40-lecie Trybunału Konstytucyjnego stało się okazją do kolejnych podziałów. Jedne uroczystości odbyły się w siedzibie TK pod patronatem prezydenta Karola Nawrockiego. Drugie zorganizowała Krajowa Rada Sądownictwa.
W konferencji KRS uczestniczyli m.in. byli prezesi TK Andrzej Zoll, Marek Safjan, Jerzy Stępień i Bohdan Zdziennicki. Pojawili się również sędziowie Trybunału w stanie spoczynku, w tym Ewa Łętowska i Piotr Tuleja.
Zoll o ostatnich latach TK. Padły słowa o „czystej destrukcji”
Jedno z najważniejszych przemówień wygłosił Andrzej Zoll. – Trybunał ma piękną historię i w początkowych latach, właściwie do roku 2015 odgrywał kluczową rolę w odbudowie demokracji w Polsce – przypomniał były prezes TK.
Andrzej Zoll zwrócił uwagę, że historia TK nie była jednolita. Wskazał okresy, w których instytucja mierzyła się z coraz większymi napięciami politycznymi. Szczególnie krytycznie ocenił jednak ostatnie lata, określając okres do 2026 roku jako czas „czystej destrukcji” i „dramatycznego odwrotu” od wcześniejszej linii orzeczniczej.
Jego zdaniem „osłabienie Trybunału miało poważne konsekwencje dla całego państwa”. – Gdyby TK „nie został pozbawiony swoich funkcji w 2015 roku” i gdyby „funkcjonował autentyczny sąd konstytucyjny”, to jest on przekonany, że „nie doszłoby do wielu tych bardzo negatywnych, destrukcyjnych procesów w systemie, które mogliśmy oglądać w ostatnich latach” – stwierdził.
40 lat TK. Były prezes wskazał, co trzeba zmienić
Podczas konferencji dużo miejsca poświęcono temu, jak odbudować pozycję Trybunału. – To co pozostaje do rozważania i powinno być przedmiotem intensywnej dyskusji: co należy uczynić, by doprowadzić do realnego funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego w przyszłości? Do ukonstytuowania się na nowo tej instytucji? – dopytywał Andrzej Zoll.
Były prezes wskazał też konkretne rozwiązania. Jego zdaniem warto zmienić sposób wyboru sędziów TK, m.in. poprzez „przyjęcie kwalifikowanej większości przy wyborze” oraz „bardzo precyzyjne sformułowanie dot. przesłanek merytorycznych”, które powinien spełniać kandydat. Zmian wymagałyby także zasady tworzenia składów orzekających oraz publikowania wyroków Trybunału.
„Uczestnicy konferencji zastanawiali się, co należy zrobić, by doprowadzić do realnego funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego jako jednego z filarów państwa prawa, ale także, jak uruchomić istniejące gwarancje, by w przyszłości ponowna destrukcja Trybunału nie była możliwa” – zaznaczył w oświadczeniu sędzia Jarosław Łuczaj, rzecznik prasowy KRS.
Czytaj też:
Nominacja Berka pod znakiem zapytania? Jest reakcja Sejmu Czytaj też:
Nawrocki grzmi podczas jubileuszu 40-lecia TK. „Nie możemy zgodzić się na taką sytuację”