Rosyjski wojownik

Rosyjski wojownik

Rosja pod rządami Miedwiediewa będzie miała dość siły, by stwarzać stałe napięcie i utrudniać życie Zachodowi
Wprawdziwie demokratycznych społeczeństwach najważniejsze jest pytanie, kto wygra wybory. W pseudodemokracjach, takich jak Zimbabwe, Kazachstan i – niestety – także Rosja, kwestię tę rozstrzyga się przed wyborami: tytuł zwycięzcy przysługuje temu, kto dzierży władzę, albo komukolwiek, kogo on desygnuje. Jedyna ważna sprawa, którą trzeba ustalić, zanim wyborcy oddadzą głosy do urn, to procent głosów, który ma otrzymać desygnowany zwycięzca. Liczba tych głosów musi być przekonywająca, lecz nie tak przytłaczająca, by całe wybory wydały się śmieszne.Niedawne wybory prezydenckie w Rosji potwierdziły ten schemat. Po raz drugi od samorozwiązania Związku Sowieckiego ustępujący prezydent wyznaczył następcę: najpierw Jelcyn wyznaczył Putina, a teraz Putin wyznaczył Miedwiediewa, który uzyskał aprobatę 70,2 proc. elektoratu. Nie ulega wątpliwości, że ten ostatni „konkurs na prezydenta" nie spełnił wymogów prawdziwie wolnych i uczciwych wyborów. Zagraniczni obserwatorzy nie mieli szans na sprawdzenie tego, bo ich po prostu nie dopuszczono. Wszyscy poważni kandydaci na prezydenta Rosji zostali wykluczeni z uczestnictwa w kampanii wyborczej i z samych wyborów pod różnymi wymyślonymi pretekstami. Konkurenci Miedwiediewa, których dopuszczono, nie byli dla niego żadnym zagrożeniem. Dostęp do mediów, szczególnie do telewizji, został ograniczony do oficjalnego kandydata. A wyborcy znaleźli się pod presją: albo oddadzą głos na Miedwiediewa, albo stracą pracę.

Demokracja jak anarchia
Jak wykazały badania opinii publicznej, nawet bez trików Miedwiediew lub każdy inny kandydat wskazany przez Putina i tak wygrałby wybory. Można by więc zapytać, dlaczego rosyjskie władze uznały za konieczne uciec się do takiego szalbierstwa. I dlaczego większość Rosjan jest zadowolona z życia pod władzą rządu, który nie pochodzi z ich wyboru, lecz został im narzucony z góry? Na to pytanie jest wiele odpowiedzi. Po pierwsze, Rosjanie cenią sobie ponad wszystko stabilizację. Nieliczne i krótkie doświadczenia z demokracją – w roku 1917 i ponownie w latach 90. – przekonały ich, że demokracja kojarzy się z anarchią i przestępczością. Zapytani przez ankieterów, co cenią sobie najbardziej – wolność (swoboda) czy porządek (poriadok) – w ogromnej większości wybrali to ostatnie, jak się wydaje nieświadomi, iż oba ideały się nie wykluczają. Czego więc obawiają się Rosjanie? Rywalizacji politycznej i systemu wielopartyjnego, który uważają za szkodliwy. Pragną rządów „silnej ręki" i nie obchodzi ich zbytnio, w jaki sposób „silny człowiek" doszedł do władzy.
Po drugie, Rosjanie nie czują się w znaczący sposób członkami żadnej wspólnoty politycznej czy społecznej. Większość z nich uważa, że jedynym liczącym się środowiskiem, do którego należą, jest „mała" społeczność, na którą składają się najbliższa rodzina oraz przyjaciele – osoby, do których mogą się zwracać per „ty". Faktycznie nie ma dla nich większego znaczenia, kto kieruje państwem, dopóki ci, którzy sprawują władzę, utrzymują w kraju porządek i dbają o status Rosji jako „wielkiej potęgi" (wielikaja dierżawa), która u innych budzi szacunek i strach.
Co nie mniej ważne, Rosjanie nie wierzą, że inne narody mogą wpływać na to, kto nimi rządzi. Są przekonani, że wszystkie rządy, w tym takie, które uważają się za demokratyczne, w praktyce są kierowane przez pazernych osobników, wykorzystujących państwo dla bogacenia się i żądnych władzy nad resztą społeczeństwa. W sondażu ze stycznia 2008 r. mniej niż 40 proc. Rosjan wyraziło pogląd, że wybory są przeprowadzane uczciwie. Jeśli tak jest, to po co w ogóle wybierać władze? Badania z początku tej dekady ujawniły, że 30 proc. Rosjan nie zdawało sobie w ogóle sprawy z tego, że sowiecki reżim przestał istnieć. Odsetek Rosjan popierających idee demokracji sięga góra 10 proc. Ludzie ci to przeważnie dobrze wykształceni mieszkańcy wielkich miast. Ich szanse na dojście do władzy są w praktyce równe zeru, i – jak się wydaje – pozostaną takie w kilku następnych pokoleniach.

Dwugłowy orzeł
Miedwiediew obejmie urząd prezydenta w maju 2008 r. i będzie go sprawował przez co najmniej cztery lata. Na razie nie wiadomo, czy będzie się ubiegał o wybór na drugą kadencję. Niewiele też wiadomo na temat tego, jak Miedwiediew jako prezydent, a Putin jako były prezydent (ma być premierem), będą z sobą współpracować. Wzajemne relacje tych dwóch polityków są brzemienne w liczne niebezpieczeństwa, jako że tradycją Rosji było zawsze jedynowładztwo. Putin niedawno ujawnił swój „Plan 2020", który zakłada przeprowadzenie głębokich reform wewnętrznych. Były prezydent zamierza nadal odgrywać aktywną rolę w rosyjskiej polityce, a może nawet będzie się ponownie ubiegał o prezydenturę w 2012 r., z zamiarem sprawowania tego urzędu przez dwie kadencje, by radykalnie zmienić warunki wewnętrzne w Rosji.
Obaj politycy, jak się wydaje, dokonali podziału swych funkcji, przy czym Miedwiediew rzadko wypowiada się na temat polityki zagranicznej. W sprawach polityki wewnętrznej, o których mówi często i wyczerpująco, jego wypowiedziom nie można niczego zarzucić. W przemówieniu wygłoszonym w lutym 2008 r. w Krasnojarsku podkreślił, że państwo powinno zredukować swą rolę w gospodarce narodowej, przekazując zarządzanie w ręce prywatnych przedsiębiorców. Miedwiediew pragnie uniezależnienia systemu prawnego Rosji zarówno od wykonawczych, jak i ustawodawczych instancji rządu. To samo odnosi się do mediów. Własność prywatna powinna być w pełni respektowana. I tak dalej. Takie odczucia i preferencje utrwalają oraz wzmacniają wizerunek Miedwiediewa jako liberała, który pragnie przekształcać Rosję na wzór zachodni.
W polityce jednak Miedwiediew jest zagorzałym konserwatystą. O demokracji wyraża się z aprobatą, lecz tylko ogólnie. Gdy dochodzi do szczegółów, odrzuca ją. W wywiadzie udzielonym niedawno rosyjskiemu czasopismu „Itogi", po przypomnieniu swych liberalnych poglądów na temat polityki socjalnej i gospodarczej, powiedział, co następuje: „Rosja jest państwem federalnym o wielkich możliwościach, lecz niemałych problemach. Takim krajem można zarządzać tylko z pomocą silnej władzy prezydenckiej. Gdyby Rosja miała się stać republiką parlamentarną, po prostu znikłaby. Takie jest moje głębokie przekonanie. Rosja była zawsze budowana wokół sztywnej, pionowej linii władzy wykonawczej. Jej ziemie zbierano przez stulecia i nie można nimi administrować w żaden inny sposób".
Takie postawy mają swoje precedensy w rosyjskiej historii. Ich wyrazicielami byli w połowie XIX wieku myśliciele ze szkoły liberalno-konserwatywnej, przygotowani do pozostawienia władzy nad Rosją w rękach autokratycznych carów, pod warunkiem że władcy będą przestrzegać prawa i szanować swobody obywatelskie poddanych. Poglądy tych myślicieli nie zostały wprowadzone w życie, bo brakowało mechanizmu ograniczenia władzy carskiej, gdy naruszała ona prawa i swobody. W końcu w latach 1905-1906 Rosja nie miała innego wyjścia, jak tylko wywołanie rewolucji, która dała krajowi – na jedno dziesięciolecie – demokrację parlamentarną. Można wątpić, czy podobna konserwatywna autokracja zadziała lepiej w XXI wieku. Miedwiediew, wydaje się tego świadom – podczas spotkania z dziennikarzami zagranicznymi w listopadzie 2007 r., po powtórzeniu zastrzeżeń wobec demokracji parlamentarnej, dodał enigmatycznie: „Być może taki ustrój będzie do przyjęcia za 200 lub 300 lat, kiedy idea demokracji zmieni się, a my będziemy mogli wyrażać swe opinie, nie opuszczając kraju, gdy wszystko będzie inne".
Polityka zagraniczna Rosji stała się wyraźnie bardziej agresywna – przynajmniej na poziomie werbalnym – od lutego 2007 r., gdy Putin przypuścił w Monachium atak na USA, oskarżając je o tworzenie jednobiegunowego świata, którego same będą ośrodkiem. To przemówienie, według opinii szefa MSZ Siergieja Ławrowa, zasygnalizowało początek generalnego przemyślenia „realiów świata globalizacji". W kategoriach negatywnego oddziaływania Rosja coraz bardziej upiera się przy tym, by podążać własną drogą, rzucając przy tym wyzwanie Zachodowi.

Obawy i pogróżki
Putin i jego najbliżsi współpracownicy utrzymują, że Rosja ma własną, odrębną od innych kulturę polityczną i nikt nie ma prawa jej pouczać, jak ma się zachowywać. Co prawda raz przyznał, że jego kraj miał ciemne karty w swej historii, lecz – w odróżnieniu od innych mocarstw, których explicite nie wymienił – „Rosja nie użyła broni jądrowej przeciwko bezbronnej ludności, nie wylewała chemikaliów na tysiącach kilometrów kwadratowych, ani też nie zrzuciła ogromnej liczby bomb na niewielki kraj".
Rosyjska prasa, zachęcona przez Kreml, z upodobaniem zamieszcza wszelkie niekorzystne wiadomości z Zachodu, szczególnie dotyczące USA, mieszając przy tym szyderstwa z pogróżkami. Niedawno gazeta „Izwiestia" poinformowała, że jakaś amerykańska jednostka wojskowa w jednym z krajów byłej Jugosławii odmówiła pójścia na akcję, jeśli żołnierze nie dostaną świeżego soku pomarańczowego. Jednocześnie rosyjscy dyplomaci i wyżsi oficerowie przystąpili do zastraszania. W przemówieniu, które nie znalazło żadnego oddźwięku za granicą, szef rosyjskiego sztabu generalnego, generał armii Jurij Bałujewski, tak skomentował amerykański plan zainstalowania „tarczy antyrakietowej" w Polsce i Republice Czeskiej: „Nie planujemy nikogo atakować, lecz uważamy, że wszyscy nasi partnerzy powinni jasno zrozumieć, iż dla obrony suwerenności i integralności terytorialnej Rosji oraz jej sojuszników nie zawahamy się użyć sił zbrojnych, także prewencyjnie, nie wykluczając również użycia broni jądrowej".
Cofamy się więc do czasów sowieckich, gdy Armia Czerwona opierała się na strategii prewencyjnego użycia arsenału jądrowego. Skąd taka wojowniczość? To odpowiedź na zakorzenione wśród Rosjan poczucie niższości wobec Europy i USA. W głębi serca Rosjanie zdają sobie sprawę z tego, że praktycznie pod każdym względem ich kraj jest daleko w tyle za Zachodem i dlatego pragną zrekompensować sobie kompleks niższości za pomocą brutalnej siły fizycznej, którą Zachód musi respektować. Wszystkie badania wskazują, że Rosjanie odczuwają wielką nostalgię za Związkiem Sowieckim, którego samorozwiązanie Putin określił niedawno jako „największą geopolityczną katastrofę" XX wieku. Ten radykalny nacjonalizm prowadzi do izolowania Rosji od reszty świata, a izolacja jest pożywką dla paranoi.
Krótko mówiąc: nie ma powodu, by oczekiwać, że Rosja pod rządami Miedwiediewa stanie się mniej wojownicza. Czy to znaczy, że grozi nam nowa zimna wojna? Myślę, że nie. Zimna wojna była wynikiem globalnej polityki prowadzonej przez władze Związku Sowieckiego z pomocą komunistycznych ruchów w innych krajach, która to polityka, wedle słów Trockiego, miała na celu „przewrócenie świata". Według Lenina, w tym konflikcie nie było drogi pośredniej – miał zatriumfować albo komunizm, albo kapitalizm. Nie sądzę, by obecny rząd Rosji kierował się taki ambicjami, ani też by miał dość siły gospodarczej i militarnej, by fizycznie zagrozić Zachodowi. Ma on jednak siłę i wolę, by stwarzać stałe napięcia i w ten sposób utrudniać życie Zachodowi.

 

Okładka tygodnika WPROST: 12/2008
Więcej możesz przeczytać w 12/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 12/2008 (1317)

  • Na stronie - Wielkanocne orędzie Tuska 16 mar 2008, 22:00 Polacy najlepiej wiedzą, że nikt lepiej niż oni sami nie zrobi tego, co rząd im obieca 3
  • Policja śledziła szefów tajnych służb? 16 mar 2008, 22:00 CBA 8
  • Skaner 16 mar 2008, 22:00 8
  • Prezydent blokuje ambasadorów 16 mar 2008, 22:00 Nominacje 9
  • Amerykański rząd piętnuje Polskę 16 mar 2008, 22:00 Raport 9
  • Allo Allo Berlin? 16 mar 2008, 22:00 Serial 9
  • „Papaya” Dudziak podbija świat 16 mar 2008, 22:00 Muzyka 9
  • Dossier 16 mar 2008, 22:00 „Moim zdaniem, po prostu się skundlił!"TADEUSZ DROZDA dla „Super Expressu" o Tomaszu Lisie„Wyborcy rozstrzygnęli, kto z nas kłamał, odsyłając Romana Giertycha do kancelarii adwokackiej w Kórniku czy innych... 10
  • PYTANIA NIEPOLITYCZNE - Nie turlam jajek po grobach 16 mar 2008, 22:00 Rozmowa z KONSTANTYM MIODOWICZEM, etnografem i posłem PO 10
  • Ludzie 16 mar 2008, 22:00 Hannawald mistrzem woka Sven Hannawald został wicemistrzem świata w wyścigach na woku. Podczas nieoficjalnych mistrzostw świata w Niemczech zawodnicy musieli zjechać na tej chińskiej patelni po rynnie toru bobslejowego i wybić się na jak... 11
  • Polskie Madonny 16 mar 2008, 22:00 Kariery 11
  • Działo XXI wieku 16 mar 2008, 22:00 Wojsko 12
  • Zakaz klonowania zwierząt 16 mar 2008, 22:00 Europarlament 12
  • Indeks skazanych 16 mar 2008, 22:00 Więzienia 12
  • Polka dyryguje Manchesterem 16 mar 2008, 22:00 Muzyka 14
  • Wysocka odejdzie z „Wiadomości” 16 mar 2008, 22:00 Media 14
  • Duńczycy jak wycieraczki 16 mar 2008, 22:00 Skandynawia 14
  • Sawka czatuje 16 mar 2008, 22:00 14
  • Poczta 16 mar 2008, 22:00 Dola posłaMieszkanie opisane w artykule „Dola posła" (nr 8), położone w Warszawie przy ul. Krochmalnej, nie jest moją własnością. Jego właścicielami są moi rodzice, którzy zakupili je w 1993 r. Od ponad 20 lat jestem natomiast... 16
  • Playback 16 mar 2008, 22:00 Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski i premier Donald Tusk 16
  • Wprost przeciwnie - Kaszanka w armii 16 mar 2008, 22:00 Polacy już nie potrzebują Ameryki, bo obronią nas Luksemburg, Belgia i Hiszpania, a zwłaszcza Niemcy 18
  • Fotoplastykon 16 mar 2008, 22:00 . 19
  • Z życia koalicji 16 mar 2008, 22:00 Wiadomo już, co to jest przełom. Otóż przełom to wewnętrzne przekonanie Donalda Tuska, że doszło do przełomu. Tak premier zdefiniował przełom po rozmowie z prezydentem George’em Bushem. To prawdziwy przełom, że wiemy już, co to... 20
  • Z życia opozycji 16 mar 2008, 22:00 Aleksander Kwaśniewski oznajmił, że nie wierzy w Lewicę i Demokratów. Oznajmił to w miarę płynnie, nie bełkocząc specjalnie. Trzeba niestety stwierdzić, że z politycznego zmysłu prezia niewiele zostało, bo każdy średnio... 21
  • O co walczą buldogi biznesu 16 mar 2008, 22:00 Polityczny parasol ochronny jest potrzebny obecnym władcom mediów do zachowania wpływów 22
  • Zapytaj Wprost - Maria Kaczyńska - Jestem za in vitro 16 mar 2008, 22:00 Na 20 pytań czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada MARIA KACZYŃSKA, pierwsza dama RP. 26
  • Mity prezydenckie 16 mar 2008, 22:00 Dlaczego Rafał Dutkiewicz nie zastąpi Lecha Kaczyńskiego 30
  • Kret w rządzie 16 mar 2008, 22:00 Przez kilka lat w kancelarii premiera mógł działać niemiecki szpieg 32
  • Postać tygodnia - Elżbieta Radziszewska 16 mar 2008, 22:00 Radzia konserwatystka 34
  • Rewolucja domowa 16 mar 2008, 22:00 Polacy chcą mieszkać na wsi i na przedmieściach wielkich miast 36
  • Rzeczpospolita nieufnych 16 mar 2008, 22:00 Polska raczej zmierza w kierunku Grecji, niż wymarzonej Irlandii 42
  • Trójka bez sternika 16 mar 2008, 22:00 44
  • Burzenie kominów 16 mar 2008, 22:00 Kto pójdzie do roboty "na komin", gdy na rynku może zarobić więcej 44
  • Unia francuska 16 mar 2008, 22:00 Paryż narzucił unii marginalizację polityki wschodniej 44
  • Kaczyński w rozkroku 16 mar 2008, 22:00 Panu Bogu świeczkę, a diabłu ogarek – w ten sposób PiS traktuje sprawę ratyfikacji traktatu lizbońskiego. W partii są zarówno osoby, które choć chcą silnej Polski, to są zdecydowanie proeuropejskie, jak i politycy sceptycznie... 44
  • Ryba po polsku - Ubaw telewizyjny 16 mar 2008, 22:00 Świat rozrywki i zabawy przeniósł się do polityki 45
  • Giełda 16 mar 2008, 22:00 46
  • Allegro na Allegro 16 mar 2008, 22:00 Allegro, za którego pośrednictwem sprzedaje się miliony przedmiotów, też zostało sprzedane. Za prawie 5,5 mld złotych! To rekordowa transakcja w polskim Internecie. 250 przedmiotów po blisko 50 zł musiałby sprzedać każdy z 7,5 mln... 46
  • Rosyjski „raj" 16 mar 2008, 22:00 Podatek VAT w Rosji powinien zostać obniżony do 10 proc. w ciągu kilku lat – powiedział Borys Gryzłow, lider proprezydenckiej partii Jedna Rosja. Według Gryzłowa, podatek powinien być liniowy. Obniżenie stawki, zdaniem polityka, w... 46
  • Al super Gore 16 mar 2008, 22:00 Al Gore odebrał w Warszawie Super Wektor, nagrodę Konfederacji Pracodawców Polskich. Czym były wiceprezydent USA i ubiegłoroczny laureat pokojowego Nobla zasłużył sobie na uznanie KPP? Obudzeniem uśpionego przez lata, jak mówi Gore,... 46
  • Okienka dla analfabetów 16 mar 2008, 22:00 Windows dla analfabetów chcą stworzyć specjaliści indyjskiego oddziału Microsoftu. Powód? Połowa dorosłych mieszkańców tego kraju nie potrafi czytać ani pisać. W obsłudze komputera ma im pomóc interfejs oparty jedynie na... 46
  • Panowie na roli 16 mar 2008, 22:00 Ponadtrzynastoprocentowy wzrost dochodów polskich rolników w 2007 r. to prawie trzy razy więcej niż średnia w Unii Europejskiej. W porównaniu z rokiem 2000 nasi rolnicy zarabiają ponad dwa razy więcej. Największy wzrost dochodów –... 46
  • Karta biorąca 16 mar 2008, 22:00 Ile kosztuje korzystanie z karty kredytowej? Eksperci Expandera porównali koszty obsługi kart Visa Silver w Banku Pekao, Polbanku i Banku Zachodnim WBK przy dokonywaniu typowych operacji w sumie na kwotę 8,5 tys. zł (zakupów, wypłat w... 46
  • Polska bomba inflacyjna 16 mar 2008, 22:00 Ceny rosną u nas najszybciej w Europie 48
  • Wehikuł Nowickiego 16 mar 2008, 22:00 Jak minister środowiska został milionerem 54
  • Narkomani gospodarki 16 mar 2008, 22:00 Ranking "Wprost": najbardziej uzależnione od surowców kraje świata 58
  • Dyskretny urok milionerów 16 mar 2008, 22:00 Za korupcję odpowiadają politycy, a nie biznesmeni ? uważają Polacy 62
  • Bogaty jak chrześcijanin 16 mar 2008, 22:00 Mędrcy Kościoła katolickiego stworzyli podstawy nowoczesnej ekonomii długo przed Adamem Smithem 66
  • 2x2=4 - Kto uszkodził zegarek? 16 mar 2008, 22:00 Przewaga systemowa i funkcjonalna USA w stosunku do reszty świata gwałtownie zmalała 71
  • Know - How 16 mar 2008, 22:00 72
  • Śmierć kata 16 mar 2008, 22:00  KOMENTARZŚmierć kataZbigniew Wojtasiński, Szef działu Nauka i ZdrowieOchrona klimatu coraz silniej wpływa na nasze życie. Nie chodzi już tylko o to, by jeździć oszczędnymi samochodami. Aby zmniejszyć efekt cieplarniany, lord Adair... 72
  • Placebo alkoholu 16 mar 2008, 22:00 Nie trzeba pić alkoholu, by się dobrze bawić w towarzystwie. Wystarczy mieć przekonanie, że się go pije. Udowodnili to uczeni z University of Washington. Podczas badań niektórym osobom serwowali wódkę z tonikiem, a innym jedynie tonik z... 72
  • Alfa spod ciemnej gwiazdy 16 mar 2008, 22:00  Prawie 75 proc. dyrektorów naczelnych firm to tzw. mężczyźni typu Alfa. Są to osoby o cechach przywódczych, obdarzone charyzmą, zdolne wywierać wpływ na otoczenie nawet wtedy, gdy nie zajmują wysokich stanowisk i nie rzucają się... 72
  • Siedem nowych grzechów 16 mar 2008, 22:00 Listę nowych grzechów ogłosił biskup Gianfranco Girotti, regens Penitencjarii Apostolskiej w Watykanie. W wywiadzie dla „L’Osservatore Romano" napiętnował zło, które „coraz częściej jest czynione nie tylko wobec... 72
  • Mózg polityczny 16 mar 2008, 22:00 Konserwatyści są z Marsa, a lewicowcy z Wenus 74
  • Bajka o Ziemi Obiecanej 16 mar 2008, 22:00 Rozmowa z Israelem Finkelsteinem, archeologiem, autorem książki „The Bible Unearthed” – Biblia bez tajemnic 78
  • Niebiańska róża 16 mar 2008, 22:00 Kwiaty będą miały barwę dostosowaną do koloru oczu, ubrania, a nawet mebli 82
  • Potop z bieguna 16 mar 2008, 22:00 Czwarta część Antarktydy może spłynąć do morza 84
  • Obozy Sikorskiego 16 mar 2008, 22:00 Naczelny wódz i premier okazał się małostkowy, pamiętliwy i nienawistny wobec wszystkiego, co wiązało się z formacją piłsudczyków 86
  • Górna półka - Tryptyk ze zdrajcą (w tle) 16 mar 2008, 22:00 Polscy pisarze nie interesują się naszą historią i nie sięgają poza opłotki własnych, zwykle PRL-owskich, biografii. Jeśli już wykraczają poza tę tematykę, to tylko po, by bujać w obłokach przyszłości. Kontynuatorów wspaniałej... 90
  • Mali wielcy 16 mar 2008, 22:00  Dmitrij Miedwiediew ma małe szanse wyjść z cienia Władimira Putina również z powodu wzrostu. Jak podał portal www.shortsupport.org, mierzy on 162 cm, czyli 8 cm mniej niż Putin. Niewysocy włodarze Kremla to już chyba reguła... 92
  • Dowód miłości 16 mar 2008, 22:00  To był prawdopodobnie najdłuższy podkop w historii więziennictwa – chilijska policja odnalazła 85-metrowy tunel, którym więźniowie z zakładu karnego nieopodal stołecznego Santiago zamierzali się wydostać na wolność.... 92
  • Bez granic 16 mar 2008, 22:00   94
  • Cytat tygodnia 16 mar 2008, 22:00 „Ojcze Święty, jeśli potrzebujesz pomocy speca od finansów, od czerwca jestem do dyspozycji Waszej Świątobliwości "Minister finansów Badenii-Wirtembergii Gerhard Stratthaus w czasie audiencji u Benedykta XVI, zapowiadając swoje... 94
  • Biznesmeni w mundurach 16 mar 2008, 22:00 Rosyjska armia postanowiła sama podreperować swój budżet. W tym celu zamierza pozbyć się części majątku, sprzedając m.in. niektóre rezydencje, grunty, a nawet całe miasta, dotychczas służące jako garnizony. Według dziennika... 94
  • Polska partia amerykańska 16 mar 2008, 22:00 W kampanii wyborczej w USA nikt nie zabiega o głosy Polonii 96
  • Praski anty-Tusk 16 mar 2008, 22:00 Premier Mirek Topolánek ma wciąż pod górkę, ale Czechy zaczynają mieć z górki 100
  • Rosyjski wojownik 16 mar 2008, 22:00 Rosja pod rządami Miedwiediewa będzie miała dość siły, by stwarzać stałe napięcie i utrudniać życie Zachodowi 104
  • Koniec świata w Gazie 16 mar 2008, 22:00 Palestyńczycy, wzorem Kosowa, grożą jednostronnym utworzeniem własnego państwa 108
  • Porwanie Europy - Trzy konie unii 16 mar 2008, 22:00 Sarkozy obecnie kokietuje Londyn, bo Niemców już pozbawił złudzeń o potędze 110
  • Pasaż 16 mar 2008, 22:00 112
  • Sprawiedliwe kosmetyki 16 mar 2008, 22:00 Choć hasła „naturalne" i „ekologiczne" zawsze zwiększały sprzedaż, dziś są jeszcze ważniejsze. Kosmetyki naturalne robią furorę, a ich producenci prześcigają się w uzyskiwaniu certyfikatów potwierdzających... 112
  • Makijaż klifowy 16 mar 2008, 22:00 Niemiecka marka Dr. Hauschka, jak na producenta kosmetyków naturalnych przystało, szczyci się certyfikatami. Przede wszystkim świadectwem „kontrolowany kosmetyk naturalny" niemieckiej organizacji BDIH. Nowa kolekcja makijażu Dr.... 112
  • Ekoafrodyzjak 16 mar 2008, 22:00 Natessance to marka, która szczególnie dba o naturalność i ekologiczność swoich kosmetyków. Producent wystrzega się składników pochodzenia zwierzęcego, petrochemicznego, parabenów, substancji modyfikowanych genetycznie, silikonu,... 112
  • Dieta kosmetyczna 16 mar 2008, 22:00 Magdalena Beyer, autorka bajki dla dzieci „Szczurek Du", stworzyła nową markę kosmetyczną. Preparaty Fridge by yDe kupuje z lodówki i mają termin ważności 2,5 miesiąca, bo nie zawierają konserwantów ani alkoholu. Panie,... 112
  • Grejpfrut na pomarańcze 16 mar 2008, 22:00 Francuska marka Nuxe słynie ze stosowania wyciągów z rzadko spotykanych, egzotycznych roślin. W 2007 r. Nuxe zajął na rynku francuskim pierwsze miejsce w kategorii kosmetyków wyszczuplających, m.in. dzięki kremowi-żelowi Tonific Minceur.... 112
  • Mineralna miłość 16 mar 2008, 22:00 Kosmetyki mineralne robią ostatnio zawrotną karierę. Fanką mineralnego makijażu jest aktorka Cameron Diaz, która przekonuje, że kosmetyki składające się wyłącznie z minerałów są zbawienne dla cery. Modzie na minerały uległa też... 112
  • Laser 16 mar 2008, 22:00 116
  • Wydarzenie tygodnia: Rihanna na Torwarze 16 mar 2008, 22:00 Kto19 marca na warszawskim Torwarze po raz drugi w Polsce wystąpi Rihanna, jedna z najgorętszych gwiazd pop ostatnich kilku lat. Ma zaledwie 20 lat, ale na koncie trzy bestsellerowe albumy i aż dwanaście światowych przebojów, w tym piosenkę... 116
  • Trójka na piątkę – Bestsellery dla dzieci 16 mar 2008, 22:00 „Alicja w obrazkach" Gianni Rodari, Anna Laura Cantone, EgmontPrzepiękne ilustracje to największy atut tej książeczki. Tytułowa Alicja ma niewiele wspólnego z bohaterką z krainy czarów. Za to panuje tu fabularne pomieszanie z... 116
  • Termometr kulturalny 16 mar 2008, 22:00 Ani ziębi, ani grzeje 116
  • Porażka Czesi 16 mar 2008, 22:00 Mróz 116
  • Gdyby Hitler został artystą 16 mar 2008, 22:00 Wrze 116
  • Kuchnia zwariowana 16 mar 2008, 22:00 Najbardziej "odjechane" restauracje w Polsce 118
  • Spin doktor rocka 16 mar 2008, 22:00 Anton Corbijn, ojciec wizerunku U2 i Depeche Mode, to największy kreator muzycznej mitologii 122
  • Operetka popkultury 16 mar 2008, 22:00 „Upiór w operze” w Teatrze Roma dorównuje oryginalnej londyńskiej wersji z 1986 r. 124
  • Wencel gordyjski - Ziemia odjechana 16 mar 2008, 22:00 Wygląda na to, że Mojżesz był samozwańczym guru, który stworzył pierwszą hippisowską komunę 126
  • Ueorgan Ludu 16 mar 2008, 22:00 Rząd odrzuca pomówienia, że jeszcze nie obudził się z zimowego snu * Święta i wiosnę mamy znacznie wcześniej niż w analogicznym okresie ub. roku * Rząd nie jest wydmuszką * Niezawodna Isis - F 16 nie mają startu * Polska mistrzem Euro 2008. 128
  • Skibą w mur - Spotkanie z potworem 16 mar 2008, 22:00 Księciem, który znalazł pantofelek profesora Kopciuszka, okazał się mroczny redemptorysta z Torunia 130

ZKDP - Nakład kontrolowany