Stary dziki

Stary dziki

Dodano:   /  Zmieniono: 
Picasso był pierwszą supergwiazdą popkultury
Modigliani, van Gogh, Gauguin czy Toulouse-Lautrec nie mieli tyle szczęścia co Picasso. On już za życia osiągnął sukces - docenili go krytycy i publiczność. Wielkość innych uznano dopiero post mortem. Picasso ze swojego nazwiska uczynił doskonale sprzedającą się markę. Ze współczesnych malarzy jedynie Salvador Dali dorównywał mu pod tym względem. Dzisiejsze celebrities, nawet te całkowicie pozbawione talentu, podążają śladami autora "Panien z Awinionu". Ale jak twierdził Picasso, w życiu jak w sztuce - więcej kopii niż oryginałów.
W salach Palazzo Grassi w Wenecji otwarto wystawę "Picasso 1945-48. Radość życia". Te powojenne lata okazały się bodaj najlepsze dla wielkiego Hiszpana. Po czerni malarskiej, jaką zastosował, malując "Guernikę" i późniejsze prace, jego paleta wybuchła feerią barw. To właśnie wtedy powstał obraz "Radość życia". Na nim kobieta, o ciele giętkim jak pnąca się roślina, tańczy wśród mitycznych satyrów i kozłów. To także malarska potyczka z dziełem przyjaciela i rywala Henriego Matisse'a "Szczęśliwe życie".
Tłumy w Palazzo Grassi potwierdzają, że magia wciąż działa. Ponad dwieście prac pokazywanych w Wenecji to owoc zaledwie trzech lat pracy, okresu intensywnych eksperymentów malarskich, zabaw z ceramiką i rzeźbą. Na wystawie można obejrzeć kolorowe talerze i wazony z serii "spotkania z fauną i florą" czy ceramikę wykonaną w śródziemnomorskim Vallauris, która trafiła w gust masowej publiczności, bo odwoływała się do sztuki ludowej. No i była stosunkowo tania. Te same wyroby Picasso po raz pierwszy pokazał w Polsce w 1948 r., gdy przyjechał do Wrocławia, by wziąć udział w Kongresie Intelektualistów w Obronie Pokoju.

Dzikość serca
Artysta kipiał wówczas energią dzięki związkowi z Franoise Gilot. Stąd seria portretów przedstawiających jego młodą muzę. I choć większość namalowana jest dosłownie kilkoma pociągnięciami pędzla, to jednak w pełni oddają temperament i urodę Francuzki.
Uzupełnieniem wystawy są fotografie wykonane przez przyjaciela Picassa, Michela Simę, czyli Michela Smajewskiego. Polak przez trzy lata dokumentował życie malarza w Antibes nad Morzem Śródziemnym, gdzie powstała większość pokazywanych dzieł. I gdzie mieści się dziś muzeum Picassa.
Wielki Hiszpan porywczy charakter miał zapisany w genach i nie próbował go zmieniać. Zachował jednak przy tym wrażliwość dziecka. Prawdziwy zachwyt budziły w nim freski pozostawione przez paleolitycznych artystów w jaskiniach Lascaux w południowo-zachodniej Francji. Tworzył równie spontanicznie jak ludzie pierwotni, a jego ulubionym miejscem do malowania były właśnie ściany. "Zawsze chciałem mieć możliwość namalowania czegoś na wielkiej ścianie, ale rząd nigdy mi tego nie umożliwił" - żalił się Smajewskiemu. Nie używał palety, farby brał prosto z tuby, pędzle wycierał w gazety, również na nich mieszał farby. "Kiedy pracuję, ciało zostawiam za drzwiami, tak jak muzułmanie zdejmują buty przed wejściem do meczetu. W tym stanie ciało istnieje w sposób czysto wegetatywny. Dlatego my, malarze, żyjemy na ogół bardzo długo - twierdził. Ze światem pożegnał się, mając 92 lata. Dzień przed śmiercią jeszcze malował. Jego porywczość przejawiała się też w życiu osobistym - gdy zdobywał, a później porzucał kobiety. Potrafił traktować je brutalnie, ale jednocześnie widział w nich równoprawne towarzyszki życia, przyjaciółki, a wreszcie inspirujące muzy. Kobiety to czuły i ulegały mu bez reszty, choć nie miały złudzeń, że stanie się kiedyś monogamistą. W końcu był prawdziwym, nieokrzesanym pierwotnym mężczyzną.
Latem 1945 r., po wyzwoleniu Paryża Picasso czuł się jak okaz rzadkiego zwierzęcia w ogrodzie zoologicznym. Amerykańscy (głównie) turyści pielgrzymowali do jego pracowni, by zobaczyć ikonę współczesnego malarstwa. Miał dość, chciał uciec z Paryża. W tym czasie zaczął się trwający dziesięć lat romans z Gilot. Prócz setek dzieł spłodził z nią także dwójkę dzieci - Claude'a i Palomę. Córka później doskonale wykorzystała nazwisko sławnego taty, tworząc markę świetnie sprzedających się perfum.
Do nowego domu w Prowansji, kupionego dla byłej kochanki Dory Maar (w czerwcu 1946 r.), Picasso bez skrupułów zaprosił Gilot na wspólne wakacje. Skwitował to krótko: "W końcu to ja go kupiłem, więc czemu nie miałbym z niego korzystać". Dom okazał się jednak za ciasny do pracy. Wtedy z odsieczą pospieszył kustosz muzeum w Antibes. Picasso był zachwycony, postanowił wymalować wszystkie wnętrza. Ściany z powodu wilgoci nie nadawały się do tego, malowidła wykonał więc na sklejkach, płytach z cementu i azbestu, użył także - już bez zgody kustosza - płócien starych obrazów wiszących w muzeum.
O finanse nie musiał się martwić od momentu, gdy na horyzoncie pojawił się bogacz zza oceanu Sam Kootz, kupujący od niego wszystko i za każdą cenę. A ceny jego dzieł nadal rosną. Trzy lata temu na aukcji w Sotheby's w Nowym Jorku za "Chłopca z fajką" zapłacono 104 mln dolarów.
Jednak większość dzieł pokazywanych w Wenecji nie została podpisana przez artystę. Picasso twierdził, że złodziejom łatwiej sprzedać obraz z sygnaturą, a samo podpisywanie się jest ostatecznym pożegnaniem z dziełem. Sygnowane prace umieszczał wraz z bogatą, uzbieraną przez siebie kolekcją obrazów Cezanne'a, Renoira, Rousseau czy Miró w podziemnych schowkach paryskiego banku. Złośliwi twierdzą, że była to ukartowana gra zręcznego biznesmena, jakim potrafił być Picasso. Nawet w knajpach płacił gryzmołami na serwetkach. Gdy jednak kiedyś poproszono go o podpis na jednej z nich, oświadczył: "Płacę za obiad, nie kupuję od pana całej restauracji".
Więcej możesz przeczytać w 6/2007 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 6/2007 (1259)

  • Na stronie - Poglądacze4 lut 2007, 23:45Brak poglądów jest u nas najbardziej rozpowszechnionym poglądem3
  • Wprost od czytelników4 lut 2007, 23:45Błogosławiona wina arcybiskupaZ wielkim zainteresowaniem przeczytałem artykuły na temat lustracji w Kościele "Błogosławiona wina arcybiskupa", "Agent Ignacy" (nr 2). Chciałbym jednak zwrócić uwagę na pewien - w moim...3
  • Skaner4 lut 2007, 23:458
  • Ustawa4 lut 2007, 23:45Szeregowy Jaruzelski8
  • Serial4 lut 2007, 23:45Klonowanie Klossa9
  • Estrada4 lut 2007, 23:45Rosiewicz wiecznie żywy9
  • Nowy Sącz4 lut 2007, 23:45Miasteczko multimedialne9
  • Książka4 lut 2007, 23:45Redaktor Urbański?10
  • Komputery4 lut 2007, 23:45Piraci w policji?10
  • Sawka czatuje4 lut 2007, 23:45Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)10
  • Prezydentura jest nudna4 lut 2007, 23:45Rozmowa z Kazimierzem Marcinkiewiczem12
  • Dyplomacja4 lut 2007, 23:45Chusta Angeli14
  • Obyczaje4 lut 2007, 23:45Gafy Sego14
  • Zanieczyszczenia4 lut 2007, 23:45Toksyczny śnieg15
  • Włochy4 lut 2007, 23:45Kto strzelił gola?15
  • Wprost Online4 lut 2007, 23:45Wojewoda w sieci16
  • Poczta4 lut 2007, 23:45Szkoły niesamodzielnościPrzyznam szczerze, że jestem zszokowany artykułem "Szkoły niesamodzielności" głównie z tego powodu, że w tym roku podjąłem studia na Politechnice Śląskiej na kierunku tak skrytykowanym przez...18
  • Playback4 lut 2007, 23:45Wojciech Dąbrowski, były wojewoda mazowiecki© A. JAGIELAK18
  • Ryba po polsku - Socjalizmu i żywca!4 lut 2007, 23:45Dla polityka nie ma nic bardziej podniecającego niż wydanie cudzych pieniędzy19
  • Z życia koalicji4 lut 2007, 23:45Wicepremier Andrzej Lepper żąda, żeby rząd zgodził się na skup trzody chlewnej. Jeśli się nie zgodzi, najsłynniejszy polski Mulat grozi rozpadem koalicji. Hm, jest coś symbolicznego w tym, że o losie koalicji z Samoobroną mogą...20
  • Z życia opozycji4 lut 2007, 23:45Zaczepił nas ostatnio pewien platformers J.S. i gorąco zachęcał, byśmy zajęli się pochodzeniem Anny Fotygi. A bo jej dziadek, a babcia, to już ho, ho! Mówił serio. Wiele chamówy widzieliśmy w Sejmie, ale takie numery rzadko tam...21
  • Wprost przeciwnie - Nie przegrzać!4 lut 2007, 23:45Lepiej zatrzymać się na lata na wzroście 5-procentowym, niż po wskoczeniu na 7 proc. stoczyć się do zera22
  • Fotoplastykon4 lut 2007, 23:45Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)23
  • Wyrok na Jana Pawła II4 lut 2007, 23:45Tajne służby PRL wiedziały o planowanym zamachu na papieża Polaka, ale go nie ostrzegły24
  • Archiwum Gustka4 lut 2007, 23:45Autor książki o zamachu na papieża przez trzydzieści lat współpracował z wywiadem PRL31
  • Ucieczka księży4 lut 2007, 23:45Co piąty duchowny porzucający w Europie kapłaństwo jest Polakiem32
  • Polska Bawaria4 lut 2007, 23:45Ściana wschodnia przeprowadza się na zachód36
  • Giełda4 lut 2007, 23:4542
  • Rosja obiecana?4 lut 2007, 23:45Aż 60 mld USD łącznie wyniosły w ubiegłym roku zagraniczne inwestycje w Rosji. Połowę z nich stanowiły inwestycje bezpośrednie, co stawia Rosję na trzecim miejscu wśród gospodarek rozwijających się - za Chinami i Singapurem....42
  • Polski tygrys4 lut 2007, 23:45Aż o 5,8 proc. wzrósł w ubiegłym roku produkt krajowy brutto Polski - wynika ze wstępnych danych GUS. Ten najlepszy od dziewięciu lat wynik zaskoczył większość analityków. Jeszcze trzy tygodnie temu Ministerstwo Finansów prognozowało...42
  • Merkel jak Thatcher4 lut 2007, 23:45Osiem ostatnich kopalń węgla kamiennego w Niemczech zostanie zamkniętych do 2018 r. Porozumienie w tej sprawie podpisała koalicja CDU/CSU-SPD z przedstawicielami Nadrenii Północnej-Westfalii i Kraju Saary. Na przełomie XIX i XX wieku...42
  • Tesco w Ameryce4 lut 2007, 23:45Tesco, największa brytyjska sieć hipermarketów, wkracza na amerykański rynek. Pierwsze sklepy (pod marką Fresh and Easy) zostaną otwarte w Kalifornii. Mają konkurować z sieciami średnich marketów, takimi jak 7-Eleven. Nie będzie to...42
  • Big mBang4 lut 2007, 23:45MBank, największy polski bank wirtualny, po sukcesie odniesionym w Polsce (1,3 mln klientów) chce wejść na rynki Czech i Słowacji. Pierwsi klienci będą mogli zakładać konta w obu krajach już w drugiej połowie tego roku. MBank rozwija...42
  • Gdzie jest 265 milionów?4 lut 2007, 23:45Fatum wisi nad sprzedażą Orlenowi rafinerii Możejki. Jednym z warunków zgody amerykańskiego sądu federalnego na sprzedaż akcji litewskiej rafinerii polskiemu koncernowi było to, by pieniądze z transakcji trafiły do depozytu sądu w...42
  • Szkoleniowy survival4 lut 2007, 23:45Co jest jedną z największych zmór pracowników? Marek i Wojciech Wareccy sugerują, że są to przymusowe szkolenia. I dlatego napisali "Praktyczny przewodnik dla uczestników szkoleń, czyli jak przeżyć każde szkolenie". Autorzy...42
  • Usterkiada4 lut 2007, 23:45Konsumenci zaakceptowali nową regułę na rynku: za niższą cenę - niższą jakość44
  • Nie chcę recenzować rządu4 lut 2007, 23:45Rozmowa ze Sławomirem Skrzypkiem, prezesem Narodowego Banku Polskiego50
  • Program Psucia Rzeczypospolitej4 lut 2007, 23:45Jan Rokita wpadł w pustkę, rzucając się od ściany liberalnej do konserwatywnej52
  • Świńskie doły4 lut 2007, 23:45Lepper wpadł w pułapkę, którą sam na siebie zastawił54
  • Supersam4 lut 2007, 23:4556
  • Anglik w Paryżu4 lut 2007, 23:45Połączeniem stylów Harry'ego Pottera i księcia Harry'ego (syna księcia Karola) nazwano najnowszą kolekcję mody Paula Smitha. Legenda brytyjskiego krawiectwa na zeszłotygodniowym paryskim tygodniu mody męskiej przypomniała Francuzom, że...56
  • Powrót GT4 lut 2007, 23:45Gdy w 1968 r. zaczęła się produkcja samochodu opel GT, wyglądającego jak miniatura chevroleta corvette, był to jeden ze zwiastunów nadejścia w Niemczech ery beztroskiej konsumpcji. Samochód ten zyskał popularność nawet w USA. Teraz, po...56
  • Dotknięcie wiosny4 lut 2007, 23:45Francuska marka Lacoste promuje limitowaną edycję kosmetyków Lacoste Vitality, w której skład wchodzą perfumy i balsam do ciała Touch of Spring oraz perfumy i żel pod prysznic Hot Play. Touch of Spring, czyli "dotknięcie...56
  • Kolor iPoda4 lut 2007, 23:45Doda Elektroda lubi się ubierać na różowo, więc jej laptop też jest różowy. Gadżety elektroniczne coraz częściej stają się nieodłącznym elementem stylu i muszą pasować do stroju. Producenci wiedzą o tym i dlatego iPod Shuffle...57
  • Parcie na skalpel4 lut 2007, 23:45Chirurgia plastyczna ma coraz mniej przeciwników. Jej upowszechnianiu się sprzyjają akceptacja społeczna i malejące koszty operacji - w Polsce w ciągu 5 lat spadły o jedną czwartą. W rezultacie Polacy znajdują się w czołówce...57
  • Władza z kapelusza4 lut 2007, 23:45Historyk mody mógłby nazwać polski rząd partyzantką60
  • Wojna polsko-ruska4 lut 2007, 23:45Mecze narodowych drużyn są najlepszym barometrem stosunków Polski z Niemcami i Rosją66
  • Międzynarodowy Dzień Głupoty4 lut 2007, 23:45Swoje święta mają nawet koty, znaczki pocztowe, toalety i musztarda68
  • Pazurem - Przegięcie symfoniczne4 lut 2007, 23:45Rubik na mecenasów z RFN raczej nie ma co liczyć. Wie o tym i kręci się koło swoich spraw, jak potrafi70
  • Krótko po Wolsku - Ladacznica monumentalna4 lut 2007, 23:45Różne już wznoszono pomniki - ludziom, zwierzętom, widziałem nawet swego czasu (w Detroit) pomnik opony, a w Rosji (gdzieżby indziej) jest podobno pomnik wódki. Jednak pomysł holenderskiej feministki, aby postawić w Amsterdamie monument...70
  • Żałuję, że musiałem4 lut 2007, 23:45Trudno było nie zostać zdrajcą i świnią72
  • Ożywianie serca4 lut 2007, 23:45"Gdyby ratownicy nie mieli defibrylatora, pewnie już bym nie żył" - mówi 57-letni Ryszard Szelest z Sanoka. Jest on jedną z pierwszych osób w Polsce, której udało się przywrócić akcję serca za pomocą automatycznego...76
  • Know-how4 lut 2007, 23:4576
  • Zakupy z lustra4 lut 2007, 23:45Już wkrótce przymierzając sukienkę w sklepie, będzie można zapytać przyjaciółkę o ocenę za pomocą lustra. Amerykańska firma opracowała interaktywne lustro, które wysyła obraz do telefonu komórkowego lub przez Internet na konto...76
  • Rak - dziecko ewolucji?4 lut 2007, 23:45Ewolucja jest kojarzona ze znakomitym przystosowaniem do środowiska, tymczasem w przyrodzie występuje mnóstwo organizmów, które przeczą tej teorii. Przykładem jest ciało człowieka, któremu daleko do biologicznego majstersztyku. Tchawica...76
  • Amnezja przyszłości4 lut 2007, 23:45Osoby cierpiące na amnezję nie tylko nie pamiętają przeszłości, ale także nie potrafią sobie wyobrazić przyszłości. Uczeni z uniwersytetu w Toronto badali osoby z uszkodzeniami hipokampu - obszaru mózgu odpowiedzialnego za...76
  • Prehistoryczny dwupłatowiec4 lut 2007, 23:45Żyjący 125 mln lat temu przodek ptaków Microraptor gui rozpościerał cztery kończyny pokryte piórami i szybował od drzewa do drzewa. Jednym susem mógł pokonać 40 m. Jack Templin i Sankar Chatterjee z Museum of Texas Tech University...77
  • Filar zdrowia4 lut 2007, 23:45To minister Religa ma rację, a nie premier Kaczyński78
  • Mowa krwi4 lut 2007, 23:45Grupa krwi jest tak samo istotna dla zdrowia jak geny czy tryb życia84
  • Łotr Kolumb4 lut 2007, 23:45Inwestycja w wyprawy Kolumba dała Hiszpanii największe przebicie w dziejach - 1,7 miliona razy86
  • Wiosna świstaka4 lut 2007, 23:45Świstak Phil z Punxsutawney w amerykańskim stanie Pensylwania nie zobaczył w tym roku swojego cienia. To oznacza, że do USA dużymi krokami zbliża się wiosna. Według legendy, jeżeli świstak w Święto Ofiarowania Pańskiego (2 lutego)...88
  • Bez granic4 lut 2007, 23:4588
  • Dziurawy bankier4 lut 2007, 23:45Podczas niedawnej wizyty w Turcji Paul Wolfowitz, szef Banku Światowego, pokazał się z nowej strony. Kiedy przed wejściem do meczetu Selimiye w Edirne zdjął buty, oczom osób towarzyszących mu ukazały się dwie dziury w skarpetkach...88
  • Muzeum myśli Busha4 lut 2007, 23:45Południowy Uniwersytet Metodystyczny z Dallas chce utworzyć bibliotekę, muzeum i think tank imienia George'a W. Busha. Projekt wartej 500 mln USD inwestycji podzielił środowisko uniwersyteckie. Plany budowy centrum skrytykowało 68...88
  • Błękitne sari4 lut 2007, 23:45Służbę w ramach misji pokojowej Narodów Zjednoczonych w Liberii rozpoczął batalion 103 policjantek z Indii. To pierwszy oddział sił ONZ złożony wyłącznie z kobiet. Batalion będzie pomagał w utrzymaniu porządku w Monrowii, stolicy...88
  • Oś Putina4 lut 2007, 23:45Prezydentowi Rosji nie udało się zwerbować Angeli Merkel90
  • Batalia perska4 lut 2007, 23:45Sytuacja w Zatoce Perskiej przypomina Europę tuż przed wybuchem I wojny światowej94
  • Bajki pięknej Julii4 lut 2007, 23:45Wiktor Juszczenko definitywnie przegrywa ukraińską wojnę na górze96
  • Barbarzyńcy i winowajcy4 lut 2007, 23:45Niemcy i Rosja to ofiary wojny, a wszystkiemu winna jest Polska98
  • ŻARÓWKA W USTACH4 lut 2007, 23:45/Po latach lekceważenia czeskie kino stało się ulubionym obiektem adoracji polskich recenzentów. Tymczasem filmy, które docierają do nas ostatnio z ojczyzny Szwejka, są przewidywalne jak niedzielny rosół. Ekran zaludniają wciąż tacy...100
  • Recenzor4 lut 2007, 23:45100
  • OD BETLEJEM DO HIROSZIMY4 lut 2007, 23:45Twórcy tego 13-odcinkowego serialu, przedstawiającego historię chrześcijaństwa, nie pragnęli za wszelką cenę być oryginalni. Nie starali się udowadniać, że z powodu ewangelii Judasza czy odkrycia manuskryptów z Kumran należałoby...100
  • MAFIOSI NIE PŁACZĄ4 lut 2007, 23:45Pan Blachowski z Pruszkowa, ksywa Blacha (Robert Więckiewicz), to skruszony gangster, który żyje w luksusach i odosobnieniu, bo jest świadkiem koronnym. Gawędzi z nim dziennikarz Kruk (Paweł Małaszyński), który szuka pomsty za zabitą...100
  • DŻIHAD - PIERWSZA KREW4 lut 2007, 23:45To była prawdziwa sensacja. Tureckie imperium, przed którym w XVI wieku drżała chrześcijańska Europa, połamało sobie zęby na małej skalistej wysepce. Maltę obronił zakon rycerski św. Jana, będący reliktem ery wypraw krzyżowych....101
  • ŚMIERĆ KOKOSIAKOM4 lut 2007, 23:45Mianem Londonistanu określa się nad Tamizą przybyszów z południowej Azji, którzy nie chcą się asymilować z brytyjskim społeczeństwem. Ich młodość i zapalczywość stanowią podatny grunt dla wszelkich fundamentalizmów i...101
  • PAMIĘTNIK OBCEGO4 lut 2007, 23:45Bohaterem nowego albumu Bloc Party jest Londyn. Wokalista Kele Okereke, syn nigeryjskich imigrantów, patrzy na metropolię oczami wyobcowanego kolorowego o nie całkiem zdefiniowanych preferencjach seksualnych. Po debiutanckim frenetycznym...102
  • ŚWIATŁA DYSKOTEKI4 lut 2007, 23:45Kylie Minogue wygrała walkę z nowotworem i dokończyła przerwane tournée "Showgirl". Znów tysiące osób klaskały, gdy spod sceny nagle wyjeżdżały kabiny z biorącymi prysznic tancerzami, a piosenkarka, leżąc na koźle,...102
  • DZIEWICA Z ODZYSKU4 lut 2007, 23:45Właściwie nie zdarza się, by muzykę do filmu nagrywała jedna z najlepszych - i najdroższych - orkiestr świata pod batutą wielkiego dyrygenta. Lecz widowisko Tykwera musiało przede wszystkim pachnieć, zaś obrazowi mogła w tym pomóc...102
  • Tymizacja Barei4 lut 2007, 23:45Im gorzej zostanie przyjęty "Ryś", tym lepszy będzie się nam wydawał "Miś"104
  • Czarna rozpacz4 lut 2007, 23:45Im bardziej filmowcy chcą się przymilić Afrykanom, tym bardziej rasistowskie dzieła im wychodzą109
  • Stary dziki4 lut 2007, 23:45Picasso był pierwszą supergwiazdą popkultury110
  • Wencel gordyjski - Fusstracja4 lut 2007, 23:45Każdy antysemita to homofob, a każdy homofob to katolik112
  • Ueorgan Ludu4 lut 2007, 23:45Nr 6 (223) Rok wyd. 6 WARSZAWA, poniedziałek 5 lutego 2007 r. Cena + VAT + ZUS + akcyzaSensacja Anety K.: Ojcem ktoś z "GW"!Adwokat Anety K. oświadczyła dla "Ueorganu Ludu": - Moja klientka ujawni prawdę, choć niecałą...113
  • Skibą w mur - Terror telefoniczny4 lut 2007, 23:45Głośne pytlowanie przez telefon to najnowszy koszmar podróży pociągiem114