Przewrót majowy

Przewrót majowy

Czy Hausner lub Oleksy zastąpią Millera?
 Czytając takie wyniki sondaży, każdy szanujący demokrację premier powinien się podać do dymisji" - w ten sposób latem 2001 r. Leszek Miller skomentował notowania gabinetu Jerzego Buzka. Wówczas niechęć do prawicowego rządu deklarowało 57 proc. Polaków. Niecałe dwa lata później rząd, którym kieruje Leszek Miller, źle ocenia aż 82 proc. Polaków (według badań OBOP), i to po półtora roku urzędowania, a nie po trzech i pół - jak było w wypadku rządu Buzka.
Skoro nie da się Leszka Mill-era odwołać, trzeba tak na niego naciskać, żeby odwołał się sam - tak najkrócej wygląda strategia zmiany premiera. Sporne jest tylko to, czyja to jest strategia. Ale że jest, widać na każdym kroku. To, co najważniejsze, wydarzy się 6 maja - zaczęli zgodnie mówić kilka dni temu politycy Sojuszu Lewicy Demokratycznej, Platformy Obywatelskiej, Prawa i Sprawiedliwości oraz Polskiego Stronnictwa Ludowego. 6 maja o 20.00 w telewizyjnej Jedynce mają wystąpić prezydent i premier i ogłosić zmianę szefa gabinetu. Leszka Millera zastąpi Jerzy Hausner, minister gospodarki i pracy, bo taka jest wola Aleksandra Kwaśniewskiego - mówią jedni. Następcą Millera będzie Józef Oleksy, bo tylko na taką roszadę zgodzi się SLD - twierdzą drudzy. Problemem jest tylko to, że Leszek Miller nie zamierza ustępować.
Podczas sobotnich zeznań przed sejmową komisją śledczą Miller zachowywał się tak, jakby afera Rywina nie miała żadnego wpływu na notowania rządu (10 proc. poparcia według OBOP), SLD (17 proc. poparcia według badań Pentora dla "Wprost") i jego samego (16 proc. poparcia wedle OBOP). Miller zachowywał się podobnie jak Gomułka i Gierek w końcówce swoich rządów. Różnica polega na tym, że tym ostatnim można było zakomunikować, że już nie rządzą, podczas gdy mający demokratyczny mandat Miller sam musiałby się na to zdecydować. - W partii coraz więcej osób dostrzega, że premier mający gorsze notowania niż partia nie jest jej atutem. Coraz częściej mówi się też o awuesizacji sojuszu, za co współodpowiedzialny jest premier - opowiada znana posłanka SLD. Już nawet Izabella Sierakowska publicznie oświadczyła, że zawiodła się na Millerze. Premier jest więc naciskany przez prezydenta, opozycję, opinię publiczną oraz rosnącą część własnego zaplecza.

SLD-PO-PSL
Nie szóstego, lecz trzynastego maja Jerzy Hausner zostanie premierem - głoszą rozpowszechniane w Sejmie plotki. W jeszcze innych pogłoskach mówi się o połowie czerwca (tuż po euroreferendum) albo o połowie września. Ludzie Ordynackiej, czyli polityczne zaplecze Aleksandra Kwaśniewskiego, forsują odejście Millera jeszcze przed referendum europejskim i kongresem SLD. Ewentualny sukces w referendum i partyjna reelekcja Leszka Millera oznaczałyby nie tylko umocnienie jego pozycji w partii, ale i porzucenie przez prezydenckie środowisko myśli o przebudowie SLD w formację podobną do obecnej brytyjskiej Partii Pracy. Dlatego w Pałacu Prezydenckim zrodził się w ostatnich dniach pomysł powołania nowej koalicji rządowej: SLD-PSL-PO, dysponującej 289 głosami w Sejmie. Na jej czele mógłby stanąć polityk Platformy Obywatelskiej lub PSL. Wymienia się Donalda Tuska, Jana Krzysztofa Bieleckiego oraz Janusza Wojciechowskiego. - To polityczna science fiction, bo platforma nie po to jest w opozycji, żeby teraz zacierać polityczne podziały. W ogóle nie rozważamy takiej koncepcji, a ja sam nie konsultowałem tych pomysłów z prezydentem - mówi "Wprost" Donald Tusk, wicemarszałek Sejmu.
- To byłoby bardzo intere-sujące rozwiązanie - deklaruje natomiast w rozmowie z "Wprost" Michał Strąk, doradca dwóch liderów partii chłopskiej - prezesa Jarosława Kalinowskiego oraz wicemarszałka Sejmu Janusza Wojciechowskiego. Ludowcy wychodzą z założenia, że taka koalicja mogłaby stanowić przymiarkę do układu po następnych wyborach parlamentarnych. Wtedy w miejsce SLD weszłoby Prawo i Sprawiedliwość i gotowa byłaby koalicja rządowa. Żeby uwiarygodnić plany tworzenia koalicji SLD-PO-PSL, prezydent Kwaśniewski znacznie ocieplił w ostatnim czasie stosunki z ludowcami: w ekspresowym tempie podpisał ustawę o ustroju rolnym, a przy okazji odbył długą rozmowę z Jarosławem Kalinowskim. Miał sondować, czy prezes PSL poparłby nowe rozdanie, zakładając, że przedstawiciel ludowców nie zostałby szefem rządu.
Do ludowców pielgrzymują także liderzy SLD, namawiając ich, by powrócili do rządu. Z jednej strony robi to - w imieniu premiera - Mariusz Łapiński, szef SLD na Mazowszu i były minister zdrowia. Z drugiej strony, do odtworzenia koalicji ma przekonywać Józef Oleksy. Tyle że w tym nowym rozdaniu Leszek Miller nie byłby już szefem rządu.

Sojusz Lewicy Demokratycznej Solidarność
"Pokazano nam, jak nie należy rządzić. Bałagan, marnotrawstwo publicznego dobra, konflikty i nieudolność. Trudno było znaleźć miesiąc bez skandalu, podejrzeń o korupcję, przykładów prywaty i kłótni o władzę" - to nie są słowa jednego z obecnych liderów opozycji, lecz fragment exposé Leszka Millera oceniającego rząd Jerzego Buzka. Okazuje się, że w polityce też obowiązuje zasada: kto mieczem wojuje, ten od miecza ginie. Rząd SLD-UP ma większe kłopoty niż gabinet AWS, a SLD coraz bardziej zaczyna przypominać AWS.
Na razie sojusz ma jeszcze 17-25 proc. zwolenników, warto jednak pamiętać, że na początku kadencji, w listopadzie 2001 r., poparcie dla SLD wynosiło 50 proc. - Gdybyśmy w sondażach partyjnych spadli na drugie miejsce, natychmiast doszłoby do rewolucji w sojuszu. Jedynie wciąż względnie dobra pozycja SLD ratuje dupę Leszkowi - obrazowo tłumaczy minister w gabinecie Millera. Coraz wyraźniej jednak widać, że SLD wkroczył na utorowaną przez polską prawicę drogę samodestrukcji. Partia znana do tej pory z silnego przywództwa zaczyna się przeistaczać w formację pozbawioną głowy - Miller stał się zakładnikiem partyjnych baronów, bez których wsparcia nie podejmuje żadnej istotnej decyzji ani w SLD, ani w rządzie. Największymi harcownikami są w sojuszu politycy związani ze Stowarzyszeniem Ordynacka, którzy otwarcie głoszą potrzebę wymiany Millera, a nawet wyjścia z SLD i tworzenia nowej partii pod kierownictwem Józefa Oleksego. Taką koncepcję ogłosił w połowie kwietnia prof. Lech Witkowski, wiceprzewodniczący Ordynackiej w Toruniu.

Dzielenie SLD
- W wyniku obecnego kryzysu SLD może się stać średniakiem na polskiej scenie politycznej, a w efekcie może dojść do rozbicia tej partii na dwie formacje: jedną centrową, a drugą twardą ideologicznie, której bliżej będzie do tygodnika "Nie" niż do "Gazety Wyborczej" czy nawet "Trybuny" - przewiduje prof. Andrzej Rychard, socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego. Wymiana ekipy rządowej i premiera przy zachowaniu tej samej koalicji mogłaby na krótko poprawić notowania nie tylko rządu, ale i sojuszu. Problemem jest to, że wielu polityków lewicy mentalnie ukształtowała PRL, a przed 1989 r. człowiek, który odchodził ze stanowiska I sekretarza Komitetu Centralnego PZPR albo z funkcji premiera, nie mógł nawet marzyć o powrocie do władzy. Leszek Miller nie da się w ten sposób zmarginalizować, dlatego będzie walczył o utrzymanie władzy, bo to de facto oznacza walkę o polityczny byt.

Premier Andrzej Lepper
SLD jest wprawdzie wciąż silny słabością prawicy, ale jednak słabnie, na czym korzystają przede wszystkim Samoobrona i Liga Polskich Rodzin. Jest paradoksem polskiej polityki, że ugrupowania te mogą stworzyć swoiste centrum, tyle że będzie to populistyczne centrum. - To jest o wiele bardziej niepokojące niż kryzys w SLD. W Polsce rodzi się polityczne centrum, które nie jest - jak w większości zdrowych demokracji - złożone z przewidywalnych partii liberalnych, lecz z ugrupowań skrajnych i nieprzewidywalnych. Ludzie zniechęceni do polityki omijają szerokim łukiem liberałów, wybierając tych, którzy nie kojarzą im się z dotychczasowym establishmentem - uważa prof. Edmund Wnuk-Lipiński, politolog z Instytutu Nauk Politycznych PAN. Efektem trwania rządu Leszka Millera i słabnięcia SLD może więc być przyszły rząd z premierem Andrzejem Lepperem, ministrem spraw zagranicznych Romanem Giertychem, minister finansów Renatą Beger i szefem MSWiA Stanisławem Łyżwińskim.
Okładka tygodnika WPROST: 18/2003
Więcej możesz przeczytać w 18/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 18/2003 (1066)

  • Wprost od czytelników 4 maj 2003, 1:00 Listy od czytelników 3
  • OSTeoporoza 4 maj 2003, 1:00 OSTeoporozę wywołali gospodarczy terroryści 3
  • Peryskop 4 maj 2003, 1:00 Blair rządzi Millerem "A czy dobrze jest, jeżeli premier dzwoni do tygodnika 'Polityka' i mówi, że musi sprzedać Rafinerię Gdańską Rotchowi, ponieważ namawia go do tego Tony Blair? To jest wiadomość z 'Polityki'" -... 8
  • Dossier 4 maj 2003, 1:00 LESZEK MILLER, premier RP "Każdy, kto mówi polskim rolnikom 'Nie wchodźcie do Unii Europejskiej', to mówi im jednocześnie 'Nie bierzcie pieniędzy, które możecie pobrać z dopłat bezpośrednich'" Program I... 9
  • Z życia koalicji 4 maj 2003, 1:00 Szykanowany i gnębiony w Polsce generał Czesław Kiszczak udał się na Wielkanoc do Tunezji. Wiemy o tym, bo tym samym samolotem ze ściubiącym grosz do grosza z marnej emerytury generałem leciał nasz człowiek. Michnik z Jaruzelskim... 10
  • Z życia opozycji 4 maj 2003, 1:00 Widzieliśmy Andrzeja Leppera w telewizji. Konkretnie w "Linii specjalnej". I stwierdzamy, że najsłynniejszy polski Mulat podąża tropem Michae-la Jacksona. To znaczy bieleje. Oczywiście, możliwe że Lepper zbielał na widok Barbary... 11
  • M&M 4 maj 2003, 1:00 TWIERDZENIE Z DOWODEM - flieton Marka Majewskiego 12
  • Playback 4 maj 2003, 1:00 12
  • Ósemka pik 4 maj 2003, 1:00 Tarika Aziza, wicepremiera rządu Husajna, ósemkę pik (43. miejsce) na amerykańskiej liście 55 najbardziej poszukiwanych osobistości reżimu, pojmali Amerykanie. 12
  • Fotoplastykon 4 maj 2003, 1:00 14
  • Poczta 4 maj 2003, 1:00 Listy od czytelników 16
  • Kadry 4 maj 2003, 1:00 17
  • Akt zgonu 4 maj 2003, 1:00 Funkcjonowanie wszystkich sektorów służby zdrowia jest kontrolowane odgórnie. Pacjenci nie mają swobody wyboru, zgodnie z zasadą: otrzymujesz darmową opiekę medyczną, my zaś zdecydujemy, jaką opiekę otrzymasz i w jakim wymiarze. Zatłoczone szpitale, długie kolejki w... 18
  • Przewrót majowy 4 maj 2003, 1:00 Czy Hausner lub Oleksy zastąpią Millera? 23
  • Trybuna Leppera 4 maj 2003, 1:00 SLD wkracza na drogę ekonomicznej paranoi Samoobrony 26
  • Gdzie się sądzić 4 maj 2003, 1:00 Nie pieniądze, nie liczba sędziów - organizacja pracy przesądzają o jakości pracy sądów. Gdzie się sądzić (ranking sądów)? 28
  • Strajk pierwszomajowy 4 maj 2003, 1:00 Nie zanosi się na to, by problemy, których symbolem jest 1 Maja, miały zaniknąć 34
  • Giełda i wektory 4 maj 2003, 1:00 Hossa Świat Bar eurosceptyków Stek Schengen, sałatkę Bruksela i deser Sapard serwuje litewski Eurobar w nadbałtyckiej Połądze. Bar oferuje też dania dla eurosceptyków: wędzone świńskie ucho i darmowy koktajl składający... 36
  • Bushujący w gospodarce 4 maj 2003, 1:00 Latem świat odczuje pozytywne skutki krótkiej wojny w Iraku 38
  • Stany zjednoczone w optymizmie 4 maj 2003, 1:00 [ kliknij na powyższą grafikę, aby obejrzeć większą wersję ] Burt McClaskey, właściciel firmy przewozowej z Kentucky (ponad 160 ciężarówek), w ostatnich sześciu tygodniach "ściągnął" z bezrobocia dwunastu kierowców. 40
  • Koniec recesji 4 maj 2003, 1:00 Rozmowa z SAMUELEM R. BERGEREM, doradcą ds. bezpieczeństwa prezydenta USA Billa Clintona w latach 1997-2000 42
  • Operacje na otwartym portfelu 4 maj 2003, 1:00 50 najlepszych firm amerykańskich wedŁug "Business Week" 44
  • Sejf rozpusty 4 maj 2003, 1:00 Jak uzdrowić Trzeci Świat? Zabrać karabiny, nie skąpić prezerwatyw! 46
  • Bon na socjalizm 4 maj 2003, 1:00 Polskie Bony Towarowe, czyli powszechny brak talentu 50
  • Wołanie na puszczy 4 maj 2003, 1:00 W polskim życiu publicznym obserwuję coraz więcej przejawów ekonomii nonsensu 54
  • Polityka Łukoilu kontra Kulczyk 4 maj 2003, 1:00 Spotykamy się, by wysłuchać poglądów rządu, i - co ważniejsze - by rząd zapoznał się z naszymi poglądami - stwierdził niegdyś szef General Motors, komentując cel dorocznych narad amerykańskich elit politycznych i finansowych w Hot Springs w Wirginii. - Rząd USA swoją politykę... 56
  • Supersam 4 maj 2003, 1:00 Windows w kieszeni Kieszonkowe komputery HP pracują w systemie Windows, co pozwala korzystać z nich odpornym na nowinki techniczne użytkownikom. Leciutki (ważący 120 g) iPAQ Pocket h1915 to wygodny notes z wyraźnym ekranem, a także... 58
  • Święto pracy 4 maj 2003, 1:00 Przeciętny Polak nie pracuje aż przez trzecią część roku. Chcielibyśmy mniej pracować i lepiej żyć, a to cele sprzeczne. 60
  • Trzecia siła 4 maj 2003, 1:00 Polscy geje i lesbijki zakładają własną partię 64
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Miary na kulinarne zamiary 4 maj 2003, 1:00 Drogi Robercie! PiszĘ, aby podzieliĆ siĘ z tobĄ pewnymi trudnoŚciami, jakie napotykam przy lekturze przepisów kulinarnych. Chodzi mi o niejednoznaczność miar składników. Wiadomo, że w kuchni najczęściej nie ma wagi, a nawet jeśli jest, sama procedura ważenia to zawracanie... 66
  • Złodzieje ludzi 4 maj 2003, 1:00 Co tydzień w Polsce dla okupu porywane są co najmniej dwie osoby 68
  • Mistrzowie koksu 4 maj 2003, 1:00 Stu amerykańskich olimpijczyków może stracić medale zdobyte na dopingu 70
  • Widmo kwarantanny 4 maj 2003, 1:00 Skoro boimy się kwarantanny, czyli fizycznego osamotnienia, dlaczego przyzwalamy na milczenie, równie bezwzględnie oddzielające nas od ludzi? 71
  • Mitologia Najpierwszej Rzeczypospolitej 4 maj 2003, 1:00 Polacy, jak każdy naród, mają dwie historie. Tę prawdziwą i tę, w którą się wierzy 72
  • Know-how 4 maj 2003, 1:00 Niebezpieczny rentgen Zdjęcie rentgenowskie zęba lub płuc może być bardziej szkodliwe niż wykorzystujące ponaddziesięciokrotnie silniejsze promieniowanie badanie tomografem komputerowym! Takie zaskakujące wnioski można wysnuć z... 75
  • Pandemia bioterroru? 4 maj 2003, 1:00 SARS i ptasia grypa tworzą zabójczy koktajl. Czy największym bioterrorystą ciągle pozostaje natura? 76
  • Klonassic Park 4 maj 2003, 1:00 Mamut w zoo? Dlaczego nie? 80
  • Dieta świętego Walentego 4 maj 2003, 1:00 Leki przeciw epilepsji pomagają zrzucić zbędne kilogramy 82
  • Bez granic 4 maj 2003, 1:00 OdszedŁ Saddam, czeŚĆ Husajnowi! Reżim upadł, Irakijczycy są zjednoczeni! "Nie" dla Ameryki, "tak" dla islamu! - skandowali w Karbali, swoim świętym mieście, iraccy szyici. Po raz pierwszy od dziesięciolecia około... 84
  • Brama otwarta w przyszłość 4 maj 2003, 1:00 Rozmowa z MOSZE KACAWEM, prezydentem Izraela 86
  • Ofiary pacyfistów 4 maj 2003, 1:00 Ekonomiczne sankcje ONZ wobec reżimów są nieskuteczne i zbrodnicze 88
  • Człowiek z gumy 4 maj 2003, 1:00 Jacques Chirac mierzy w Pokojową Nagrodę Nobla 92
  • Rodzina Prodiego 4 maj 2003, 1:00 Chwalić Boga, że kadencja obecnego przewodniczącego Komisji Europejskiej dobiega końca 96
  • Kiosk 4 maj 2003, 1:00 Foreign Affairs marzec/kwiecień 2003 r. "W ciągu ostatnich sześciu miesięcy w Korei Północnej doszło do wydarzeń mających duży wpływ na bezpieczeństwo całej południowo-wschodniej Azji. Równocześnie rząd koreański... 97
  • Zejść z kanapy 4 maj 2003, 1:00 Debata o UE wcale nie straci na atrakcyjności, jeśli wyjdzie poza kwestie kwot mlecznych 97
  • Menu 4 maj 2003, 1:00 Świat Costner nie zatańczy z wilkami "Tańczący z wilkami" Kevina Costnera (z nim samym w roli głównej) był ostatnim westernem w starym dobrym stylu, uhonorowanym siedmioma Oscarami. Dziwi więc oświadczenie studia Pacifica... 98
  • Wyrzucić przed przeczytaniem 4 maj 2003, 1:00 Nowe polskie powieści kwalifikują się do rubryki "książki najgorsze" 100
  • Ostatni świadek 4 maj 2003, 1:00 Rzeźby Willenberga to utrwalone w brązie upiory Holocaustu 104
  • Kino Tomasza Raczka 4 maj 2003, 1:00 Recenzje filmów: Adaptacja, Mężczyzna moich marzeń 105
  • Teatr absurdu 4 maj 2003, 1:00 Łódzcy aktorzy zachowują się jak pracownicy zlikwidowanych pegeerów 106
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 4 maj 2003, 1:00 Recenzje płyt 107
  • Cztery litery 4 maj 2003, 1:00 Już kiedyś zatytułowałem tak mój felieton we "Wprost", ale tym razem nie chodzi mi o obsceniczne słowo. Mam na myśli inny czteroliterowy wyraz, który zrobił ostatnio oszałamiającą karierę - kasa 108
  • Na kłopoty - Irak 4 maj 2003, 1:00 Nadmiar świąt i związanego z nimi nieróbstwa sprawia, że coraz głupsze pomysły przychodzą człowiekowi do głowy. Bo chociaż jedną nogą jesteśmy już w unii, drugą nadal tkwimy w opłotkach. A co będzie, jeśli nam się te nogi... 108
  • Organ Ludu 4 maj 2003, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 18 (31) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 28 kwietnia 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza L. Miller z aktorami I sekretarz na ekranie TVP Wzorem swojego kolegi i towarzysza broni, premiera Tony'ego... 109
  • Czas małp 4 maj 2003, 1:00 Wbrew temu, co się sądzi, małpi rozum w zupełności wystarczy, by piastować stanowiska czy napisać książkę 110

ZKDP - Nakład kontrolowany