Teatr absurdu

Teatr absurdu

Dodano:   /  Zmieniono: 
Łódzcy aktorzy zachowują się jak pracownicy zlikwidowanych pegeerów

Dupa służy do srania, a aktor do grania" - powiedział Kazimierz Dejmek, gdy podczas stanu wojennego aktorzy bojkotowali występy. Jest gorzką ironią, że to na Dejmka powołują się zbuntowani komedianci z łódzkiego Teatru Nowego. Dla bojowników spod znaku Melpomeny postać nieżyjącego reżysera i dyrektora uosabia raj utracony. Artyści sprawowali w tym raju rząd dusz, sztuka bujała w obłokach, politycy kornie gięli karki przed ulubieńcami muz, a księgowi zapełniali portfele. Te czasy minęły, ale aktorzy Teatru Nowego w Łodzi zachowują się jak pracownicy likwidowanych pegeerów: samorząd ma płacić na teatr, ale nie może decydować, kto ma nim zarządzać. O tym mają decydować sami artyści. To tak, jakby ordynatora chirurgii wybierały salowe z tego oddziału, a trenera piłkarskiej reprezentacji sami piłkarze. Teatr to nie towarzystwo wzajemnej adoracji, lecz spora firma. Zarządza nią ten, kto płaci.

Fabryka sztuki
Sprowadzenie artystów z Parnasu na ziemię wywołuje w nich skrajną frustrację. - Przecież teatr to nie jest zwykła firma, to miejsce nadzwyczajne. Nie można się w teatrze zachowywać jak w fabryce - mówi Mariusz Saniternik, jeden z buntowników. A dlaczego nie? Już tylko nieliczni, na przykład Marek Kondrat, są w stanie z ironią mówić o nadzwyczajnej i niczym nie uzasadnionej roli aktorów w dawnym systemie i pierwszych latach nowego. Kondrat zachęca swoich kolegów, by przestali się wypowiadać o wszystkim, bo nie mając nic do powiedzenia, narażają się na śmieszność. Ale środowisko jest odporne na takie głosy zdrowego rozsądku. Wmawia podatnikom, ministrom i władzom samorządowym, że bez aktorów w roli inżynierów dusz rodzima kultura zginie. A ci, szantażowani, wciąż płacą. Płacą nie tylko za wystawiane sztuki, ale też za hazardowe operacje finansowe ZASP, który lekką ręką ulokował miliony w akcjach upadającej stoczni, po czym zażądał (i otrzymał) wyrównania poniesionych strat z budżetu państwa. Płaci na utrzymywanie i remonty mamucich gmachów teatralnych oraz armii zatrudnionych w nich aktorów, urzędników i personelu pomocniczego. Kiedy ktoś próbuje, jak w Łodzi, dochodzić praw właściciela, wybucha wojna.

70 dni, które wstrząsnęły sceną
"Według posiadanych przeze mnie informacji ani w krajach Europy Zachodniej, ani w Stanach Zjednoczonych aktorzy nie mają prawa wyboru dyrektora teatru. Takie uprawnienie nie istnieje też w prawie polskim" - te słowa z listu prezydenta Łodzi Jerzego Kropiwnickiego okazały się iskrą rzuconą na prochy. Rozwścieczeni komedianci zatrzasnęli drzwi przed prezydenckimi nominatami, wezwali na pomoc związki zawodowe i polityków lewicy. Nowy dyrektor Janusz Michaluk pięć razy usiłował wejść do swego gabinetu. Udało mu się za szóstym razem, gdy ściągnął na pomoc straż miejską i ochroniarzy. Zdaniem protestujących, jako człowiek spoza towarzystwa (prawnik), nie nadaje się on do kierowania świątynią sztuki.
Jeszcze większym kamieniem obrazy okazał się Grzegorz Królikiewicz jako dyrektor do spraw artystycznych. - Rozpętano nagonkę na tego człowieka. Mówi się o nim, że to potwór, psychopata i kumpel księdza Rydzyka, że aktorów traktuje gorzej niż bydło, że wyciska z nich siódme poty - mówi Michaluk. Trwająca 70 dni okupacja teatru zakończyła się klęską buntowników. Nie dość, że grozi im utrata pracy, to jeszcze zapędzili się w kozi róg. Nie wiadomo nawet, czy ich protest jest legalny. Rozwiały się też nadzieje na odsiecz z Ministerstwa Kultury. Waldemar Dąbrowski chciałby przychylić nieba aktorom, ale krępuje mu ręce ustawa. Jedyne, co może obiecać, to przygotowanie projektu nowelizacji prawa o działalności kulturalnej, zmuszającej władze samorządowe do konsultowania zmian na stanowiskach dyrektorskich.

Łódzki wirus
Teatr Nowy w Łodzi jest jedną z najdroższych scen w Polsce. Według raportu ZASP, w 2001 r. na jego utrzymanie wydano 5 mln zł z publicznej kasy. Od sponsorów zdołano pozyskać tylko 50 tys. zł, czyli sześć razy mniej niż będący również na utrzymaniu miasta Teatr Powszechny. Na widowni mieści się 350 osób, a zespół liczy 35 aktorów. Jeden aktor przypada więc na dziesięciu widzów - to się nadaje do księgi Guinnessa. 12 maja łódzki oddział NSA rozstrzygnie skargę prezydenta Kropiwnickiego na decyzję wojewody unieważniającą nominację Królikiewicza. W prokuraturze leżą zaś trzy zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa - dwa przygotowali aktorzy, jedno dyrektor Michaluk. Łódzki przykład okazał się zaraźliwy. Aktorzy teatru w Rzeszowie również oprotestowali osobę nowego dyrektora, wyłonionego w konkursie. Aktorskie spółdzielnie chciały też obsadzać stanowiska dyrektorów w Starym Teatrze w Krakowie oraz w operach wrocławskiej i bytomskiej.
Kiedy widmo socjalizmu i kołchozowa mentalność przestaną krążyć nad polską kulturą, a sceną teatralną w szczególności? - Na początku kłóciłem się nawet z Beatą Tyszkiewicz i Leonem Niemczykiem. Ale zaufali mi i zagrali wielkie role. Z każdego konfliktu rodziło się coś wielkiego - mówi optymistycznie Królikiewicz.

Więcej możesz przeczytać w 18/2003 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 18/2003 (1066)

  • Wprost od czytelników 4 maj 2003, 1:00 Listy od czytelników 3
  • OSTeoporoza 4 maj 2003, 1:00 OSTeoporozę wywołali gospodarczy terroryści 3
  • Peryskop 4 maj 2003, 1:00 Blair rządzi Millerem "A czy dobrze jest, jeżeli premier dzwoni do tygodnika 'Polityka' i mówi, że musi sprzedać Rafinerię Gdańską Rotchowi, ponieważ namawia go do tego Tony Blair? To jest wiadomość z 'Polityki'" -... 8
  • Dossier 4 maj 2003, 1:00 LESZEK MILLER, premier RP "Każdy, kto mówi polskim rolnikom 'Nie wchodźcie do Unii Europejskiej', to mówi im jednocześnie 'Nie bierzcie pieniędzy, które możecie pobrać z dopłat bezpośrednich'" Program I... 9
  • Z życia koalicji 4 maj 2003, 1:00 Szykanowany i gnębiony w Polsce generał Czesław Kiszczak udał się na Wielkanoc do Tunezji. Wiemy o tym, bo tym samym samolotem ze ściubiącym grosz do grosza z marnej emerytury generałem leciał nasz człowiek. Michnik z Jaruzelskim... 10
  • Z życia opozycji 4 maj 2003, 1:00 Widzieliśmy Andrzeja Leppera w telewizji. Konkretnie w "Linii specjalnej". I stwierdzamy, że najsłynniejszy polski Mulat podąża tropem Michae-la Jacksona. To znaczy bieleje. Oczywiście, możliwe że Lepper zbielał na widok Barbary... 11
  • M&M 4 maj 2003, 1:00 TWIERDZENIE Z DOWODEM - flieton Marka Majewskiego 12
  • Playback 4 maj 2003, 1:00 12
  • Ósemka pik 4 maj 2003, 1:00 Tarika Aziza, wicepremiera rządu Husajna, ósemkę pik (43. miejsce) na amerykańskiej liście 55 najbardziej poszukiwanych osobistości reżimu, pojmali Amerykanie. 12
  • Fotoplastykon 4 maj 2003, 1:00 14
  • Poczta 4 maj 2003, 1:00 Listy od czytelników 16
  • Kadry 4 maj 2003, 1:00 17
  • Akt zgonu 4 maj 2003, 1:00 Funkcjonowanie wszystkich sektorów służby zdrowia jest kontrolowane odgórnie. Pacjenci nie mają swobody wyboru, zgodnie z zasadą: otrzymujesz darmową opiekę medyczną, my zaś zdecydujemy, jaką opiekę otrzymasz i w jakim wymiarze. Zatłoczone szpitale, długie kolejki w... 18
  • Przewrót majowy 4 maj 2003, 1:00 Czy Hausner lub Oleksy zastąpią Millera? 23
  • Trybuna Leppera 4 maj 2003, 1:00 SLD wkracza na drogę ekonomicznej paranoi Samoobrony 26
  • Gdzie się sądzić 4 maj 2003, 1:00 Nie pieniądze, nie liczba sędziów - organizacja pracy przesądzają o jakości pracy sądów. Gdzie się sądzić (ranking sądów)? 28
  • Strajk pierwszomajowy 4 maj 2003, 1:00 Nie zanosi się na to, by problemy, których symbolem jest 1 Maja, miały zaniknąć 34
  • Giełda i wektory 4 maj 2003, 1:00 Hossa Świat Bar eurosceptyków Stek Schengen, sałatkę Bruksela i deser Sapard serwuje litewski Eurobar w nadbałtyckiej Połądze. Bar oferuje też dania dla eurosceptyków: wędzone świńskie ucho i darmowy koktajl składający... 36
  • Bushujący w gospodarce 4 maj 2003, 1:00 Latem świat odczuje pozytywne skutki krótkiej wojny w Iraku 38
  • Stany zjednoczone w optymizmie 4 maj 2003, 1:00 [ kliknij na powyższą grafikę, aby obejrzeć większą wersję ] Burt McClaskey, właściciel firmy przewozowej z Kentucky (ponad 160 ciężarówek), w ostatnich sześciu tygodniach "ściągnął" z bezrobocia dwunastu kierowców. 40
  • Koniec recesji 4 maj 2003, 1:00 Rozmowa z SAMUELEM R. BERGEREM, doradcą ds. bezpieczeństwa prezydenta USA Billa Clintona w latach 1997-2000 42
  • Operacje na otwartym portfelu 4 maj 2003, 1:00 50 najlepszych firm amerykańskich wedŁug "Business Week" 44
  • Sejf rozpusty 4 maj 2003, 1:00 Jak uzdrowić Trzeci Świat? Zabrać karabiny, nie skąpić prezerwatyw! 46
  • Bon na socjalizm 4 maj 2003, 1:00 Polskie Bony Towarowe, czyli powszechny brak talentu 50
  • Wołanie na puszczy 4 maj 2003, 1:00 W polskim życiu publicznym obserwuję coraz więcej przejawów ekonomii nonsensu 54
  • Polityka Łukoilu kontra Kulczyk 4 maj 2003, 1:00 Spotykamy się, by wysłuchać poglądów rządu, i - co ważniejsze - by rząd zapoznał się z naszymi poglądami - stwierdził niegdyś szef General Motors, komentując cel dorocznych narad amerykańskich elit politycznych i finansowych w Hot Springs w Wirginii. - Rząd USA swoją politykę... 56
  • Supersam 4 maj 2003, 1:00 Windows w kieszeni Kieszonkowe komputery HP pracują w systemie Windows, co pozwala korzystać z nich odpornym na nowinki techniczne użytkownikom. Leciutki (ważący 120 g) iPAQ Pocket h1915 to wygodny notes z wyraźnym ekranem, a także... 58
  • Święto pracy 4 maj 2003, 1:00 Przeciętny Polak nie pracuje aż przez trzecią część roku. Chcielibyśmy mniej pracować i lepiej żyć, a to cele sprzeczne. 60
  • Trzecia siła 4 maj 2003, 1:00 Polscy geje i lesbijki zakładają własną partię 64
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Miary na kulinarne zamiary 4 maj 2003, 1:00 Drogi Robercie! PiszĘ, aby podzieliĆ siĘ z tobĄ pewnymi trudnoŚciami, jakie napotykam przy lekturze przepisów kulinarnych. Chodzi mi o niejednoznaczność miar składników. Wiadomo, że w kuchni najczęściej nie ma wagi, a nawet jeśli jest, sama procedura ważenia to zawracanie... 66
  • Złodzieje ludzi 4 maj 2003, 1:00 Co tydzień w Polsce dla okupu porywane są co najmniej dwie osoby 68
  • Mistrzowie koksu 4 maj 2003, 1:00 Stu amerykańskich olimpijczyków może stracić medale zdobyte na dopingu 70
  • Widmo kwarantanny 4 maj 2003, 1:00 Skoro boimy się kwarantanny, czyli fizycznego osamotnienia, dlaczego przyzwalamy na milczenie, równie bezwzględnie oddzielające nas od ludzi? 71
  • Mitologia Najpierwszej Rzeczypospolitej 4 maj 2003, 1:00 Polacy, jak każdy naród, mają dwie historie. Tę prawdziwą i tę, w którą się wierzy 72
  • Know-how 4 maj 2003, 1:00 Niebezpieczny rentgen Zdjęcie rentgenowskie zęba lub płuc może być bardziej szkodliwe niż wykorzystujące ponaddziesięciokrotnie silniejsze promieniowanie badanie tomografem komputerowym! Takie zaskakujące wnioski można wysnuć z... 75
  • Pandemia bioterroru? 4 maj 2003, 1:00 SARS i ptasia grypa tworzą zabójczy koktajl. Czy największym bioterrorystą ciągle pozostaje natura? 76
  • Klonassic Park 4 maj 2003, 1:00 Mamut w zoo? Dlaczego nie? 80
  • Dieta świętego Walentego 4 maj 2003, 1:00 Leki przeciw epilepsji pomagają zrzucić zbędne kilogramy 82
  • Bez granic 4 maj 2003, 1:00 OdszedŁ Saddam, czeŚĆ Husajnowi! Reżim upadł, Irakijczycy są zjednoczeni! "Nie" dla Ameryki, "tak" dla islamu! - skandowali w Karbali, swoim świętym mieście, iraccy szyici. Po raz pierwszy od dziesięciolecia około... 84
  • Brama otwarta w przyszłość 4 maj 2003, 1:00 Rozmowa z MOSZE KACAWEM, prezydentem Izraela 86
  • Ofiary pacyfistów 4 maj 2003, 1:00 Ekonomiczne sankcje ONZ wobec reżimów są nieskuteczne i zbrodnicze 88
  • Człowiek z gumy 4 maj 2003, 1:00 Jacques Chirac mierzy w Pokojową Nagrodę Nobla 92
  • Rodzina Prodiego 4 maj 2003, 1:00 Chwalić Boga, że kadencja obecnego przewodniczącego Komisji Europejskiej dobiega końca 96
  • Kiosk 4 maj 2003, 1:00 Foreign Affairs marzec/kwiecień 2003 r. "W ciągu ostatnich sześciu miesięcy w Korei Północnej doszło do wydarzeń mających duży wpływ na bezpieczeństwo całej południowo-wschodniej Azji. Równocześnie rząd koreański... 97
  • Zejść z kanapy 4 maj 2003, 1:00 Debata o UE wcale nie straci na atrakcyjności, jeśli wyjdzie poza kwestie kwot mlecznych 97
  • Menu 4 maj 2003, 1:00 Świat Costner nie zatańczy z wilkami "Tańczący z wilkami" Kevina Costnera (z nim samym w roli głównej) był ostatnim westernem w starym dobrym stylu, uhonorowanym siedmioma Oscarami. Dziwi więc oświadczenie studia Pacifica... 98
  • Wyrzucić przed przeczytaniem 4 maj 2003, 1:00 Nowe polskie powieści kwalifikują się do rubryki "książki najgorsze" 100
  • Ostatni świadek 4 maj 2003, 1:00 Rzeźby Willenberga to utrwalone w brązie upiory Holocaustu 104
  • Kino Tomasza Raczka 4 maj 2003, 1:00 Recenzje filmów: Adaptacja, Mężczyzna moich marzeń 105
  • Teatr absurdu 4 maj 2003, 1:00 Łódzcy aktorzy zachowują się jak pracownicy zlikwidowanych pegeerów 106
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 4 maj 2003, 1:00 Recenzje płyt 107
  • Cztery litery 4 maj 2003, 1:00 Już kiedyś zatytułowałem tak mój felieton we "Wprost", ale tym razem nie chodzi mi o obsceniczne słowo. Mam na myśli inny czteroliterowy wyraz, który zrobił ostatnio oszałamiającą karierę - kasa 108
  • Na kłopoty - Irak 4 maj 2003, 1:00 Nadmiar świąt i związanego z nimi nieróbstwa sprawia, że coraz głupsze pomysły przychodzą człowiekowi do głowy. Bo chociaż jedną nogą jesteśmy już w unii, drugą nadal tkwimy w opłotkach. A co będzie, jeśli nam się te nogi... 108
  • Organ Ludu 4 maj 2003, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 18 (31) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 28 kwietnia 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza L. Miller z aktorami I sekretarz na ekranie TVP Wzorem swojego kolegi i towarzysza broni, premiera Tony'ego... 109
  • Czas małp 4 maj 2003, 1:00 Wbrew temu, co się sądzi, małpi rozum w zupełności wystarczy, by piastować stanowiska czy napisać książkę 110