Politycy w habicie

Politycy w habicie

Informacja o tym, że wiceminister w rządzie Tuska jest oblatem benedyktyńskim, zelektryzowała opinię publiczną. Ale świeckich zakonników w Sejmie, Senacie i instytucjach publicznych jest znacznie więcej.

W regule mnichów napisanej przez św. Benedykta w VI w. mowa jest o dzieciach, które rodzice oddawali do klasztoru, poświęcając je Bogu. Określano to mianem „oblatio”, czyli ofiarowanie, poświęcenie. „Jeśli ktoś z możnych ofiaruje syna Bogu w klasztorze, a chłopiec jest małoletni, rodzice sami napiszą prośbę, o której wyżej mówiliśmy. Następnie zawiną ten dokument i rękę chłopca razem ze swoim darem w obrus ołtarza i tak go ofiarują” – zalecał święty.

Z rady tej korzystali m.in. ubodzy, których nie stać było na wychowanie narodzonego dziecka. Dziś oblatami benedyktyńskimi nie są już dzieci. Sami dorośli, zafascynowani klasztornym życiem, ofiarowują siebie samych klasztorowi, poddając się przy tym kierownictwu duchowemu zakonu. Ale żyją jako osoby świeckie, nie noszą habitów, nie ślubują celibatu, mogą, a nawet powinni zakładać rodziny. Mają jednak obowiązek swój styl życia kształtować w oparciu o regułę św. Benedykta. Najczęściej mają też wyznaczonego w klasztorze „opiekuna”. Świeckie otoczenie zwykle nawet nie wie, że ich kolega z pracy jest oblatem. W przypadku Michała Królikowskiego, od trzech lat wiceministra w rządzie Tuska, było podobnie, choć śluby oblata złożył już 11 lat temu. Jego życiorys media zaczęły prześwietlać dopiero ostatnio. Powód? Książka, którą minister napisał wspólnie z konserwatywnym abp. Henrykiem Hoserem.

I się zaczęło. Okazało się, że Królikowski stoi za tak kontrowersyjnymi inicjatywami, jak sprzeciw wobec przystąpienia Polski do konwencji w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet czy negatywnym stanowiskiem ministerstwa wobec ustawy o związkach partnerskich. Pod koniec ubiegłego tygodnia na wiceministra poskarżył się nawet marszałek Senatu Bogdan Borusewicz. Zarzucił, że ten forsował poprawkę, która mogła być niezgodna z konstytucją. Miała ona wprowadzić do roty przyrzeczenia składanego przez notariuszy zwrot „Tak mi dopomóż Bóg” (dla chętnych). Poseł PO Andrzej Halicki zaapelował nawet do ministra sprawiedliwości Marka Biernackiego o odwołanie wiceszefa resortu. Tyle że w szeregach Platformy Obywatelskiej, nie mówiąc już o ugrupowaniach prawicy, jest znacznie więcej świeckich zakonników.

Senator od czystości

Krystyna Czuba, senator AWS IV kadencji, była rzeczniczka ministra edukacji i doradczyni premiera Kazimierza Marcinkiewicza, od lat jest członkinią instytutu życia konsekrowanego. Oznacza to, że musiała złożyć śluby czystości, posłuszeństwa i ubóstwa. Ale, zgodnie z kościelnymi zasadami, członkinie takich wspólnot raczej nie ujawniają swej przynależności, by tym skuteczniej ewangelizować. Czuba ewangelizowała bardzo radykalnie: w czasie przygotowań do referendum konstytucyjnego w 1997 r. ostrzegała, że ustawa zasadnicza prowadzi do „dechrystianizacji i rozbioru Polski”. Z kolei Alicja Grześkowiak, która w latach 1997-2001 sprawowała funkcję marszałka Senatu, jest członkinią zakonu bożogrobców. W czasie ceremonii liturgicznych nosi czarne szaty i średniowieczne emblematy na piersiach. Spektakularne stroje noszą też członkowie funkcjonującego od 2011 r. Zakonu Rycerzy Jana Pawła II. Należą do niego m.in. mec. Krzysztof Wąsowski, obrońca Starucha, czy Arkadiusz Urban, niegdyś burmistrz warszawskiej Pragi. W szeregach zakonu jest też dwóch radnych.

– Gdy wybieraliśmy stroje, to była cała narada – opowiada mec. Wąsowski, generał Zakonu Rycerzy Jana Pawła II. – Wynajęliśmy nawet firmę projektancką, która szyje sutanny. Było osiem prototypów. Początkowo chcieliśmy, by mucety sięgały do kostek, ale okazało się, że w takich trudniej jest klękać. Zdecydowały więc kwestie praktyczne i mucety sięgają do kolan – opowiada znany warszawski adwokat. Jednak nie tylko dzięki archaicznym strojom polscy świeccy zakonnicy roztaczają wokół siebie aurę tajemniczości. Organizują też zamknięte spotkania i rytuały, o których mówią niewiele lub wcale. Wiadomo, że w zależności od stopnia wtajemniczenia otrzymują kolejne „rangi”. W Rycerzach Kolumba, w którym zgodnie działają politycy PO i PiS, bracia o najwyższym, czwartym stopniu wtajemniczenia mają prawo nosić specjalny strój, na który składają się m.in. charakterystyczny kapelusz z kolorowymi piórami, peleryna i miecz u boku. Bracia o niższych rangach noszą jedynie szarfy zakonu. Na pierwszy rzut oka widać, że obrzędy świeckich zakonników kojarzą się z mistycyzmem i ze średniowiecznymi zakonami rycerskimi. Taki wizerunek nijak się kojarzy z współczesną działalnością polityczną. Członkowie Zakonu Rycerzy Kolumba zgodnie tłumaczą, że to przede wszystkim organizacja charytatywna. – Tu bardziej pasuje słowo „stowarzyszenie” niż „zakon”. Aczkolwiek można powiedzieć, że jest to świecki zakon, w którym działają mężczyźni – tłumaczy poseł PO Andrzej Gut-Mostowy, który przez cztery lata był zwierzchnikiem organizacji w Polsce.

Organizacja elitarna

Zakon Rycerzy Kolumba powstał 130 lat temu w USA. Założył go ksiądz irlandzkiego pochodzenia Michael J. McGivney, by pomagać wdowom i sierotom po górnikach, którzy ginęli w kopalniach. Rycerze Kolumba składali się po dolarze, by pomóc rodzinom, które dotknęło nieszczęście. Obecnie na świecie Zakon Rycerzy Kolumba zrzesza 1,8 mln mężczyzn. W Polsce obok Guta- -Mostowego w jego szeregach są poseł Jan Dziedziczak (PiS), Ireneusz Raś (PO), Kazimierz Gołojuch (PiS) czy senator Zdzisław Pupa (PiS). Dawniej do Rycerzy Kolumba należał też poseł PO Michał Szczerba. Do wspólnoty może przystąpić każdy mężczyzna, który ukończył 18 lat, jest katolikiem i ma akceptację swojego proboszcza. – Nie ma żadnych wymogów, które by sprawiły, że byłaby to organizacja elitarna. Właśnie tym różnimy się od innych organizacji katolickich – dodaje Gut-Mostowy. Wiele emocji wzbudzają powiązania biznesowe braci. W USA Zakon Rycerzy Kolumba funkcjonuje jako firma ubezpieczeniowa.

Dzięki temu rycerze mają środki, z których mogą finansować swoje akcje. Dziedziczak podkreśla, że działalność w świeckim zakonie to nie tylko akcje charytatywne, ale i praca nad samym sobą. – To, że politycy działają w Zakonie Rycerzy Kolumba, w Zakonie Maltańskim czy Opus Dei, świadczy o tym, że te osoby przede wszystkim pracują nad sobą, rozwijają swoją wiarę, angażują się w to, by być jeszcze bardziej poważnie traktującym swoją wiarę człowiekiem. Uważam, że przez działalność w tego typu formacjach człowiek staje się lepszy, a nie gorszy. Zachęcam wszystkich parlamentarzystów, by znaleźli takie miejsce, gdzie będą mogli pracować nad sobą – mówi.

W działalność charytatywną angażuje się także Zakon Maltański, którego członkami są m.in. konserwatywny europoseł Marcin Libicki czy były prezes Najwyższej Izby Kontroli Jacek Jezierski. W przeciwieństwie do Rycerzy Kolumba, Zakon Maltański przyjmuje w swe szeregi także kobiety. By do niego przystąpić, trzeba być praktykującym katolikiem (co musi poświadczyć proboszcz bądź biskup), a także mieć na koncie działalność w duchu chrześcijańskiego miłosierdzia. Powinno się też mieć osoby wprowadzające do zakonu. Dalsza inicjacja podąża dwiema ścieżkami – kandydat wykazuje pochodzenie szlacheckie bądź nie. Zakon działał w Polsce jeszcze w okresie PRL. Marcin Libicki jest jednym z członków organizacji o najdłuższym stażu. Wstąpił do zakonu jeszcze w 1984 r. On sam podkreśla, że organizacja skupia się na działalności charytatywnej. Libicki był zresztą jednym z współzałożycieli przychodni onkologicznej w Poznaniu. Ośrodek działający na zasadzie wolontariatu przyjął do tej pory około 87 tys. pacjentów. Zakon Maltański finansował też powstanie domów pomocy społecznej oraz szpitali w całej Polsce. Maltańskie ośrodki pomocy znajdziemy m.in. w Warszawie, Poznaniu, Radomiu czy Krakowie. Skąd biorą środki na tworzenie kolejnych placówek? Libicki tłumaczy, że „ze środków własnych zakonu”. Placówki prowadzone są na zasadzie wolontariatu lub przy współudziale NFZ, stąd koszty ich prowadzenia nie są wysokie.– Sprzęt dostawaliśmy zwykle w darze z zagranicy – dodaje polityk.

Hierarchia musi być

Skoro to głównie działalność pomocowa, to czemu służy aura mistycyzmu i tajemnicy związanej ze świeckimi zakonnikami? Po części zapewne z tajemniczości samych członków. Posłowie niechętnie opowiadają o rytuałach, jakie funkcjonują w zakonie. – To jest nasza wewnętrzna sprawa. Nic strasznego. Jak pani była kiedyś w jakiejś wspólnocie religijnej czy w jakimś stowarzyszeniu, to myślę, że wszędzie wygląda to bardzo podobnie. Nie ma tam jakiegoś posmaku mityczności – mówi poseł PO Ireneusz Raś. Z kolei poseł Gut-Mostowy tłumaczy, że organizacja działająca od 130 lat musi mieć pewne utarte formaty, wedle których funkcjonuje. – Zachowane są porządek spotkań i hierarchia. Ma to pewne cechy porządku quasi-wojskowego. Są cztery stopnie, które są adekwatne do stażu członków organizacji – wyjaśnia.

Bardziej rozmowny jest natomiast generał Zakonu Jana Pawła II mec. Wąsowski. Tłumaczy, że struktura wspólnoty dzieli się na chorągwie, komandorie i prowincje, a nad wszystkim stoi generał, czyli on. – My w przeciwieństwie do innych zakonów działamy jawnie. Spotykamy się w parafiach raz w miesiącu. Zaczyna się od mszy świętej. Później jest spotkanie braci i kandydatów. Odmawiamy modlitwę „Wierzę w Boga”, a później odśpiewujemy hymn Polski. Najważniejszy jest ostatni punkt naszego spotkania – modlitwa o dobro zakonu. Na klęcząco wszyscy bracia odmawiają dziesiątkę różańca za wszystkich, którzy prosili nas o modlitwę. To najbardziej podniosła chwila spotkania. Na końcu odśpiewujemy jeszcze Apel Jasnogórski i wykonujemy znak krzyża – relacjonuje. Podkreśla, że choć nazywają się rycerzami, ich bronią nie są szable czy pistolety. – Nawiązujemy do średniowiecznej tradycji. Dominikanie stwierdzili w średniowieczu, że tarczą przeciwko szatanowi jest szkaplerz z symbolem maryjnym. Każdy rycerz powinien mieć też przy sobie różaniec, który powinien być mieczem przeciwko szatanowi. Skupiamy się na walce z szatanem, a nie z ludźmi – tłumaczy Wąsowski.

Interwencja centrali

Pytanie, w którym miejscu się kończy religijność, a gdzie zaczyna zbijanie na niej kapitału politycznego. Ale z drugiej strony: czy wyborcy mają prawo znać religijną przynależność swoich wybrańców? W ocenie Jana Dziedziczaka trzeba znaleźć złoty środek. – Znam wielu parlamentarzystów, którzy są członkami Opus Dei i nie mówią o tym na prawo i lewo. Pytanie, czy poseł powinien to jednak ukrywać? – mówi.

Poseł Raś podkreśla, że postanowił wycofać się z aktywnej działalności w ramach zakonu właśnie przez politykę. Wszystko przez spór z 2011 r., gdy po jednym z głosowań sejmowych próbowano wykluczyć posłów PO z zakonu. Interweniowała centrala z USA. Wtedy z Rycerzy Kolumba odeszła część członków, którzy założyli później Zakon Rycerzy Jana Pawła II. – Dopóki będę politykiem, będę osobą jedynie wspierającą działalność zakonu. Podjąłem taką decyzję, by złe intencje innych ludzi nie dotykały rzeczy dla mnie ważnych – podkreśla Raś. – Nie wszyscy jeszcze w Polsce dojrzeli do tego, że można pewne rzeczy oddzielać. Polityk może prywatnie działać w jakichś organizacjach, nie ma przecież takiego zakazu – dodaje.

– Nie mamy zakazu przyjmowania polityków do zakonu, ale polityk nie mógłby u nas zajmować żadnych funkcji. Jeśli chodzi o polityków, jesteśmy bardzo chętni, ale sceptyczni. Nie chcemy być wciągani w politykę – mówi zwierzchnik Rycerzy Jana Pawła II mec. Wąsowski. Przyznaje jednak, że kilkakrotnie namawiał na wstąpienie do zakonu wiceministra Królikowskiego. – Niestety jak na razie bez skutku. To bardzo zapracowany człowiek – mówi z zawodem. ■

Okładka tygodnika WPROST: 4/2014
Więcej możesz przeczytać w 4/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 4/2014 (1612)

  • Funkcjonariusz 19 sty 2014, 20:00 Tomasz Terlikowski to człowiek interesujący, choć osobliwy. Wiara głęboka, rozum płytki. Idea czysta, czyn plugawy. W duszy ambrozja, w ustach jad. Savonarola III Rzeczpospolitej. Chuck Norris katolicyzmu. Zastępowy Pana Zastępów.... 4
  • Skaner 19 sty 2014, 20:00 UKRAINA Ukraina walczy Bijatyka w ukraińskim parlamencie. Do incydentu doszło podczas uchwalania pakietu ustaw zawężających swobody obywatelskie. Głosami rządzącej Partii Regionów i komunistów ograniczono wolność zgromadzeń, a... 6
  • Operacja: urlop 19 sty 2014, 20:00 To mógł być NAJSPOKOJNIEJSZY URLOP PREMIERA. Żadnego kryzysu w kraju. Tym razem kłopoty szef rządu zafundował sobie sam. 10
  • Sąd nad Macierewiczem 19 sty 2014, 20:00 Sprawa wraca po niemal dokładnie siedmiu latach od ujawnienia słynnego raportu z likwidacji Wojskowych Służb Informacyjnych. Prokuratura w ostatnich dniach umorzyła śledztwo w sprawie publikacji sprzed lat. Nie będzie występować o... 14
  • Na rzecz obcego wywiadu 19 sty 2014, 20:00 Ujawniając światu, że jestem agentem polskiego wywiadu, Antoni Macierewicz działał na rzecz obcego wywiadu. W rozumieniu prawa jest to zbrodnia. 16
  • ALEKSANDER MAKOWSKI I „ZEN” 19 sty 2014, 20:00 Makowski to pułkownik wywiadu i jedna z jego legend. Wychowany w Londynie i Waszyngtonie stypendysta Harvardu i doktor prawa, absolwent szkoły wywiadu w Kiejkutach. Mimo negatywnej weryfikacji w 1990 r. nadal brał udział w misjach wywiadu... 17
  • Macierewicz musi siedzieć! 19 sty 2014, 20:00 Likwidację WSI i publikację raportu Macierewicza powinna zbadać sejmowa komisja śledcza – pisze poseł Twojego Ruchu. 18
  • Komisja zagrożeniem dla prezydenta 19 sty 2014, 20:00 – Korzyść z odsłonięcia skali zagrożenia wywiadowczego ze strony Rosji była większa niż straty z opublikowania raportu – mówi prof. Andrzej Zybertowicz. 18
  • Pierworodny, jedyny, 19 sty 2014, 20:00 Samobójstwo 16-letniego SEBASTIANA Z SUWAŁK obnażyło niemoc systemu pomocy społecznej. Nie po raz pierwszy padły zapewnienia o wyciąganiu wniosków z bolesnej lekcji. Dotychczas jednak lekcji nie odrobiono. 20
  • Wrobieni w bank 19 sty 2014, 20:00 Piszą pozwy, zakładają stowarzyszenia, pikietują na ulicach. Polacy mają dość finansowych sztuczek, więc wypowiedzieli bankom wojnę. 24
  • Ekstremistka od praw człowieka 19 sty 2014, 20:00 Monika Płatek wyrasta właśnie na nową gwiazdę lewicy. W swoich szeregach widziałby ją Janusz Palikot. Tyle że ona nie lubi stać w szeregu. 32
  • Jestem na ławce rezerwowych 19 sty 2014, 20:00 W dzieciństwie, które spędziłem w Kenii, nauczyłem się gospodarczego liberalizmu. Bo tam każdy, nawet małe dziecko, musiał o siebie zadbać – mówi Jacek Rostowski (PO), były wicepremier i minister finansów. 35
  • Politycy w habicie 19 sty 2014, 20:00 Informacja o tym, że wiceminister w rządzie Tuska jest oblatem benedyktyńskim, zelektryzowała opinię publiczną. Ale świeckich zakonników w Sejmie, Senacie i instytucjach publicznych jest znacznie więcej. 38
  • Jestem już leciwą kobietą 19 sty 2014, 20:00 Muszę myśleć raczej o ławie oskarżonych niż o ławie sejmowej – mówi Aleksandra Jakubowska, była polityk SLD, która odeszła z polityki po aferze Rywina. 42
  • Pełnosprawna miłość 19 sty 2014, 20:00 Do związku trzeba dojrzeć. Wtedy można pokonać trudności piętrzące się przed osobami z niepełnosprawnością. 46
  • Nowi Żydzi 19 sty 2014, 20:00 Zastanawiam się, gdzie jest to centrum zarządzania nienawiścią, które powstało jakiś czas temu w Polsce i które prowadzi coraz skuteczniejszą, zdywersyfikowaną działalność, zmierzającą do zbudowania jak największej liczby gett, w... 49
  • Londyńczycy znad Wisły 19 sty 2014, 20:00 Polacy przysparzają Wielkiej Brytanii dochodu narodowego i spowalniają starzenie się społeczeństwa. A jednak są solą w oku premiera Davida Camerona. 50
  • Biegły pod lupą 19 sty 2014, 20:00 Błędna opinia biegłego psychiatry czy psychologa potrafi zniszczyć komuś życie. Autorzy krzywdzących opinii rzadko ponoszą karę za niedouczenie i niefrasobliwość. 52
  • Pudding kontratakuje 19 sty 2014, 20:00 Najgorszy polityk świata, Pan Pudding, nudziarz. Takie tytuły kolekcjonował do tej pory FranÇois Hollande. Dopóki nie wywołał skandalu erotycznego. 56
  • Skazani na samotność 19 sty 2014, 20:00 Choć żyjemy w XXI wieku, trąd nadal sieje spustoszenie. Chorych skazuje się na życie w odizolowanych obozach. 60
  • O jeden most za daleko 19 sty 2014, 20:00 Gwiazdor republikanów Chris Christie przechodzi największy kryzys w swojej karierze. Jeśli nie przetrwa, pójdzie na polityczne dno. Ale jeśli przetrzyma, być może zostanie prezydentem. 62
  • Jak ogrzać dom 19 sty 2014, 20:00 Tegoroczna zima nie była dotychczas mroźna, ale i tak możesz oszczędzić ciepło, które zużywasz w domu. Niezależnie od tego, czy palisz w piecu, czy korzystasz z usług elektrociepłowni. 66
  • Ciepło, cieplej, tanio 19 sty 2014, 20:00 Ciepło drożeje. Na jego cenę mogą jednak mieć wpływ zarówno sami konsumenci, ograniczając jego zużycie, jak i producenci, m.in. wdrażając nowe technologie, poprawiając monitoring i skuteczność zarządzania sieciami. 72
  • Polacy nie wiedzą o możliwości zmiany sprzedawcy energii? 19 sty 2014, 20:00 Mamy prawo do zmiany firmy sprzedającej energię elektryczną. Szkoda, że wie o tym mniej niż połowa Polaków. Bo taka zmiana może oznaczać dla nas duże oszczędności. 76
  • Spaleni wstydem, pijani szczęściem 19 sty 2014, 20:00 Niepokój wierci w płucach, a od złości świerzbią ręce. Naukowcy opracowali emocjonalne mapy ciała, które mogą pomóc psychologom. I poetom. 78
  • Najlepsza aktorka świata 19 sty 2014, 20:00 Nawet Hollywood musi kogoś szanować. Tym kimś jest Meryl Streep. 80
  • Elitarny burdel 19 sty 2014, 20:00 Jest o nich coraz głośniej. „POŻAR W BURDELU” szydzi i drwi, ale inteligentnie, czyli pod prąd masowej rozrywki. I na tym wygrywa. 84
  • Kalejdoskop kulturalny 19 sty 2014, 20:00 TEATR Szkolny Kraków na piątkę Lubię spektakle dyplomowe Wydziału Aktorskiego PWST. Z reguły mają krótki żywot, ale oznaczają pierwsze spotkanie z dopiero zapowiadającymi się artystami. Kryje się w nich też zaraźliwa dawka... 88
  • Miedź globalna 19 sty 2014, 20:00 Staliśmy się firmą globalną. Produkujemy miedź na trzech kontynentach, w trzech zupełnie odmiennych obszarach kulturowych – mówi Herbert Wirth, prezes KGHM Polska Miedź. 94
  • Bytowskie okna na świat 19 sty 2014, 20:00 Drutex jest dziś firmą o zasięgu globalnym. Jesteśmy liderem sprzedaży okien na rynku polskim i europejskim, a wkrótce nasze moce produkcyjne się podwoją – mówi prezes Druteksu Leszek Gierszewski. 97
  • Zdrowie to pełnia życia 19 sty 2014, 20:00 Zmiany społeczne powodują, że Polacy zaczynają zwracać uwagę na niematerialne aspekty życia, takie jak zdrowie – mówi socjolog zdrowia dr Tomasz Sobierajski. 100
  • Z widokiem na prestiż 19 sty 2014, 20:00 Wyjątkowe miejsce dla apartamentowca to Łazienki Królewskie. Gdyby tylko można było tam budować, byłby to najlepiej położony budynek w Polsce – mówi Michał Borowski, prezes spółki Tacit Development Polska JS, która zbudowała 160-metrowy apartamentowiec Cosmopolitan... 102
  • Raj w sercu Bieszczad 19 sty 2014, 20:00 Arłamów kiedyś kojarzył się z miejscem internowania Lecha Wałęsy. Dziś mieści się tu luksusowy kompleks hotelowy z centrum konferencyjnym i zapleczem rekreacyjnym. 104
  • Bomba tygodnia 19 sty 2014, 20:00 Rąbanka Zawsze miałam podejrzenia, że Tomasz Terlikowski jest niespełnionym muzykiem, na moje oko gitarzystą, który marzy o tym, że po naładowanym seksualnie koncercie ląduje w garderobie jak jakiś Keith Richards, ze stadem gruppies obu... 106

ZKDP - Nakład kontrolowany