Szczyt senatora

Szczyt senatora

Dodano:   /  Zmieniono: 
W Rydze przywódcy NATO zaak-ceptowali koncepcję sojuszu jako żandarma światowej demokracji
Mała dziewczynka uciekła stąd przed Armią Czerwoną, dzieląc los setek tysięcy uciekinierów z krajów bałtyckich, by po latach emigracji w Kanadzie wrócić do Rygi i przyjmować jak równa z równymi uczestników szczytu NATO" - tak, nawiązując do biografii prezydent Łotwy Vairy Vike-Frei-bergi, zaczął swoje przemówienie na uniwersytecie w Rydze prezydent George Bush. Jeszcze kilkanaście lat temu, gdy Litwa, Łotwa i Estonia odzyskiwały niepodległość, nawet najbardziej dalekowzroczni i odważni politycy nie mogli przypuszczać, że szczyt sojuszu może się odbyć w byłej sowieckiej republice. Zwłaszcza szczyt tak ważny, mający przezwyciężyć podziały wewnątrz NATO i nadać Paktowi Atlantyckiemu nową dynamikę.
Pierwsze komentarze po spotkaniu przywódców sojuszu były raczej powściągliwe. Obserwatorzy podkreślali, że nie podjęto decyzji o kolejnym rozszerzeniu, że ledwie dotknięto kwestii bezpieczeństwa energetycznego Europy, a w sprawie Afganistanu nie podjęto zbyt wielu wiążących ustaleń. Koncentrowano się na skandalu wokół przyjęcia urodzinowego prezydenta Francji. Jacques Chirac postanowił świętować swoje urodziny w Rydze i zaprosił na nie część przywódców NATO, a o części (w tym Bushu, Blairze i Kaczyńskim) taktownie zapomniał. Co więcej, pojawiły się sygnały z Moskwy, że na urodziny francuskiego prezydenta wybiera się Władimir Putin. Ponieważ rosyjskiego przywódcy nikt do Rygi nie zapraszał, panowało zamieszanie, a gospodarze szczytu zastanawiali się, co zrobić, jeśli samolot Putina pojawi się nad lotniskiem w Rydze. Putin nie przyjechał i powiedział, że nigdy się na bankiet do Rygi nie wybierał, ale zamieszanie przygłuszyło drugą falę komentarzy. Tym razem o wiele bardziej pozytywnych.
W Rydze udało się bowiem powstrzymać proces rozkładu NATO i reanimować zdolność członków sojuszu do rozmowy i działania. Jedyna realnie podjęta decyzja dotycząca powołania 25-tysięcznych sił szybkiego reagowania NATO oznacza, że Kwatera Główna paktu zyskuje narzędzie działania politycznego. Poza tym - a może nawet przede wszystkim - taka decyzja oznacza, że przywódcy zaakceptowali de facto koncepcję "globalnego NATO", czyli sojuszu działającego w roli żandarma światowej demokracji.

Kaukaz nad Atlantykiem
Jedną z najbardziej kontrowersyjnych kwestii podczas szczytu była - rzecz jasna - sprawa rozszerzenia NATO. Niespodzianką stało się łatwe zaproszenie do programu "Partnerstwo dla pokoju" - będącego w istocie ścieżką do uzyskania członkostwa - Serbii, Czarnogóry oraz Bośni i Hercegowiny. Chorwacja i Macedonia dostały obietnicę, że w roku 2008 otrzymają zaproszenie do członkostwa, więc można uznać, że podczas szczytu ryskiego NATO zdecydowało się wziąć odpowiedzialność za pokojowy rozwój sytuacji na Bałkanach. I to mimo zastrzeżeń Holandii i Wielkiej Brytanii, które chciały obwarować zaproszenia dla krajów bałkańskich postępami w rozliczeniu zbrodni z okresu wojny domowej po rozpadzie Jugosławii. Wiadomo jednak, że najwięcej emocji budziło zaproszenie Gruzji i Ukrainy. O ile Rosja (nazwana przez Jaapa de Hoop Scheffera ważnym i uprzywilejowanym partnerem) zniosła jakoś wejście do NATO państw bałtyckich, o tyle NATO-wska flaga nad Tbilisi, a tym bardziej nad Kijowem ciągle jest traktowana w Moskwie jako casus belli. Gruzja, reprezentowana w Rydze przez szefową parlamentu Nino Burdżanadze, była wspominana ciepło i często. Prezydent USA jasno stwierdził, że drzwi do NATO są dla Gruzinów otwarte. W podobnym tonie wypowiadał się prezydent Lech Kaczyński. Szef Komisji Integracji Europejskiej parlamentu Gruzji Dawid Bakradze powiedział "Wprost": - Otrzymaliśmy klarowny przekaz, iż nasza droga do NATO będzie kontynuowana i że Gruzja jest traktowana jako poważny kandydat do członkostwa podczas kolejnego rozszerzenia sojuszu.
Zdecydowanie mniej optymistyczny przekaz popłynął do Kijowa. Ukraińcy nie mieli na szczycie politycznych przedstawicieli, a przywódcy NATO wypowiadali się w sprawie tego kraju powściągliwie, akcentując przede wszystkim konieczność wypracowania klarownego stanowiska przez samych Ukraińców. Widać było, że przyjaciele Ukrainy, łącznie z polskim prezydentem, są wręcz zirytowani zachowaniem rządu Janukowycza, który zrezygnował ze starań o członkostwo w pakcie. Na razie zatem plan przygotowania do członkostwa (tzw. MAP) jest opracowywany dla Gruzji. Ukrainy planiści NATO nie uwzględniają. Co w świetle brutalnego wypychania z rządu Borysa Tarasiuka wydaje się niestety zachowaniem racjonalnym.

Energetyczne NATO bis
Najciekawszą częścią szczytu okazała się jednak konferencja ekspertów zorganizowana przez amerykański German Marshall Fund i Łotewskie Stowarzyszenie Atlantyckie. - Jeśli spojrzymy na agendę szczytu, to najszerzej poruszaną kwestią jest Afganistan. Nie chcę powiedzieć, że Afganistan nie jest ważny, ale jest to sprawa wąska, prawie techniczna. Na naszych konferencjach zadawano pytania dotyczące przyszłości NATO, Bliskiego Wschodu, Azji, stosunku do Chin czy Japonii. Te referaty będą opublikowane na stronach internetowych szczytu. To ważne, gdyż politycy boją się takich debat. I być może konferencja doda odwagi do dyskutowania na takie tematy, jak globalna rola NATO, bezpieczeństwo energetyczne, stosunki NATO - Rosja czy NATO - UE - powiedział "Wprost" Ronald Asmus, wiceprezes GMF na Europę. - Na poziomie oficjalnym sojusz przekroczył Rubikon na drodze do półglobalnej misji. Za półtora roku będzie następny szczyt i mam nadzieję, że niektórzy ludzie będą zainspirowani tymi debatami. Politycy opuścili Rygę z wrażeniem, że debaty nad przyszłością NATO zostały wznowione - dodał.
Wznowienie debaty politycznej zawdzięczano przede wszystkim Richardowi Lugarowi, przewodniczącemu Komisji Spraw Zagranicznych Senatu USA. Wystąpił on z koncepcją rozszerzenia odpowiedzialności NATO na niezależność energetyczną państw członkowskich. - Lugar nawiązał do swojego wystąpienia z 1993 r. Był pierwszym politykiem, który sformułował koncepcję, że albo NATO wyjdzie poza obszar traktatowy swojego działania, albo zostanie zmarginalizowane. Tym razem powiedział, że nie jest to sprawa zakresu geograficznego, ale zakresu przedmiotowego działania paktu. Dojrzało powszechne przekonanie, że nośniki energii są porównywalne do broni. Rosja musi sobie zadać pytanie, czy chce być europejską Arabią Saudyjska, czyli państwem o systemie autorytarnym, które wykorzystuje surowce dla wzbogacania się elit, czy też chce być państwem demokratycznym i wykorzystywać surowce do przeprowadzenia reform gospodarczych i politycznych, a jednocześnie prowadzić konstruktywny dialog ze swoimi partnerami - skomentował referat Lugara prof. Adam Rotfeld.
Kwestia zaangażowania NATO w sprawy energetyki została pozytywnie przyjęta przez większość uczestników z Europy Środkowej. Vaira Vike-Freiberga powiedziała "Wprost", że państwa naszego regionu, które dotychczas budowały swoją niezależność energetyczną samodzielnie, powinny zdecydowanie więcej uwagi poświęcić współpracy. Wystąpienie Lugara z aprobatą komentowali też szefowie delegacji gruzińskiej. A łotewski minister spraw zagranicznych Artis Pabriks wyraził w rozmowie z "Wprost" nadzieję, że polska dyplomacja będzie sprawniejsza w budowaniu porozumienia w kwestii energetyki niż w budowie koalicji w sprawie weta wobec Rosji.

Cztery mielizny
Zdaniem Ronalda Asmusa, NATO powinno się zająć czterema najważniejszymi kwestiami, są to: nowe misje, rozszerzenie paktu, energetyka europejska i relacje NATO z UE. Dodał, iż najtrudniejsza do rozwiązania może się okazać ta ostatnia kwestia, a równocześnie właśnie ona jest wyjątkowo ważna dla przyszłości sojuszu. Żadna z tych czterech spraw nie została w Rydze rozstrzygnięta, wszystkie jednak znalazły się w polu dyskusji. I bez większych sporów zgodzono się, iż za półtora roku wszystkie cztery sprawy muszą się stać oficjalną częścią agendy obrad.
Polacy wyjeżdżali z Rygi z umiarkowanym poczuciem sukcesu: komplementowani za udział w akcji w Afganistanie i zadowoleni z ciepłych słów, które padły pod adresem Gruzji. W części nieoficjalnej udział w siłach NATO w Afganistanie miały też potwierdzić Holandia, Rumunia, Słowenia, Luksemburg i Bułgaria, a kanclerz Angela Merkel stwierdziła, że "w sytuacjach nadzwyczajnych" niemieccy żołnierze będą mogli przekroczyć swój mandat. Zarazem jednak poczucie niedosytu budziła zbyt mała aktywność Polski w sprawie rozszerzenia. Szkoda też, że koncepcja energetycznego NATO stała się głośna dopiero wtedy, gdy powiedział o niej senator Lugar.
Więcej możesz przeczytać w 49/2006 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 49/2006 (1251)

  • Na stronie - Okazja do okazji15 gru 2006, 15:00"Swoje chwalicie, cudzego nie znacie" - to aktualna wersja starego polskiego przysłowia3
  • Wprost od czytelników15 gru 2006, 15:00Zatoka niepokoju Prof. Mariusz Muszyński i Krzysztof Rak, autorzy artykułu "Zatoka niepokoju" (nr 43), będący jednocześnie członkami zarządu fundacji Polsko-Niemieckiej Pojednanie, trafnie, merytorycznie i rzetelnie opisali...3
  • Skaner15 gru 2006, 15:00MAGOWIE SIATKÓWKI Znów mamy wielki zespół siatkarski! Drużyna Argentyńczyka Raula Lozano gra równie wspaniale jak siatkarze w czasach legendarnego zespołu Huberta Wagnera - na medal. Wlazły, Zagumny, Świderski, Kadziewicz, Winiarski,...8
  • Sawka czatuje15 gru 2006, 15:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)10
  • Playback15 gru 2006, 15:00Minister spraw zagranicznych Anna Fotyga i premier Jarosław Kaczyński © A. JAGIELAK14
  • Ryba po polsku - Rżnięcie Rokity15 gru 2006, 15:00Tusk jednego tylko nie jest w stanie przewidzieć: że zostanie wyślizgany przez Kwaśniewskiego15
  • Z życia koalicji15 gru 2006, 15:00NIESZCZĘSNY KAZIO Marcinkiewicz przegrał z Bufetową. To tak, jakby pryszczaty flejtuch, który w życiu nie słyszał o dezodorancie, odbił ci dziewczynę. Można wpaść w depresję. ALE KAZIA - chociaż przegrał - nadal kocha cała Polska i...16
  • Z życia opozycji15 gru 2006, 15:00HURRA! WIWAT! PREZYDENTEM STOLICY ZOSTAŁA Hanna Gronkiewicz-Waltz. Jako ludzie, którzy na nią głosowali (co prawda 11 lat temu, ale tkwi to w nas do dziś), bardzo się z tego cieszymy. Razem z nami z sukcesu Bufetowej cieszy się cała...17
  • Wprost przeciwnie - Weimar: reanimacja15 gru 2006, 15:00Polska - jak w latach 90. - ma szansę na zakotwiczenie u boku najsilniejszych państw europejskich18
  • Fotoplastykon15 gru 2006, 15:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)19
  • Emeryci pańszczyźniani15 gru 2006, 15:00Rząd chce dokonać największej grabieży w IV RP20
  • Szturm na Warszawę15 gru 2006, 15:00Nadciąga nowa elita polskiej polityki24
  • Jarosławizm15 gru 2006, 15:00Premier Kaczyński chce pomagać Kościołowi wbrew jego misji i interesom28
  • Grupa osłaniająca Rywina15 gru 2006, 15:00Byli milicjanci, pracownicy telefonii komórkowej, utrudnili ustalenie składu grupy trzymającej władzę32
  • Nielot we mgle15 gru 2006, 15:00Żadna europejska stolica nie ma tak fatalnego lotniska jak Warszawa36
  • Wielka grabież Śląska15 gru 2006, 15:00Kilkadziesiąt aut wypełnionych zrabowanymi zabytkami trafia co tydzień z Polski do Niemiec38
  • Giełda15 gru 2006, 15:00Hossa Świat Fuzja na 6 gigawatów Za 22,5 mld USD hiszpańska Iberdrola przejmie Scottish Power, piąty największy brytyjski koncern energetyczny. W ten sposób powstanie trzecia największa tego typu firma na Starym Kontynencie, po francuskim...42
  • Łowczynie okazji15 gru 2006, 15:00Polki należą do najinteligentniejszych drapieżców na światowym rynku cenowych atrakcji44
  • Tygrysiątka biznesu15 gru 2006, 15:00100 najbardziej dynamicznych polskich średnich firm produkcyjnych - ranking D&B i "Wprost"52
  • Bomba sanitarna Kremla15 gru 2006, 15:00Kraje nieposłuszne wobec Moskwy natychmiast dotyka embargo na import żywności56
  • Supersam15 gru 2006, 15:0060
  • Polsko-brytyjski Look15 gru 2006, 15:00Jaki kraj najbardziej inspiruje młodych polskich projektantów? Wielka Brytania. Takie wrażenie odnieśli jurorzy i publiczność podczas finału konkursu New Look Design 2006, którego motywem przewodnim była podróż dookoła świata....60
  • Pamięć Bonda15 gru 2006, 15:00  Kolejne części przygód Jamesa Bonda zawsze są świetną okazją do wypuszczenia gadżetów związanych z filmem. Tym razem firma Sony wprowadziła na rynek limitowaną edycję nośników pamięci MICRO VAULT 007. Zainstalowano w nich...60
  • Rakietą w gadułę15 gru 2006, 15:00Kto powiedział, że tylko mali chłopcy lubią się bawić w wojnę? W sklepie internetowym 2Future można kupić wyrzutnię miniaturowych rakiet, podłączaną do PC . W informacji o produkcie możemy przeczytać, że ma on zastosowanie biurowe....60
  • Lecznicze prasowanie15 gru 2006, 15:00Aromaterapię można stosować nawet w trakcie prasowania - dzięki wodom zapachowym do żelazek. Są to mieszanki roślinnych esencji zapachowych i wody destylowanej. Zrobiły furorę w USA, a teraz podbijają polski rynek. Wody zapachowe nie...60
  • Mistrzowie mistrzów15 gru 2006, 15:00Lozano, Beenhakker i Urlep dokonują cywilizacyjnego skoku w polskim sporcie62
  • Kielce City15 gru 2006, 15:00Stolica Świętokrzyskiego chciała być drugim Mediolanem, a staje się drugim Hanowerem66
  • Bukiet spraw zagranicznych15 gru 2006, 15:00Co miał na myśli George Bush, ofiarowując Lechowi Kaczyńskiemu butelkę merlota Duckhorn?70
  • Wodochód15 gru 2006, 15:00Litr wody na dwa przejechane kilometry - tyle "spalin" ma wydzielać najnowsze auto BMW74
  • Trzy dusze Rolata15 gru 2006, 15:00Przed wojną był dumny z tego, że jest Polakiem wyznania mojżeszowego, a nie polskim Żydem76
  • Pazurem - McŻycie15 gru 2006, 15:00Posmarujesz bułeczkę masełkiem oraz rzucisz na to plasterek świeżynki i jesteś złodziejem78
  • Know-how15 gru 2006, 15:00Fenomen Świętego Mikołaja Nieuzasadnione są obawy niektórych rodziców, że wiara w nierealne postaci i zdarzenia może doprowadzić do zaburzeń psychicznych u dziecka. Wręcz przeciwnie. Świat baśni korzystnie wpływa na rozwój...80
  • Ranking szpitali kardiologicznych i kardiochirurgicznych15 gru 2006, 15:00W operacjach serca mało inwazyjne zabiegi coraz częściej zastępują skalpel82
  • Mit bogini matki15 gru 2006, 15:00Teoria o złotym wieku matriarchatu ma najpewniej taką wartość historyczną jak bajka o szewczyku Dratewce90
  • Bez granic15 gru 2006, 15:00Boks prezydencki Meksykański prezydent elekt Felipe Calderón nie ma łatwego życia. Konserwatysta Calderón wygrał wybory niewielką większością głosów - 0,5 punktu procentowego. To spowodowało, że wynik wyborów jest kwestionowany...92
  • Pielgrzymka do ziemi niczyjej15 gru 2006, 15:00Oficjalnie laicka Turcja wciąż prześladuje chrześcijan94
  • Szczyt senatora15 gru 2006, 15:00W Rydze przywódcy NATO zaak-ceptowali koncepcję sojuszu jako żandarma światowej demokracji98
  • Moskiewski szwadron śmierci15 gru 2006, 15:00Czy Putin panuje jeszcze nad Rosją?102
  • Recenzor15 gru 2006, 15:00CD/DVD Śpiewający fortepian Współczesny polski jazz ma twarz Leszka Możdżera. I to nie ze względu na wzbudzające sensację ekscentryczne fryzury czy fikuśne oprawki okularów pianisty. To właśnie Możdżer sprowadzając pod strzechy ów...104
  • Uwolnić Świętego Mikołaja15 gru 2006, 15:00Miły staruszek z workiem prezentów w Kościele Wschodnim jest czczony jako opiekun potrzebujących108
  • Błędne koło Stasiuka15 gru 2006, 15:00Środkowoeuropejczycy uciekają od fatum Mitteleuropy112
  • Koniec wielkiego żarcia15 gru 2006, 15:00Filmy, od których można stracić apetyt, próbują zmienić świat114
  • Nie kaprysił, kręcił15 gru 2006, 15:00Odszedł Leon Niemczyk - aktor na każdą okazję116
  • Wencel gordyjski - Od tańca do różańca15 gru 2006, 15:00Królowa czechosłowackich dansingów w kraju twórczego napięcia118
  • Ueorgan Ludu15 gru 2006, 15:00Nr 49 (215) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 4 grudnia 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Na zdjęciu: sprytna i bezwzględna szefowa - Zyta G., pseud. "Chrypa" Rozbijanie mafii Ujęto kolejnych członków mafii paliwowej, która...120
  • Wprost plus15 gru 2006, 15:00Wykłady na Nowe Tysiąclecie Doktryna Szewacha Weissa Czasem trzeba pokazać wielką siłę, żeby uniknąć eskalacji siły - tak najkrócej można streścić koncepcję prof. Szewacha Weissa w kwestii stosunków Izraela z sąsiadami. Prof....121
  • Skibą w mur - Jaja z pogrzebu15 gru 2006, 15:00Lekarze i ratownicy nie wpinają sobie czarnych kokardek w klapy, tylko robią swoje122