klasy średniej, mieszkają z obojgiem rodziców i są religijne. Nawet one nie będą się jednak zachowywać idealnie. Popełnianie błędów, jak twierdzą neurolodzy, jest wręcz niezbędne, by mózg rozwijał się optymalnie.



11 LAT
Z powodu przebudowy kory przedczołowej mózgu zmniejsza się empatia. Dziecko zaczyna się kierować emocjami i staje się konfliktowe

18 LAT
Niedojrzałość mózgu skłania nastolatka do szukania mocnych wrażeń, na przykład do uprawiania sportów ekstremalnych i sięgania po używki
Więcej możesz przeczytać w 23/2004 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 1

Spis treści tygodnika Wprost nr 23/2004 (1123)

  • P.o. 6 cze 2004, 1:00 Społeczeństwo wyraża wotum nieufności dla klasy polityków bez klasy 3
  • Skaner 6 cze 2004, 1:00 Zero demoluje gigantów Kwaśniewski, Miller i Kurczuk przed Trybunał Stanu! Oto następstwo przyjęcia przez Sejm raportu Zbigniewa Ziobry z PiS w sprawie Rywina. Leszek Miller musi sobie pluć w brodę, że nazwał Ziobrę podczas... 8
  • Dossier 6 cze 2004, 1:00 JÓZEF OLEKSY marszałek Sejmu RP Nie jestem Batmanem, żeby umieć obskoczyć trzy miejscowości w ciągu jednego dnia na konferencji prasowej WOJCIECH OLEJNICZAK minister rolnictwa Niech jaskółki się nie przejmują i gniazda sobie... 9
  • Sawka 6 cze 2004, 1:00 10
  • Licznik 6 cze 2004, 1:00 3,5 km przejedzie fiat panda na benzynie o wartości 1 zł 8 l ropy na 100 km spala samochód (już prywatny), którym Michał Tober wozi swojego psa 30 l benzyny na 100 km spalał popularny autobus "ogórek" (jelcz mex... 10
  • Kadry 6 cze 2004, 1:00 11
  • Playback 6 cze 2004, 1:00 13
  • OPCJA PRAWDY 6 cze 2004, 1:00 Felieton Marka Majewskiego 13
  • Poczta 6 cze 2004, 1:00 Listy od czytelników 13
  • Zastrzyk nadziei 6 cze 2004, 1:00 Już ponad 5,3 mln zł zebrano podczas tegorocznej akcji "Odnawiamy nadzieję" 14
  • Zlecenie na Rokitę 6 cze 2004, 1:00 Sejm powinien powołać kolejną komisję śledczą w celu ustalenia, kto posłał Błochowiak do komisji 15
  • Z życia koalicji 6 cze 2004, 1:00 Dwa razy kandydował i za każdym razem był odprawiany z kwitkiem mniej znany poseł SLD - pan Leszek Miller. Afront ten spotkał go podczas wyborów przewodniczącego sejmowej Komisji Europejskiej. Po dwóch spektakularnych klęskach... 16
  • Z życia opozycji 6 cze 2004, 1:00   Nietolerancja w natarciu! W sejmowej restauracji widziano posła PiS Mariana Piłkę (niegdyś prezes ZChN), jak sztorcował jakiegoś działacza Samoobrony za to, że je w piątek mięso. Oj, dobrze, że Piłka nie zna nazwisk... 17
  • Fotoplastykon 6 cze 2004, 1:00 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 18
  • Dziecinada 6 cze 2004, 1:00 Politycy zamiast rządzić, bawią się jak dzieci problemami, które sami stworzyli. Piąty dzień trwał kryzys rządowy. Prezydent zastanawiał się, czy przerwać swoją wizytę w USA, bo tak długi kryzys zmniejsza prestiż państwa. W końcu oświadczył, że nie zdecydował się na odwołanie... 20
  • Trup, który mówi 6 cze 2004, 1:00 Kto zabił kompana z celi i windykatora długów Grzegorza Wieczerzaka? 26
  • Siatka Ammara 6 cze 2004, 1:00 O sile islamskiej siatki w Polsce dowiemy się dopiero wtedy, gdy uderzy. 28
  • Duopolis 6 cze 2004, 1:00 Polski Zgorzelec chce wchłonąć niemieckie Görlitz i na odwrót 32
  • Rurociąg przyjaciół 6 cze 2004, 1:00 Polska zapłaci miliard złotych za budowę trzeciej nitki naftociągu Przyjaźń, a skorzystają na tym Rosjanie 36
  • Antypolskie pomyje 6 cze 2004, 1:00 Andrzej Lepper, bojkotowany na światowych salonach, zawiera przyjaźnie w międzynarodowych spelunkach 38
  • Giełda 6 cze 2004, 1:00 HossaŚwiat Home Depot girls? Magazyn "Playboy" proponuje pracownicom Home Depot, największej sieci sklepów z artykułami wyposażenia mieszkań, rozbierane sesje zdjęciowe. Kandydatki na modelki muszą mieć ukończone 18 lat i... 40
  • Paliwo wzrostu 6 cze 2004, 1:00 Ameryka utopi Europę w benzynie ! 42
  • Stek nonsensów 6 cze 2004, 1:00 Czy bydło zrujnuje nasze domowe budżety? 45
  • Telefon nieufności 6 cze 2004, 1:00 To państwowy monopolista wołał do nas: wrzuć monetę! 46
  • Gra na pieniądze 6 cze 2004, 1:00 Gry komputerowe to pierwszy globalny polski produkt eksportowy 48
  • Konserwatywna lewica 6 cze 2004, 1:00 Blair wypowiedział wojnę związkom zawodowym 52
  • Praca dla demagoga 6 cze 2004, 1:00 Politycy głoszący katastrofę transformacji mają tylko jeden program: rozdymanie i tak już rozdętego państwa 54
  • 2 x 2 = 4 - Nasza edukacja 6 cze 2004, 1:00 Polska szkoła nie wymaga inwencji i aktywności, lecz poprawności 55
  • Supersam 6 cze 2004, 1:00 Powiew surrealizmu Rubylips - perfumy firmy Salvador Dali - powstały z myślą o kobietach lubiących przygody. Dominuje w nich połączenie cierpkiego aromatu japońskiego owocu cytrusowego yuzu z zapachem czerwonej porzeczki. Nuta głowy... 56
  • Igrzyska brojlerów 6 cze 2004, 1:00 Wkrótce tylko transseksualiści będą bić sportowe rekordy 58
  • Zając w gondoli 6 cze 2004, 1:00 Wśród Polaków wreszcie zapanowała moda na polską kuchnię - tę najprawdziwszą, która królowała na naszych stołach już przed wiekami. Gołąbki w liściach chrzanu, kiszone zielone pomidory, czernina, befsztyk z zająca, rosół z gołąbków, cukinia faszerowana jabłkami, barszcz ze... 62
  • Kotlet globalny 6 cze 2004, 1:00 100 lat hamburgera 66
  • Tamatama onnanoko 6 cze 2004, 1:00 Losy księżnej Masako są kolejnym dowodem na to, że nie ma takiej bajki, dla której warto byłoby zrezygnować z siebie 68
  • Dwie niepodległości 6 cze 2004, 1:00 Czego piętnastoletnia III Rzeczpospolita może się uczyć od II RP 70
  • James Bond Kukliński 6 cze 2004, 1:00 Pułkownik Kukliński Nurowskiej to postać fikcyjna 73
  • Know-how 6 cze 2004, 1:00 Chicago tonie Chicago osiada i co roku milimetr po milimetrze zanurza się w wodzie. Tak się dzieje z powodu topniejących lodowców w Kanadzie - twierdzą naukowcy z Northwestern University. W swoich obserwacjach opierali się oni na... 74
  • Konflikt mózgów 6 cze 2004, 1:00 Od głowy psują się związki nastolatków i dorosłych 76
  • Oszustwo w kremie 6 cze 2004, 1:00 Kosmetyki wyszczuplające odchudzają jedynie portfele. 80
  • Błogosławieństwo zapomnienia 6 cze 2004, 1:00 Propranolol wymazuje koszmarne wspomnienia 82
  • Teatr wszechwiedzy 6 cze 2004, 1:00 70 tys. ludzi uczestniczyło w VIII Pikniku Naukowym Radia Bis 84
  • Bez granic 6 cze 2004, 1:00 FC konkwistadorzy FC Porto najlepszą jedenastką Ligi Mistrzów po zwycięstwie 3:0 w meczu z AS Monaco. Portugalczycy od lat dominują w futbolu dzięki... walecznym przodkom. To korsarze i konkwistadorzy podbijający inne kontynenty... 86
  • Euro-Big Brother 6 cze 2004, 1:00 Komu i czemu służą wybory do Parlamentu Europejskiego? 88
  • Prezydent z Zamojszczyzny? 6 cze 2004, 1:00 Horst Köhler: Jestem uciekinierem 93
  • Drużyna Puchatka 6 cze 2004, 1:00 Przemówienia Johna Kerry'ego publikowała już północnokoreańska agencja prasowa 94
  • Dzieci wojny 6 cze 2004, 1:00 W 15 krajach walczą nieletni żołnierze 96
  • Klucz francuski - Brzydkie słowo 6 cze 2004, 1:00 Francuzi postanowili się rozprawić z uprzedzeniami utrudniającymi sytuację na rynku pracy 98
  • Menu 6 cze 2004, 1:00 KSIĄŻKI Wojownicy i kolekcjonerzy "Troja" Wolfganga Petersena to świetny kiepski film. Widowiskowy, lecz dość pusty. Widowisko Petersena spowodowało wzrost zainteresowania starożytnością. Tych, których zaintrygowały losy... 100
  • Zabawy z prawdą 6 cze 2004, 1:00 Nie żyje Leni Riefenstahl, niech żyje Michael Moore! 102
  • Hitchcock obrazu 6 cze 2004, 1:00 Edward Hopper miał większy wpływ na sztukę XX wieku niż Pollock, Warhol i Lichtenstein razem wzięci 106
  • Ateny Mitoraja 6 cze 2004, 1:00 Już Marcel Proust sławił Pietras antę jako raj rzeźbiarzy 110
  • Sława i chała 6 cze 2004, 1:00 Teatr, Książki 112
  • Organ Ludu 6 cze 2004, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI 113
  • Momenty 6 cze 2004, 1:00 W Polsce nie brakuje takich osobników, co momentalnie się skompromitowali lub skończyli 114