Nie kaprysił, kręcił

Nie kaprysił, kręcił

Odszedł Leon Niemczyk - aktor na każdą okazję
"To co Leon przeżył, wypił, wypalił, wytańczył, zabiłoby dziesięciu byków" - powiedział po śmierci aktora Jan Nowicki. Zwrócił też uwagę, że ten wielki apetyt na życie był charakterystyczny dla pokolenia wojennego, któremu przyszło żyć w PRL. Konspiracyjna przeszłość i służba w amerykańskiej armii na pewno nie pomagały Niemczykowi w karierze. Podobnie jak nonszalancja, nieustanna gotowość do dowcipów (w łódzkim Teatrze Powszechnym, gdzie występował w latach 1953-1979, nieraz był karany za kawały), opinia bon vivanta i kobieciarza. Tak zachowywało się wielu ludzi, którzy mieli poczucie, że udało im się ocaleć, kiedy wielu innych za mniejsze "przewinienia" zapłaciło życiem. Niemczyk bardzo nie lubił martyrologii, a siebie traktował z rzadko spotykanym wśród aktorów dystansem.

Zagrać wszystko
Zdawał się wierzyć tylko w teraźniejszość i pracował jak szalony. Według swej maksymy - nie kaprysił, tylko grał. I to grał na potęgę. Wystąpił w 400 polskich filmach i odcinkach seriali oraz 150 produkcjach zagranicznych. Należał do tej kategorii aktorów, którzy nie odmawiają żadnemu reżyserowi. Ten "szybki Bill" polskiego kina - jak o sobie mówił - miał wielce naturalny, na pozór niedbały styl gry. Olgierd Łukaszewicz uważał go za aktora instynktownego, sam Niemczyk lubił podkreślać swoje doświadczenia teatralne.
Czy był aktorem spełnionym? Z pewnością jego taktyka "wszystkożerności" artystycznie stała się pułapką. Najlepsze swoje role w "Nożu w wodzie" (1961), "Pociągu" (1958) i "Bazie ludzi umarłych" (1959) stworzył w pierwszym okresie kariery. Pewny siebie Andrzej z filmu Polańskiego, Jerzy z "Pociągu", który pod powierzchownością amanta kryje dramat i bezsilność, pozbawiony złudzeń "Dziewiątka" z ekranizacji Hłaski - Niemczyk potrafił doskonale wygrać ów ton desperacji obecny w tych postaciach, pogłębić go, bez uciekania się do melodramatycznych efektów. Ale te role pozostały na wiele lat bez kontynuacji. Temperament i - czego aktor nie ukrywał - kwestie finansowe, skłoniły go do seryjnych występów. "Umiejętność lawirowania bywa bardzo przydatna" - wyznał w jednym z wywiadów. Późniejsza kariera potwierdza jego mistrzostwo i w tej kwestii. Niemczyk zdobył wielką popularność w NRD, dostał tam nawet nagrodę państwową. Był ulubioną "zachodnią twarzą" kina bloku wschodniego. Zdarzało mu się grać nie tylko amerykańskich czy angielskich oficerów (często należycie złowrogich), ale także kowbojów, Meksykanów, Bułgarów, Amerykanów, Francuzów, Węgrów, Hiszpanów, Czechów. Żyrował również swoją twarzą najbardziej kuriozalne polskie filmy: "Klątwę Doliny Węży"(1987) Marka Piestraka, "Dłużników śmierci"(1985) Włodzimierza Gołaszewskiego czy "Oko cyklonu" (1989) HenryŐego Kostrubca.

Słabość i siła hrabiego
Nie wybrzydzał, ale jak wielu aktorów drugoplanowych marzył z pewnością o "wielkiej roli". I ważną (ale nie wielką) dostał u Janusza Majewskiego w "Po sezonie" (2005). Zagrał starzejącego się Leona Kosa, pełnego uroku życiowego kuglarza, mistrza iluzji. Nie zawiódł, rzecz jasna, ale było w tym "autobiograficznym" występie nieco za dużo kokieterii. O wiele ważniejszym dokonaniem Niemczyka była tytułowa rola w "Hrabim" (1998), przedstawieniu Teatru Telewizji, według sztuki Maryny Miklaszewskiej w reżyserii Filipa Bajona. Stworzył tam wielowymiarową tytułową postać Piotra Bielińskiego, który w podporządkowanym Rosji Królestwie Kongresowym został przewodniczącym sądu sejmowego mającym sądzić członków Towarzystwa Patriotycznego. Oto stary znużony człowiek, który odnajdując w sobie pokłady energii i inteligencji, stara się wywieść w pole carskich urzędników domagających się surowych wyroków. Ten popis aktora był pewnym zaskoczeniem, ponieważ setki ról drugoplanowych kazały myśleć o nim jako o popadającym w nieuniknioną rutynę rzemieślniku. Zapamiętamy styl bycia i życia Niemczyka - były nie do podrobienia. A kilka jego ról ma z pewnością zapewnione miejsce w historii rodzimego kina.
Więcej możesz przeczytać w 49/2006 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 49/2006 (1251)

  • Na stronie - Okazja do okazji 15 gru 2006, 15:00 "Swoje chwalicie, cudzego nie znacie" - to aktualna wersja starego polskiego przysłowia 3
  • Wprost od czytelników 15 gru 2006, 15:00 Zatoka niepokoju Prof. Mariusz Muszyński i Krzysztof Rak, autorzy artykułu "Zatoka niepokoju" (nr 43), będący jednocześnie członkami zarządu fundacji Polsko-Niemieckiej Pojednanie, trafnie, merytorycznie i rzetelnie opisali... 3
  • Skaner 15 gru 2006, 15:00 MAGOWIE SIATKÓWKI Znów mamy wielki zespół siatkarski! Drużyna Argentyńczyka Raula Lozano gra równie wspaniale jak siatkarze w czasach legendarnego zespołu Huberta Wagnera - na medal. Wlazły, Zagumny, Świderski, Kadziewicz, Winiarski,... 8
  • Sawka czatuje 15 gru 2006, 15:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 10
  • Playback 15 gru 2006, 15:00 Minister spraw zagranicznych Anna Fotyga i premier Jarosław Kaczyński © A. JAGIELAK 14
  • Ryba po polsku - Rżnięcie Rokity 15 gru 2006, 15:00 Tusk jednego tylko nie jest w stanie przewidzieć: że zostanie wyślizgany przez Kwaśniewskiego 15
  • Z życia koalicji 15 gru 2006, 15:00 NIESZCZĘSNY KAZIO Marcinkiewicz przegrał z Bufetową. To tak, jakby pryszczaty flejtuch, który w życiu nie słyszał o dezodorancie, odbił ci dziewczynę. Można wpaść w depresję. ALE KAZIA - chociaż przegrał - nadal kocha cała Polska i... 16
  • Z życia opozycji 15 gru 2006, 15:00 HURRA! WIWAT! PREZYDENTEM STOLICY ZOSTAŁA Hanna Gronkiewicz-Waltz. Jako ludzie, którzy na nią głosowali (co prawda 11 lat temu, ale tkwi to w nas do dziś), bardzo się z tego cieszymy. Razem z nami z sukcesu Bufetowej cieszy się cała... 17
  • Wprost przeciwnie - Weimar: reanimacja 15 gru 2006, 15:00 Polska - jak w latach 90. - ma szansę na zakotwiczenie u boku najsilniejszych państw europejskich 18
  • Fotoplastykon 15 gru 2006, 15:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Emeryci pańszczyźniani 15 gru 2006, 15:00 Rząd chce dokonać największej grabieży w IV RP 20
  • Szturm na Warszawę 15 gru 2006, 15:00 Nadciąga nowa elita polskiej polityki 24
  • Jarosławizm 15 gru 2006, 15:00 Premier Kaczyński chce pomagać Kościołowi wbrew jego misji i interesom 28
  • Grupa osłaniająca Rywina 15 gru 2006, 15:00 Byli milicjanci, pracownicy telefonii komórkowej, utrudnili ustalenie składu grupy trzymającej władzę 32
  • Nielot we mgle 15 gru 2006, 15:00 Żadna europejska stolica nie ma tak fatalnego lotniska jak Warszawa 36
  • Wielka grabież Śląska 15 gru 2006, 15:00 Kilkadziesiąt aut wypełnionych zrabowanymi zabytkami trafia co tydzień z Polski do Niemiec 38
  • Giełda 15 gru 2006, 15:00 Hossa Świat Fuzja na 6 gigawatów Za 22,5 mld USD hiszpańska Iberdrola przejmie Scottish Power, piąty największy brytyjski koncern energetyczny. W ten sposób powstanie trzecia największa tego typu firma na Starym Kontynencie, po francuskim... 42
  • Łowczynie okazji 15 gru 2006, 15:00 Polki należą do najinteligentniejszych drapieżców na światowym rynku cenowych atrakcji 44
  • Tygrysiątka biznesu 15 gru 2006, 15:00 100 najbardziej dynamicznych polskich średnich firm produkcyjnych - ranking D&B i "Wprost" 52
  • Bomba sanitarna Kremla 15 gru 2006, 15:00 Kraje nieposłuszne wobec Moskwy natychmiast dotyka embargo na import żywności 56
  • Supersam 15 gru 2006, 15:00 60
  • Polsko-brytyjski Look 15 gru 2006, 15:00 Jaki kraj najbardziej inspiruje młodych polskich projektantów? Wielka Brytania. Takie wrażenie odnieśli jurorzy i publiczność podczas finału konkursu New Look Design 2006, którego motywem przewodnim była podróż dookoła świata.... 60
  • Pamięć Bonda 15 gru 2006, 15:00   Kolejne części przygód Jamesa Bonda zawsze są świetną okazją do wypuszczenia gadżetów związanych z filmem. Tym razem firma Sony wprowadziła na rynek limitowaną edycję nośników pamięci MICRO VAULT 007. Zainstalowano w nich... 60
  • Rakietą w gadułę 15 gru 2006, 15:00 Kto powiedział, że tylko mali chłopcy lubią się bawić w wojnę? W sklepie internetowym 2Future można kupić wyrzutnię miniaturowych rakiet, podłączaną do PC . W informacji o produkcie możemy przeczytać, że ma on zastosowanie biurowe.... 60
  • Lecznicze prasowanie 15 gru 2006, 15:00 Aromaterapię można stosować nawet w trakcie prasowania - dzięki wodom zapachowym do żelazek. Są to mieszanki roślinnych esencji zapachowych i wody destylowanej. Zrobiły furorę w USA, a teraz podbijają polski rynek. Wody zapachowe nie... 60
  • Mistrzowie mistrzów 15 gru 2006, 15:00 Lozano, Beenhakker i Urlep dokonują cywilizacyjnego skoku w polskim sporcie 62
  • Kielce City 15 gru 2006, 15:00 Stolica Świętokrzyskiego chciała być drugim Mediolanem, a staje się drugim Hanowerem 66
  • Bukiet spraw zagranicznych 15 gru 2006, 15:00 Co miał na myśli George Bush, ofiarowując Lechowi Kaczyńskiemu butelkę merlota Duckhorn? 70
  • Wodochód 15 gru 2006, 15:00 Litr wody na dwa przejechane kilometry - tyle "spalin" ma wydzielać najnowsze auto BMW 74
  • Trzy dusze Rolata 15 gru 2006, 15:00 Przed wojną był dumny z tego, że jest Polakiem wyznania mojżeszowego, a nie polskim Żydem 76
  • Pazurem - McŻycie 15 gru 2006, 15:00 Posmarujesz bułeczkę masełkiem oraz rzucisz na to plasterek świeżynki i jesteś złodziejem 78
  • Know-how 15 gru 2006, 15:00 Fenomen Świętego Mikołaja Nieuzasadnione są obawy niektórych rodziców, że wiara w nierealne postaci i zdarzenia może doprowadzić do zaburzeń psychicznych u dziecka. Wręcz przeciwnie. Świat baśni korzystnie wpływa na rozwój... 80
  • Ranking szpitali kardiologicznych i kardiochirurgicznych 15 gru 2006, 15:00 W operacjach serca mało inwazyjne zabiegi coraz częściej zastępują skalpel 82
  • Mit bogini matki 15 gru 2006, 15:00 Teoria o złotym wieku matriarchatu ma najpewniej taką wartość historyczną jak bajka o szewczyku Dratewce 90
  • Bez granic 15 gru 2006, 15:00 Boks prezydencki Meksykański prezydent elekt Felipe Calderón nie ma łatwego życia. Konserwatysta Calderón wygrał wybory niewielką większością głosów - 0,5 punktu procentowego. To spowodowało, że wynik wyborów jest kwestionowany... 92
  • Pielgrzymka do ziemi niczyjej 15 gru 2006, 15:00 Oficjalnie laicka Turcja wciąż prześladuje chrześcijan 94
  • Szczyt senatora 15 gru 2006, 15:00 W Rydze przywódcy NATO zaak-ceptowali koncepcję sojuszu jako żandarma światowej demokracji 98
  • Moskiewski szwadron śmierci 15 gru 2006, 15:00 Czy Putin panuje jeszcze nad Rosją? 102
  • Recenzor 15 gru 2006, 15:00 CD/DVD Śpiewający fortepian Współczesny polski jazz ma twarz Leszka Możdżera. I to nie ze względu na wzbudzające sensację ekscentryczne fryzury czy fikuśne oprawki okularów pianisty. To właśnie Możdżer sprowadzając pod strzechy ów... 104
  • Uwolnić Świętego Mikołaja 15 gru 2006, 15:00 Miły staruszek z workiem prezentów w Kościele Wschodnim jest czczony jako opiekun potrzebujących 108
  • Błędne koło Stasiuka 15 gru 2006, 15:00 Środkowoeuropejczycy uciekają od fatum Mitteleuropy 112
  • Koniec wielkiego żarcia 15 gru 2006, 15:00 Filmy, od których można stracić apetyt, próbują zmienić świat 114
  • Nie kaprysił, kręcił 15 gru 2006, 15:00 Odszedł Leon Niemczyk - aktor na każdą okazję 116
  • Wencel gordyjski - Od tańca do różańca 15 gru 2006, 15:00 Królowa czechosłowackich dansingów w kraju twórczego napięcia 118
  • Ueorgan Ludu 15 gru 2006, 15:00 Nr 49 (215) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 4 grudnia 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Na zdjęciu: sprytna i bezwzględna szefowa - Zyta G., pseud. "Chrypa" Rozbijanie mafii Ujęto kolejnych członków mafii paliwowej, która... 120
  • Wprost plus 15 gru 2006, 15:00 Wykłady na Nowe Tysiąclecie Doktryna Szewacha Weissa Czasem trzeba pokazać wielką siłę, żeby uniknąć eskalacji siły - tak najkrócej można streścić koncepcję prof. Szewacha Weissa w kwestii stosunków Izraela z sąsiadami. Prof.... 121
  • Skibą w mur - Jaja z pogrzebu 15 gru 2006, 15:00 Lekarze i ratownicy nie wpinają sobie czarnych kokardek w klapy, tylko robią swoje 122