Łupki bez mitów

Łupki bez mitów

Wizja Polski czerpiącej korzyści z wydobycia cennego bogactwa naturalnego, jakim jest gaz z łupków, wśród niektórych obywateli nie budzi entuzjazmu. Ich obawy nie są jednak poparte żadnymi dowodami. A biorą się z mitów narosłych wokół tej sprawy.

Ryzyko związane z wydobyciem gazu z łupków nie jest większe niż w wypadku gazu konwencjonalnego. O ile jednak z gazem konwencjonalnym jesteśmy oswojeni, o tyle gaz z łupków jak wszystko, co nieznane, budzi niepokój. Nie tylko mieszkańcy, lecz także władze samorządowe regionów, w których planuje się poszukiwanie lub wydobywanie gazu z łupków, są zaniepokojeni skutkami, jakie mogą spowodować jego badania i eksploatacja. Okazuje się jednak, że wszystkie te niepokoje nie mają pokrycia w rzeczywistości. Warto obalić mity, które narosły wokół kwestii wydobycia gazu łupkowego.

Czy poszukiwanie i wydobycie gazu łupkowego oznacza szkody dla środowiska?


Absolutnie nie! Mieszkańcy gmin, w których gaz ma być poszukiwany, boją się, że w badaniach geologicznych są wykorzystywane ładunki wybuchowe, co wpływa na stabilność gruntu, na którym stoją ich domy. Obawy te są nieuzasadnione. Obecnie poszukiwania przypominają badania USG, w których fale sejsmiczne „prześwietlają” poszczególne warstwy ziemi za pomocą nowoczesnego sprzętu. Dość popularny, ale niczym nieuzasadniony jest również pogląd, według którego gaz z łupków w trakcie eksploatacji zanieczyszcza naturalne podziemne rezerwuary wody pitnej. Na szczęście te wszystkie obawy są tylko mitem. Poprawnie przeprowadzony proces szczelinowania podczas poszukiwania i wydobywania gazu z łupków nie może wpływać na zatrucie gleb ani wód podziemnych i powierzchniowych. Warstwy wód gruntowych znajdują się na głębokości maksimum 200-300 m pod powierzchnią ziemi, a zabieg szczelinowania jest przeprowadzany minimum 2 km głębiej! Sama konstrukcja otworu pionowego zapewnia rurowanie i cementowanie poszczególnych przewiercanych warstw. Obawy budzi także to, że w procesie szczelinowania używa się chemikaliów zatruwających wodę i glebę. Tymczasem płyn hydrauliczny do szczelinowania składa się przede wszystkim z wody, niewielkiej ilości piasku i tylko 0,5 proc. środków chemicznych. Każdy ze składników jest od lat stosowany w gospodarstwie domowym, budownictwie, przemyśle farmaceutycznym i spożywczym. Po zabiegu część płynu (przeciętnie 30-40 proc.) wraca na powierzchnię i jest wykorzystywana w ponownym szczelinowaniu, nawet do kilku kolejnych zabiegów. Ciecz jest poddawana procesom recyklingu i odzysku. Pozostałości, które nie będą ponownie użyte, są kierowane do urządzeń podczyszczających lub oczyszczalni ścieków. Polscy naukowcy analizowali wpływ, jaki wywarł na środowisko otwór wiertniczy w Łebieniu na Pomorzu, w którym przeprowadzono zabieg szczelinowania hydraulicznego. Zespół ponad 30 specjalistów z pięciu instytucji prowadził badania koordynowane przez Państwowy Instytut Geologiczny, zakończone raportem ogłoszonym w marcu 2012 r. Potwierdził on jednoznacznie, że przeprowadzenie prac zgodnie z przepisami, a więc z zachowaniem norm, jest w pełni bezpieczne dla środowiska. Pokazywane w mediach przypadki zapłonu wody w kranie w miejscach, gdzie jest wydobywany gaz łupkowy, zostały zbadane przez amerykańskie służby ochrony środowiska. Metan w kranach pochodził z pokładów węgla, a nie z gazonośnych łupków.

Czy prace wiertnicze są bezpieczne?

Są bezpieczne zarówno dla mieszkańców, jak i środowiska naturalnego. Odwierty poziome wykonuje się od kilkudziesięciu lat. Ich główna zaleta to zwiększenie wydobycia gazu przy zastosowaniu stosunkowo niewielkiej liczby odwiertów. W pierwszym etapie wiercenia poziomego wykonuje się odwiert pionowy, a następnie wierci się pod kątem, aż do momentu dotarcia do złoża. Następnie wiercenie prowadzi się poziomo. Odcinek poziomy podziemnego odwiertu może sięgać nawet 3 km od szybu pionowego. Obawy budzi to, że prace pod ziemią mogą naruszać stabilność gruntu. Są to jednak metody sprawdzone i w pełni bezpieczne. Wykorzystuje się je, z powodzeniem zwiększając wydobycie, ponieważ zasoby gazu z łupków rozłożone są zwykle w cienkiej warstwie zalegającej pod dużym obszarem. Gdyby więc stosowano wyłącznie wiercenia pionowe, musiałoby ich być bardzo wiele. Wiercenie poziome połączone ze szczelinowaniem oznacza oszczędność czasu, energii i środków. Pozwala wydobywać gaz z łupków opłacalnie i bezpiecznie.

Czy obawy o lasy i zwierzynę są słuszne?

Oczywiście, że nie. Mit dotyczący zapadania się pól i lasów w wyniku wierceń nie znajduje pokrycia w faktach. Również wizje zwierzyny uciekającej z terenów, na których następują rzekomo groźne tąpnięcia, nie znalazły żadnego uzasadnienia w wynikach przeprowadzonych badań. Dziś już wiemy, że eksploatacja złóż gazu z łupków nie powoduje degradacji środowiska, zanieczyszczenia pól ani wód gruntowych. Obecne prawo dotyczące środowiska naturalnego obowiązujące w Unii Europejskiej odznacza się bardzo wysokim stopniem ochrony. Wydobywanie gazu z łupków z zachowaniem tych standardów jest gwarancją, że środowisko faktycznie nie ucierpi. Na mocy przepisów unijnych po zakończonych pracach cały teren, na którym dokonywano odwiertów, należy przywrócić do stanu pierwotnego. Nakaz ten jest stale kontrolowany przez odpowiednie organy nadzoru, nie ma więc możliwości, aby jakaś firma zostawiła po sobie bałagan i zniknęła. Dobrym przykładem jest działanie PGNiG na Lubelszczyźnie.Przeprowadzony tam próbny odwiert słabo rokował dla opłacalności wydobycia i firma podjęła decyzję o zakończeniu prac poszukiwawczych. Teren, na którym stała wiertnia, już po niespełna roku prac przywrócono do stanu sprzed prac wiertniczych. Dzisiaj nie ma żadnego śladu po tym, że czegokolwiek tam poszukiwano, ponieważ na polu, na którym stały urządzenia wiertnicze, rośnie zboże.

Czy wydobycie i poszukiwania są uciążliwe dla otoczenia?

Właściciele gospodarstw położonych w sąsiedztwie terenów badawczych, a w przyszłości być może wydobywczych, obawiają się, że będzie to dla nich uciążliwy proces. Tymczasem urządzenia wiertnicze są umieszczane w znacznej odległości od domów i zabudowań gospodarczych. Wiertnia zajmuje obszar zwykle kilkakrotnie niniejszy niż centrum handlowe. Sam hałas towarzyszący wiertni jest przejściowy, gdyż wiercenie otworu trwa do 100 dni. Jeśli normy hałasu mogą zostać przekroczone, montuje się specjalne ekrany wygłuszające, podobne do tych stojących przy drogach. Co istotne, wydobycie gazu z łupków może korzystnie wpłynąć na życie okolicznych mieszkańców. Prace wydobywcze to nie zagrożenie, ale szansa dla wielu obszarów Polski. To realne korzyści – nowe miejsca pracy, drogi, wodociągi i linie energetyczne. Powstanie infrastruktury jest konieczne, ponieważ wbrew obawom mieszkańców gazonośnych obszarów odwierty robi się często w szczerym polu. Mieszkańcy terenów położonych w pobliżu miejsc, gdzie będzie wydobywany gaz z łupków, nie powinni również zapominać o tym, że będą mogli z wydobytego taniego gazu korzystać bezpośrednio. W jaki sposób? Jest realna szansa, że w przyszłości będą oni płacić mniej za gaz. ■

Czy wiesz, że...

11 marca 2012 r. na stacji sejsmologicznej na Pomorzu zostało zarejestrowane trzęsienie ziemi w Japonii. Mimo że było odległe o 8,5 tys. km, całkowicie niegroźne i nieodczuwalne w Polsce, jego zapis miał dziesięć razy większą amplitudę niż zapis w efekcie zabiegu szczelinowania. Dwie godziny przed szczelinowaniem zarejestrowano na trzech pobliskich stacjach sejsmicznych uderzenie pioruna. Okazało się, że jego zapis ma dwa razy większe amplitudy niż samo szczelinowanie.

Okładka tygodnika WPROST: 12/2014
Więcej możesz przeczytać w 12/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 12/2014 (1620)

  • Patologiczna lojalność premiera 16 mar 2014, 20:00 Sławomir Neumann, wiceminister zdrowia, nieporadnie kłamie w sprawie wielkiego kontraktu, który pomógł załatwić klinice naciągającej swoich pacjentów – piszą Agnieszka Burzyńska i Michał Majewski. Ustalenia dziennikarskiego... 4
  • Pętla na szyi Piechocińskiego 16 mar 2014, 20:00 Marek Sawicki wraca do resortu rolnictwa. Czy sięgnie też po władzę w rozchwianym PSL? Takie powroty z politycznego niebytu zdarzają się rzadko. Raptem półtora roku temu Sawicki wychodził z kancelarii premiera z dymisją, po tym jak... 4
  • Skaner 16 mar 2014, 20:00 INTERNET Goli Polacy i zdrowe Polki Polscy mężczyźni najczęściej szukają w internecie stron porno, a Polki – witryn o zdrowiu, domu i rodzinie. Firma badawcza Gemius postanowiła sprawdzić, czego w sieci szukają mieszkańcy Europy... 6
  • Kumplowi kontrakt załatwię 16 mar 2014, 20:00 Dobry kolega przegrywa walkę o milionowy kontrakt w służbie zdrowia? Zmieńmy dla niego interpretację przepisów, wtedy wygra – taki skandaliczny patent zastosował szef NFZ. 13
  • Nowe szaty premiera 16 mar 2014, 20:00 DONALD TUSK jako przywódca na trudne czasy. Platforma liczy na to, że ten nowy wizerunek szefa rządu poniesie kampanię. 14
  • Historia jednej prowokacji 16 mar 2014, 20:00 Działacze partii Palikota sięgają do dorobku SB. Bo w romans i nieślubne dziecko bezpieka próbowała wrobić papieża już w latach 80. Szykowała też prowokację przeciwko ks. Dziwiszowi. 18
  • Konkurs o Lotto 16 mar 2014, 20:00 Rozpoczął się konkurs na stanowisko prezesa Totalizatora Sportowego. To dobra okazja, żeby wyjaśnić KONTROWERSYJNE WYDATKI reklamowe w tej spółce. 22
  • Szaleństwo Władimira 16 mar 2014, 20:00 Dobra, powiem pani, odczuwam to, co odczuwa wielu z nas, czyli zagrożenie. Od dawna. Dlatego nagrałem „Vladimira” – mówi MACIEJ MALEŃCZUK. 24
  • Metody Dochnala 16 mar 2014, 20:00 Od rosyjskiego oligarchy dostał na ładne oczy 2 mln dolarów. Prezesem jego spółek był prosty kierowca z Bejrutu. Marek Dochnal jest oskarżony o gigantyczne oszustwa i przywłaszczenia. 27
  • Wpaść do Tomaszowa 16 mar 2014, 20:00 Nie wiem, czy jakikolwiek „najmilszy” chciałby wpaść do Tomaszowa (ten z wiersza Tuwima – niechętnie), ja wpadłam – z interwencją w sprawie głuchej dziewczyny, którą tamtejszy urząd miasta wyrzucił z pracy. To... 31
  • (Nie)słodki los cukrzyków 16 mar 2014, 20:00 Cukrzycę u wielu osób można skutecznie leczyć tabletkami. Ale do czasu. Gdy trzeba sięgnąć po kolejne tabletki, okazuje się, że są zbyt drogie dla przeciętnego Polaka. 31
  • Koniec eldorado 16 mar 2014, 20:00 Czy wydawcom uda się utopić pomysł bezpłatnego podręcznika? Zrobią wszystko, by odzyskać rynek wart prawie miliard złotych. 32
  • Chocholi taniec nad gazową rurą 16 mar 2014, 20:00 W Polsce w drukarniach prasowych wylano dotychczas tysiące hektolitrów farby drukarskiej, aby opisać naszą pilną potrzebę uniezależnienia się od dostaw gazu ziemnego ze Wschodu. Tymczasem do spełnienia tego celu zamiast farby nasz kraj... 36
  • Fundacja i manipulacja 16 mar 2014, 20:00 Jak ekscentryczna wolontariuszka wpędziła w poważne kłopoty jedną z najważniejszych fundacji walczących z nowotworami. 38
  • Ból polski 16 mar 2014, 20:00 Mówi się: jak boli, to znaczy, że żyjesz. Tyle że z bólem czasem żyć się nie da. A w Polsce często trzeba. 42
  • Królowie życia 16 mar 2014, 20:00 Wojciech Frykowski uważał pośpiech za znak złego smaku. Kiedyś nad ranem wracał z libacji na dachu triumpha, krzycząc do idących dziewcząt: Robotnice łódzkie! Dlaczego tak rano wstajecie? – fragment książki Sławomira kopra „Skandaliści PRL”. 46
  • Putin i Puszkin, czyli przemoc w rodzinie 16 mar 2014, 20:00 Luty 2014. Na ulicach Kijowa reżim Janukowycza masakruje nieuzbrojonych ludzi, a rosyjski pisarz Siergiej Łukjanienko, autor m.in. kultowej „Straży nocnej”, uwielbiany w Rosji i popularny również w Polsce, pisze w swoim blogu:... 50
  • Zamknięte drzwi 16 mar 2014, 20:00 Prawie w całej Europie statystyki samobójstw spadają. U nas rosną. W ostatnim roku wyjątkowo drastycznie. 52
  • Krwawy sen mordercy 16 mar 2014, 20:00 W sprawie zabójstwa filozofa z Uniwersytetu Jagiellońskiego Artura R. i jego rodziny wydano pięć wyroków. O każdym decydowali biegli psychologowie i psychiatrzy. 56
  • Rosja tkwi w ZSRR 16 mar 2014, 20:00 Czekają nas ciężkie czasy. Gdy reżim Putina dokończy sprawy na Ukrainie, weźmie się do dokręcania śruby w Rosji – mówi Oleg Orłow, były szef Centrum Praw Człowieka przy stowarzyszeniu Memoriał. 60
  • Scenariusze przetrwania 16 mar 2014, 20:00 Dobra wiadomość jest taka, że w razie ataku jądrowego jako ludzkość przetrwamy, zła – że PRZEŻYJĄ TYLKO NAJBOGATSI. 64
  • Wierzę, że będziemy gościć w Krakowie najlepszych sportowców świata! 16 mar 2014, 20:00 Żeby zarabiać, trzeba inwestować – mówi Katarzyna Rogowiec, dwukrotna mistrzyni paraolimpijska, przekonując do organizowania zimowych igrzysk olimpijskich i paraolimpijskich w Małopolsce. 66
  • Zarobić na rewolucji 16 mar 2014, 20:00 Na protestach na Majdanie Mark Zuckerberg wzbogacił się o półtora miliona dolarów. Informacja, zboże i energia nabierają wartości w niespokojnych czasach. 68
  • Król juan 16 mar 2014, 20:00 Chiny skupują złoto, bo chcą, by juan zastąpił dolara i stał się główną walutą rezerwową świata. 72
  • Elektryczna przyszłość 16 mar 2014, 20:00 Napęd elektryczny dziś wydaje się idealnym rozwiązaniem dla części rynku 76
  • Samochód czy mobilność 16 mar 2014, 20:00 Czego tak naprawdę potrzebują mieszkańcy miast? 77
  • Auta z Polski 16 mar 2014, 20:00 Choć ostatnio omijają nas nowe inwestycje w branży motoryzacyjnej, nie znaczy to, że nasz kraj nie ma się czym w tej dziedzinie pochwalić. Przeciwnie – wszędzie jest doceniana wysoka jakość produkowanych w Polsce samochodów i komponentów do ich produkcji. Szkoda tylko,... 78
  • Nieustanna pogoń 16 mar 2014, 20:00 Producenci aut nieustannie poprawiają samochody, by były bezpieczniejsze i oszczędniejsze. Pracują także nad alternatywnymi źródłami napędu. 82
  • Elektryczne auta w inteligentnych miastach 16 mar 2014, 20:00 Samochody elektryczne w inteligentnych miastach to przyszłość, która rozgrywa się na naszych oczach. 84
  • Nowoczesna i bezpieczna 16 mar 2014, 20:00 Nowoczesny design, przestronne i funkcjonalne wnętrze, bogate wyposażenie i wiele rozwiązań służących bezpieczeństwu. Te atuty Škody Octavii od miesięcy zapewniają jej pierwsze miejsce pod względem sprzedaży na polskim rynku. 86
  • Auta coraz bezpieczniejsze 16 mar 2014, 20:00 Wprowadzenie pasów bezpieczeństwa, poduszek powietrznych czy systemu ABS było dopiero początkiem starań o zwiększenie bezpieczeństwa samochodów. 88
  • Łupkowe prawo 16 mar 2014, 20:00 Gaz łupkowy może zmienić świat. Ile go mamy? Dowiemy się za kilka lat. Rząd właśnie przyjął projekt ustawy, która przyspieszy poszukiwania i wydobycie tego gazu. 89
  • Łupki bez mitów 16 mar 2014, 20:00 Wizja Polski czerpiącej korzyści z wydobycia cennego bogactwa naturalnego, jakim jest gaz z łupków, wśród niektórych obywateli nie budzi entuzjazmu. Ich obawy nie są jednak poparte żadnymi dowodami. A biorą się z mitów narosłych wokół tej sprawy. 92
  • Trzecia wojna światowa 16 mar 2014, 20:00 Analitycy i ich komputery dzień i noc testują SCENARIUSZE KONFLIKTÓW, które mogą spowodować kolejną wojnę światową. Gdzie i kiedy wybuchnie konflikt? 94
  • Dobre życie 16 mar 2014, 20:00 Aktorzy nie przechodzą na emeryturę. Tylko czasem ich telefon przestaje dzwonić – mówi Pierce Brosnan, gwiazda „Nauki spadania” i dawny agent 007. 96
  • Amerykański pustelnik 16 mar 2014, 20:00 J.D. Salinger ostatni tekst opublikował przed blisko półwieczem, ale jego postać wciąż budzi emocje. Dlaczego? Właśnie ukazuje się biografia, która próbuje to wyjaśnić. 100
  • Kalejdoskop kulturalny 16 mar 2014, 20:00 SZTUKA Sentymenty i refleksje Świecąca cienka neonowa rurka, pocztówki z wzorami swetrów do wydziergania, sploty w tkaninie na sprzedaż – to tylko niektóre z tworzyw, po które sięga Paulina Ołowska. „Czar Warszawy”... 102
  • Bomba tygodnia 16 mar 2014, 20:00 Romansowy serial To publika kocha – romans na ekranie i na planie. Energia iskrzy, a ludzie drżą przed telewizorami z podniecenia. Ma to sens, kiedy obie strony romansu mają spory talent, poczucie humoru i znają granice obciachu. Bo... 106

ZKDP - Nakład kontrolowany