Świat według Łebskich

Świat według Łebskich

Ferdynand Kiepski przegrał z Magdą M.
Nie zdrada czy niezgodność charakterów, lecz unikanie ciężkiej pracy może być w Polsce przyczyną rozwodu. Tak przynajmniej przedstawia to TVN w nowym serialu "Magda M.". Także bohaterowie seriali innych stacji to już nie wielopokoleniowe rodziny, lecz młodzi ludzie, którzy dzięki ciężkiej pracy chcą odnieść sukces w zawodach prawnika, dziennikarza czy pracownika agencji reklamowej. To rezultat piętnastu lat wolnorynkowych przemian, które ukształtowały polską klasę średnią. - Telewizje reagują na przemiany, dostosowując swą ofertę programową do najlepszego, bogatszego widza. A młodzi, ciężko pracujący Polacy chcą na ekranie telewizora oglądać ludzi podobnych do siebie - mówi prof. Maciej Mrozowski, medioznawca z Uniwersytetu Warszawskiego.

Koniec świata Kiepskich
Symbolicznym końcem pewnej epoki w polskich serialach było niedawne wycofanie z ramówki Polsatu "Świata według Kiepskich". Sitcom o losach bezrobotnego Ferdynanda Kiepskiego, jego przygłupiego syna, pretensjonalnej córki, głuchej babki i tolerującej to wszystko pracującej żony był emitowany przez siedem lat, a każdy odcinek oglądało średnio 6 mln osób. Polsat jednak zrezygnował z tej produkcji, a swoją decyzję tłumaczy chęcią poprawy wizerunku stacji. Decyzja Polsatu w dużej mierze wynika z sukcesu, jaki odniósł pokazywany przez konkurencyjną TVN serial "Kasia i Tomek". Była to opowieść o żyjącej w nieformalnym związku parze trzydziestolatków, wykształconej i zamożnej.
Mimo że "Kasię i Tomka" oglądało dwa razy mniej widzów niż "Kiepskich", to ten pierwszy sitcom cieszył się większym zainteresowaniem reklamodawców. Jeden grudniowy odcinek "Świata według Kiepskich" przyciągnął 19 reklam za 83 tys. zł. W tym samym czasie TVN zdobył dla odcinka "Kasi i Tomka" 12 reklam za 118 tys. zł (ceny brutto, dane za AGB). Widzowie "Kasi i Tomka" oglądali głównie reklamy produktów kojarzących się z miejskim stylem życia młodych ludzi: telefonów komórkowych czy kosmetyków. "Świat według Kiepskich" zdominowały reklamy tanich produktów spożywczych i piwa.
Widownię "Kasi i Tomka" stanowili w znacznej części widzowie o podobnym do bohaterów sitcomu statusie społecznym i majątkowym. Osoby wykształcone i zajęte karierą zawodową nie oglądały wcześniej seriali głównie dlatego, że nie identyfikowały się z serialowymi postaciami. Fenomen powodzenia "Kasi i Tomka" stał się impulsem, który sprawił, że od września na nasze ekrany trafiły m.in. "Magda M.", "Zakręcone", "Tango z aniołem", "Niania" czy "Talki z resztą". - Seriale o ludziach robiących zawodowe kariery są skazane na sukces, bo dużo lepiej odzwierciedlają sytuację społeczną kraju niż obyczajowe tasiemce o wielopokoleniowych rodzinach - podkreśla prof. Wiesław Godzic, redaktor naczelny "Kultury Popularnej".

Pionier Lear
- Seriali telewizyjnych nie kręci się po to, by kreować rzeczywistość. Ich rolą zawsze jest lekko bajkowe ukazanie sytuacji, jakie ludzie spotykają na co dzień mówi "Wprost" Murray Pomerance, kanadyjski socjolog, autor książki "Popping Culture". Dlatego obok serialowych epopei typu "Dynastia" czy polski "Klan", które kręci się zgodnie z zasadą "coś dla każdego", powstają seriale sformatowane, będące reakcją na zachodzące w społeczeństwie zmiany. W Stanach Zjednoczonych prekursorem takiego podejścia był reżyser Norman Lear, który w latach 70. zrewolucjonizował amerykańską telewizję serialami "All in the Family" oraz "Maude" - dalekimi od sztampy tradycyjnej soap opera. Jego seriale stały się głosem pokolenia baby boomers (dzieci szczytu demograficznego po II wojnie światowej), które właśnie wtedy weszło w dorosłe życie. Ta generacja oczekiwała innego standardu życia niż ten, który był udziałem ich rodziców.
W latach 90. amerykańskie telewizje zaczęły kręcić filmy kierowane do najbardziej wpływowych wtedy yuppies. Wówczas na ekrany telewizorów trafiły takie seriale jak "Murphy Brown", "Ally McBeal" czy "Seks w wielkim mieście". - Polska jest teraz na tym samym etapie co USA pod koniec lat 90., kiedy telewizja wreszcie zaczęła dowartościowywać ciężko pracujących młodych ludzi - mówi Pomerance.

Pokolenie Kasi
"Kasię i Tomka" obejrzało prawie 80 proc. osób (co najmniej jeden odcinek), które uważają się za przedstawicieli klasy średniej, czyli dobrze zarabiający mieszkańcy wielkich miast. Za grupę docelową obrano 19 proc. Polaków deklarujących zarobki powyżej 4 tys. zł miesięcznie (brutto). Kolejne stacje telewizyjne - w ślad za TVN - starają się ze swoimi serialami dotrzeć nie tylko do polskiej młodej klasy średniej, ale i do grupy aspirującej do takiego statusu. Z analizy CBOS przygotowanej na XII Ogólnopolski Zjazd Socjologiczny wynika, że blisko jedna trzecia Polaków chciałaby należeć do klasy średniej. Dla porównania, jeszcze w 1997 r. chciał do niej należeć ponad co piąty Polak. Ankietowani twierdzą, że aby awansować do klasy średniej, studiują, przechodzą dodatkowe szkolenia, podejmują nowe wyzwania zawodowe. W "Talkach z resztą" oraz w "Tangu z aniołem" pokazano ludzi - przedstawicieli takich zawodów jak dziennikarz, dyrektor korporacji czy wzięty krytyk - którzy nieustannie rozmawiają o własnej pracy, lojalności wobec firmy, kredytach, karierze. Magda M. jest tak zapracowana, że ciągle nie może znaleźć ukochanego. W "Niani" wzięty producent telewizyjny samotnie wychowujący dzieci nie jest w stanie poświęcić tyle czasu własnej rodzinie, by zahamować apodyktyczne zapędy gosposi. - Specyfika współczesnych seriali polega na tym, że wielu bohaterów może nawet częściej doznaje porażek, niż odnosi triumfy, ale wszelkie przeciwności znoszą dzielnie i z wdziękiem, ciągle chcą przeć do przodu. A tak właśnie żyją współczesne 30-latki - mówi prof. Mrozowski.

Kobiety naprawdę pracujące
- Magda M., podobnie jak reprezentant klasycznej brytyjskiej middle class, wie, że może polegać tylko na sobie, bo o tym, jaką zajmuje pozycję, decydują jej własne osiągnięcia, przede wszystkim poziom wykształcenia, kwalifikacje i skłonność do odkładania bieżących przyjemności na poczet przyszłych zysków - uważa prof. Henryk Domański, dyrektor Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk. Trzydziestoletnia kobieta, która przyjechała z Olsztyna do Warszawy na studia prawnicze, a po ich ukończeniu została zatrudniona w dobrej kancelarii, jest bez reszty pochłonięta pracą (nawet jej sposób spędzania wolnego czasu to praca charytatywna) i zdaje się ucieleśnieniem opinii Polaków o pracy. W zeszłorocznym sondażu CBOS zaledwie 7 proc. ankietowanych uznało, że odpowiadałaby im praca lekka i prosta. Dla Magdy M. - tak jak dla zdecydowanej większości Polaków (72 proc. ankietowanych) - praca nadaje życiu sens, a w jej zdobyciu najbardziej pomagają wykształcenie i kwalifikacje. W PRL, gdzie praca nie była szczególnie cenioną wartością, seriale głównie pokazywały perypetie sąsiedzkie i obyczajowe ("Dom", "Alternatywy 4"). Wyjątkiem był inżynier Karwowski w "Czterdziestolatku", ale on musiał ciężko pracować, bo budował (w sensie dosłownym) Polskę Ludową. Jednak w tym samym serialu tak afirmowana dziś cecha, jaką jest pracowitość, służyła tylko podkreśleniu komizmu postaci "kobiety pracującej", kreowanej przez Irenę Kwiatkowską.
Seriale A.D. 2005 zamiast grupy biernych obserwatorów przemian ekonomicznych pokazują tych, którzy są ich motorem. Bohaterki serialu "Wiedźmy" to właścicielki kancelarii prawniczej, firmy poligraficznej i hurtowni. Z tymi przedsiębiorczymi, niezależnymi i odważnymi bizneswomen mogą się identyfikować Polki, które założyły firmy. Stanowią one 37 proc. wszystkich właścicieli podmiotów gospodarczych, co lokuje Polki na pierwszym miejscu w Europie (przy średniej 25 proc. dla całej unii). Nic dziwnego, że Ferdynand Kiepski, który trudnił się głównie piciem piwa i okradaniem teściowej, przegrał z zamożnymi kobietami sukcesu.

Współpraca: Agaton Koziński

Fot. TVN

Okładka tygodnika WPROST: 40/2005
Więcej możesz przeczytać w 40/2005 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 40/2005 (1192)

  • Wprost od czytelników 9 paź 2005 Komisja dziękuje W związku z zakończeniem prac komisji pozwalam sobie złożyć - w imieniu jej członków - serdeczne podziękowania za prezentowanie naszych działań. Dzięki temu były one uważnie obserwowane przez opinię... 3
  • Na stronie 9 paź 2005 Wolę ułomną demokrację, rozgrywającą się w świetle kamer, od kończącej się właśnie "demokracji pałacowej" 3
  • Skaner 9 paź 2005 WYBORY Głosowanie na bis Zwycięzcy zyskują, przegrani tracą. Na zlecenie tygodnika "Wprost" TNS OBOP zapytał Polaków, na jakie partie głosowaliby, gdyby wybory parlamentarne odbyły się 2 października (tydzień po... 6
  • Dossier 9 paź 2005 DONALD TUSK kandydat na prezydenta RP, lider Platformy Obywatelskiej "W przeciwieństwie do Lecha Kaczyńskiego niestety nie mogę niczego zadeklarować w imieniu brata, ale mogę w imieniu siostry" Polsat NELLI ROKITA żona lidera PO... 7
  • Playback 9 paź 2005 12
  • Poczta 9 paź 2005 Dyktatura korporacji Jestem aplikantem ostatniego roku aplikacji prowadzonej przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Olsztynie. Nie pochodzę z rodziny prawniczej, podobnie jak wszyscy aplikanci z mojego roku. Fakt ten przeczy... 12
  • Ryba po polsku - Nasz cyrk, nasze małpy 9 paź 2005 Najpierwszym politykom już udało się zniechęcić do siebie, koalicji, Sejmu i rządu większość Polaków 13
  • Okiem barbarzyńcy - Namiętność do Jarosława 9 paź 2005 Borowski i Olejniczak nie wyobrażają sobie Polski, w której nie rządziłby Jarosław Kaczyński 14
  • Z życia koalicji 9 paź 2005 W nosie mamy rozmowy PiS-PO, kandydatów na premierów, prezydentów etc. Niniejszym ogłaszamy, że w naszej rubryce koalicją jest już PO-PiS, a rząd, w ślad za swym premierem, przeszedł do opozycji. I w kraju takim jak... 16
  • Z życia opozycji 9 paź 2005 Roman Giertych ledwo, ledwo, ledwo przeczołgał się do Sejmu. Musiał się zdziwić, bo przecież tak ciężko pracował na swe nazwisko w komisji śledczej. Być może zdziwi się też naszą opinią, że tą działalnością bardziej... 17
  • Nałęcz - Zdrowy duch 9 paź 2005 Niech zawsze, kiedy rządzący ugrzęzną w aferach, ludzie zsyłają ich do politycznego piekła 18
  • Fotoplastykon 9 paź 2005 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Oszustwo demokratyczne 9 paź 2005 W Polsce gra się z wyborcą w salonowca: wyborca wystawia tyłek, ale nie wie, kto go uderzył 20
  • Niespotykanie spokojny premier 9 paź 2005 Byłby z niego świetny szef rządu - mówiono o Kazimierzu Marcinkiewiczu, gdy w gabinecie Suchockiej był wiceministrem edukacji 28
  • Egzekucje będą natychmiastowe 9 paź 2005 Rozmowa z Kazimierzem Marcinkiewiczem, kandydatem na premiera RP 32
  • Demokracja urn 9 paź 2005 Swojej Polski, swojej demokracji i swego udziału w wyborach po latach komuny musimy się uczyć od nowa 34
  • Uniwersytet zamknięty 9 paź 2005 W Polsce nie ma bezpłatnych studiów: dwie trzecie spośród prawie 2 mln studentów rozpoczynających nowy rok akademicki płaci za naukę 38
  • List założycielski Europy 9 paź 2005 Bez listu polskich biskupów do niemieckich nie byłoby zjednoczonych Niemiec, papieża Polaka ani pontyfikatu Benedykta XVI 44
  • Giełda 9 paź 2005 HOSSA ŚWIAT Biurokracja do kosza Komisja Europejska ma zamiar zrezygnować z 68 gotowych projektów dyrektyw bądź rozporządzeń, które znajdują się już w fazie konsultacji z Parlamentem Europejskim. "Chcemy przekonać... 48
  • PiS-kalizm 9 paź 2005 Program gospodarczy PiS ma wielką zaletę - jest niemożliwy do zrealizowania 50
  • Ostatni dołek 9 paź 2005 Kwaśniewski funduje kolegom pole golfowe? 56
  • Moskiewski proces 9 paź 2005 Rozmowa z Jurijem Szmidtem, adwokatem Michaiła Chodorkowskiego 58
  • Załatwione odmownie - Huragan dezinformacji 9 paź 2005 Liberalno-konserwatywna Ameryka ma się dobrze i nie zaszkodzi jej huragan 60
  • Sportowa seksmisja 9 paź 2005 Prawdziwymi mężczyznami w polskim sporcie są kobiety 66
  • Świat według Łebskich 9 paź 2005 Ferdynand Kiepski przegrał z Magdą M. 72
  • W 80 dni dookoła celebrity 9 paź 2005 Już nie wystarcza nam kontakt z gwiazdami na odległość, teraz chcemy je dotknąć, by uszczknąć trochę ich sławy 76
  • Zero ryzyka 9 paź 2005 Nowe samochody będą zdolne do unikania zderzeń 78
  • Cudowne zmyślenie 9 paź 2005 Bohaterska obrona Jasnej Góry przed potopem szwedzkim to bujda na resorach 80
  • Ukraiński Schindler 9 paź 2005 Arcybiskup Andrzej Szeptycki kolaborował z nazistami, ale też ratował życie Żydom 83
  • Know-how 9 paź 2005 Piórka amanta Samce jaskółek dymówek (Hirundo rustica) muszą nieustannie dbać o wygląd, żeby nie stracić partnerek. Jeśli samica zauważy, że upierzenie partnera traci blask, natychmiast szuka nowego amanta.... 84
  • Nagroda lobbystów 9 paź 2005 Noblistą rzadko zostaje ktoś, kto nie był silnie protegowany 86
  • Urodzeni bez czepka 9 paź 2005 Pierwszy w Polsce proces kasacyjny o "złe urodzenie" 90
  • Rak w zarodku 9 paź 2005 Leczenie przy użyciu komórek macierzystych może się okazać największą pomyłką medycyny 92
  • Bez granic 9 paź 2005 Zabawy gigantów Oficjalnie ćwiczenia Malabar-05 mają "wzmocnić wzajemne zaufanie". Nieoficjalnie indyjsko-amerykańskie manewry na Morzu Arabskim to odpowiedź na niedawne chińsko-rosyjskie ćwiczenia na Morzu... 94
  • Bastylia XXI wieku 9 paź 2005 V Republika Francuska zamieni się w szóstą, zanim doczeka swego 50-lecia 96
  • Półksiężyc w pełni 9 paź 2005 Unia Europejska powinna się rozszerzyć jeszcze tylko raz 100
  • Usta Putina 9 paź 2005 Rosja nie okrąża Polski - mówi Gleb Pawłowski, rosyjski politolog i doradca prezydenta Putina 104
  • Niebieska pomarańcza 9 paź 2005 Juszczenko za cenę powołania rządu podpisał pakt o nieagresji z oligarchami 106
  • Menu 9 paź 2005 KRÓTKO PO WOLSKU Nie wszystko złotko, co się świeci Zaskoczył mnie wynik sondażu, z którego wynikało, że sukces naszych siatkarek jest dla społeczeństwa ważniejszy niż wybory parlamentarne. Odpowiadało to mniej więcej... 108
  • Recenzje 9 paź 2005 110
  • Portret artysty z czasów młodości 9 paź 2005 * * * * *Ktoś zauważył, że Bob Dylan nigdy nie dawał publiczności tego, co ona chciała. Zawsze dawał jej coś lepszego. Siódma część Dylanowskiego cyklu "Bootleg Series", opatrzona podtytułem "No Direction Home",... 110
  • Kto zżarł faraona? 9 paź 2005 *Każdy z nas ma znajomego, który zadręcza otoczenie opowiadaniem dowcipów. Will Cuppy jest dowcipnisiem wykształconym i ambitnym. Postanowił więc opisać dzieje świata, ale tak, żeby nie było nudno. I żeby było wyjątkowo śmiesznie.... 110
  • Chopin w baletkach 9 paź 2005 * * * * Isadora Duncan, największa gwiazda baletu, udowodniła światu, że można tańczyć nie tylko do muzyki specjalnie do tego skomponowanej, ale także do nut Chopina, Brahmsa czy Schumanna. Małgorzata Potocka poszła krok dalej,... 110
  • Teatr na kartki 9 paź 2005 Wolny rynek zdobywa kolejne przyczółki w polskim teatrze 112
  • Żart stulecia 9 paź 2005 Latający Cyrk Monty Pythona dowodzi, że prawdziwy humor może istnieć tylko tam, gdzie można szargać świętości 116
  • Sztukmistrz z Londynu 9 paź 2005 Charles Saatchi nie wydobywa artystycznych talentów z cienia - on je stwarza 118
  • Ueorgan Ludu 9 paź 2005 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy Ujawniamy zapis czwartkowej rozmowy J. Kaczyńskiego SENSACYJNA PRAWDA o PiS Podczas spotkania PO i PiS w Sejmie Jarosław Kaczyński zadeklarował, że billingi jego połączeń... 120
  • Skibą w mur - Gadające nogi 9 paź 2005 Przy Rolickim czy Paradowskiej nawet kilogram gwoździ wypadłby atrakcyjnie 122

ZKDP - Nakład kontrolowany