Nowe szaty premiera

Nowe szaty premiera

DONALD TUSK jako przywódca na trudne czasy. Platforma liczy na to, że ten nowy wizerunek szefa rządu poniesie kampanię.

Początek grudnia, niedzielny wieczór. Sytuacja na Ukrainie się zaognia. W kancelarii premiera spotyka się wąskie grono ministrów. Zdjęcie z tej narady obiega wszystkie media. Emanuje z niego apatia, brak inicjatywy. „Narada smutnych panów” – taki komentarz pada najczęściej. Faktycznie, Tusk na tamtym etapie jakby przegapił temat Ukrainy. To PiS miało inicjatywę, jeździło na Majdan. W KPRM mają tego świadomość. – Ostachowicz [główny PR-owiec premiera – A.G.] chodził struty z powodu tego zdjęcia. Przepraszał Tuska, że tak automatycznie je zaakceptował – opowiada polityk PO. Otoczenie premiera szybko odrabia lekcję. Tusk przechodzi do ofensywy i rusza w europejskie tournée w sprawie Ukrainy. Spotkania kończy na początku lutego. Kilkanaście dni później od kul snajperów na Majdanie giną demonstranci. Premier wygłasza historyczne przemówienie w Sejmie, a jego działania popiera cała opozycja z prezesem PiS Jarosławem Kaczyńskim na czele. To w polskiej polityce zwrot, który zmusza liderów do przemyślenia na nowo planów na najbliższą kampanię wyborczą.


Współpracownicy premiera rozumieją, że kluczem do sukcesu jest przekonanie Polaków, że Tusk to przywódca, który sprawdza się w trudnych czasach. Trudnych nie tylko gospodarczo, ale może nawet i militarnie. Tym bardziej że na tym polu do tej pory to Kaczyński miał wizerunek polityka zdecydowanie twardszego. Politycy PiS zaczęli natychmiast przypominać słowa Lecha Kaczyńskiego, który w czasie wojny gruzińskiej w 2008 r. przestrzegał: „Dzisiaj Gruzja, jutro Ukraina, a potem być może i Polska”. Rozmówca z PO: – Gdyby Tusk nie poszedł naprawdę ostro, za chwilę pojawiłyby się głosy, że jest za miękki.

OSTRY KURS

Kilkanaście dni temu prof. Lena Kolarska-Bobińska postawiła tezę, że niepokój wokół Ukrainy może kompletnie odwrócić sposób postrzegania polityki przez wyborców. I nie jest jasne, w którą stronę przechylą się nastroje. Czy w tę, że to PiS miało rację i Rosja jest nieobliczalna, czy w tę: lepiej, że PiS nie rządzi, bo już byłaby „wojna” z Moskwą. Ludzie – i o tym kierownictwo rządu też mówi – po raz pierwszy naprawdę się przestraszyli. Tego, że będzie wojna, nastanie czas niepewności.

Otoczenie Tuska tę tezę potraktowało poważnie. Nie było miejsca na przypadek. Premier zaczął udzielać wywiadów, zwoływać konferencje. – Czuwał nad tym Igor [Ostachowicz], sam Tusk też czuje, o co chodzi – opisuje współpracownik premiera. – Przekazy są precyzyjnie konstruowane. Pojawiają się w nich zdania, które mają być podchwycone przez media, typu „na wschód od nas źli chłopcy chcą się bawić w wojnę”, czy ostra krytyka Niemców za nadmierne związanie z rosyjskim gazem.

Taki kurs miał doradzać zwłaszcza szef MSW Bartłomiej Sienkiewicz, jeden z głównych kreatorów polityki wschodniej premiera. Choć ważny polityk PO przekonuje, że to „nie strategia, bo na nią nie ma czasu, tylko zarządzanie kryzysowe”. W sprawie kryzysu ukraińskiego do grona najbliższych doradców Tuska należą też Radosław Sikorski, Tomasz Siemoniak, Jacek Cichocki i Paweł Graś. Tusk sprytnie żongluje: wizyty w jednostkach wojskowych, nacisk na kwestię niezależności energetycznej i retoryka bezpieczeństwa państwa. Odbiera w ten sposób instrumentarium Kaczyńskiemu. Szybko pojawiły się komentarze, że „Tusk zaczyna mówić Kaczyńskim”.

Na te porównania politycy PO reagują wręcz alergicznie. – To bzdura – uważa Andrzej Halicki. Dlaczego? Bo – jak przekonuje – obecna polityka premiera opiera się na jego dotychczasowych osiągnięciach we współpracy z europejskimi partnerami. – Kaczyński od zawsze ma koncepcję „dwóch wrogów” i chłodnych relacji zarówno z Niemcami, jak i Rosją. Tusk zaś może dziś prezentować twardą postawę wobec Rosji właśnie dlatego, że przez lata pokazywał się jako poważny partner w Europie, który chce przy tym rozwijać relacje z Rosją. I dlatego Europa tak się dziś liczy z jego zdaniem.

KRAJ SILNY I NIEZALEŻNY

Premier, który przez lata przekonywał, że polityka to sprawne zarządzanie i najważniejsza jest ciepła woda w kranie, dziś przeobraża się w przywódcę na złe czasy. Sondaże, które po wielu miesiącach znowu dają PO prowadzenie, a przynajmniej wyrównanie z PiS, wskazują, że jego otoczenie trafnie odczytuje nastroje. – Donald jest wyśmienitym pragmatykiem politycznym. Wcześniej, po IV RP, społeczeństwo chciało anty-Ziobry i anty-Kaczyńskiego. Dziś potrzebuje męża stanu. A on jest po prostu zawsze taki, jakiego potrzebuje społeczeństwo – podsumowuje polityk PO, który dobrze zna premiera. Nie jest to głos odosobniony.

Na tę „przemianę” premiera, poza polityczną intuicją, składa się kilka czynników – stopniowe odchodzenie od liberalizmu na rzecz etatyzmu, zmiana stosunku do wojska, czy wreszcie polityczny kac po ograniu przez Rosjan w sprawie śledztwa smoleńskiego. Tusk liberał nigdy nie poważał spraw wojska. Armia to w Platformie była zawsze domena Bronisława Komorowskiego. Przez lata Tusk postrzegał tę dziedzinę raczej jako źródło oszczędności. – Zawsze uważaliśmy, że nie ma sensu marnować pieniędzy na zabawki dla chłopców w mundurach – przyznaje jeden z byłych współpracowników premiera.

To podejście było widać zwłaszcza w czasach, gdy ministrem obrony był Bogdan Klich. Tusk oczekiwał wówczas od MON największych cięć. Na początku 2009 r. dochodziło do gigantycznych awantur między Klichem a ówczesnym ministrem finansów Jackiem Rostowskim. Po jednej z nich Klich w Radiu Zet przyznał, że położył na stole dymisję (sądził, że rozmawia poza anteną). Z cięciami musiał się jednak pogodzić. Mimo ustawowego zapisu, że wydatki na armię muszą wynosić 1,95 proc. PKB, resort finansów wydał opinię, że chodzi o wydatki planowane, a niekoniecznie zrealizowane, bo wtedy dochodziłoby do marnotrawienia pieniędzy. (Jerzy Szmajdziński uznał wtedy, że Rostowski za tę interpretację powinien stanąć przed Trybunałem Stanu). Tusk przekonywał, że współczynnik 1,95 proc. trzeba obniżyć: – Jest za wysoki, jeden z najwyższych na świecie. A w ciągu najbliższych kilku lat realne zagrożenie wojną na naszym terytorium nie istnieje – mówił szef rządu. Miał jednak świadomość, że ze względu na układ sił w Sejmie i sprzeciw Pałacu Prezydenckiego szans na te zmiany nie ma.

Z Klichem premier niechętnie jeździł do wojskowych jednostek, rzadko pokazywał się na tle sprzętu wojskowego. – Nie lubił tego. A Klichowi nie ufał – przyznaje polityk PO. Współpracownik prezydenta: – Tusk na tle poligonów czy czołgów to jak Bronek na boisku piłkarskim. Stosunek premiera do wojska zaczął się zmieniać wraz z pojawieniem się w resorcie Tomasza Siemoniaka. – Tomek znalazł sposób, by go przekonać do armii – to powszechna opinia w partii. Faktem jest, że zdjęć Tuska na tle sprzętu wojskowego zaczęło przybywać. Choć z drugiej strony, przy okazji ubiegłorocznej nowelizacji budżetu, mimo oporów prezydenta Komorowskiego, Tuskowi udało się jednorazowo zawiesić regułę 1,95 proc. PKB na armię.

Starał się już jednak możliwie łagodzić przekaz. W połowie sierpnia razem z Siemoniakiem odwiedził żołnierzy kawalerii powietrznej, zjadł grochówkę i opowiadał o „wielkim narodowym projekcie »Polskie kły«”. Przekonywał, że oszczędności nie dotkną żołnierzy ani pieniędzy na modernizację wojska. Pod koniec ubiegłego roku rząd przyjął zaś program modernizacji armii do 2022 r. To ponad 100 mld zł do wydania.

Teraz MON zarządziło ponowny przegląd tego programu, pod kątem „korekty priorytetów”. Tusk z Siemoniakiem kilka dni temu, z okazji 15-lecia Polski w NATO, odwiedzili Nadbrzeżny Dywizjon Rakietowy Marynarki Wojennej w Siemirowicach. – Tylko ten może liczyć na wsparcie sojuszników, kto potrafi sam możliwie długo się obronić – podkreślał premier. – Tym, którzy pytają, czy nie szkoda pieniędzy, mówię, że nasze bezpieczeństwo zawsze będzie najważniejsze. Premier zarządził też „przyspieszenie projektów energetycznych”. Po kilkuletnich przepychankach udało się w rządzie przyjąć ustawę o gazie łupkowym. Tyle że miał on być komercyjnie eksploatowany już w tym roku. Opóźniało się też ukończenie prac nad budową gazoportu LNG. Według ostatnich zapowiedzi ma być gotowy do prób technicznych do końca roku. Tusk zaś na każdym kroku podkreśla, że Polska jest wystarczająco niezależna od rosyjskiego gazu. – Już nigdy nie będziemy ulegać gazowemu szantażowi. Możemy następną zimę przejść niezależnie od tego, jakie plany ma nasz wschodni sąsiad – zapewniał ostatnio szef rządu.

PREMIER TWARDY I ODPOWIEDZIALNY

Politycy PO, którzy z bliska obserwują działania premiera, przyznają, że musiał też odrobić posmoleńską lekcję. Zaraz po katastrofie jego otoczenie liczyło na to, że Rosjanie będą współpracować. Z obu stron były ciepłe słowa i gesty. Obecny szef MSW był jednym z inicjatorów listu do Rosjan: „Jesteśmy pod wrażeniem pomocy i solidarności, jakich doświadczamy od państwa rosyjskiego, a także zwykłych mieszkańców Rosji”.

Subtelna polityka wobec Rosji się jednak nie sprawdzała. Były współpracownik Tuska, który uczestniczył wówczas w naradach: – Kiedy się okazywało, że robią nas w trąbę, byliśmy w kropce. Bo przecież nie mogliśmy mówić o nich tego samego co PiS, które w ten sposób nas atakowało. Dziś serdeczne zdjęcia Tuska z Putinem stają się po raz kolejny amunicją polityczną dla PiS. A z racji agresywnej polityki Rosji mogą się okazać większym niż dotąd problemem. Tym bardziej że zbliża się czwarta rocznica katastrofy, a wraku jak nie było, tak nie ma. Wszystko to zaś raptem miesiąc przed wyborami do europarlamentu. Polityk bliski premierowi przekonuje: – Kaczyński ma twardy wizerunek. Ale to Tusk ma przewagę, bo wtedy kiedy trzeba, jest twardy, ale przede wszystkim jest odpowiedzialny. A ludzie nie chcą machania szabelką, zwłaszcza w sytuacji prawdziwego zagrożenia. Tak czy inaczej, Ukraina go niesie. Tusk po wielu miesiącach w politycznej defensywie wyraźnie się odbija. Czy te nastroje utrzymają się do wyborów? Polityk PO: – Pytanie zasadnicze to, o czym będzie ta kampania.

Na razie tematy krajowe – poza bezpieczeństwem wewnętrznym – schodzą na dalszy plan. Szybko przeszła awantura wokół frankfurckiego incydentu Jacka Protasiewicza. PiS zaczyna się tej narracji obawiać, przypomina więc o sześciolatkach i kolejkach w służbie zdrowia. Ostatni zarząd PO. – Premier podkreślał, że dzięki Bogu historycznie jest tak, że teraz rządzimy my, a nie PiS. Od 1989 r. nie było tak niebezpiecznie – relacjonuje polityk z władz partii. Tusk rysuje też strategię kampanii. Przytaczają ją nasi rozmówcy: „Trzeba pokazać, że tylko my umiemy być odpowiedzialni i za sprawy Polski, i Europy”. Premier tłumaczy przy tym, że miał ostatnio mało czasu na kwestie wyborcze, bo pochłaniała go Ukraina. Po czym, jakby wbrew tym słowom, wyciąga szczegółową listę nazwisk (od jedynek do trójek, omówioną już indywidualnie z szefami regionów) i odczytuje pozostałym politykom PO. Kiedy pada nazwisko największej niespodzianki – Michała Kamińskiego – niektórzy politycy PO ironizują: „Ale ten z CBA?”. Sam Kamiński wie jednak, w jaką kampanijną retorykę ma się wpisać. Natychmiast oświadcza, że kandyduje, bo „nasz kraj, choć bezpieczny, jest bardzo blisko potencjalnej strefy konfliktu. Warto więc jednoczyć się wokół tych, którzy dobrze prowadzą Polskę w tych trudnych czasach”. ■

Okładka tygodnika WPROST: 12/2014
Więcej możesz przeczytać w 12/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 12/2014 (1620)

  • Patologiczna lojalność premiera 16 mar 2014, 20:00 Sławomir Neumann, wiceminister zdrowia, nieporadnie kłamie w sprawie wielkiego kontraktu, który pomógł załatwić klinice naciągającej swoich pacjentów – piszą Agnieszka Burzyńska i Michał Majewski. Ustalenia dziennikarskiego... 4
  • Pętla na szyi Piechocińskiego 16 mar 2014, 20:00 Marek Sawicki wraca do resortu rolnictwa. Czy sięgnie też po władzę w rozchwianym PSL? Takie powroty z politycznego niebytu zdarzają się rzadko. Raptem półtora roku temu Sawicki wychodził z kancelarii premiera z dymisją, po tym jak... 4
  • Skaner 16 mar 2014, 20:00 INTERNET Goli Polacy i zdrowe Polki Polscy mężczyźni najczęściej szukają w internecie stron porno, a Polki – witryn o zdrowiu, domu i rodzinie. Firma badawcza Gemius postanowiła sprawdzić, czego w sieci szukają mieszkańcy Europy... 6
  • Kumplowi kontrakt załatwię 16 mar 2014, 20:00 Dobry kolega przegrywa walkę o milionowy kontrakt w służbie zdrowia? Zmieńmy dla niego interpretację przepisów, wtedy wygra – taki skandaliczny patent zastosował szef NFZ. 13
  • Nowe szaty premiera 16 mar 2014, 20:00 DONALD TUSK jako przywódca na trudne czasy. Platforma liczy na to, że ten nowy wizerunek szefa rządu poniesie kampanię. 14
  • Historia jednej prowokacji 16 mar 2014, 20:00 Działacze partii Palikota sięgają do dorobku SB. Bo w romans i nieślubne dziecko bezpieka próbowała wrobić papieża już w latach 80. Szykowała też prowokację przeciwko ks. Dziwiszowi. 18
  • Konkurs o Lotto 16 mar 2014, 20:00 Rozpoczął się konkurs na stanowisko prezesa Totalizatora Sportowego. To dobra okazja, żeby wyjaśnić KONTROWERSYJNE WYDATKI reklamowe w tej spółce. 22
  • Szaleństwo Władimira 16 mar 2014, 20:00 Dobra, powiem pani, odczuwam to, co odczuwa wielu z nas, czyli zagrożenie. Od dawna. Dlatego nagrałem „Vladimira” – mówi MACIEJ MALEŃCZUK. 24
  • Metody Dochnala 16 mar 2014, 20:00 Od rosyjskiego oligarchy dostał na ładne oczy 2 mln dolarów. Prezesem jego spółek był prosty kierowca z Bejrutu. Marek Dochnal jest oskarżony o gigantyczne oszustwa i przywłaszczenia. 27
  • Wpaść do Tomaszowa 16 mar 2014, 20:00 Nie wiem, czy jakikolwiek „najmilszy” chciałby wpaść do Tomaszowa (ten z wiersza Tuwima – niechętnie), ja wpadłam – z interwencją w sprawie głuchej dziewczyny, którą tamtejszy urząd miasta wyrzucił z pracy. To... 31
  • (Nie)słodki los cukrzyków 16 mar 2014, 20:00 Cukrzycę u wielu osób można skutecznie leczyć tabletkami. Ale do czasu. Gdy trzeba sięgnąć po kolejne tabletki, okazuje się, że są zbyt drogie dla przeciętnego Polaka. 31
  • Koniec eldorado 16 mar 2014, 20:00 Czy wydawcom uda się utopić pomysł bezpłatnego podręcznika? Zrobią wszystko, by odzyskać rynek wart prawie miliard złotych. 32
  • Chocholi taniec nad gazową rurą 16 mar 2014, 20:00 W Polsce w drukarniach prasowych wylano dotychczas tysiące hektolitrów farby drukarskiej, aby opisać naszą pilną potrzebę uniezależnienia się od dostaw gazu ziemnego ze Wschodu. Tymczasem do spełnienia tego celu zamiast farby nasz kraj... 36
  • Fundacja i manipulacja 16 mar 2014, 20:00 Jak ekscentryczna wolontariuszka wpędziła w poważne kłopoty jedną z najważniejszych fundacji walczących z nowotworami. 38
  • Ból polski 16 mar 2014, 20:00 Mówi się: jak boli, to znaczy, że żyjesz. Tyle że z bólem czasem żyć się nie da. A w Polsce często trzeba. 42
  • Królowie życia 16 mar 2014, 20:00 Wojciech Frykowski uważał pośpiech za znak złego smaku. Kiedyś nad ranem wracał z libacji na dachu triumpha, krzycząc do idących dziewcząt: Robotnice łódzkie! Dlaczego tak rano wstajecie? – fragment książki Sławomira kopra „Skandaliści PRL”. 46
  • Putin i Puszkin, czyli przemoc w rodzinie 16 mar 2014, 20:00 Luty 2014. Na ulicach Kijowa reżim Janukowycza masakruje nieuzbrojonych ludzi, a rosyjski pisarz Siergiej Łukjanienko, autor m.in. kultowej „Straży nocnej”, uwielbiany w Rosji i popularny również w Polsce, pisze w swoim blogu:... 50
  • Zamknięte drzwi 16 mar 2014, 20:00 Prawie w całej Europie statystyki samobójstw spadają. U nas rosną. W ostatnim roku wyjątkowo drastycznie. 52
  • Krwawy sen mordercy 16 mar 2014, 20:00 W sprawie zabójstwa filozofa z Uniwersytetu Jagiellońskiego Artura R. i jego rodziny wydano pięć wyroków. O każdym decydowali biegli psychologowie i psychiatrzy. 56
  • Rosja tkwi w ZSRR 16 mar 2014, 20:00 Czekają nas ciężkie czasy. Gdy reżim Putina dokończy sprawy na Ukrainie, weźmie się do dokręcania śruby w Rosji – mówi Oleg Orłow, były szef Centrum Praw Człowieka przy stowarzyszeniu Memoriał. 60
  • Scenariusze przetrwania 16 mar 2014, 20:00 Dobra wiadomość jest taka, że w razie ataku jądrowego jako ludzkość przetrwamy, zła – że PRZEŻYJĄ TYLKO NAJBOGATSI. 64
  • Wierzę, że będziemy gościć w Krakowie najlepszych sportowców świata! 16 mar 2014, 20:00 Żeby zarabiać, trzeba inwestować – mówi Katarzyna Rogowiec, dwukrotna mistrzyni paraolimpijska, przekonując do organizowania zimowych igrzysk olimpijskich i paraolimpijskich w Małopolsce. 66
  • Zarobić na rewolucji 16 mar 2014, 20:00 Na protestach na Majdanie Mark Zuckerberg wzbogacił się o półtora miliona dolarów. Informacja, zboże i energia nabierają wartości w niespokojnych czasach. 68
  • Król juan 16 mar 2014, 20:00 Chiny skupują złoto, bo chcą, by juan zastąpił dolara i stał się główną walutą rezerwową świata. 72
  • Elektryczna przyszłość 16 mar 2014, 20:00 Napęd elektryczny dziś wydaje się idealnym rozwiązaniem dla części rynku 76
  • Samochód czy mobilność 16 mar 2014, 20:00 Czego tak naprawdę potrzebują mieszkańcy miast? 77
  • Auta z Polski 16 mar 2014, 20:00 Choć ostatnio omijają nas nowe inwestycje w branży motoryzacyjnej, nie znaczy to, że nasz kraj nie ma się czym w tej dziedzinie pochwalić. Przeciwnie – wszędzie jest doceniana wysoka jakość produkowanych w Polsce samochodów i komponentów do ich produkcji. Szkoda tylko,... 78
  • Nieustanna pogoń 16 mar 2014, 20:00 Producenci aut nieustannie poprawiają samochody, by były bezpieczniejsze i oszczędniejsze. Pracują także nad alternatywnymi źródłami napędu. 82
  • Elektryczne auta w inteligentnych miastach 16 mar 2014, 20:00 Samochody elektryczne w inteligentnych miastach to przyszłość, która rozgrywa się na naszych oczach. 84
  • Nowoczesna i bezpieczna 16 mar 2014, 20:00 Nowoczesny design, przestronne i funkcjonalne wnętrze, bogate wyposażenie i wiele rozwiązań służących bezpieczeństwu. Te atuty Škody Octavii od miesięcy zapewniają jej pierwsze miejsce pod względem sprzedaży na polskim rynku. 86
  • Auta coraz bezpieczniejsze 16 mar 2014, 20:00 Wprowadzenie pasów bezpieczeństwa, poduszek powietrznych czy systemu ABS było dopiero początkiem starań o zwiększenie bezpieczeństwa samochodów. 88
  • Łupkowe prawo 16 mar 2014, 20:00 Gaz łupkowy może zmienić świat. Ile go mamy? Dowiemy się za kilka lat. Rząd właśnie przyjął projekt ustawy, która przyspieszy poszukiwania i wydobycie tego gazu. 89
  • Łupki bez mitów 16 mar 2014, 20:00 Wizja Polski czerpiącej korzyści z wydobycia cennego bogactwa naturalnego, jakim jest gaz z łupków, wśród niektórych obywateli nie budzi entuzjazmu. Ich obawy nie są jednak poparte żadnymi dowodami. A biorą się z mitów narosłych wokół tej sprawy. 92
  • Trzecia wojna światowa 16 mar 2014, 20:00 Analitycy i ich komputery dzień i noc testują SCENARIUSZE KONFLIKTÓW, które mogą spowodować kolejną wojnę światową. Gdzie i kiedy wybuchnie konflikt? 94
  • Dobre życie 16 mar 2014, 20:00 Aktorzy nie przechodzą na emeryturę. Tylko czasem ich telefon przestaje dzwonić – mówi Pierce Brosnan, gwiazda „Nauki spadania” i dawny agent 007. 96
  • Amerykański pustelnik 16 mar 2014, 20:00 J.D. Salinger ostatni tekst opublikował przed blisko półwieczem, ale jego postać wciąż budzi emocje. Dlaczego? Właśnie ukazuje się biografia, która próbuje to wyjaśnić. 100
  • Kalejdoskop kulturalny 16 mar 2014, 20:00 SZTUKA Sentymenty i refleksje Świecąca cienka neonowa rurka, pocztówki z wzorami swetrów do wydziergania, sploty w tkaninie na sprzedaż – to tylko niektóre z tworzyw, po które sięga Paulina Ołowska. „Czar Warszawy”... 102
  • Bomba tygodnia 16 mar 2014, 20:00 Romansowy serial To publika kocha – romans na ekranie i na planie. Energia iskrzy, a ludzie drżą przed telewizorami z podniecenia. Ma to sens, kiedy obie strony romansu mają spory talent, poczucie humoru i znają granice obciachu. Bo... 106

ZKDP - Nakład kontrolowany