Gdzie się sądzić

Gdzie się sądzić

Nie pieniądze, nie liczba sędziów - organizacja pracy przesądzają o jakości pracy sądów. Gdzie się sądzić (ranking sądów)?
Ranking polskich sądów

Kiedy przed kilkoma laty Jacques'a Lebouefa, francuskiego sędziego przebywającego w Polsce na międzynarodowej konferencji, zaprowadzono tuż po 14.00 do warszawskiego sądu, pomyślał, że trwa właśnie przerwa pomiędzy sesją przedpołudniową a popołudniową. W rzeczywistości sąd o godzinie 14.00 - jak zwykle - zakończył działalność. Dotychczas tylko jeden sąd w Polsce (w Krakowie) pracuje na dwie zmiany. Od 1 maja podobnie ma być w sądach warszawskich. We Francji wszystkie sądy pracują do 18.00, a w Holandii i Wielkiej Brytanii nawet do 20.00. Polskim sądom wciąż nie przyświeca stara rzymska zasada salus rei publicae suprema lex (dobro publiczne najwyższym prawem). Nic więc dziwnego, że według danych Pracowni Badań Społecznych, pracę sądów dobrze ocenia tylko 19,2 proc. obywateli.

Grzech przewlekłości
Rocznie każdy z ośmiu tysięcy polskich sędziów rozpatruje około 920 spraw. W naszym kraju na 100 tys. mieszkańców przypada siedemnastu sędziów, podczas gdy na przykład w USA i Szwecji - czterech, a w Wielkiej Brytanii - dwóch. Mamy tylko o 40 proc. mniej sędziów niż Stany Zjednoczone, podczas gdy mieszka tam ponadsześciokrotnie więcej ludzi niż w Polsce. Oznacza to, że polskie sądy pracują źle. Dzieje się tak dlatego, że wadliwy jest cały system funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Po pierwsze, sądy pracują zbyt krótko. Po drugie, sądownictwo nie działa elastycznie: nie przenosi się spraw z sądów przeciążonych do tych, które rozpatrują ich niewiele. Po trzecie, zarządzaniem w sądach nie zajmują się menedżerowie, lecz sędziowie, którzy powinni odpowiadać wyłącznie za kwestie prawne i proceduralne. Po czwarte, nie ma związku między wynagradzaniem sędziów a ich efektywnością. Po piąte, decydujący głos w sprawach dotyczących sędziów ma samorząd sędziowski, co sprawia, że w środowisku tym obowiązuje klanowa solidarność, nie eliminuje się sędziów złych lub skorumpowanych, a postępowania dyscyplinarne są z reguły umarzane. Po szóste, sędziowie mają immunitet, który pozwala unikać odpowiedzialności za błędy, nadużycia, a wręcz pospolite przestępstwa.
Statystyczny proces karny (w pierwszej instancji) trwa w Polsce ponad sześć miesięcy, cywilny - siedem miesięcy. Skomplikowane sprawy są rozpatrywane nawet przez pięć, sześć lat. To jedne z najgorszych wskaźników w Europie - gorzej w statystykach wypadają jedynie sędziowie z Rumunii, Albanii, Rosji i Ukrainy. Tymczasem w amerykańskich sądach pierwszej instancji większość spraw rozpatruje się w ciągu jednego posiedzenia (dla sędziów pracują sztaby asystentów i asesorów). Średni czas trwania postępowania karnego wynosi tam dwa tygodnie. Wynika to m.in. z faktu, że około 90 proc. spraw karnych w Stanach Zjednoczonych kończy się bez przeprowadzania procesu karnego. Jeżeli oskarżony przyzna się do winy, rozpoczyna się "targowanie o wyrok" (plea bargaining). W Polsce odpowiednikiem tej procedury jest poddanie się przez oskarżonego karze (art. 355 kpk) - dotyczy to tylko przestępstw zagrożonych karą do pięciu lat pozbawienia wolności. Ten tryb postępowania jest jednak bardzo rzadko stosowany.
W sądach brytyjskich sprawy karne trwają przeciętnie nieco ponad trzy tygodnie, w holenderskich - miesiąc, a we francuskich - sześć tygodni. Po przyjęciu Polski do Unii Europejskiej postępowania mogą być jeszcze dłuższe. - Każdy polski sędzia stanie się sędzią prawa wspólnotowego. Będzie musiał się zastanowić, czy ponad przepisami krajowymi nie stoi inny - "właściwy, kompletny i efektywny środek ochrony prawnej". Jeśli taki środek istnieje, polski sędzia będzie zobowiązany go zastosować nawet wtedy, gdyby miał działać wbrew krajowym regulacjom - mówi prof. David A.O. Edward, sędzia Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu.


Tarnobrzeski standard europejski
Opublikowany przed rokiem przez tygodnik "Wprost" pierwszy ranking sądów stał się inspiracją dla podobnych przedsięwzięć w Czechach, na Węgrzech i Słowacji. Ranking w czeskim dzienniku "Mlada Fronta Dnes" opracowano na podstawie metody przyjętej przez dziennikarzy "Wprost" i udostępnionej czeskim kolegom. W rankingach węgierskim i słowackim nieco zmodyfikowano naszą metodologię. W drugiej edycji rankingu "Wprost" również wprowadziliśmy zmiany, uwzględniając dodatkowo apelacje rozpatrywane przez sądy okręgowe oraz czas oczekiwania na wyznaczenie pierwszej rozprawy.
Pierwsze miejsce w naszym rankingu zajął w tym roku Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu. Swą pozycję lidera zawdzięcza dobremu funkcjonowaniu zarówno sądów karnych, jak i cywilnych - w odrębnych rankingach zajęły one odpowiednio drugie i trzecie miejsce. Niektóre wyniki tarnobrzeskich sądów mieszczą się w europejskiej czołówce: apelacyjny proces karny trwa tam na przykład przeciętnie trzy dni. W pobliskim sądzie w Lublinie taki proces trwa prawie siedem miesięcy. Na wyrok w sprawie cywilnej trzeba w Tarnobrzegu czekać trzy miesiące od wniesienia pozwu, podczas gdy w zbliżonym wielkością sądzie w Płocku - niemal czternaście miesięcy, czyli prawie pięciokrotnie dłużej.
Żeby osiągać dobre wyniki, tarnobrzescy sędziowie nie czekali na dodatkowe dofinansowanie, etaty czy ustawową reorganizację sądów. - Sprawy apelacyjne rozpatrujemy niemal od ręki. W przeciwieństwie do wielu innych sądów nie praktykujemy też wakacyjnych przerw w rozprawach - mówi Józef Dyl, wiceprezes Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu. Szef sądów cywilnych przychodzi do pracy nawet w soboty, kiedy sąd jest zamknięty. Przygotowuje wówczas pisma, organizuje pracę. Dzięki temu w tygodniu ma więcej czasu na sądzenie. Podobnie pracują sędziowie Sądu Okręgowego w Elblągu, czwartego w tegorocznym rankingu, co potwierdza Jacek Pietrzak, prezes tego sądu.
- Wysokie miejsce w rankingu "Wprost" zawdzięczamy m.in. ścisłej i dobrze układającej się współpracy z prokuraturą - mówi Teresa Truchlińska-Binasik, rzecznik prasowy Sądu Okręgowego w Katowicach (trzecie miejsce w tegorocznym rankingu). Podobna prawidłowość dotyczy Tarnobrzegu: w ubiegłorocznym rankingu prokuratur okręgowych zwyciężyła prokuratura z tego miasta.

Warszawska zapaść
- Starannie analizujemy statystyki. Prezesi naszych sądów doskonale wiedzą, co się dzieje w poszczególnych wydziałach. Jeśli zachodzi taka potrzeba, przesuwa się poszczególnych sędziów z mniej obciążonych sądów i wydziałów do tych, które mają nawał pracy - mówi Piotr Górecki, rzecznik prasowy Sądu Okręgowego w Poznaniu, który w tegorocznym rankingu zajął piąte miejsce. Choć poznańskie sądy nie obroniły pierwszej pozycji z ubiegłego roku, nadal dobrze pracują - niektóre wskaźniki zdołały nawet poprawić. Przeciętny czas trwania procesu karnego w Poznaniu skrócił się z 6,2 do 5,4 miesiąca.
Po opublikowaniu pierwszego rankingu sądów otrzymaliśmy wiele listów od mieszkańców stolicy, którzy twierdzili, że warszawskie sądy działają znacznie gorzej, niż wynikałoby to z siódmej pozycji w naszym zestawieniu. - Załatwienie czegokolwiek graniczy z cudem. Kolejne rozprawy są wyznaczane niejednokrotnie z półrocznym wyprzedzeniem - pisał Piotr Bukszyński. W tym roku po modyfikacji kryteriów warszawskie sądy sklasyfikowaliśmy na piętnastym miejscu. Jest faktem, że mają one najwięcej pracy, ale niektóre wskaźniki wręcz kompromitują stołecznych sędziów. To, że aż w 308 sprawach cywilnych na wyznaczenie terminu pierwszej rozprawy trzeba było czekać ponad dwanaście miesięcy, jest chyba europejskim rekordem. Przewlekłość postępowań sprawia, że warszawskie sądy są spośród wszystkich w Europie najczęściej pozywane do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu.
W porównaniu z pierwszym rankingiem największy awans odnotowały sądy łomżyńskie (z 39. miejsca na dziewiąte), elbląskie (z 21. na czwarte), krośnieńskie (z 26. na ósme) oraz zwycięskie sądy tarnobrzeskie - z czternastego na pierwsze. Z kolei największy spadek zanotowały sądy gdańskie (z piątego miejsca na 23.), przede wszystkim z powodu znacznego wydłużenia się czasu trwania zarówno spraw karnych, jak i cywilnych. Najgorsze wyniki osiągają jednak sądy lubelskie. Sprawy karne są w Lublinie rozpatrywane średnio ponad rok.

Z ziemi włoskiej do Polski
Opieszałość i przeciąganie postępowań to główny grzech polskiego wymiaru sprawiedliwości. Ważna jest zmiana pokoleniowa, o czym świadczy przykład poznański. Tam nawet prezesami sądów są prawnicy koło trzydziestki. - Polskie sądy za mało korzystają z młodego pokolenia prawników, którzy nie są obciążeni żadnymi układami, nie mają złych nawyków z poprzedniego systemu - mówi Krzysztof Piesiewicz, adwokat, senator Bloku Senat 2001.
Do niedawna najgorszą opinię w Europie miały sądy we Włoszech. Procesy przed nimi trwały nawet dziesięć lat. Trzy lata temu Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, iż włoski system sądowniczy nie spełnia europejskich standardów. Zaczęto go wówczas reformować. Przyjęto m.in. ustawę, która gwarantuje każdemu obywatelowi wyrok w "rozsądnym terminie". Po dwóch latach funkcjonowania nowego systemu włoskie sądy należą już do europejskich średniaków. Polskie - wciąż czekają na systemowe reformy.


               
Sądy okręgowe karne i cywilne
20032002 Licza punktów*
1(14)Tarnobrzeg112,10
2(9)Rzeszów118,98
3(3)Katowice125,40
4(21)ElblĄg127,53
5(1)PoznaŃ129,09
6(2)Gliwice132,46
7(10)Jelenia Góra136,10
8(26)Krosno139,90
9(39)ŁomŻa147,10
10(20)ToruŃ149,58
11(34)Tarnów153,27
12(12)WrocŁaw160,87
13(11)Legnica162,00
14(38)WŁocŁawek162,50
15(7)Warszawa172,46
16(30)Piotrków Trybunalski174,70
17(16)Gorzów Wielkopolski175,90
18(13)Świdnica177,20
19(17)BiaŁystok178,29
20(28)SuwaŁki181,60
21(35)ZamoŚĆ184,60
22(8)Kraków186,91
23(5)GdaŃsk187,69
24(27)Kalisz191,20
25(6)Olsztyn192,60
26(40)OstroŁĘka195,60
27(19)Zielona Góra196,90
28(4)ŁódŹ204,66
29(29)SŁupsk219,00
30(32)Radom221,40
31(25)Koszalin221,90
32(15)Szczecin226,05
33(22)Kielce238,10
34(36)Siedlce238,90
35(18)Opole244,62
36(23)Bydgoszcz245,49
37(24)PŁock254,00
38(31)Bielsko-BiaŁa258,31
39(33)Nowy SĄcz297,20
40(37)CzĘstochowa332,10
41(41)Lublin340,20


Sądy okręgowe karne
2003 Liczba punktów*
1Rzeszów21,78
2Tarnobrzeg48,70
3Tarnów48,78
4Krosno53,50
5Gliwice54,78
6Jelenia Góra54,90
7PŁock60,50
8ŁomŻa62,00
9PoznaŃ62,04
10WrocŁaw65,40
11ElblĄg65,43
12WŁocŁawek65,90
13Piotrków Trybunalski71,50
14Katowice72,60
15SuwaŁki73,80
16Warszawa73,92
17ToruŃ76,95
18Legnica77,60
19Gorzów Wielkopolski81,70
20Radom82,80
21Świdnica84,10
22BiaŁystok89,37
23Szczecin89,56
24ŁódŹ92,66
25Zielona Góra93,30
26Kraków94,71
27Kalisz95,20
28SŁupsk99,60
29ZamoŚĆ104,00
30Olsztyn104,04
31Siedlce113,50
32Bydgoszcz117,09
33GdaŃsk118,00
34Bielsko-BiaŁa120,33
35Kielce121,00
36Koszalin123,10
37OstroŁĘka125,20
38CzĘstochowa159,30
39Opole160,02
40Nowy SĄcz176,00
41Lublin203,94

Sądy okręgowe cywilne
2003 Liczba punktów*
1Katowice52,80
2ElblĄg62,10
3Tarnobrzeg63,40
4PoznaŃ67,05
5GdaŃsk69,69
6OstroŁĘka70,40
7ToruŃ72,63
8Gliwice77,68
9ZamoŚĆ80,60
10Jelenia Góra81,20
11Legnica84,40
12Opole84,60
13ŁomŻa85,10
14Krosno86,40
15Olsztyn88,56
16BiaŁystok88,92
17Kraków92,20
18Świdnica93,10
19Gorzów Wielkopolski94,20
20WrocŁaw95,47
21Kalisz96,00
22WŁocŁawek96,60
23Rzeszów97,20
24Warszawa98,54
25Koszalin98,80
26Piotrków Trybunalski103,20
27Zielona Góra103,60
28Tarnów104,49
29SuwaŁki107,80
30ŁódŹ112,00
31Kielce117,10
32SŁupsk119,40
33Nowy SĄcz121,20
34Siedlce125,40
35Bydgoszcz128,40
36Lublin136,26
37Szczecin136,49
38Bielsko-BiaŁa137,98
39Radom138,60
40CzĘstochowa172,80
41PŁock193,50


* im mniejsza liczba punktów, tym lepsza praca sądu

GRZEGORZ KURCZUK
minister sprawiedliwości
Rankingi "Wprost" są wartościową próbą porównywania pracy poszczególnych elementów polskiego systemu wymiaru sprawiedliwości. Ranking prokuratur wywołał w środowisku prawdziwą burzę. Zainspirował mnie jednak na tyle, że poleciłem departamentowi organizacyjnemu Ministerstwa Sprawiedliwości sporządzenie naszego własnego rankingu. Jego wyniki nieco się różniły od zestawienia "Wprost", ale przyjęliśmy trochę inne kryteria. Statystyka nie mówi jednak wszystkiego o pracy prokuratur czy sądów. Jedna sprawa może się okazać trudniejsza niż sto innych. Nie ma jednak innego obiektywnego kryterium, które pozwoliłoby oceniać i porównywać poszczególne jednostki. Generalnie wyniki się poprawiają. Mam nadzieję, że ten rok będzie przełomowy, bo budżet sądownictwa znacznie wzrósł, przybywa nowych sędziów, sądowych pracowników administracyjnych. Efekty będą wkrótce widoczne.


STANISŁAW WALTOŚ
karnista z Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Trzeba wprowadzić dwuzmianowy system pracy sądów.
  • Dyktowanie przebiegu rozpraw do protokołu należy zastąpić nagrywaniem ich na taśmie (oczywiście w poważniejszych sprawach), natomiast w protokole powinno się zapisywać jedynie istotne fakty.
  • Konieczne jest wcześniejsze wysyłanie wezwań i zawiadomień - nawet półtora miesiąca przed terminem rozprawy.
  • Niezbędne jest rygorystyczne przestrzeganie wymogu sprawdzania wiarygodności zaświadczeń wydawanych przez lekarzy (przyjmowane byłyby jedynie zaświadczenia wydawane przez lekarzy sądowych).
  • Trzeba kategorycznie reagować na nieobecność świadka; częściej powinno się orzekać kary pieniężne i przymusowe doprowadzenia.
  • Konieczne jest poprawienie organizacji pracy sądów (w każdej instytucji zmiany tego rodzaju wpływają na poprawę szybkości i jakości pracy).
  • Powinno się ograniczyć obstrukcję stosowaną przez strony procesowe, zarówno oskarżonych, jak i adwokatów.


Jak przygotowaliśmy ranking sądów
Oceniając pracę sądów, braliśmy pod uwagę czas trwania postępowań i liczbę spraw, które poszczególne sądy rozpatrują co roku - stosunek tych dwóch wartości był uwzględniany przy średniej ważonej. Kolejnym składnikiem końcowej średniej ważonej był stosunek liczby zatrudnionych sędziów do liczby rozpatrywanych spraw zakończonych wyrokiem pomnożony przez współczynnik trudności spraw (wedle kategorii przestępstw) i współczynnik wielkości okręgów sądowych. Następnie obliczaliśmy wskaźnik skuteczności w postępowaniach apelacyjnych - stosunek liczby przegranych apelacji do wniesionych. Uwzględniliśmy też stosunek liczby zaskarżanych wyroków w Europejskim Trybunale Praw Człowieka w Strasburgu do liczby prawomocnych wyroków, stosunek liczby spraw, w których termin pierwszej rozprawy wyznaczono po upływie dwunastu miesięcy, do liczby wszystkich spraw. Wynik końcowy jest średnią ważoną poszczególnych wskaźników: im mniejsza jest ta średnia, tym lepsza łączna ocena pracy sądów.
Okładka tygodnika WPROST: 18/2003
Więcej możesz przeczytać w 18/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 18/2003 (1066)

  • Wprost od czytelników 4 maj 2003, 1:00 Listy od czytelników 3
  • OSTeoporoza 4 maj 2003, 1:00 OSTeoporozę wywołali gospodarczy terroryści 3
  • Peryskop 4 maj 2003, 1:00 Blair rządzi Millerem "A czy dobrze jest, jeżeli premier dzwoni do tygodnika 'Polityka' i mówi, że musi sprzedać Rafinerię Gdańską Rotchowi, ponieważ namawia go do tego Tony Blair? To jest wiadomość z 'Polityki'" -... 8
  • Dossier 4 maj 2003, 1:00 LESZEK MILLER, premier RP "Każdy, kto mówi polskim rolnikom 'Nie wchodźcie do Unii Europejskiej', to mówi im jednocześnie 'Nie bierzcie pieniędzy, które możecie pobrać z dopłat bezpośrednich'" Program I... 9
  • Z życia koalicji 4 maj 2003, 1:00 Szykanowany i gnębiony w Polsce generał Czesław Kiszczak udał się na Wielkanoc do Tunezji. Wiemy o tym, bo tym samym samolotem ze ściubiącym grosz do grosza z marnej emerytury generałem leciał nasz człowiek. Michnik z Jaruzelskim... 10
  • Z życia opozycji 4 maj 2003, 1:00 Widzieliśmy Andrzeja Leppera w telewizji. Konkretnie w "Linii specjalnej". I stwierdzamy, że najsłynniejszy polski Mulat podąża tropem Michae-la Jacksona. To znaczy bieleje. Oczywiście, możliwe że Lepper zbielał na widok Barbary... 11
  • M&M 4 maj 2003, 1:00 TWIERDZENIE Z DOWODEM - flieton Marka Majewskiego 12
  • Playback 4 maj 2003, 1:00 12
  • Ósemka pik 4 maj 2003, 1:00 Tarika Aziza, wicepremiera rządu Husajna, ósemkę pik (43. miejsce) na amerykańskiej liście 55 najbardziej poszukiwanych osobistości reżimu, pojmali Amerykanie. 12
  • Fotoplastykon 4 maj 2003, 1:00 14
  • Poczta 4 maj 2003, 1:00 Listy od czytelników 16
  • Kadry 4 maj 2003, 1:00 17
  • Akt zgonu 4 maj 2003, 1:00 Funkcjonowanie wszystkich sektorów służby zdrowia jest kontrolowane odgórnie. Pacjenci nie mają swobody wyboru, zgodnie z zasadą: otrzymujesz darmową opiekę medyczną, my zaś zdecydujemy, jaką opiekę otrzymasz i w jakim wymiarze. Zatłoczone szpitale, długie kolejki w... 18
  • Przewrót majowy 4 maj 2003, 1:00 Czy Hausner lub Oleksy zastąpią Millera? 23
  • Trybuna Leppera 4 maj 2003, 1:00 SLD wkracza na drogę ekonomicznej paranoi Samoobrony 26
  • Gdzie się sądzić 4 maj 2003, 1:00 Nie pieniądze, nie liczba sędziów - organizacja pracy przesądzają o jakości pracy sądów. Gdzie się sądzić (ranking sądów)? 28
  • Strajk pierwszomajowy 4 maj 2003, 1:00 Nie zanosi się na to, by problemy, których symbolem jest 1 Maja, miały zaniknąć 34
  • Giełda i wektory 4 maj 2003, 1:00 Hossa Świat Bar eurosceptyków Stek Schengen, sałatkę Bruksela i deser Sapard serwuje litewski Eurobar w nadbałtyckiej Połądze. Bar oferuje też dania dla eurosceptyków: wędzone świńskie ucho i darmowy koktajl składający... 36
  • Bushujący w gospodarce 4 maj 2003, 1:00 Latem świat odczuje pozytywne skutki krótkiej wojny w Iraku 38
  • Stany zjednoczone w optymizmie 4 maj 2003, 1:00 [ kliknij na powyższą grafikę, aby obejrzeć większą wersję ] Burt McClaskey, właściciel firmy przewozowej z Kentucky (ponad 160 ciężarówek), w ostatnich sześciu tygodniach "ściągnął" z bezrobocia dwunastu kierowców. 40
  • Koniec recesji 4 maj 2003, 1:00 Rozmowa z SAMUELEM R. BERGEREM, doradcą ds. bezpieczeństwa prezydenta USA Billa Clintona w latach 1997-2000 42
  • Operacje na otwartym portfelu 4 maj 2003, 1:00 50 najlepszych firm amerykańskich wedŁug "Business Week" 44
  • Sejf rozpusty 4 maj 2003, 1:00 Jak uzdrowić Trzeci Świat? Zabrać karabiny, nie skąpić prezerwatyw! 46
  • Bon na socjalizm 4 maj 2003, 1:00 Polskie Bony Towarowe, czyli powszechny brak talentu 50
  • Wołanie na puszczy 4 maj 2003, 1:00 W polskim życiu publicznym obserwuję coraz więcej przejawów ekonomii nonsensu 54
  • Polityka Łukoilu kontra Kulczyk 4 maj 2003, 1:00 Spotykamy się, by wysłuchać poglądów rządu, i - co ważniejsze - by rząd zapoznał się z naszymi poglądami - stwierdził niegdyś szef General Motors, komentując cel dorocznych narad amerykańskich elit politycznych i finansowych w Hot Springs w Wirginii. - Rząd USA swoją politykę... 56
  • Supersam 4 maj 2003, 1:00 Windows w kieszeni Kieszonkowe komputery HP pracują w systemie Windows, co pozwala korzystać z nich odpornym na nowinki techniczne użytkownikom. Leciutki (ważący 120 g) iPAQ Pocket h1915 to wygodny notes z wyraźnym ekranem, a także... 58
  • Święto pracy 4 maj 2003, 1:00 Przeciętny Polak nie pracuje aż przez trzecią część roku. Chcielibyśmy mniej pracować i lepiej żyć, a to cele sprzeczne. 60
  • Trzecia siła 4 maj 2003, 1:00 Polscy geje i lesbijki zakładają własną partię 64
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Miary na kulinarne zamiary 4 maj 2003, 1:00 Drogi Robercie! PiszĘ, aby podzieliĆ siĘ z tobĄ pewnymi trudnoŚciami, jakie napotykam przy lekturze przepisów kulinarnych. Chodzi mi o niejednoznaczność miar składników. Wiadomo, że w kuchni najczęściej nie ma wagi, a nawet jeśli jest, sama procedura ważenia to zawracanie... 66
  • Złodzieje ludzi 4 maj 2003, 1:00 Co tydzień w Polsce dla okupu porywane są co najmniej dwie osoby 68
  • Mistrzowie koksu 4 maj 2003, 1:00 Stu amerykańskich olimpijczyków może stracić medale zdobyte na dopingu 70
  • Widmo kwarantanny 4 maj 2003, 1:00 Skoro boimy się kwarantanny, czyli fizycznego osamotnienia, dlaczego przyzwalamy na milczenie, równie bezwzględnie oddzielające nas od ludzi? 71
  • Mitologia Najpierwszej Rzeczypospolitej 4 maj 2003, 1:00 Polacy, jak każdy naród, mają dwie historie. Tę prawdziwą i tę, w którą się wierzy 72
  • Know-how 4 maj 2003, 1:00 Niebezpieczny rentgen Zdjęcie rentgenowskie zęba lub płuc może być bardziej szkodliwe niż wykorzystujące ponaddziesięciokrotnie silniejsze promieniowanie badanie tomografem komputerowym! Takie zaskakujące wnioski można wysnuć z... 75
  • Pandemia bioterroru? 4 maj 2003, 1:00 SARS i ptasia grypa tworzą zabójczy koktajl. Czy największym bioterrorystą ciągle pozostaje natura? 76
  • Klonassic Park 4 maj 2003, 1:00 Mamut w zoo? Dlaczego nie? 80
  • Dieta świętego Walentego 4 maj 2003, 1:00 Leki przeciw epilepsji pomagają zrzucić zbędne kilogramy 82
  • Bez granic 4 maj 2003, 1:00 OdszedŁ Saddam, czeŚĆ Husajnowi! Reżim upadł, Irakijczycy są zjednoczeni! "Nie" dla Ameryki, "tak" dla islamu! - skandowali w Karbali, swoim świętym mieście, iraccy szyici. Po raz pierwszy od dziesięciolecia około... 84
  • Brama otwarta w przyszłość 4 maj 2003, 1:00 Rozmowa z MOSZE KACAWEM, prezydentem Izraela 86
  • Ofiary pacyfistów 4 maj 2003, 1:00 Ekonomiczne sankcje ONZ wobec reżimów są nieskuteczne i zbrodnicze 88
  • Człowiek z gumy 4 maj 2003, 1:00 Jacques Chirac mierzy w Pokojową Nagrodę Nobla 92
  • Rodzina Prodiego 4 maj 2003, 1:00 Chwalić Boga, że kadencja obecnego przewodniczącego Komisji Europejskiej dobiega końca 96
  • Kiosk 4 maj 2003, 1:00 Foreign Affairs marzec/kwiecień 2003 r. "W ciągu ostatnich sześciu miesięcy w Korei Północnej doszło do wydarzeń mających duży wpływ na bezpieczeństwo całej południowo-wschodniej Azji. Równocześnie rząd koreański... 97
  • Zejść z kanapy 4 maj 2003, 1:00 Debata o UE wcale nie straci na atrakcyjności, jeśli wyjdzie poza kwestie kwot mlecznych 97
  • Menu 4 maj 2003, 1:00 Świat Costner nie zatańczy z wilkami "Tańczący z wilkami" Kevina Costnera (z nim samym w roli głównej) był ostatnim westernem w starym dobrym stylu, uhonorowanym siedmioma Oscarami. Dziwi więc oświadczenie studia Pacifica... 98
  • Wyrzucić przed przeczytaniem 4 maj 2003, 1:00 Nowe polskie powieści kwalifikują się do rubryki "książki najgorsze" 100
  • Ostatni świadek 4 maj 2003, 1:00 Rzeźby Willenberga to utrwalone w brązie upiory Holocaustu 104
  • Kino Tomasza Raczka 4 maj 2003, 1:00 Recenzje filmów: Adaptacja, Mężczyzna moich marzeń 105
  • Teatr absurdu 4 maj 2003, 1:00 Łódzcy aktorzy zachowują się jak pracownicy zlikwidowanych pegeerów 106
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 4 maj 2003, 1:00 Recenzje płyt 107
  • Cztery litery 4 maj 2003, 1:00 Już kiedyś zatytułowałem tak mój felieton we "Wprost", ale tym razem nie chodzi mi o obsceniczne słowo. Mam na myśli inny czteroliterowy wyraz, który zrobił ostatnio oszałamiającą karierę - kasa 108
  • Na kłopoty - Irak 4 maj 2003, 1:00 Nadmiar świąt i związanego z nimi nieróbstwa sprawia, że coraz głupsze pomysły przychodzą człowiekowi do głowy. Bo chociaż jedną nogą jesteśmy już w unii, drugą nadal tkwimy w opłotkach. A co będzie, jeśli nam się te nogi... 108
  • Organ Ludu 4 maj 2003, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 18 (31) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 28 kwietnia 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza L. Miller z aktorami I sekretarz na ekranie TVP Wzorem swojego kolegi i towarzysza broni, premiera Tony'ego... 109
  • Czas małp 4 maj 2003, 1:00 Wbrew temu, co się sądzi, małpi rozum w zupełności wystarczy, by piastować stanowiska czy napisać książkę 110

ZKDP - Nakład kontrolowany