Wyścig bąbelków

Wyścig bąbelków

Dodano:   /  Zmieniono: 
Szampan pije się nie gardłem, lecz głową
"Radziecki szampan" ze starego tekstu Agnieszki Osieckiej zastąpiły w IIIi IV RP szampany włoskie, niemieckie czy węgierskie. Tymczasem szampan może być tylko francuski, gdyż nazwa najsłynniejszego musującego wina świata została dawno zastrzeżona. Szampan powstaje na dość rozległym obszarze, obejmującym wzgórza między Reims, urokliwy _pernay, część doliny Marny i pagórki Ctte des Blancs, a także oddalony nieco od centrum Szampanii podregion Aube opodal Bar-sur-Seine. Niskie temperatury, morski klimat i kredowa gleba mają zasadniczy wpływ na smak powstających tu win.

Tour de Champagne
Specyfika regionu szampańskiego polega na tym, że siedziby tzw. Grandes Masiones, produkujących co roku dziesiątki milionów butelek szampana, nie leżą pośród winnic, ale w samych centrach miast. W _pernay słynna Avenue de Champagne jest jedną ze znaczących ulic i zaczyna się przy głównym rondzie miasteczka. Mot & Chandon, Pol Roger, Mercier, Vranken, Perrier-Joutte - to tylko kilka tutejszych adresów zajmujących sąsiadujące z sobą pokaźne pałace i dwory. Nie inaczej jest w większym Reims, gdzie w północno-wschodniej części miasta leżą obok siebie siedziby Ruinart, Veuve Clicquot, Pommery, Piper-Heidsieck, Taittinger.
Oprowadzanie enoturystów po domach szampańskich to najczęściej osobna gałąź przemysłu. Na przyjezdnych czekają wyszkolone hostessy, oferujące degustację, zwiedzanie piwnic i skrócony wykład o produkcji musującego wina. Wizyta w jednym mai-son w zasadzie załatwia sprawę i szkoda czasu oraz euro na powielanie przyjętego w Szampanii schematu.
Najważniejsze jest jednak to, co kryją piwnice. Złośliwcy twierdzą, że szampan już dawno przestał być winem, stał się zaś dobrem luksusowym, że pije się go nie gardłem, lecz głową, co należy rozumieć: nieważne, jak smakuje, ważne, że to Dom Pérignon, Cristal czy R.D. Jednak ulotna, finezyjna nuta szampana wydaje się niepowtarzalna, a degustacji tego wina trzeba się uczyć latami i kategoryczne sądy wypowiadać dopiero, kiedy ma się duże doświadczenie. Każdy z wielkich i małych, ale szanujących się domów szampańskich dba o własny styl. Inaczej smakują długo dojrzewające, starzone przed wtórną fermentacją w beczkach wina Kruga, inaczej ostre jak żyletka młode szampany Lanson, a jeszcze inaczej złożony Selosse.
Pocieszające jest to, że na polski rynek zaczynają powoli się przebijać tańsze szampany małych, rodzinnych producentów - to świetna alternatywa dla tych, dla których bardziej liczy się smak niż marka.

Prawie jak szampan
Zamiast szampana możemy pić najwybitniejsze włoskie wina musujące z apelacji DOCG Franciacorta. Jeszcze w latach 50. XX wieku na łagodnych wzgórzach nad jeziorem Iseo w Lombardii wznosiły się głównie letnie rezydencje przemysłowców z Brescii. Wino robiono tu wprawdzie od dawna, ale jego sława nie przekraczała regionalnych granic. Były to wina spokojne, czyli niemusujące, a ci, którzy je pamiętają, nie wyrażają się o nich zbyt pochlebnie. Wszystko zmieniło się za sprawą młodego Franco Zilianiego, świeżo upieczonego absolwenta Instytutu Enologicznego w piemonckiej Albie. Dzisiejszy nestor Franciacorty fascynował się szampanem i miał tak wielki dar przekonywania, że udało mu się namówić lokalnego magnata Guido Berlucchiego, by wyłożył pieniądze na eksperymentalną produkcję pierwszego w regionie wina musującego, robionego metodą szampańską czy - jak nakazuje polityczna poprawność - tradycyjną (podobnie jak "szampan" nazwa "metoda szampańska" jest zastrzeżona). Zamysł się powiódł i na początku lat 60. na rynek trafiła pierwsza partia pinot di franciacorta. Wino odniosło sukces, a produkcja z roku na rok się zwiększała.
Ziliani i Berlucchi szybko znaleźli naśladowców. Możne rody z Bergamo i Brescii zaczęły inwestować w produkcję win musujących. Jakość franciacorty była coraz lepsza - w 1975 r. stała się najlepiej sprzedawanym we Włoszech winem musującym, a 20 lat później zyskała jakościowy status DOCG, najwyższy możliwy we Włoszech. Dziś winiarni robiących franciacortę jest prawie setka. Jak na ironię, Berlucchiowie zdeklasowali swoje wina i zrezygnowali z chodliwej nazwy apelacji. Powód był prozaiczny. Zamówienia na wina Franca Zilianiego były tak wielkie, że firma, by zaspokoić popyt, została zmuszona do kupowania winogron poza granicami regionu. Dziś w szerokiej gamie win Berlucchich jest tylko jedno, które wciąż nazywa się Franciacorta. Nie przeszkodziło to jednak rodzinie zachować wpływy w regionie, a także kupić posiadłość, w której powstają obecnie jedne z ciekawszych franciacort, sprzedawane pod marką Antica Cantina Fratta.
Mimo swej sławy franciacorta jest winem unikatowym. W apelacji powstaje co roku ok. 5 mln butelek wina. A np. szampański gigant, Mot & Chandon, wypuszcza na rynek w każdym roczniku 30 mln butelek.

Cava z klatki
W 2001 r. katalońska cava wyprzedziła pod względem liczby sprzedanych butelek szampana. Ma jedną zasadniczą przewagę nad szampanem - poza kilkoma wyjątkami jest od niego dużo tańsza. Produkuje się ją od XIX wieku, z kupażu trzech lokalnych odmian (parellada, xarel-lo i macabeo), a najwięcej bodeg zajmujących się wytwarzaniem cavy można znaleźć w okolicach Sant Sadurn' dŐAnoia. Powstaje tu tak dużo wina musującego, że praktyczni Katalończycy wynaleźli maszynę imitującą ręczny, pracochłonny system remuage, stosowany od wieków w Szampanii.
Mówiąc w skrócie - bąbelki w winach musujących zawdzięczamy (przy metodzie tradycyjnej) wtórnej fermentacji w butelce. Spokojne wino rozlewa się do flaszek, dodaje roztwór cukru i drożdży, po czym kapsluje butelkę. Drożdże, zjadając cukier, produkują alkohol i tak pożądany dwutlenek węgla. Gdy zjedzą wszystko - giną, a ich resztek trzeba się pozbyć z butelki. Tradycyjnie butelkę umieszcza się szyjką do dołu w drewnianych pulpitach i umiejętnie obraca, sprowadzając wszystkie obumarłe drożdże do szyjki. Potem wystarczy zamrozić płyn w szyjce, odkorkować flaszę, a wewnętrzne ciśnienie samo wypchnie lodowy czopek z niepożądanymi resztkami. Przy produkcji kilku, kilkunastu czy kilkudziesięciu milionów butelek takie ręczne obracanie jest jednak czasochłonne. Dlatego ludzi coraz częściej zastępują tzw. żyropalety przypominające wielkie metalowe klatki.

Mus dla mas
Metoda tradycyjna pozwala robić złożone, bogate, smakowite wina. Ma jednak tę wadę, że jest czasochłonna, wymaga dużo pracy i finansowych nakładów. Tymczasem w czasach globalizmu winem musującym ludzie chcą się cieszyć nie tylko od święta. Dlatego cała masa "bąbelków" powstaje metodami przemysłowymi - wtórna fermentacja następuje nie w butelce, lecz w wielkiej kadzi, obumarłe drożdże usuwa się zaś, filtrując wino. W ten sposób produkuje się choćby znane w całej Europie prosecco, robiące od lat kolosalną karierę w barach czy dyskotekach. Owo proste musujące wino zawdzięcza swą nazwę odmianie winogron uprawianej na wzgórzach między Conegliano a Valdobbiadene w Wenecji Euganejskiej. Niemcy mają swojego Sekta, a spożycie win musujących u naszych zachodnich sąsiadów jest uznawane za probierz nastrojów w kraju.
Coraz lepsze "bąbelki" robią też w Europie Portugalczycy. A Węgrzy mają świetną piwnicę z winami musującymi tuż obok Baszty Rybackiej w Budapeszcie. Z kolei morawskie winogrona są niemal stworzone do produkcji äumivych vin. Za największe osiągnięcie winiarzy angielskich uważa się natomiast ich sparkling wines. Wielkie firmy szampańskie otwierają swe oddziały na całym świecie, choćby Domaine Chandon w Napa Valley w Kalifornii i w autralijskiej Yara Valley. W winnych bąbelkach kryje się bowiem namiastka radości życia i dlatego ludzie chcą świętować nimi nie tylko sylwestrową noc, ale i najdrobniejsze sukcesy, a czasami - po prostu poprawić sobie humor.

MUSUJĄCA POKUSA
Kripta Brut Nature Gran Reserva, D.O. Cava, Agustí Torelló Mata
Cena: 300 zł;
importer: Dom Wina
Kultowe wino musujące w butelce w kształcie amfory, którą trzeba ułożyć w wiaderku z wodą i lodem. Swą kompleksowością, wynikającą z talentu winiarza, jakości owocu i długiego dojrzewania, bije na głowę wiele szampanów.
Brut Black Label NR, AOC Champagne, Lanson
Cena: ok. 160 zł;
importer: Folwark Bolesławów
Klasyk z Reims - mało znany w Polsce, choć obecny na naszym rynku od  lat. Charakteryzuje go świeżość i znakomita kwasowość, która czyni ów szampan zarówno idealnym aperitifem, jak i świetnym napojem do  solidnego obiadu.
Riesling Trocken Sekt, Pfalz, Sommer
Cena: ok. 50 zł;
importer: Jung & Lecker
Niemcy uwielbiają sekty (czyt. zekty) i produkują je od dawna. Ten powstał metodą tradycyjną w ciepłym Palatynacie - jest kompleksowy, czysty, ma dobrą pienistość i nadaje się choćby na niespieszne niedzielne śniadanie.
Moscato d'Asti DOCG 2004, Rivetto
Cena: 49 zł;
importer: Galicyjskie Piwnice Win
Ujmująco słodkie i leciutkie (ledwie 5 proc. alkoholu) moscato d'asti jest winem kultowym dla tych, którzy potrafią docenić jego muślinową gładkość i aromatyczność. Wino zwiewne jak jedwabna chustka. Dla kobiet i prawdziwych facetów.
Finca la Linda Extra Brut, D.O. Luján de Cuyo, Luigi Bosca
Cena: 39 zł;
importer: Wineria
"Bąbelki" z Argentyny - świetne, prostolinijne, odświeżające wino musujące z Mednozy, od potomków włoskich emigrantów. Poza wszystkimi przymiotami ma jedną zasadniczą zaletę - genialnie gasi pragnienie.
Więcej możesz przeczytać w 50/2006 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 50/2006 (1252)

  • Na stronie - Oko czyste - widok marny15 gru 2006, 15:00Co mówią dzieci, kiedy widzą posła "Samoobrony"? - Tatusiu! Ten i dziesiątki mniej wybrednych dowcipów krążą w Internecie po aferze, jaka wybuchła w ubiegłym tygodniu wokół seksualnego wykorzystywania kobiet (a podobno i...3
  • Skaner15 gru 2006, 15:00SKANER POLSKA SKANDAL Hitlerjugend w Warszawie Młodzi chłopcy z Hitlerjugend prężyli się na widok najwyższych władz, gotowi służyć na każde skinienie. Mieli na sobie nienagannie skrojone bluzy, lśniły klamry na paskach z napisem...6
  • Sawka czatuje15 gru 2006, 15:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)8
  • Murorozbijacze15 gru 2006, 15:00Marek Safjan, Wojciech Trzciński, Roman Młodkowski odebrali Nagrody Kisiela 200612
  • Playback15 gru 2006, 15:00Bronisław Komorowski, wicemarszałek Sejmu, i Donald Tusk, lider PO © B. ZBOROWSKI16
  • Poczta15 gru 2006, 15:00LEKCJE BIERNOŚCI Zuwagą przeczytałam artykuł "Lekcje bierności" (nr 44). Mam za sobą 11 lat pracy jako nauczycielka w państwowej szkole. Piszę w czasie przeszłym, bo już nie pracuję. Jednym z powodów podjęcia decyzji o...16
  • Ryba po polsku - Rasta z Łyżwą15 gru 2006, 15:00Na Borneo rada starców podjęła uchwałę o wykluczeniu Polaków, zwłaszcza polityków Samoobrony, z jadłospisu17
  • Z życia koalicji15 gru 2006, 15:00ANETA K. OPOWIEDZIAŁA O INTYMNYCH KONTAKTACH z Andrzejem Lepperem i Stanisławem Łyżwińskim, dzięki którym miała pracę i robiła karierę samorządowca. W ślad za nią pojawiły się inne panie opowiadające o seksualnym molestowaniu w...18
  • Z życia opozycji15 gru 2006, 15:00WIECIE JUŻ PAŃSTWO, CO PO ZAPROPONOWAŁA PiS, prawda? Skoro wiecie, to my się baśniami zajmować nie będziemy. ZAGRZMIAŁ Z OBURZENIA CIEŃ madame Fotygi z PO, Bronisław Komorowski. Otóż MSZ popełnia gafy - oburzył się szczerze Bronek....19
  • Wprost przeciwnie - Filary filarów15 gru 2006, 15:00Szczyt NATO w Rydze był wielkim sukcesem20
  • Fotoplastykon15 gru 2006, 15:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)21
  • Seksafera15 gru 2006, 15:00Patologia czy prowokacja?22
  • Rokita albo śmierć15 gru 2006, 15:00Pierwsza wojna na górze utorowała drogę do władzy Kwaśniewskiemu i Millerowi, wojna PiS z PO toruje drogę Olejniczakowi i Napieralskiemu28
  • Schizma trydencka15 gru 2006, 15:00Zrównanie mszy trydenckiej z posoborową może doprowadzić do rozłamu w Kościele32
  • Mafia śmieciowa15 gru 2006, 15:00Polscy przestępcy nauczyli się od kamorry, jak zarabiać miliony na przemycie odpadów z Zachodu36
  • Giełda15 gru 2006, 15:00Hossa Świat Wirujący dom Inny widok każdego dnia, a jednocześnie taki sam dla każdego mieszkańca oferuje firma Dubai Property Ring, która chce zbudować w stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich pierwszy na świecie obracający się...38
  • Murzynki Kaczyńskiego15 gru 2006, 15:00Kto zastąpi Leszka Balcerowicza?40
  • PZU Tours15 gru 2006, 15:00Prawie milion złotych przez trzy lata wydał były prezes PZU tylko na zagraniczne wojaże46
  • Euromorgana15 gru 2006, 15:00Euro ani nas nie zbawi, ani nam specjalnie nie zaszkodzi50
  • Niemieckie branie15 gru 2006, 15:00Niemcy stają się europejskim centrum łapówkarstwa52
  • 2 x 2 = 4 - Friedman po polsku15 gru 2006, 15:00Lewicowi lub sfrustrowani krytycy Friedmanaz obu stron Atlantyku detronizują Adama Smitha56
  • Supersam15 gru 2006, 15:0058
  • Okulary roku15 gru 2006, 15:00Okulary słoneczne Burberry Perspex zostały uznane za gadżet roku przez magazyn "GQ". Zaprojektował je Christopher Bailey, dyrektor kreatywny Burberry, okrzyknięty projektantem roku 2005, według "Forbesa" - jeden z...58
  • Czas wushu i kabaddi15 gru 2006, 15:00Zegarek T-Touch Asian Games to jeden z pięciu modeli chronometrów, które firma wypuściła dla uczczenia 15. Igrzysk Azjatyckich, odbywających się w Dauszy, katarskiej stolicy. Tissot jest oficjalnym chronometrażystą tych zawodów....58
  • Piękno w pigułkach15 gru 2006, 15:00Dlaczego sięgamy po nutrikosmetyki?Jedna czwarta Polaków przyjmuje nutrikosmetyki, czyli tabletki poprawiające wygląd skóry, włosów i paznokci. Przede wszystkim korzystają z nich kobiety (42 proc.). Mężczyźni sięgają po nie pięć...58
  • Manferrari dla hedonistów15 gru 2006, 15:00Milleuve 2003, IGT marche, Manferrari Cena: 39 zł; importer: Kawa, Wino, Czekolada Nicola Manferrari słynie we Włoszech jako producent niezwykłych, mineralnych, złożonych, doprowadzonych do perfekcji win, wytwarzanych w położonej na...58
  • Zasada bezpieczeństwa15 gru 2006, 15:00Sobiesław Zasada, trzykrotny mistrz świata i zwycięzca ponad 150 rajdów samochodowych, nie dzieli jazdy na "rajdową" i "codzienną". Rozróżnia raczej jazdę dobrą i złą. Od niemal półwiecza w opanowaniu...58
  • Siłownia spa15 gru 2006, 15:00Lifestyle fitness to nowy trend w siłowniach na Zachodzie. Oprócz treningu oferują one usługi SPA i przyciągają atmosferą klubu, którego członkowie tworzą zintegrowaną minispołeczność. Jedną z sieci takich siłowni jest Holmes...58
  • Kontrkultura banału15 gru 2006, 15:00Większość blogów to nudne brednie grafomanów, ale to ich blogi i ich brednie60
  • Wyścig bąbelków15 gru 2006, 15:00Szampan pije się nie gardłem, lecz głową64
  • Arcyluksus15 gru 2006, 15:00Toyota uczy konkurentów, jak produkować auta doskonałe68
  • Pazurem - Przyjemność pod kreską15 gru 2006, 15:00Cywilizacja techniczna może nas uszczęśliwić tylko do poziomu lamperii70
  • Stan powojenny. Stan wojenny - za15 gru 2006, 15:00Sowiecka interwencja zbrojna w Polsce odsunęłaby w czasie tzw. jesień narodów o dziesiątki lat72
  • Legenda Jaruzelskiego. Stan wojenny - przeciw15 gru 2006, 15:00Jaruzelski szybko zapomniał o haśle: "socjalizmu będziemy bronić jak niepodległości", i skrył się za parawanem "mniejszego zła"74
  • Know-how15 gru 2006, 15:00Śmigłowiec bez pilota Nowa generacja zdalnie sterowanych samolotów i śmigłowców wypełni przestrzeń powietrzną. Maszyny będą m.in. monitorowały zabezpieczenia przeciwpowodziowe, kontrolowały przestępców, informowały o pożarach i...76
  • Nowe oczy15 gru 2006, 15:00Wzrok odzyskują ludzie, którym wcześniej nie dawano na to żadnych szans78
  • DNA świętych15 gru 2006, 15:00Jeśli nawet ciało św. Pawła pochowano pod rzymską bazyliką, nie ma pewności, czy nadal tam spoczywa86
  • Wodne światy w kosmosie15 gru 2006, 15:00Startuje pierwszy pozaziemski teleskop, który będzie szukał planet przypominających Ziemię88
  • Bez granic15 gru 2006, 15:00Bob Wspaniały Czy Stany Zjednoczone wygrywają w Iraku? - zapytał demokratyczny senator Carl Levin. "Nie, sir. Nie wygrywamy tej wojny" - tymi słowami Robert Gates, nowy sekretarz obrony USA, zapewnił sobie przychylność...90
  • Piąty protokół15 gru 2006, 15:00Na Kremlu trwa wojna klanów, tym bardziej krwawa,im bliżej roku 2008 i nowych wyborów prezydenckich92
  • Test dla Europy15 gru 2006, 15:00Do Brukseli zaczyna docierać, że z Rosją nie można rozmawiać na kolanach96
  • Imperium Sadra15 gru 2006, 15:00Klucz do przyszłości Iraku dzierży radykalny szyicki kleryk100
  • Powrót na Bliski Wschód15 gru 2006, 15:00Plan Bakera-Hamiltona to powrót na stary Bliski Wschód. To powrót do polityki balansowania: z jednej strony, mamy przyjaźń z Izraelem, z drugiej - otwarte podejście do państw arabskich. Tę politykę USA wypracowały dopiero za czasów...103
  • Celtycki tygrys domowy15 gru 2006, 15:00W irlandzkim cudzie najbardziej niezwykłe jest tempo zmian104
  • Recenzor15 gru 2006, 15:00MUZYKA Urlop macierzyński Gwen Stefani przyznała, że ponad połowa piosenek z jej nowego albumu to odrzuty z poprzedniej sesji nagraniowej. I rzeczywiście, brzmią jak odrzuty. Pierwszy solowy album wysoko ustawił poprzeczkę - 4 mln...106
  • Zupa z Racine'a15 gru 2006, 15:00Doświadczeni aktorzy ratują młody polski teatr przed ostateczną kompromitacją110
  • Bolszewik z wyobraźnią15 gru 2006, 15:00Rosja uznała wielkość towarzysza Chagalla dopiero po jego śmierci114
  • Górna półka - Wojna Polsko-Jaruzelska15 gru 2006, 15:00Andrzej Paczkowski, "Wojna polsko-jaruzelska. Stan wojenny w Polsce 13 XII 1981 - 22 VII 1983", Prószyński i S-ka, Warszawa 2006 Wygraliśmy pierwszą bitwę, ale nie wygraliśmy kampanii (na co potrzeba kilka miesięcy) ani wojny...116
  • Wencel gordyjski - Jesus Christ Superstar15 gru 2006, 15:00Czyżby ukrzyżowany król żydowski miał zostać królem popkultury?118
  • Ueorgan Ludu15 gru 2006, 15:00Nr 50 (216) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 11 grudnia 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza NIEZNAJOMOŚĆ SKUTECZNEJ ANTYKONCEPCJI ZAGROŻENIEM DLA IV RP? PORA NA USTAWĘ ROZPORKOWĄ W sytuacji, kiedy los IV RP zależy od wyniku badań DNA...120
  • Wprost plus15 gru 2006, 15:00Mądre i piękne Co roku L'Oréal, największa obecnie firma kosmetyczna na świecie, przyznaje stypendia kobietom prowadzącym badania w dziedzinach biologiczno-medycznych. Po raz szósty odbył się konkurs L'Oréal Polska dla Kobiet i Nauki...121
  • Skibą w mur - W naszym chlewiku15 gru 2006, 15:00Wieprz i Knur często wspólnie taplali się w błocie i dlatego mieli do siebie zaufanie122