Niemieckie branie

Niemieckie branie

Niemcy stają się europejskim centrum łapówkarstwa
Skandal korupcyjny w Volkswagenie, skandal w Mercedesie, skandal w Oplu. Zdarza się - mówiono w Niemczech i pocieszano się, że kraj wciąż należy do grona najmniej skorumpowanych państw świata. Teraz, po głośnym w całej Europie skandalu łapówkarskim w Siemensie, przestano się pocieszać. Przypomnijmy - chodzi o dwa, potem dwadzieścia, wreszcie o ponad dwieście milionów euro łapówek wypływających z kont Siemensa. I na tym zapewne nie koniec. Z siedziby koncernu wyniesiono skrzynki dokumentów, a w trakcie ich ujawniania Niemcy zaczynają sobie uświadamiać, że to ich kraj, a nie Francja, Włochy lub niektóre państwa Europy Wschodniej, staje się europejskim centrum łapówkarstwa.

Krawaciarz z łapówką
"Banda krawaciarzy" (to termin powstały w jednej z niemieckich gazet) Siemensa, czyli grupa menedżerów rozsyłających łapówki po całym świecie, od Węgier (może i Polskę) po Nigerię, nie jest w Niemczech czymś wyjątkowym. Niemiecki system podatkowy, do niedawna wręcz legalizujący łapówki, stworzył raj dla "krawaciarzy".
"Łapówkarstwo w Niemczech rośnie" - zaalarmował niedawno brytyjski tygodnik "The Economist". Jak wynika z danych Federalnego Biura Kryminalnego, liczba wypadków przekupstwa w Niemczech zwiększyła się od 1994 r. o 400 proc. - Korupcja wĘNiemczech jest perfidna, hierarchicznie zorganizowana i wyrafinowana. Dlatego tak długo jej nie zauważano - mówi "Wprost" Uwe Dolata, ekspert ds. korupcji i autor książki "Korupcja w systemie gospodarczym Niemiec". Jak wynika z najnowszej ankiety Transparency International, 51Ęproc. Niemców uważa, że walka ich rządu z korupcją jest pozorowana, a co piąty sądzi wręcz, że celem tamtejszych polityków jest sprawienie, by obywatele płacili więcej łapówek. Nic dziwnego, że tak sądzą, skoro jedna czwarta osób schwytanych na przyjmowaniu korzyści majątkowych w Niemczech w 2004 r. to politycy samorządowi, a 57 z nich to burmistrzowie miast.
Kiedy w połowie lat 90. OECD (organizacja zrzeszająca najbardziej rozwinięte państwa) badała korupcję wśród krajów, które do niej należą, okazało się, że to niemieckie firmy płacą najwięcej łapówek. Niedawne informacje, że menedżerowie największych niemieckich koncernów, m.in. Volkswagena, Daimlera-Chryslera, a przede wszystkim Siemensa, płacili za otrzymywanie lukratywnych kontraktów, świadczą o tym, że od tego czasu nic się nie zmieniło. "Korupcja w Niemczech to codzienność" - potwierdza prof. Hans Ludwig Zachert, ekspert ds. kryminologii i były szef Federalnego Urzędu Kryminalnego, odpowiednika polskiego Centralnego Biura Śledczego. Jego zdaniem, Niemcy przestali mieć powód do patrzenia z góry na te państwa, wĘktórych wybuchają afery łapówkarskie (pogardliwie nazywane krajami o "mentalności bakszyszowej"). I tak, w Berlinie Chińczycy kupują niemieckie wizy, w Moguncji i Frankfurcie nad Menem można za łapówkę dostać prawo jazdy, w Hamburgu i Saarbrźcken -Ęprawo stałego pobytu, w Dźsseldorfie i Hanowerze - przetargi na sprzęt dla policji, a we Frankfurcie nad Menem - kontrakty na wywóz śmieci.

Legalne łapówki
Słynny niemiecki socjolog Max Weber pisał, że "w związku z długą tradycją niemieckiej służby cywilnej, dobrze opłaconych, wykształconych i wychowanych w duchu protestanckiej uczciwości urzędników, przekupstwo w Niemczech praktycznie przestało istnieć". Większość Niemców jest wciąż przekonanych o swojej wyjątkowej uczciwości. Jeszcze kilka lat temu niemiecki tygodnik "Der Spiegel" w reportażu o skorumpowanych celnikach z polsko-niemieckiej granicy podkreślał, że niemieccy funkcjonariusze zaczęli brać łapówki dopiero wtedy, kiedy napatrzyli się, jak bezkarnie biorą pieniądze ich polscy odpowiednicy (w domyśle: gdyby nie Polacy, Niemcy nigdy nie wpadliby na ten pomysł). Niemcy sprytnie sobie poradzili także z pogodzeniem rosnącej korupcji z wrodzoną niechęcią do łamania prawa - po prostu ją zalegalizowali. Jeszcze w 1999 r. przekupywanie zagranicznych kontrahentów przez niemieckich przedsiębiorców było nie tylko zgodne z prawem, ale nawet można było odpisywać od podatku płacone łapówki (ustawę zniesiono dopiero pod naciskiem USA).
Paradoksalnie, nieprzyjmowanie przez Niemców do wiadomości powszechnej w ich kraju korupcji sprawiło, że są oni dziś postrzegani za uczciwszych, niż są w rzeczywistości. W rankingu Transparency International z 2006 r. (co ciekawe, organizacja ma główną siedzibę w Berlinie) zajmują ciągle wysokie 16. miejsce, przed takimi krajami jak Irlandia (18. miejsce) czy USA (20. miejsce). Problem w tym, że ranking nie mierzy faktycznej korupcji, tylko jej postrzeganie (głównie przez własnych obywateli). Dobry rezultat to także częściowo efekt tego, że w Niemczech nie ma woli politycznej ujawniania nieprawidłowości i walki z nimi.
Obowiązek ujawniania dochodów przez parlamentarzystów wszedł w życie w Niemczech dopiero w styczniu 2006 r. (w Polsce taki przepis obowiązuje od 2001 r.), a już grupa dziewięciu posłów zaskarżyła go do Trybunału Konstytucyjnego w Karlsruhe pod zarzutem, że narusza ich prawo do prywatności. Wniosek podpisali parlamentarzyści z wszystkich liczących się partii: CDU, CSU, SPD i FDP. Zgodnie z niemieckim prawem posłowie mogą także pracować, a nawet głosować (z wyjątkiem landu Bremy) wĘsprawach, w których zachodzi konflikt interesów między zawodem, który wykonują, a ustawą. Nawoływania amerykańskich władz, by Niemcy wprowadzili do prawa instytucję świadka koronnego w sprawach oĘkorupcję, pozostają bez odpowiedzi.

Wirus korupcji
Atmosfera politycznego przyzwolenia na korupcję w Niemczech sprawia, że nikomu nie zależy, by ją wykrywać. Na przykład niektórzy członkowie władz Siemensa wiedzieli od połowy 2005 r., że menedżerowie dają łapówki w zmian za kontrakty, ale nie zrobili nic, by proceder ukrócić. Także niemiecka policja zareagowała dopiero po informacji od służb włoskich i szwajcarskich. Ubocznym efektem niereagowania przez niemieckie władze jest to, że wirus niemieckiej korupcji atakuje nawet najbardziej odpornych. Tak było w wypadku pracowników szwedzkiej Ikei w Niemczech, firmy znanej z wysokich standardów etycznych (Szwecja - według Transparency International - jest szóstym najuczciwszym krajem świata). Firmy budowlane przekazały na konta jej niemieckich pracowników w Liechtensteinie, Austrii i Szwajcarii około 5 mln euro, remontowały im domy za darmo albo dawały prezenty w postaci najnowszych modeli Porsche - w zamian za ustawianie przetargów.
Czy wirusowi korupcji oprze się fińska Nokia, której dział produkujący urządzenia techniczne dla operatorów telefonii komórkowej łączy się z podobnym działem Siemensa? Wiceprezes Nokii Stefan Widomski wielokrotnie mówił, że mimo licznych żądań "bakszyszu", m.in. od kacyków z republik byłego ZSRR, nigdy nie zapłacił ani euro.
"Jeżeli musisz kraść, oszukiwać, kłamać i korumpować, by mieć pieniądze, to znaczy, że robisz coś nie tak" - lubi powtarzać Donald Trump, jeden z najbogatszych Amerykanów. Wygląda na to, że coraz więcej Niemców robi coś nie tak.


WDZIĘCZNOŚĆ W GOTÓWCE
Największe afery korupcyjne w Niemczech
200 mln euro - łapówki w takiej wysokości płacili menedżerowie Siemensa w zamian za kontrakty. Pieniądze trafiły m.in. do byłego prezydenta Nigerii Saniego Abacha, ministra telekomunikacji w jego gabinecie i szefów resortów w syryjskim rządzie.

6 mln euro - tyle zapłacili w latach 1999-2000 ówcześni menedżerowie koncernu Siemens w zamian za kontrakt z włoskim dostawcą energii, firmą Enel. Dwóch pracowników Siemensa zostało za to skazanych na karę więzienia we Włoszech.

5 mln euro - tyle pieniędzy wpłynęło na konta 60 pracowników Ikei w Niemczech. Firmy budowlane remontowały im także domy za darmo, dawały w prezencie najnowsze modele porsche w zamian za ustawianie przetargów budowlanych. Jeden z aresztowanych popełnił samobójstwo.

2,8 mln euro - tyle zapłacono Karlowi-Heinzowi Wildmoserowi juniorowi, byłemu dyrektorowi Allianz Arena, stadionu klubu sportowego FC Bayern. Wildmoser przekazał firmie budowlanej Alpine poufne informacje, dzięki którym spółka wygrała przetarg na budowę nowego stadionu. W maju 2006 r. został skazany przez sąd w Monachium na 4,5 roku więzienia.

2 mln euro - tyle pieniędzy otrzymał w latach 1994-2005 Klaus Volkert, przewodniczący rady zakładowej koncernu Volkswagen. W ten sposób Peter Hartz, były dyrektor kadrowy w zarządzie koncernu, kupował jego zgodę na zwolnienia pracowników w firmie (Volkert reprezentował ich interesy).

100 tys. euro - taką łapówkę miał wziąć menedżer w koncernie BMW za ustawianie przetargów na zakup podzespołów. We wrześniu 2005 r. monachijski sąd skazał go na trzy lata więzienia.
 
Okładka tygodnika WPROST: 50/2006
Więcej możesz przeczytać w 50/2006 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 50/2006 (1252)

  • Na stronie - Oko czyste - widok marny 15 gru 2006, 15:00 Co mówią dzieci, kiedy widzą posła "Samoobrony"? - Tatusiu! Ten i dziesiątki mniej wybrednych dowcipów krążą w Internecie po aferze, jaka wybuchła w ubiegłym tygodniu wokół seksualnego wykorzystywania kobiet (a podobno i... 3
  • Skaner 15 gru 2006, 15:00 SKANER POLSKA SKANDAL Hitlerjugend w Warszawie Młodzi chłopcy z Hitlerjugend prężyli się na widok najwyższych władz, gotowi służyć na każde skinienie. Mieli na sobie nienagannie skrojone bluzy, lśniły klamry na paskach z napisem... 6
  • Sawka czatuje 15 gru 2006, 15:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 8
  • Murorozbijacze 15 gru 2006, 15:00 Marek Safjan, Wojciech Trzciński, Roman Młodkowski odebrali Nagrody Kisiela 2006 12
  • Playback 15 gru 2006, 15:00 Bronisław Komorowski, wicemarszałek Sejmu, i Donald Tusk, lider PO © B. ZBOROWSKI 16
  • Poczta 15 gru 2006, 15:00 LEKCJE BIERNOŚCI Zuwagą przeczytałam artykuł "Lekcje bierności" (nr 44). Mam za sobą 11 lat pracy jako nauczycielka w państwowej szkole. Piszę w czasie przeszłym, bo już nie pracuję. Jednym z powodów podjęcia decyzji o... 16
  • Ryba po polsku - Rasta z Łyżwą 15 gru 2006, 15:00 Na Borneo rada starców podjęła uchwałę o wykluczeniu Polaków, zwłaszcza polityków Samoobrony, z jadłospisu 17
  • Z życia koalicji 15 gru 2006, 15:00 ANETA K. OPOWIEDZIAŁA O INTYMNYCH KONTAKTACH z Andrzejem Lepperem i Stanisławem Łyżwińskim, dzięki którym miała pracę i robiła karierę samorządowca. W ślad za nią pojawiły się inne panie opowiadające o seksualnym molestowaniu w... 18
  • Z życia opozycji 15 gru 2006, 15:00 WIECIE JUŻ PAŃSTWO, CO PO ZAPROPONOWAŁA PiS, prawda? Skoro wiecie, to my się baśniami zajmować nie będziemy. ZAGRZMIAŁ Z OBURZENIA CIEŃ madame Fotygi z PO, Bronisław Komorowski. Otóż MSZ popełnia gafy - oburzył się szczerze Bronek.... 19
  • Wprost przeciwnie - Filary filarów 15 gru 2006, 15:00 Szczyt NATO w Rydze był wielkim sukcesem 20
  • Fotoplastykon 15 gru 2006, 15:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 21
  • Seksafera 15 gru 2006, 15:00 Patologia czy prowokacja? 22
  • Rokita albo śmierć 15 gru 2006, 15:00 Pierwsza wojna na górze utorowała drogę do władzy Kwaśniewskiemu i Millerowi, wojna PiS z PO toruje drogę Olejniczakowi i Napieralskiemu 28
  • Schizma trydencka 15 gru 2006, 15:00 Zrównanie mszy trydenckiej z posoborową może doprowadzić do rozłamu w Kościele 32
  • Mafia śmieciowa 15 gru 2006, 15:00 Polscy przestępcy nauczyli się od kamorry, jak zarabiać miliony na przemycie odpadów z Zachodu 36
  • Giełda 15 gru 2006, 15:00 Hossa Świat Wirujący dom Inny widok każdego dnia, a jednocześnie taki sam dla każdego mieszkańca oferuje firma Dubai Property Ring, która chce zbudować w stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich pierwszy na świecie obracający się... 38
  • Murzynki Kaczyńskiego 15 gru 2006, 15:00 Kto zastąpi Leszka Balcerowicza? 40
  • PZU Tours 15 gru 2006, 15:00 Prawie milion złotych przez trzy lata wydał były prezes PZU tylko na zagraniczne wojaże 46
  • Euromorgana 15 gru 2006, 15:00 Euro ani nas nie zbawi, ani nam specjalnie nie zaszkodzi 50
  • Niemieckie branie 15 gru 2006, 15:00 Niemcy stają się europejskim centrum łapówkarstwa 52
  • 2 x 2 = 4 - Friedman po polsku 15 gru 2006, 15:00 Lewicowi lub sfrustrowani krytycy Friedmanaz obu stron Atlantyku detronizują Adama Smitha 56
  • Supersam 15 gru 2006, 15:00 58
  • Okulary roku 15 gru 2006, 15:00 Okulary słoneczne Burberry Perspex zostały uznane za gadżet roku przez magazyn "GQ". Zaprojektował je Christopher Bailey, dyrektor kreatywny Burberry, okrzyknięty projektantem roku 2005, według "Forbesa" - jeden z... 58
  • Czas wushu i kabaddi 15 gru 2006, 15:00 Zegarek T-Touch Asian Games to jeden z pięciu modeli chronometrów, które firma wypuściła dla uczczenia 15. Igrzysk Azjatyckich, odbywających się w Dauszy, katarskiej stolicy. Tissot jest oficjalnym chronometrażystą tych zawodów.... 58
  • Piękno w pigułkach 15 gru 2006, 15:00 Dlaczego sięgamy po nutrikosmetyki?Jedna czwarta Polaków przyjmuje nutrikosmetyki, czyli tabletki poprawiające wygląd skóry, włosów i paznokci. Przede wszystkim korzystają z nich kobiety (42 proc.). Mężczyźni sięgają po nie pięć... 58
  • Manferrari dla hedonistów 15 gru 2006, 15:00 Milleuve 2003, IGT marche, Manferrari Cena: 39 zł; importer: Kawa, Wino, Czekolada Nicola Manferrari słynie we Włoszech jako producent niezwykłych, mineralnych, złożonych, doprowadzonych do perfekcji win, wytwarzanych w położonej na... 58
  • Zasada bezpieczeństwa 15 gru 2006, 15:00 Sobiesław Zasada, trzykrotny mistrz świata i zwycięzca ponad 150 rajdów samochodowych, nie dzieli jazdy na "rajdową" i "codzienną". Rozróżnia raczej jazdę dobrą i złą. Od niemal półwiecza w opanowaniu... 58
  • Siłownia spa 15 gru 2006, 15:00 Lifestyle fitness to nowy trend w siłowniach na Zachodzie. Oprócz treningu oferują one usługi SPA i przyciągają atmosferą klubu, którego członkowie tworzą zintegrowaną minispołeczność. Jedną z sieci takich siłowni jest Holmes... 58
  • Kontrkultura banału 15 gru 2006, 15:00 Większość blogów to nudne brednie grafomanów, ale to ich blogi i ich brednie 60
  • Wyścig bąbelków 15 gru 2006, 15:00 Szampan pije się nie gardłem, lecz głową 64
  • Arcyluksus 15 gru 2006, 15:00 Toyota uczy konkurentów, jak produkować auta doskonałe 68
  • Pazurem - Przyjemność pod kreską 15 gru 2006, 15:00 Cywilizacja techniczna może nas uszczęśliwić tylko do poziomu lamperii 70
  • Stan powojenny. Stan wojenny - za 15 gru 2006, 15:00 Sowiecka interwencja zbrojna w Polsce odsunęłaby w czasie tzw. jesień narodów o dziesiątki lat 72
  • Legenda Jaruzelskiego. Stan wojenny - przeciw 15 gru 2006, 15:00 Jaruzelski szybko zapomniał o haśle: "socjalizmu będziemy bronić jak niepodległości", i skrył się za parawanem "mniejszego zła" 74
  • Know-how 15 gru 2006, 15:00 Śmigłowiec bez pilota Nowa generacja zdalnie sterowanych samolotów i śmigłowców wypełni przestrzeń powietrzną. Maszyny będą m.in. monitorowały zabezpieczenia przeciwpowodziowe, kontrolowały przestępców, informowały o pożarach i... 76
  • Nowe oczy 15 gru 2006, 15:00 Wzrok odzyskują ludzie, którym wcześniej nie dawano na to żadnych szans 78
  • DNA świętych 15 gru 2006, 15:00 Jeśli nawet ciało św. Pawła pochowano pod rzymską bazyliką, nie ma pewności, czy nadal tam spoczywa 86
  • Wodne światy w kosmosie 15 gru 2006, 15:00 Startuje pierwszy pozaziemski teleskop, który będzie szukał planet przypominających Ziemię 88
  • Bez granic 15 gru 2006, 15:00 Bob Wspaniały Czy Stany Zjednoczone wygrywają w Iraku? - zapytał demokratyczny senator Carl Levin. "Nie, sir. Nie wygrywamy tej wojny" - tymi słowami Robert Gates, nowy sekretarz obrony USA, zapewnił sobie przychylność... 90
  • Piąty protokół 15 gru 2006, 15:00 Na Kremlu trwa wojna klanów, tym bardziej krwawa,im bliżej roku 2008 i nowych wyborów prezydenckich 92
  • Test dla Europy 15 gru 2006, 15:00 Do Brukseli zaczyna docierać, że z Rosją nie można rozmawiać na kolanach 96
  • Imperium Sadra 15 gru 2006, 15:00 Klucz do przyszłości Iraku dzierży radykalny szyicki kleryk 100
  • Powrót na Bliski Wschód 15 gru 2006, 15:00 Plan Bakera-Hamiltona to powrót na stary Bliski Wschód. To powrót do polityki balansowania: z jednej strony, mamy przyjaźń z Izraelem, z drugiej - otwarte podejście do państw arabskich. Tę politykę USA wypracowały dopiero za czasów... 103
  • Celtycki tygrys domowy 15 gru 2006, 15:00 W irlandzkim cudzie najbardziej niezwykłe jest tempo zmian 104
  • Recenzor 15 gru 2006, 15:00 MUZYKA Urlop macierzyński Gwen Stefani przyznała, że ponad połowa piosenek z jej nowego albumu to odrzuty z poprzedniej sesji nagraniowej. I rzeczywiście, brzmią jak odrzuty. Pierwszy solowy album wysoko ustawił poprzeczkę - 4 mln... 106
  • Zupa z Racine'a 15 gru 2006, 15:00 Doświadczeni aktorzy ratują młody polski teatr przed ostateczną kompromitacją 110
  • Bolszewik z wyobraźnią 15 gru 2006, 15:00 Rosja uznała wielkość towarzysza Chagalla dopiero po jego śmierci 114
  • Górna półka - Wojna Polsko-Jaruzelska 15 gru 2006, 15:00 Andrzej Paczkowski, "Wojna polsko-jaruzelska. Stan wojenny w Polsce 13 XII 1981 - 22 VII 1983", Prószyński i S-ka, Warszawa 2006 Wygraliśmy pierwszą bitwę, ale nie wygraliśmy kampanii (na co potrzeba kilka miesięcy) ani wojny... 116
  • Wencel gordyjski - Jesus Christ Superstar 15 gru 2006, 15:00 Czyżby ukrzyżowany król żydowski miał zostać królem popkultury? 118
  • Ueorgan Ludu 15 gru 2006, 15:00 Nr 50 (216) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 11 grudnia 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza NIEZNAJOMOŚĆ SKUTECZNEJ ANTYKONCEPCJI ZAGROŻENIEM DLA IV RP? PORA NA USTAWĘ ROZPORKOWĄ W sytuacji, kiedy los IV RP zależy od wyniku badań DNA... 120
  • Wprost plus 15 gru 2006, 15:00 Mądre i piękne Co roku L'Oréal, największa obecnie firma kosmetyczna na świecie, przyznaje stypendia kobietom prowadzącym badania w dziedzinach biologiczno-medycznych. Po raz szósty odbył się konkurs L'Oréal Polska dla Kobiet i Nauki... 121
  • Skibą w mur - W naszym chlewiku 15 gru 2006, 15:00 Wieprz i Knur często wspólnie taplali się w błocie i dlatego mieli do siebie zaufanie 122

ZKDP - Nakład kontrolowany