Putin i Puszkin, czyli przemoc w rodzinie

Putin i Puszkin, czyli przemoc w rodzinie

Luty 2014. Na ulicach Kijowa reżim Janukowycza masakruje nieuzbrojonych ludzi, a rosyjski pisarz Siergiej Łukjanienko, autor m.in. kultowej „Straży nocnej”, uwielbiany w Rosji i popularny również w Polsce, pisze w swoim blogu: „Nie ma takiego kraju jak Ukraina i nigdy nie powinno być. To ziemia przeklęta, która swoją podłość i tchórzostwo będzie musiała odpokutować przez następne trzy pokolenia”. W ramach retorsji za Majdan Łukjanienko zabrania wydawania swoich powieści na Ukrainie. Przy okazji radzi też wszystkim – jak się wyraża – „normalnym Ukraińcom”, by emigrowali do Rosji. Lub na Białoruś. W ostateczności.

Czerwiec 1831. Dogorywa powstanie listopadowe, a Aleksander Puszkin – o którym w polskiej szkole można się jedynie dowiedzieć, że układał piękne strofy i przyjaźnił się z Mickiewiczem – pisze do swojego przyjaciela, księcia Piotra Wiaziemskiego: „A jednak ich trzeba zadusić i nasza powolność jest męcząca. Dla nas bunt Polski – to sprawa rodzinna, dawna, dziedziczna waśń”.

Wrzesień 1831. Rosyjski feldmarszałek Iwan Paskiewicz zajmuje Warszawę, a legendarny obrońca wolskiej reduty gen. Józef Sowiński ginie. Pięć dni później Aleksander Siergiejewicz w liście do przyjaciółki Praskowii Osipowej nie potrafi ukryć entuzjazmu: „Nie będę Pani pisał o zdobyciu Warszawy. Proszę sobie wyobrazić, z jakim zachwytem przyjąłem tę wiadomość po dziewięciomiesięcznych ciężkich porażkach”. A niebawem tworzy wiersz „Oszczercom Rosji”:

To Słowian spór, rodzinny spór domowy, Nie rozwiążecie go krasomówczymi słowy. (...) Już wieki oba te plemiona Wzajemnym gniewem czoła chmurzą, Nieraz to ich, to nasza strona Musiała ugiąć się przed burzą. Kto w tym nierównym wytrwa sporze: Czy dufny Lach, czy wierny Ross? (tłum. Julian Tuwim)

„Rodzinny spór domowy”? Łot de fak?! To brzmi zupełnie jak: „bo zupa była za słona”! Dopóki w Rosji myślą, że podbój sąsiednich państw to „takie wewnątrzrosyjskie rodzinne sprawki”, nasza część świata nie może się czuć bezpiecznie. Ukraińcy to nasi bracia – powtarza dziś Moskwa. Zapomina przy tym dodać, że w tej osobliwej rodzinnej relacji przydzieliła sobie rolę Kaina. Wobec Polaków bywała równie rodzinna. W liście z grudnia 1830 r. do Jelizawiety Chitrowo, córki feldmarszałka Michaiła Kutuzowa, Puszkin wspomina jej ojca, który po utracie niepodległości przez Rzeczpospolitą był na Litwie generał-gubernatorem (1799-1801): „Podczas jego wejścia do Wilna Polacy rzucili się do jego nóg. Wstańcie, powiedział on, pamiętajcie, że jesteście Rosjanami”. Rosjanami? Chyba wyłącznie w logice: Курица не птица, Польша не заграница (kura nie jest ptakiem, a Polska nie jest zagranicą).

Niestety, dla imperialnej Rosji Polska nie jest zagranicą, co najwyżej zagranicą bywa. W kolejnym liście do córki Kutuzowa (ze stycznia 1831 r.) – pisanym niemal dokładnie w tym samym momencie, w którym Sejm Królestwa Polskiego pozbawił tronu polskiego cara Mikołaja I – Puszkin się entuzjazmuje: „Otrzymamy warszawską gubernię, co należało uczynić już 33 lata temu”.

Marzec 2014. Moskwa odbudowuje gubernię krymską. Nie ukrywa przy tym, że marzy się jej i kijowska. Inne zresztą też. Trzy lata temu Związek Rosjan Litwy zaproponował, by we wspomnianym już Wilnie postawić pomnik Kutuzowa. W podzięce za obronę Rosji przed Napoleonem (!). W Wilnie dziękować za obronę Rosji można tylko wtedy, gdy – idąc za myślą innego poety rosyjskiego Fiodora Tiutczewa (autora słynnej frazy: „Rozumem Rosji się nie pojmie”) – uważa się, że jest to miasto „starodawnie ruskie”.

Tiutczew – młodszy od Puszkina o cztery lata – to zresztą kolejny piewca „wielkiej rosyjskiej rodziny narodów” i jeden z najgorliwszych entuzjastów imperializmu rosyjskiego. Z jednej strony uprawiał wysmakowaną lirykę filozoficzną, a z drugiej – nazywał Polskę Judaszem Słowiańszczyzny, pisał pochwalne hymny do Michaiła Murawjowa „Wieszatiela” w uznaniu jego zasług w tłumieniu powstania styczniowego, a Mickiewicza pouczał, aby odrzucił polskość i stał się w końcu Słowianinem. Trwanie Mickiewicza przy polskości irytowało również Puszkina; we wspomnianej już korespondencji z córką Kutuzowa autor „Eugeniusza Oniegina” zżymał się: „Miłość do ojczyzny zawsze była w duszy Polaka uczuciem beznadziejnie ponurym. Proszę przypomnieć ich poetę Mickiewicza”. Kocham poezję. Zawsze uwielbiałem, kiedy Bułat Okudżawa śpiewał: „A jednak mi żal, że tu w drzwiach nie pojawi się Puszkin”. Dziś jednak mam nadzieję, że się nie pojawi. ■

Okładka tygodnika WPROST: 12/2014
Więcej możesz przeczytać w 12/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 2
  • mania IP
    Co to jest za grafomania?
    • zuzia IP
      Nie pojeta jest ta "madrosc"RUSA zawsze w postronkach na gardle(carat , komunizm)nie pojeta ...Nie pojmuja tez , ze inne narody moga zyc bez tych postronkow.

      Spis treści tygodnika Wprost nr 12/2014 (1620)

      • Patologiczna lojalność premiera 16 mar 2014, 20:00 Sławomir Neumann, wiceminister zdrowia, nieporadnie kłamie w sprawie wielkiego kontraktu, który pomógł załatwić klinice naciągającej swoich pacjentów – piszą Agnieszka Burzyńska i Michał Majewski. Ustalenia dziennikarskiego... 4
      • Pętla na szyi Piechocińskiego 16 mar 2014, 20:00 Marek Sawicki wraca do resortu rolnictwa. Czy sięgnie też po władzę w rozchwianym PSL? Takie powroty z politycznego niebytu zdarzają się rzadko. Raptem półtora roku temu Sawicki wychodził z kancelarii premiera z dymisją, po tym jak... 4
      • Skaner 16 mar 2014, 20:00 INTERNET Goli Polacy i zdrowe Polki Polscy mężczyźni najczęściej szukają w internecie stron porno, a Polki – witryn o zdrowiu, domu i rodzinie. Firma badawcza Gemius postanowiła sprawdzić, czego w sieci szukają mieszkańcy Europy... 6
      • Kumplowi kontrakt załatwię 16 mar 2014, 20:00 Dobry kolega przegrywa walkę o milionowy kontrakt w służbie zdrowia? Zmieńmy dla niego interpretację przepisów, wtedy wygra – taki skandaliczny patent zastosował szef NFZ. 13
      • Nowe szaty premiera 16 mar 2014, 20:00 DONALD TUSK jako przywódca na trudne czasy. Platforma liczy na to, że ten nowy wizerunek szefa rządu poniesie kampanię. 14
      • Historia jednej prowokacji 16 mar 2014, 20:00 Działacze partii Palikota sięgają do dorobku SB. Bo w romans i nieślubne dziecko bezpieka próbowała wrobić papieża już w latach 80. Szykowała też prowokację przeciwko ks. Dziwiszowi. 18
      • Konkurs o Lotto 16 mar 2014, 20:00 Rozpoczął się konkurs na stanowisko prezesa Totalizatora Sportowego. To dobra okazja, żeby wyjaśnić KONTROWERSYJNE WYDATKI reklamowe w tej spółce. 22
      • Szaleństwo Władimira 16 mar 2014, 20:00 Dobra, powiem pani, odczuwam to, co odczuwa wielu z nas, czyli zagrożenie. Od dawna. Dlatego nagrałem „Vladimira” – mówi MACIEJ MALEŃCZUK. 24
      • Metody Dochnala 16 mar 2014, 20:00 Od rosyjskiego oligarchy dostał na ładne oczy 2 mln dolarów. Prezesem jego spółek był prosty kierowca z Bejrutu. Marek Dochnal jest oskarżony o gigantyczne oszustwa i przywłaszczenia. 27
      • Wpaść do Tomaszowa 16 mar 2014, 20:00 Nie wiem, czy jakikolwiek „najmilszy” chciałby wpaść do Tomaszowa (ten z wiersza Tuwima – niechętnie), ja wpadłam – z interwencją w sprawie głuchej dziewczyny, którą tamtejszy urząd miasta wyrzucił z pracy. To... 31
      • (Nie)słodki los cukrzyków 16 mar 2014, 20:00 Cukrzycę u wielu osób można skutecznie leczyć tabletkami. Ale do czasu. Gdy trzeba sięgnąć po kolejne tabletki, okazuje się, że są zbyt drogie dla przeciętnego Polaka. 31
      • Koniec eldorado 16 mar 2014, 20:00 Czy wydawcom uda się utopić pomysł bezpłatnego podręcznika? Zrobią wszystko, by odzyskać rynek wart prawie miliard złotych. 32
      • Chocholi taniec nad gazową rurą 16 mar 2014, 20:00 W Polsce w drukarniach prasowych wylano dotychczas tysiące hektolitrów farby drukarskiej, aby opisać naszą pilną potrzebę uniezależnienia się od dostaw gazu ziemnego ze Wschodu. Tymczasem do spełnienia tego celu zamiast farby nasz kraj... 36
      • Fundacja i manipulacja 16 mar 2014, 20:00 Jak ekscentryczna wolontariuszka wpędziła w poważne kłopoty jedną z najważniejszych fundacji walczących z nowotworami. 38
      • Ból polski 16 mar 2014, 20:00 Mówi się: jak boli, to znaczy, że żyjesz. Tyle że z bólem czasem żyć się nie da. A w Polsce często trzeba. 42
      • Królowie życia 16 mar 2014, 20:00 Wojciech Frykowski uważał pośpiech za znak złego smaku. Kiedyś nad ranem wracał z libacji na dachu triumpha, krzycząc do idących dziewcząt: Robotnice łódzkie! Dlaczego tak rano wstajecie? – fragment książki Sławomira kopra „Skandaliści PRL”. 46
      • Putin i Puszkin, czyli przemoc w rodzinie 16 mar 2014, 20:00 Luty 2014. Na ulicach Kijowa reżim Janukowycza masakruje nieuzbrojonych ludzi, a rosyjski pisarz Siergiej Łukjanienko, autor m.in. kultowej „Straży nocnej”, uwielbiany w Rosji i popularny również w Polsce, pisze w swoim blogu:... 50
      • Zamknięte drzwi 16 mar 2014, 20:00 Prawie w całej Europie statystyki samobójstw spadają. U nas rosną. W ostatnim roku wyjątkowo drastycznie. 52
      • Krwawy sen mordercy 16 mar 2014, 20:00 W sprawie zabójstwa filozofa z Uniwersytetu Jagiellońskiego Artura R. i jego rodziny wydano pięć wyroków. O każdym decydowali biegli psychologowie i psychiatrzy. 56
      • Rosja tkwi w ZSRR 16 mar 2014, 20:00 Czekają nas ciężkie czasy. Gdy reżim Putina dokończy sprawy na Ukrainie, weźmie się do dokręcania śruby w Rosji – mówi Oleg Orłow, były szef Centrum Praw Człowieka przy stowarzyszeniu Memoriał. 60
      • Scenariusze przetrwania 16 mar 2014, 20:00 Dobra wiadomość jest taka, że w razie ataku jądrowego jako ludzkość przetrwamy, zła – że PRZEŻYJĄ TYLKO NAJBOGATSI. 64
      • Wierzę, że będziemy gościć w Krakowie najlepszych sportowców świata! 16 mar 2014, 20:00 Żeby zarabiać, trzeba inwestować – mówi Katarzyna Rogowiec, dwukrotna mistrzyni paraolimpijska, przekonując do organizowania zimowych igrzysk olimpijskich i paraolimpijskich w Małopolsce. 66
      • Zarobić na rewolucji 16 mar 2014, 20:00 Na protestach na Majdanie Mark Zuckerberg wzbogacił się o półtora miliona dolarów. Informacja, zboże i energia nabierają wartości w niespokojnych czasach. 68
      • Król juan 16 mar 2014, 20:00 Chiny skupują złoto, bo chcą, by juan zastąpił dolara i stał się główną walutą rezerwową świata. 72
      • Elektryczna przyszłość 16 mar 2014, 20:00 Napęd elektryczny dziś wydaje się idealnym rozwiązaniem dla części rynku 76
      • Samochód czy mobilność 16 mar 2014, 20:00 Czego tak naprawdę potrzebują mieszkańcy miast? 77
      • Auta z Polski 16 mar 2014, 20:00 Choć ostatnio omijają nas nowe inwestycje w branży motoryzacyjnej, nie znaczy to, że nasz kraj nie ma się czym w tej dziedzinie pochwalić. Przeciwnie – wszędzie jest doceniana wysoka jakość produkowanych w Polsce samochodów i komponentów do ich produkcji. Szkoda tylko,... 78
      • Nieustanna pogoń 16 mar 2014, 20:00 Producenci aut nieustannie poprawiają samochody, by były bezpieczniejsze i oszczędniejsze. Pracują także nad alternatywnymi źródłami napędu. 82
      • Elektryczne auta w inteligentnych miastach 16 mar 2014, 20:00 Samochody elektryczne w inteligentnych miastach to przyszłość, która rozgrywa się na naszych oczach. 84
      • Nowoczesna i bezpieczna 16 mar 2014, 20:00 Nowoczesny design, przestronne i funkcjonalne wnętrze, bogate wyposażenie i wiele rozwiązań służących bezpieczeństwu. Te atuty Škody Octavii od miesięcy zapewniają jej pierwsze miejsce pod względem sprzedaży na polskim rynku. 86
      • Auta coraz bezpieczniejsze 16 mar 2014, 20:00 Wprowadzenie pasów bezpieczeństwa, poduszek powietrznych czy systemu ABS było dopiero początkiem starań o zwiększenie bezpieczeństwa samochodów. 88
      • Łupkowe prawo 16 mar 2014, 20:00 Gaz łupkowy może zmienić świat. Ile go mamy? Dowiemy się za kilka lat. Rząd właśnie przyjął projekt ustawy, która przyspieszy poszukiwania i wydobycie tego gazu. 89
      • Łupki bez mitów 16 mar 2014, 20:00 Wizja Polski czerpiącej korzyści z wydobycia cennego bogactwa naturalnego, jakim jest gaz z łupków, wśród niektórych obywateli nie budzi entuzjazmu. Ich obawy nie są jednak poparte żadnymi dowodami. A biorą się z mitów narosłych wokół tej sprawy. 92
      • Trzecia wojna światowa 16 mar 2014, 20:00 Analitycy i ich komputery dzień i noc testują SCENARIUSZE KONFLIKTÓW, które mogą spowodować kolejną wojnę światową. Gdzie i kiedy wybuchnie konflikt? 94
      • Dobre życie 16 mar 2014, 20:00 Aktorzy nie przechodzą na emeryturę. Tylko czasem ich telefon przestaje dzwonić – mówi Pierce Brosnan, gwiazda „Nauki spadania” i dawny agent 007. 96
      • Amerykański pustelnik 16 mar 2014, 20:00 J.D. Salinger ostatni tekst opublikował przed blisko półwieczem, ale jego postać wciąż budzi emocje. Dlaczego? Właśnie ukazuje się biografia, która próbuje to wyjaśnić. 100
      • Kalejdoskop kulturalny 16 mar 2014, 20:00 SZTUKA Sentymenty i refleksje Świecąca cienka neonowa rurka, pocztówki z wzorami swetrów do wydziergania, sploty w tkaninie na sprzedaż – to tylko niektóre z tworzyw, po które sięga Paulina Ołowska. „Czar Warszawy”... 102
      • Bomba tygodnia 16 mar 2014, 20:00 Romansowy serial To publika kocha – romans na ekranie i na planie. Energia iskrzy, a ludzie drżą przed telewizorami z podniecenia. Ma to sens, kiedy obie strony romansu mają spory talent, poczucie humoru i znają granice obciachu. Bo... 106

      ZKDP - Nakład kontrolowany