Żart stulecia

Żart stulecia

Dodano:   /  Zmieniono: 
Latający Cyrk Monty Pythona dowodzi, że prawdziwy humor może istnieć tylko tam, gdzie można szargać świętości
Duch Monty Pythona nie umarł. Tak obwieszczają T-shirty z napisem "I`m Not Dead Yet", zaczerpniętym z piosenki radosnego chóru konających ofiar zarazy w musicalu "Monty Python`s Spamalot". Musical wyreżyserowany przez Mike`a Nicholsa ("Absolwent") w tym roku odniósł olśniewający sukces na Broadwayu i zwrócił po czterokroć zainwestowane w niego 11 mln dolarów. Zdobył 14 nominacji do prestiżowych teatralnych nagród Tony i wygrał w trzech głównych kategoriach. "Spamalot", oparty na kultowym filmie "Monty Python i święty Graal" z 1975 r., został przygotowany przez Erica Idle`a - byłego członka trupy. Sukces "Spamalotu" dowodzi, że choć 16 lat minęło od oficjalnego - spowodowanego przez śmierć Grahama Chapmana - rozwiązania komediowej spółki, pamięć o tym eksportowym brytyjskim superprodukcie jest żywa.
O swoim istnieniu - obok Idle`a - przypomina też inny dawny Python Terry Gilliam. Robi to po siedmioletniej przerwie od premiery filmu "Las Vegas parano". Gilliam firmuje aż dwie nowe produkcje: nakręcił "Braci Grimm" z Mattem Damonem i jest autorem "Tidelandu", filmu łączącego motywy "Alicji z krainy czarów" i "Lolity".
Żaden z pythonów nie odcina kuponów od legendy. John Cleese mający w dorobku komediowy serial wszech czasów "Hotel Zacisze", jest wciąż obecny w kulturze. Z kolei Terry Jones święci sukcesy jako historyk mediewista, autor książek o Chaucerze i wyprawach krzyżowych, reżyser i komentator dziennika "The Guardian". Zaś Michael Palin jest cenionym twórcą programów podróżniczych dla BBC. Wybitna osobowość, solidne wykształcenie oraz erudycja każdemu z nich zapewniłyby dostatnie życie bez Monty Pythona. Los sprawił, że suma tych osobowości złożyła się na fenomen Latającego Cyrku, który z wyciem stukasa zwalił się na Swinging London w 1969 r.

Biczowanie świętych krów
Pythoni chcieli bawić, ale nie wszystkich i nie za wszelką cenę. Latający Cyrk miał szokować i zmusić do myślenia umysły otłuszczone codzienną dietą fish and chips. Przed nimi czynił to legendarny radiowy The Goon Show z Peterem Sellersem, który stał się symbolem odradzającego się brytyjskiego humoru po II wojnie światowej. Czynili to też bracia Marx, balansując na krawędzi idiotyzmu i surrealistycznego szaleństwa.
Gdy kilku absolwentom Cambridge i Oxfordu, dobrze zadomowionym w różnych telewizyjnych show i jednemu Amerykaninowi (Gilliam) powierzono w 1969 r. realizację cyklu Monty Python`s Flying Circus, Palin nazwał to "legitymizacją anarchicznego spisku". Publiczność pierwszych programów nie wiedziała, o co chodzi i jak reagować - na przykład na skecz o Picassie malującym kolejne arcydzieło podczas przejażdżki rowerem.
Z każdym kolejnym sezonem humor Monty Pythona wyostrzał się, zanikały granice między wesołkowatością a poważną refleksją, w szczególne osłupienie wprawiał widzów przewrotny sadyzm, z jakim biczowane były wszystkie święte krowy. I to niezależnie od tego, czy paradowały w barwach brytyjskich, irlandzkich, protestanckich czy watykańskich. Kiedy po ostatniej serii w 1974 r. (już bez udziału Cleese`a) zespół ograniczył się do realizacji filmów, powstały tak bulwersujące obrazy, jak satyra na arturiańskie legendy o poszukiwaniu przez bandę średniowiecznych zakutych łbów jakiegoś kretyńskiego Graala ("Monty Python i święty Graal") czy prześmiewcza rzecz o fałszywym Mesjaszu i małostkowości sekciarskich matołków sprzed dwóch tysięcy lat jako przyczynie krwawych religijnych konfliktów ("Żywot Briana"). Ten ostatni film został uznany za ohydę i obrazę tak przez chrześcijańskich, jak i żydowskich teologów. Powstał wreszcie w 1983 r. posępny, gniewny pamflet na konflikt między chrześcijanami protestanckiej i katolickiej orientacji - z wyraźnym odniesieniem do religijnej wojny w Ulsterze ("Sens życia według Monty Pythona"). Przywołuje on satyrę Jonathana Swifta ("Podróże Guliwera") o bratobójczej wojnie między sąsiadującymi wyspami, wywołanej przez spór, czy ugotowane jajo powinno się rozbijać od grubego czy cieńszego końca. Przez długie lata film był na liście zakazanych tytułów w Irlandii. Został jednak wysłany na festiwal do Cannes jako reprezentant Wielkiej Brytanii i zdobył Nagrodę Specjalną Jury. W mowie dziękczynnej reżyser Terry Jones (w marynarce z napisem "Jedzcie więcej wieprzowiny") oznajmił, że koperta z obiecaną dla jury łapówką znajduje się w ubikacji. "Siła pythonów polegała na tym - mówi Michael Palin - że nigdy nie staraliśmy się schlebiać, ani powiększać naszej publiczności za wszelką cenę. Uważaliśmy za swoją misję nigdy nie być miękkimi".

Raj utracony
Wierutnym kłamstwem jest to, że Monty Python znalazł cały legion kontynuatorów. Owszem, dawno temu, przez krótki czas, zbliżyło się do ich ideału kilka programów - jak mówi Palin - "dla ludzi cierpiących na bezsenność, intelektualistów i włamywaczy". Ale dziś, gdy publiczności się programowo schlebia, ze schedy po Brytyjczykach co najwyżej "wyszczypuje" się jakieś neutralne i oswojone skecze o grzebanym żywcem kocie czy ministerstwie głupich kroków. Nikt jednak przez ostatnie 16 lat nie miał odwagi, by wypowiedzieć tak totalną wojnę obyczajowym, politycznym i religijnym tabu. I jeśli jest jakiś pojedynczy powód, dlaczego o Monty Pythonie się dziś pamięta, i który stanowi o ich wielkości oraz geniuszu, to jest nim tęsknota za utraconym rajem, w którym ceniło się bezkompromisowość i pogardę dla stadnej układności, zwanej dziś polityczną poprawnością.
Więcej możesz przeczytać w 40/2005 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 40/2005 (1192)

  • Wprost od czytelników 9 paź 2005 Komisja dziękuje W związku z zakończeniem prac komisji pozwalam sobie złożyć - w imieniu jej członków - serdeczne podziękowania za prezentowanie naszych działań. Dzięki temu były one uważnie obserwowane przez opinię... 3
  • Na stronie 9 paź 2005 Wolę ułomną demokrację, rozgrywającą się w świetle kamer, od kończącej się właśnie "demokracji pałacowej" 3
  • Skaner 9 paź 2005 WYBORY Głosowanie na bis Zwycięzcy zyskują, przegrani tracą. Na zlecenie tygodnika "Wprost" TNS OBOP zapytał Polaków, na jakie partie głosowaliby, gdyby wybory parlamentarne odbyły się 2 października (tydzień po... 6
  • Dossier 9 paź 2005 DONALD TUSK kandydat na prezydenta RP, lider Platformy Obywatelskiej "W przeciwieństwie do Lecha Kaczyńskiego niestety nie mogę niczego zadeklarować w imieniu brata, ale mogę w imieniu siostry" Polsat NELLI ROKITA żona lidera PO... 7
  • Playback 9 paź 2005 12
  • Poczta 9 paź 2005 Dyktatura korporacji Jestem aplikantem ostatniego roku aplikacji prowadzonej przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Olsztynie. Nie pochodzę z rodziny prawniczej, podobnie jak wszyscy aplikanci z mojego roku. Fakt ten przeczy... 12
  • Ryba po polsku - Nasz cyrk, nasze małpy 9 paź 2005 Najpierwszym politykom już udało się zniechęcić do siebie, koalicji, Sejmu i rządu większość Polaków 13
  • Okiem barbarzyńcy - Namiętność do Jarosława 9 paź 2005 Borowski i Olejniczak nie wyobrażają sobie Polski, w której nie rządziłby Jarosław Kaczyński 14
  • Z życia koalicji 9 paź 2005 W nosie mamy rozmowy PiS-PO, kandydatów na premierów, prezydentów etc. Niniejszym ogłaszamy, że w naszej rubryce koalicją jest już PO-PiS, a rząd, w ślad za swym premierem, przeszedł do opozycji. I w kraju takim jak... 16
  • Z życia opozycji 9 paź 2005 Roman Giertych ledwo, ledwo, ledwo przeczołgał się do Sejmu. Musiał się zdziwić, bo przecież tak ciężko pracował na swe nazwisko w komisji śledczej. Być może zdziwi się też naszą opinią, że tą działalnością bardziej... 17
  • Nałęcz - Zdrowy duch 9 paź 2005 Niech zawsze, kiedy rządzący ugrzęzną w aferach, ludzie zsyłają ich do politycznego piekła 18
  • Fotoplastykon 9 paź 2005 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Oszustwo demokratyczne 9 paź 2005 W Polsce gra się z wyborcą w salonowca: wyborca wystawia tyłek, ale nie wie, kto go uderzył 20
  • Niespotykanie spokojny premier 9 paź 2005 Byłby z niego świetny szef rządu - mówiono o Kazimierzu Marcinkiewiczu, gdy w gabinecie Suchockiej był wiceministrem edukacji 28
  • Egzekucje będą natychmiastowe 9 paź 2005 Rozmowa z Kazimierzem Marcinkiewiczem, kandydatem na premiera RP 32
  • Demokracja urn 9 paź 2005 Swojej Polski, swojej demokracji i swego udziału w wyborach po latach komuny musimy się uczyć od nowa 34
  • Uniwersytet zamknięty 9 paź 2005 W Polsce nie ma bezpłatnych studiów: dwie trzecie spośród prawie 2 mln studentów rozpoczynających nowy rok akademicki płaci za naukę 38
  • List założycielski Europy 9 paź 2005 Bez listu polskich biskupów do niemieckich nie byłoby zjednoczonych Niemiec, papieża Polaka ani pontyfikatu Benedykta XVI 44
  • Giełda 9 paź 2005 HOSSA ŚWIAT Biurokracja do kosza Komisja Europejska ma zamiar zrezygnować z 68 gotowych projektów dyrektyw bądź rozporządzeń, które znajdują się już w fazie konsultacji z Parlamentem Europejskim. "Chcemy przekonać... 48
  • PiS-kalizm 9 paź 2005 Program gospodarczy PiS ma wielką zaletę - jest niemożliwy do zrealizowania 50
  • Ostatni dołek 9 paź 2005 Kwaśniewski funduje kolegom pole golfowe? 56
  • Moskiewski proces 9 paź 2005 Rozmowa z Jurijem Szmidtem, adwokatem Michaiła Chodorkowskiego 58
  • Załatwione odmownie - Huragan dezinformacji 9 paź 2005 Liberalno-konserwatywna Ameryka ma się dobrze i nie zaszkodzi jej huragan 60
  • Sportowa seksmisja 9 paź 2005 Prawdziwymi mężczyznami w polskim sporcie są kobiety 66
  • Świat według Łebskich 9 paź 2005 Ferdynand Kiepski przegrał z Magdą M. 72
  • W 80 dni dookoła celebrity 9 paź 2005 Już nie wystarcza nam kontakt z gwiazdami na odległość, teraz chcemy je dotknąć, by uszczknąć trochę ich sławy 76
  • Zero ryzyka 9 paź 2005 Nowe samochody będą zdolne do unikania zderzeń 78
  • Cudowne zmyślenie 9 paź 2005 Bohaterska obrona Jasnej Góry przed potopem szwedzkim to bujda na resorach 80
  • Ukraiński Schindler 9 paź 2005 Arcybiskup Andrzej Szeptycki kolaborował z nazistami, ale też ratował życie Żydom 83
  • Know-how 9 paź 2005 Piórka amanta Samce jaskółek dymówek (Hirundo rustica) muszą nieustannie dbać o wygląd, żeby nie stracić partnerek. Jeśli samica zauważy, że upierzenie partnera traci blask, natychmiast szuka nowego amanta.... 84
  • Nagroda lobbystów 9 paź 2005 Noblistą rzadko zostaje ktoś, kto nie był silnie protegowany 86
  • Urodzeni bez czepka 9 paź 2005 Pierwszy w Polsce proces kasacyjny o "złe urodzenie" 90
  • Rak w zarodku 9 paź 2005 Leczenie przy użyciu komórek macierzystych może się okazać największą pomyłką medycyny 92
  • Bez granic 9 paź 2005 Zabawy gigantów Oficjalnie ćwiczenia Malabar-05 mają "wzmocnić wzajemne zaufanie". Nieoficjalnie indyjsko-amerykańskie manewry na Morzu Arabskim to odpowiedź na niedawne chińsko-rosyjskie ćwiczenia na Morzu... 94
  • Bastylia XXI wieku 9 paź 2005 V Republika Francuska zamieni się w szóstą, zanim doczeka swego 50-lecia 96
  • Półksiężyc w pełni 9 paź 2005 Unia Europejska powinna się rozszerzyć jeszcze tylko raz 100
  • Usta Putina 9 paź 2005 Rosja nie okrąża Polski - mówi Gleb Pawłowski, rosyjski politolog i doradca prezydenta Putina 104
  • Niebieska pomarańcza 9 paź 2005 Juszczenko za cenę powołania rządu podpisał pakt o nieagresji z oligarchami 106
  • Menu 9 paź 2005 KRÓTKO PO WOLSKU Nie wszystko złotko, co się świeci Zaskoczył mnie wynik sondażu, z którego wynikało, że sukces naszych siatkarek jest dla społeczeństwa ważniejszy niż wybory parlamentarne. Odpowiadało to mniej więcej... 108
  • Recenzje 9 paź 2005 110
  • Portret artysty z czasów młodości 9 paź 2005 * * * * *Ktoś zauważył, że Bob Dylan nigdy nie dawał publiczności tego, co ona chciała. Zawsze dawał jej coś lepszego. Siódma część Dylanowskiego cyklu "Bootleg Series", opatrzona podtytułem "No Direction Home",... 110
  • Kto zżarł faraona? 9 paź 2005 *Każdy z nas ma znajomego, który zadręcza otoczenie opowiadaniem dowcipów. Will Cuppy jest dowcipnisiem wykształconym i ambitnym. Postanowił więc opisać dzieje świata, ale tak, żeby nie było nudno. I żeby było wyjątkowo śmiesznie.... 110
  • Chopin w baletkach 9 paź 2005 * * * * Isadora Duncan, największa gwiazda baletu, udowodniła światu, że można tańczyć nie tylko do muzyki specjalnie do tego skomponowanej, ale także do nut Chopina, Brahmsa czy Schumanna. Małgorzata Potocka poszła krok dalej,... 110
  • Teatr na kartki 9 paź 2005 Wolny rynek zdobywa kolejne przyczółki w polskim teatrze 112
  • Żart stulecia 9 paź 2005 Latający Cyrk Monty Pythona dowodzi, że prawdziwy humor może istnieć tylko tam, gdzie można szargać świętości 116
  • Sztukmistrz z Londynu 9 paź 2005 Charles Saatchi nie wydobywa artystycznych talentów z cienia - on je stwarza 118
  • Ueorgan Ludu 9 paź 2005 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy Ujawniamy zapis czwartkowej rozmowy J. Kaczyńskiego SENSACYJNA PRAWDA o PiS Podczas spotkania PO i PiS w Sejmie Jarosław Kaczyński zadeklarował, że billingi jego połączeń... 120
  • Skibą w mur - Gadające nogi 9 paź 2005 Przy Rolickim czy Paradowskiej nawet kilogram gwoździ wypadłby atrakcyjnie 122