Życie za kopiejkę

Życie za kopiejkę

Człowiek to tylko kopiejka - mawiali wielkoruscy możnowładcy. Putin, stojąc na czele Rosji, to potwierdza podczas akcji odbijania zakładników.
Moskiewski spektakl teatru śmierci mógłby wyreżyserować Stalin lub Husajn

Władza w Rosji wciąż - jak przed wiekami, gdy wielkoruscy możnowładcy mawiali: Czełowiek eto tolko kopiejeczka - ma za nic ludzkie życie. Gdyby dowodzący szturmem na teatr ujawnili choćby tylko nazwę użytego gazu, uratowano by dziesiątki osób.

WŁadze Rosji przede wszystkim boją się własnego społeczeństwa i kłamią, kłamią, kłamią! - mówi "Wprost" Siergiej Kowaliow, nazywany sumieniem tego kraju. Od kiedy teatr na Dubrowce opanowali terroryści, godzina po godzinie wychodziły na jaw kolejne kłamstwa władz. Wszyscy mogli zobaczyć, że grupą porywaczy kierował Mowsar Barajew, choć jeszcze na początku października armia chwaliła się, że go "wyeliminowała". Kłamano, że terroryści zaczęli dokonywać egzekucji zakładników, co miało być bezpośrednią przyczyną szturmu.
"The New York Times" pisał po ataku na teatr opanowany przez terrorystów, że władze w Moskwie sięgnęły po stare sowieckie metody. - To typowe zachowania rodem z czasów zimnej wojny - mówi "Wprost" prof. Rajan Menon, ekspert od spraw rosyjskich w amerykańskim Lehigh University. - W ich efekcie wiele osób zmarło niepotrzebnie - twierdzi Menon. Rosjanie jednak nie zważali na "skutki uboczne". Dominującą rolę w negocjacjach z porywaczami odgrywali funkcjonariusze FSB, spadkobierczyni KGB, a zwłaszcza osoby bezpośrednio zaangażowane w wojnę w Czeczenii.
- Resorty siłowe najlepiej przetrwały okres transformacji i są ostoją władz, a przecież żyją z napięć i stanów wyjątkowych, dlatego ochoczo je podsycają - mówi prof. Wojciech Materski, ekspert do spraw rosyjskich w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk.
Nie próbujemy w żaden sposób usprawiedliwiać terrorystów, czy jednak to, iż ukrywali twarze pod maskami, nie świadczy o tym, że nie mieli zamiaru wysadzać budynku? Że liczyli, iż ujdą z życiem po negocjacjach z Rosjanami? Kowaliow mówi, że czynu terrorystów nie można niczym usprawiedliwiać, ale podkreśla, że "od władz wymaga się więcej niż od osób uznanych za przestępców".

Nauczyciel Husajn
Nawet były prezydent Peru Alberto Fujimori, gdy odbijał z rąk terrorystów Tupak Amaru zakładników przetrzymywanych w japońskiej ambasadzie, nie posunął się do użycia gazu. Nie zrobiono tego zatem nawet w kraju, gdzie filarem władzy był strach podtrzymywany dzięki aparatowi przemocy z wielkim manipulatorem Montesinosem na czele. Metody rosyjskiej Alfy przypominają raczej poczynania Saddama Husajna (zagazowanie mieszkańców kurdyjskich wiosek)! Przesadne porównanie? Wcale nie. W Czeczenii rosyjskie wojska dopuściły się (i nadal to czynią!) przestępstw, które należy określić mianem ludobójstwa.
Michaił Gorbaczow dokonał przełomu w utartym przez stulecia sposobie funkcjonowania państwa rosyjskiego (niezależnie od ustroju). Zakwestionował uciekanie się do przemocy jako podstawowej metody rozwiązywania konfliktów. Jego konto obciążają wprawdzie ofiary interwencji w Wilnie i Tbilisi (w stolicy Gruzji do rozpędzania demonstracji użyto prawdopodobnie tego samego gazu, który zastosowano w moskiewskim teatrze), ale biorąc pod uwagę, że Gorbaczow rządził w okresie napięć wywołanych demontażem ZSRR, trzeba uznać, że usiłował wytyczyć nowy kurs, odejść od metod wschodniej sztuki zabijania i powszechnej na wschód od Bugu pogardy dla życia.

Odsunąć bezpiekę!
Następcy Gorbaczowa - Borys Jelcyn i Władimir Putin - odrzucali, niestety, jego filozofię odchodzenia od przemocy. Putin wręcz użył wojny jako sposobu katapultowania się do prezydentury. Władzę skonsolidował dzięki krwawej wojennej awanturze w Czeczenii, oparł się na służbach specjalnych i resortach siłowych. To jedyne instytucje, których funkcjonowanie znał od podszewki. Po enkawudowskie metody sięgał zarówno w rozprawie z wolnymi (a nieprzychylnymi sobie) mediami, jak i z niewygodnymi dla siebie oligarchami.
Trzy miesiące po objęciu urzędu musiał się zmierzyć z katastrofą okrętu podwodnego "Kursk". Wtedy nie przyszło mu do głowy, że powinien natychmiast odwołać swój urlop. Władze wolały dopuścić do zatonięcia okrętu wraz z załogą, nie podejmując działań ratowniczych, by nie wyszły na jaw okoliczności tragedii. Jaką naukę wyciągnął z tej lekcji Putin? Że trzeba nałożyć knebel mediom - natychmiast postąpiono w ten sposób z dwoma najbardziej krytycznymi stacjami telewizyjnymi - NTV i ORT. Olga Czerepowa, politolog z Instytutu Politycznej Informacji, uważa, że po ostatniej tragedii trzeba jeszcze raz ocenić mechanizmy rządzenia w Rosji. - Czy wybór Putina na prezydenta bezpośrednio po rozpętaniu awantury czeczeńskiej to przypadek? A może rację miał Borys Bieriezowski, przedstawiający dowody, że to służby specjalne wysadzały w powietrze domy w Moskwie, Wołgodońsku i Bujnansku, za co obwiniono "czeczeńskich bandytów"? - zastanawia się Czerepowa. Memoriał, organizacja obrony praw człowieka, domaga się "odsunięciem od władzy Federalnej Służby Bezpieczeństwa, która zawsze zajmuje się jedynie zabijaniem ludzi".

Homo sovieticus wiecznie żywy
W raporcie na temat prozachodniego zwrotu w rosyjskiej polityce zagranicznej Marek Menkiszak, ekspert Ośrodka Studiów Wschodnich, stwierdza: "Kreml podejmuje wszystkie istotne decyzje kadrowe, kontroluje najważniejsze środki masowego przekazu i skutecznie przeciwdziała powstaniu znaczącej opozycji politycznej". Wsłuchując się w wypowiedzi Putina, który mówił od początku o potrzebie wprowadzenia "dyktatury prawa", można było mieć pewność, że budowane przez niego państwo będzie dalekie od liberalnego modelu demokracji, bliższe rozwiązaniom wschodnioazjatyckim. Zresztą, w Rosji żywa jest koncepcja "eurazjatycka" - melanż pozostałości po komunizmie, prawosławnej ortodoksji i narodowego fundamentalizmu, pod którego sporą częścią podpisałby się sam Sołżenicyn.
Putin wprawdzie zapewnia o gwarancjach dla swobód obywatelskich i demokracji, ale wartości przez niego hołubione to duma narodowa i poczucie wielkości Rosji w połączeniu z solidaryzmem społecznym zdradzającym znamiona skrajnego kolektywizmu (typowego dla Azji, a wzmacnianego przez bolszewików, Stalina i kolejnych genseków).
Putin nie traci poparcia społecznego, ale je zyskuje. Większość obywateli akceptuje jego postępowanie. Prawie 70 proc. Rosjan uważa, że Czeczeni rozumieją tylko język siły, a prawie 80 proc. postrzega ich przede wszystkim jako bandytów, porywaczy i morderców. Ostatnie badanie opinii publicznej - przeprowadzone już po gazowym szturmie na teatr - pokazuje, że metody prezydenta popiera 85 proc. Rosjan. Rosyjscy eksperci w pracy dla Instytutu Wschodniego "Rosja 2002 - raport z transformacji" przytaczają wyniki sondażu, w którym 37 proc. ankietowanych za najbardziej zbieżne z narodowymi interesami Rosji uznało zachowanie statusu wielkiego mocarstwa. Tylko 20 proc. postawiło na budowanie demokratycznego państwa prawa, a zaledwie 14 proc. na stworzenie gospodarki konkurencyjnej. W świetle tego łatwiej zrozumieć, dlaczego to, co w każdym zachodnim kraju wywołałoby wstrząs opinii publicznej, w Rosji zostało przyjęte jako norma. - Nawet część bliskich zakładników, którzy zginęli w teatrze, nadal myśli w kategoriach "państwo nade wszystko" - zauważa prof. Materski. - W Rosji zawsze liczyła się władza, zbiorowość, często traktowana jako szara masa, mięso armatnie, a nie jednostka. I tak, niestety, zostało - mówi Kowaliow. Należy się zatem liczyć z narastaniem kłamstwa i przemocy.

Juliusz Urbanowicz
Współpraca: Grzegorz Ślubowski,
Moskwa
Agaton Koziński

Śmiertelny koktajl
Dr Jacek Arct,
Wydział Chemiczny Politechniki Warszawskiej:
Fentanyl oraz jego pochodne użyte przez rosyjskie siły specjalne w moskiewskim teatrze to syntetyczne związki o działaniu zbliżonym do heroiny czy morfiny. Taki gaz błyskawicznie "wyłącza" układ nerwowy, a w większych dawkach zaburza działanie układu oddechowego. W teatrze użyto prawdopodobnie "koktajlu", czyli mieszanki jednej z pochodnych fentanylu (niektóre działają nawet 3000 razy silniej niż morfina) i innych związków - np. droperydolu. Antidotum przeciw użytemu gazowi to nalokson - powinien się znajdować w każdym szpitalu, jest bowiem podstawowym środkiem używanym przy przedawkowaniu heroiny.

Rosyjski superetnos
Lew Gumilow w książce "Od Rusi do Rosji":
"Mechaniczne przeniesienie w warunki Rosji zachodnioeuropejskich tradycji zachowań nie przyniosło wiele dobrego, zresztą nic dziwnego. Przecież rosyjski superetnos powstał pięćset lat później. (...) Ponieważ Rosjanie są o pięćset lat młodsi, żeby nie wiadomo jak studiowali europejskie doświadczenia, nie uda im się teraz osiągnąć dobrobytu i obyczajów charakterystycznych dla Europy.
Tak zwane kraje rozwinięte należą do innego superetnosu - do świata zachodnioeuropejskiego, który dawniej nosił nazwę "świata chrześcijańskiego". Powstał w IX wieku i w ciągu tysiąclecia dotarł do naturalnego finału swej historii etnicznej. Właśnie dlatego widzimy u Europejczyków z Zachodu wysoko rozwiniętą technikę, stabilizację, porządek oparty na prawie. Wszystko to jest wynikiem długiego rozwoju historycznego.
Oczywiście, można próbować "wejść w krąg cywilizowanych narodów", to znaczy w inny superetnos. Ale, niestety, nic za darmo. Należy pamiętać, że ceną integracji Rosji z Europą Zachodnią będzie całkowite odejście od rodzimych tradycji i następująca za tym asymilacja".

Lew Nikołajewicz Gumilow (1911-1992) - wybitny rosyjski dysydent, historyk, orientalista, syn popularnego rosyjskiego poety Nikołaja Gumilowa. Wielokrotnie aresztowany i więziony w łagrach, od 1956 r. poświęcił się wyłącznie nauce. Jest autorem m.in. "Dziejów dawnych Turków" oraz "Śladami cywilizacji Wielkiego Stepu".
Okładka tygodnika WPROST: 45/2002
Więcej możesz przeczytać w 45/2002 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 45/2002 (1041)

  • Wprost od czytelników 10 lis 2002 Gorzka KubaUpadek ostatnich cukrowni kubańskich ("Gorzka Kuba", nr 44) każe przypomnieć, że do czasów słynnej revolución permanente cukrownictwo było jednym z podstawowych źródeł bogactwa Kuby. Podczas boomu... 3
  • Germanowce Europy 10 lis 2002 Gdyby na naszej drodze na Zachód leżały i dużo w Polsce inwestowały szybko rozwijające się Stany Zjednoczone, Irlandia lub Finlandia, patrzyłbym w przyszłość z ufnością. Niestety, coraz częściej patrząc w przyszłość,... 3
  • Peryskop 10 lis 2002 Redaktor PutinDo redakcji wpadli agenci Federalnej Służby Bezpieczeństwa. Spytali, gdzie się znajduje główny serwer komputerowy, odłączyli go i zabrali - opowiada Rustam Arifdjanow, redaktor naczelny tygodnika "Wersija". W... 6
  • Święto pracy 10 lis 2002 Polska jest bogatym krajem. Gospodarka rozkwita, a obywatele państw Europy Zachodniej przyjeżdżają, aby pracować w Ursusie i w zamożnych wiejskich gospodarstwach na ścianie wschodniej. Można by tak sądzić, skoro 63 proc.... 6
  • Dossier 10 lis 2002 ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI,prezydent RP"Nikt chyba nie oczekuje, że drzwi do Pałacu Prezydenckiego będą otwarte dla ludzi, którzy nie dość, że łamią prawo, bo to się może przydarzyć komuś nieszczęśliwie, ale którzy... 7
  • Z życia koalicji 10 lis 2002 Tak generalnie Naród się nie sprawdził i w wyborach samorządowych raczej spuścił SLD ze schodów. Nie można już liczyć nawet na tradycyjny Koszalin, Włocławek czy Sosnowiec. Co prawda, nieoczekiwanie dobrze wypadł sojusz w... 8
  • Z życia opozycji 10 lis 2002 Straszliwa klęska Lecha Kaczyńskiego! Liderowi PiS nie udało się wygrać w Warszawie w pierwszej turze wyborów. W drugiej deptać będzie mu po piętach kandydat lewicy Marek Balicki, który znokautował Andrzeja Olechowskiego z... 9
  • M&M 10 lis 2002 POZYTYWNE KONSEKWENCJE ABSENCJIZważywszy, iż uparcie, choć nie ma przymusu,bierze się do liczenia komputery z ZUS-u,to szczęście, że ciut wyższej nie było frekwencji,bo wynik byłby znanypod koniec kadencji. 10
  • Playback 10 lis 2002   10
  • Kongres Narodów Europy 10 lis 2002 Przedstawiciele Polski w Konwencie Europejskim skrytykowali propozycje zmian w UE, przedstawione przez szefa konwentu, byłego prezydenta Francji Valéry'ego Giscarda d'Estaing. 10
  • Fotoplastykon 10 lis 2002 12
  • Poczta 10 lis 2002 Zabójcza bogini Fenomen Callas ("Zabójcza bogini", nr 43) polegał głównie na tym, że tworzyła kreacje wokalno-aktorskie. Jako pierwsza śpiewaczka w historii budowała postać za pomocą mimiki, ruchu i barwy... 14
  • Kadry 10 lis 2002 15
  • Drang nach Osten 10 lis 2002 Niemcy kolonizują Wschód, uciekając przed Zachodem 16
  • Radą w prezydenta 10 lis 2002 W co trzeciej gminie dojdzie do wojny między burmistrzami a radami 22
  • Nie jestem prokuratorem 10 lis 2002 Andrzej Kropiwnicki: Czy po pańskim sukcesie w Warszawie jest szansa, aby prawica wygrała następne wybory prezydenckie i parlamentarne? Lech Kaczyński: Stworzyliśmy nową jakość polityczną. Znaczące zwycięstwo Prawa i Sprawiedliwości na... 25
  • Kurierzy białej śmierci 10 lis 2002 Ponad dwadzieścia tysięcy młodych Polaków wybrało zawód narkotykowych kurierów. Są wśród nich licealiści, studenci, młodzi pracownicy naukowi, nauczyciele, bezrobotni absolwenci. 26
  • Nie czyń drugiemu 10 lis 2002 Trzeba przyjąć takie reguły funkcjonowania Sejmu, które przetrwają co najmniej kilka kadencji 31
  • Giełda i wektory 10 lis 2002 Hossa ŚwiatDrugie życie DaewooGeneral Motors Daewoo Auto & Technology Co. chce odzyskać pozycję, jaką zajmowała na rynku firma Daewoo Motor - powiedział Nick Reilly, prezes GM Daewoo. Amerykanie nie liczą jednak na zyski w... 32
  • Rotchgrywka 10 lis 2002 Jeśli ktoś chciałby nakręcić telenowelę o prywatyzacji, powinien zająć się historią sprzedaży Rafinerii Gdańskiej. W tej historii jest wszystko: wielkie pieniądze... 34
  • Jak Fin z popiołów 10 lis 2002 Recepta na cud gospodarczy: obciąć wydatki socjalne, zainwestować w edukację 40
  • Pompowanie oszczędności 10 lis 2002 Jak zapłacić dwie trzecie mniej za ogrzanie domu 42
  • Zafundować wędkę 10 lis 2002 Raport magazynu "Business Week": jak sprawić, żeby nędzarze zaczęli zarabiać W latach 70. Noor Jahan Begum i jej rodzina, ze wsi Bharariya w Bangladeszu, nie miała ziemi, opieki medycznej ani szans na zdobycie wykształcenia. Dziś... 44
  • Odtrutka na populizm 10 lis 2002 Źródłem problemów dotychczasowych liderów przemian w Europie Środkowej nie jest nadmiar reform, lecz ich zablokowanie 48
  • Czy Polacy są niebezpieczni? 10 lis 2002 Polacy zafundowali sobie płace i świadczenia na poziomie wyższym od ich wydajności 49
  • Technoholicy 10 lis 2002 W internetowej kafejce w Kwangdzu (Korea Południowa) znaleziono zwłoki 24-letniego mężczyzny. Przyczyną zgonu było wyczerpanie organizmu po 86 godzinach spędzonych bez przerwy przed ekranem komputera. Młody Koreańczyk był jednym z ponad stu milionów technoholików, czyli osób... 54
  • Tanie państwo 10 lis 2002 Informatyka sposobem na deficyt budżetowy i korupcję 58
  • Pies na chipach 10 lis 2002 Psy roboty mogą sprzątać, chronić nasz dom bądź przynosić piwo 60
  • Survival show 10 lis 2002 Ogromnym powodzeniem zaczynają się cieszyć w Ameryce podręczne zestawy survivalu. Na czele listy znajdują się oczywiście spadochrony dla mieszkańców wyższych pięter oraz mierniki do mierzenia skażeń, promieniowania itp.... 62
  • Wszechnica Wiedzy Wszelakiej 10 lis 2002 Pocztówki nadziei www.kartkidobroczynne.org.pl Mimo rozwoju Internetu i SMS-ów, wciąż kultywowana jest u nas tradycja wysyłania kartek świątecznych. Dwanaście organizacji dobroczynnych postanowiło zorganizować akcję pomocy... 62
  • Supersam 10 lis 2002 Banani nie dla każdego Woda toaletowa o przekornej nazwie "Bruno Banani not for Everybody" Bruno Bananiego jest przeznaczona dla mężczyzn energicznych, pewnych siebie. Optymistyczne nastawienie do życia mają sugerować mocne aromaty... 63
  • Pandemia lęku 10 lis 2002 Aż 89 procent Polaków odczuwa codziennie strach i niepokój 66
  • Kulinarny obwarzanek 10 lis 2002 Drogi Robercie! Przedstawiam Ci nowy bŁyskotliwy pomysł na ruskie pierogi: do farszu z ziemniaków, białego sera i smażonej cebuli dodaje się trochę kwasu buraczanego, a do ciasta - drobno posiekanego koperku. Buraczany ekstrakt wnosi... 70
  • Przykazania Herberta 10 lis 2002 Lepsza jest para szczęśliwych kochanków niż powikłany związek subtelnych neurasteników 71
  • Homo de luxe 10 lis 2002 Możni tego świata - przewodnik zoologiczny 72
  • Mów mi you 10 lis 2002 Formy "pan" i "pani" będą powoli traciły na znaczeniu 74
  • Druga płeć - Góra - dół 10 lis 2002 Skoki poziomu testosteronu powodują, że mężczyźnie co 20 minut wszystko kojarzy się z tym, na czym siedzi Maryna, czyli z miłością 76
  • Węzeł zaolziański 10 lis 2002 Przez 70 lat Zaolzie było terenem zimnej wojny polsko-czeskiej Jan Jacek Bruski Doktor historii na Uniwersytecie Jagiellońskim, zajmuje się stosunkami polsko-czechosłowacko-ukraińskimi w dwudziesto-leciu międzywojennym Honor dziejów... 78
  • Know-how 10 lis 2002 Niezdrowy smak Zbyt duża ilość glutaminianu monosodowego (MSG), używanego w przetwórstwie spożywczym w celu podkreślenia smaku, prowadzi do utraty wzroku - twierdzą japońscy uczeni. U szczurów, które przez sześć... 81
  • Koszmar na jawie 10 lis 2002 Zbyt krótki sen grozi chorobami cywilizacyjnymi 82
  • Łowca planet 10 lis 2002 Aleksander Wolszczan Odkrywca pierwszego układu planetarnego we wszechświecie poza naszym układem słonecznym, wybitny badacz pulsarów. Studia astronomiczne ukończył na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Od lat związany z... 86
  • Brat Zbawiciela? 10 lis 2002 Naukowcy piszą Najnowszy Testament 88
  • Najlepsza przyjaciółka mężczyzny 10 lis 2002 Wkrótce pojawi się pigułka antykoncepcyjna dla mężczyzn 90
  • Bez granic 10 lis 2002 Nowe Pompeje? Tegoroczna erupcja sycylijskiej Etny wzbudziła prawdziwy popłoch wśród okolicznych mieszkańców. Wulkan wybucha już po raz 136. w czasach historycznych, ale tym razem towarzyszy mu seria trzęsień ziemi.... 92
  • Życie za kopiejkę 10 lis 2002 Człowiek to tylko kopiejka - mawiali wielkoruscy możnowładcy. Putin, stojąc na czele Rosji, to potwierdza podczas akcji odbijania zakładników. 94
  • Biesy rąbią sad 10 lis 2002 Rozmowa z André Glucksmannem, francuskim filozofem André Glucksmann (ur. 1937) - francuski filozof, pisarz, publicysta. Uczestnik rewolty studenckiej w maju 1968 r. Przedstawiciel nowej filozofii, lewicowego nurtu krytykującego... 96
  • Bałkańskie rany Europy 10 lis 2002 "The Times" i "Wprost" wzdłuż dawnej żelaznej kurtyny 102
  • Kredyt dla Busha 10 lis 2002 Wybory uzupełniające do Kongresu: polityczne tsunami Ameryce nie grozi 106
  • Ciżba wyborcza 10 lis 2002 W Brukseli znaleziono kozła ofiarnego, który karany jest za grzechy struktur lokalnych i narodowych 109
  • Menu 10 lis 2002 Świat Ojciec chrzestny IV Wydawnictwo Random House uzyskało sądowe pozwolenie na opublikowanie dalszego ciągu "Ojca chrzestnego". Paramount Pictures, dotychczasowy producent filmów o rodzinie Corleone, będzie miał... 110
  • Nazywam się Bond, James Bond 10 lis 2002 40 lat w tajnej służbie Jej Królewskiej Mości 114
  • Rodzina Bondów 10 lis 2002 Pięć twarzy agenta 007 Terminator to Arnold Schwarzenegger, Indiana Jones - Harrison Ford, Rocky i Rambo - Sylvester Stallone. Trudno sobie wyobrazić, by te role zagrali inni aktorzy. Inaczej jest z Bondem. Nie liczy się aktor, lecz postać.... 118
  • Muzeum megabajtów 10 lis 2002 Sztuka cyfrowa doczekała się własnych muzeów 120
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 10 lis 2002 JUSTYNA STECZKOWSKA Alkimja Gdyby album ten pojawił się trzy lata temu, okrzyknąłbym go wydarzeniem. Dziś jest tylko miłą niespodzianką. Inwazja etniczno-folklorystyczna - od generalissimusa Bregovicia po szeregowców Golców -... 121
  • Nieprawda Hosenfelda 10 lis 2002 Nigdy się nie dowiemy, czy Hosenfeld, ratując Szpilmana, próbował zrobić interes, czy uległ niegodnej hitlerowca słabości 122
  • Muzyka morderców 10 lis 2002 Żaden morderca nie słucha jazzu. To nawet zrozumiałe. W jazzie jest za dużo improwizacji, a morderca działa na ogół zgodnie z planem 124
  • Organ Ludu 10 lis 2002 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI 126

ZKDP - Nakład kontrolowany