Zarobić na rewolucji

Zarobić na rewolucji

Na protestach na Majdanie Mark Zuckerberg wzbogacił się o półtora miliona dolarów. Informacja, zboże i energia nabierają wartości w niespokojnych czasach.

Podczas najgorętszych dni protestów na Majdanie tylko w ciągu godziny za pośrednictwem Twittera wysyłano ponad 10 tys. komunikatów w rodzaju: „Milicja też używa kamieni i koktajli Mołotowa. Miasto jest odcięte od świata, ale ludzie nadal są gotowi wyjść na ulice. Prezydent milczy” albo „Brak prądu w centrum Kijowa. Milicja strzela do protestujących farbą fluorescencyjną, żeby byli łatwymi celami w ciemnościach”.

Jack Dorsey, właściciel Twittera, który niedawno zadebiutował na Wall Street, mógł siedzieć w fotelu i patrzeć, jak na Ukrainie słupki popularności jego serwisu rosną w oczach. Ręce zacierał też Mark Zuckerberg. Z badań internetowej agencji Gemius wynika, że w ciągu zaledwie dwóch miesięcy od wybuchu protestów na Majdanie liczba użytkowników Facebooka wzrosła o 700 tys. Ukraińców. W tym samym czasie kurs hrywny topniał w oczach, a na rosyjskiej giełdzie trwała regularna panika. Warszawski parkiet do dzisiaj zalicza spadki, złoty słabnie. Straty widać gołym okiem. Są jednak i tacy, którym przez konflikt na Ukrainie wpadnie do portfela sporo gotówki.

Bogatsze podziemie

Hromadśke TV to jeden z sześciu niezależnych projektów medialnych, które powstały zaraz po wybuchu protestów na Ukrainie. Ruszył z małym budżetem, prowizorycznym studiem i skromnym sprzętem. Do oglądania nie w telewizorze, ale za pośrednictwem YouTube. Założyło go 15 ukraińskich dziennikarzy. Miał wystartować już we wrześniu, jednak pierwszy materiał nadano 22 listopada. Dokładnie dzień po tym, jak Wiktor Janukowycz odmówił podpisania umowy stowarzyszeniowej z Unią Europejską. Dwa dni później kilka filmików z Hromadśke TV miało 761 tys. wyświetleń. Do dzisiaj materiały zamieszczone na kanale zobaczyło już ponad 34 mln osób. – Utrzymujemy się z dotacji ambasad USA i Holandii. Część środków udało nam się zebrać od zwykłych ludzi. W sumie w przeliczeniu na złote to ponad 690 tys. zł. O zyskach nie będziemy rozmawiali – urywa rozmowę jeden z pracowników telewizji. Relacje kilkunastu dziennikarzy Hromadśke TV wyświetlają wszystkie największe stacje telewizyjne na świecie. Podobny sukces odniósł kanał Espreso TV. – Zdecydowaliśmy, że wszystkie inne media mogą bezpłatnie wykorzystywać nasze materiały. To był nasz wkład w rewolucję – mówi Mykoła Kniażycki, właściciel stacji. Miała być zwykłym kanałem telewizyjnym, ale władze odmówiły przyznania koncesji. Pozwolenie udało się uzyskać na Łotwie, jednak tylko co czwarty Ukrainiec ogląda telewizję satelitarną, więc skorzystano z internetu. – Przy tak małych wydatkach mamy szansę zbudować opłacalny finansowo projekt, którego głównym źródłem dochodu będą reklamy. Nie mamy rozdmuchanego budżetu. Utrzymujemy się za 150 tys. dolarów miesięcznie – tłumaczy Kniażycki. Do tej pory materiały Espreso TV wyświetliło ponad 7 mln osób.

– Wydarzenia w Kijowie szczególnie sprzyjały nowym medialnym projektom. Telewizje i gazety kontrolowane przez oligarchów w jednej chwili przestały być wiarygodnym źródłem informacji dla Ukraińców. Na tej fali kanały internetowe, które na żywo relacjonowały wydarzenia z Majdanu, zyskały dużą popularność – mówi Aleksiej Leszczenko, wiceprezes ukraińskiego Instytutu Gorszenina.

Dolara za konto

Ta sama fala zapotrzebowania na media niezależne od władzy przyniosła na Ukrainie popularność amerykańskim serwisom społecznościowym. Jeszcze w październiku Ukraińcy spędzali na Twitterze średnio 39 minut dziennie, już w styczniu tego roku – około półtorej godziny. Ale ważniejszą rolę odegrał portal Zuckerberga. Za jego pośrednictwem protestujący przekazywali sobie praktyczne informacje. „Pisano, gdzie można dostać darmową herbatę albo ciepłe miejsce do spania. Doradzano sobie, jak uniknąć prowokacji ze strony służb porządkowych albo jak trafić do wyznaczonego punktu zbiórki” – piszą w specjalnym raporcie profesorowie z New York University.

Według ich badań już w kilkanaście dni po wybuchu protestów ponad 125 tys. osób polubiło ukraiński fanpage Euromajdanu. Dzisiaj jest ich dwa razy więcej. W większości to nowi użytkownicy Facebooka, którzy do tej pory korzystali z rosyjskich serwisów społecznościowych. – Facebook już od kilku lat jest obecny w świadomości użytkowników internetu na rynkach wschodnich. Jego rosyjski konkurent wKontaktie nadal wygrywa pod względem popularności, ale Mark Zuckerberg już niebawem może prześcignąć lokalnego gracza. Wynika to również z ograniczeń językowych wKontaktie, które jest skierowane do użytkowników posługujących się rosyjskim. Jeżeli internauta z Rosji chce się komunikować z resztą Europy, musi korzystać z Facebooka – tłumaczy ekspert firmy Gemius Paweł Mazurek. Według najnowszych danych Facebooka przychód z jednego użytkownika wynosi 2,14 dolara. Pieniądze pochodzą głównie od firm, które używają prywatnych danych fejsbukowiczów, żeby skroić idealnie dopasowaną pod nich reklamę. Za 700 tys. osób, które dołączyły przez pierwsze dwa miesiące protestów, Zuckerberg może więc zgarnąć 1,5 mln dolarów.

Nieco gorzej wygląda to w przypadku Twittera, który z jednego użytkownika wyciąga średnio dolara przychodów. Według badań Gemiusa od listopada do stycznia tego roku na Ukrainie założono 671 tys. nowych kont. Tyle dolarów zgarnie więc Twitter.

Spichlerz do opróżnienia

Zamknięte porty w Odessie i Sewastopolu, zapasy ukraińskiego zboża, które pozostaną w silosach, blokada eksportu do Unii Europejskiej – tak może wyglądać najczarniejszy scenariusz dla Ukrainy, jeśli konflikty przybiorą na sile. Posępny nastrój ogarnia też inwestorów na paryskiej giełdzie MATIF, w mekce handlowców surowcami rolnymi. To tam się decyduje, ile zapłacimy w sklepie za bochenek chleba lub butelkę oleju. W ciągu tygodnia cena za tonę pszenicy podskoczyła w Paryżu o rekordowe 6 proc. Podobnie było z kukurydzą i innymi płodami rolnymi. – To są bardzo duże wzrosty. Jeżeli podwyższone ceny utrzymają się przez kilka następnych tygodni, zdążą się przełożyć na ceny detaliczne żywności – mówi Michał Koleśnikow, analityk z Banku BGŻ.

Ukraina odgrywa ważną rolę w światowym handlu żywnością. Według Departamentu Rolnictwa USA w zeszłym sezonie Ukraina wyeksportowała ponad 31 mln ton zbóż, co daje jej tytuł trzeciego światowego eksportera zaraz po Stanach Zjednoczonych i Unii Europejskiej. Co by się stało, gdyby tak wielki gracz został zablokowany w wyniku konfliktu? Zdaniem Koleśnikowa najbardziej mogą na tym zyskać producenci zbóż zlokalizowani wokół Morza Czarnego i w Unii Europejskiej. – W tym znacząco Rosja, bo jest to najbliższy konkurent Ukrainy. Również ma dostęp do Morza Czarnego, skąd statkami eksport trafia do Afryki Północnej, na Bliski Wschód i do Europy Południowej, czyli na rynki do tej pory opanowane w znacznej mierze przez ukraiński eksport. Ten, choć w znacznie mniejszej skali, częściowo mogłaby zastąpić również Polska – mówi analityk.

Jednak nawet bez tego z podwyżki cen zbóż będą mogli się cieszyć nasi rolnicy. Zresztą już są zadowoleni producenci silosów zbożowych i suszarni. Daniel Janusz, prezes dolnośląskiego producenta elewatorów Feerum, uważa, że wydarzenia na Ukrainie przyczynią się do zwiększenia zapotrzebowania na silosy. Jego zdaniem rolnicy spodziewają się dalszego wzrostu cen, więc opłaca im się przechowywać plony w elewatorach, żeby sprzedać je za jakiś czas drożej. Jednak zyski z ukraińskiego konfliktu mogą trafić również do największych gigantów światowego biznesu.

Kasa z rury

Do Europy przez Ukrainę płynie codziennie ponad 200 mln m sześc. gazu. Największymi odbiorcami są Niemcy, Włosi, Polacy i Brytyjczycy. UE jest w 40 proc. uzależniona od rosyjskiego gazu, choć są takie kraje jak Słowacja, która może liczyć tylko na Rosjan. Rosjanie nadal pozostają największym na świecie eksporterem gazu, ale ostatnio w wielkości produkcji prześcignęli ich Amerykanie, głównie dzięki sprawnemu wydobyciu gazu z łupków. Chociaż USA na razie nie mogą eksportować swojego gazu, urzędnicy z Departamentu Stanu, wspierani przez republikanów i koncerny energetyczne, jak ExxonMobil, dwoją się i troją, żeby przyspieszyć prace nad zniesieniem zakazu. Eksperci przewidują, że amerykański gaz może popłynąć do Europy już w przyszłym roku. A to nie wszystko.

Stany Zjednoczone chcą wydobywać gaz z łupków również na terenie Ukrainy. Nic dziwnego, skoro nasz wschodni sąsiad siedzi na jednej czwartej światowych zasobów tego surowca. Pod koniec zeszłego roku Chevron podpisał z Ukraińcami umowę na wydobycie gazu z łupków w dwóch zachodnich obwodach Ukrainy. Zasoby są tam szacowane na 3 bln m sześc. (dla porównania, wszystkie polskie łupki kryją 5,3 bln m sześc. gazu). Podobne kontrakty podpisały również amerykański ExxonMobil i holendersko-brytyjski Shell. – Kryzys na Krymie zapowiada nową erę amerykańskiej dyplomacji energetycznej – krzyczał kilka dni temu w nagłówku „New York Times”. Wraz z eskalacją konfliktu po raz kolejny pojawiły się obawy, że Rosja zacznie szantażować Europę Zachodnią odcięciem gazu. Niektóre państwa są już zmęczone humorami Rosjan, więc konflikt na Ukrainie może skłonić Europę do skorzystania z amerykańskiego eksportu.

W zakręcenie kurka z gazem nie wierzy jednak Andrzej Szczęśniak, ekspert rynku paliw. Jego zdaniem na całym konflikcie nie zyskają wcale Amerykanie, których gaz, o ile w ogóle, może trafić do Europy dopiero za kilka lat. – Najlepiej wyjdą na tym Niemcy, bo mają umowę partnerską z Rosją. Nie ma nawet co liczyć na realizację pomysłu naszego premiera, który marzy o wspólnych zakupach gazu przez wszystkie kraje unijne, żeby się odciąć od Rosjan. Niemieckie firmy inwestują w Rosji, a rosyjskie – w Niemczech, i obie strony na tym dobrze wychodzą. Zachodni biznes na pewno się nie zgodzi na taką konfrontację z Rosjanami – mówi Szczęśniak. Czy na ukraińskim konflikcie zyskają kolejni gracze, okaże się w najbliższych tygodniach. Rosyjska armia koncentruje coraz większe siły na wschodniej granicy. Sytuacja na Krymie ciągle się zaostrza. ■

Współpraca: Tatiana Kolesnyczenko

Okładka tygodnika WPROST: 12/2014
Więcej możesz przeczytać w 12/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 12/2014 (1620)

  • Patologiczna lojalność premiera 16 mar 2014, 20:00 Sławomir Neumann, wiceminister zdrowia, nieporadnie kłamie w sprawie wielkiego kontraktu, który pomógł załatwić klinice naciągającej swoich pacjentów – piszą Agnieszka Burzyńska i Michał Majewski. Ustalenia dziennikarskiego... 4
  • Pętla na szyi Piechocińskiego 16 mar 2014, 20:00 Marek Sawicki wraca do resortu rolnictwa. Czy sięgnie też po władzę w rozchwianym PSL? Takie powroty z politycznego niebytu zdarzają się rzadko. Raptem półtora roku temu Sawicki wychodził z kancelarii premiera z dymisją, po tym jak... 4
  • Skaner 16 mar 2014, 20:00 INTERNET Goli Polacy i zdrowe Polki Polscy mężczyźni najczęściej szukają w internecie stron porno, a Polki – witryn o zdrowiu, domu i rodzinie. Firma badawcza Gemius postanowiła sprawdzić, czego w sieci szukają mieszkańcy Europy... 6
  • Kumplowi kontrakt załatwię 16 mar 2014, 20:00 Dobry kolega przegrywa walkę o milionowy kontrakt w służbie zdrowia? Zmieńmy dla niego interpretację przepisów, wtedy wygra – taki skandaliczny patent zastosował szef NFZ. 13
  • Nowe szaty premiera 16 mar 2014, 20:00 DONALD TUSK jako przywódca na trudne czasy. Platforma liczy na to, że ten nowy wizerunek szefa rządu poniesie kampanię. 14
  • Historia jednej prowokacji 16 mar 2014, 20:00 Działacze partii Palikota sięgają do dorobku SB. Bo w romans i nieślubne dziecko bezpieka próbowała wrobić papieża już w latach 80. Szykowała też prowokację przeciwko ks. Dziwiszowi. 18
  • Konkurs o Lotto 16 mar 2014, 20:00 Rozpoczął się konkurs na stanowisko prezesa Totalizatora Sportowego. To dobra okazja, żeby wyjaśnić KONTROWERSYJNE WYDATKI reklamowe w tej spółce. 22
  • Szaleństwo Władimira 16 mar 2014, 20:00 Dobra, powiem pani, odczuwam to, co odczuwa wielu z nas, czyli zagrożenie. Od dawna. Dlatego nagrałem „Vladimira” – mówi MACIEJ MALEŃCZUK. 24
  • Metody Dochnala 16 mar 2014, 20:00 Od rosyjskiego oligarchy dostał na ładne oczy 2 mln dolarów. Prezesem jego spółek był prosty kierowca z Bejrutu. Marek Dochnal jest oskarżony o gigantyczne oszustwa i przywłaszczenia. 27
  • Wpaść do Tomaszowa 16 mar 2014, 20:00 Nie wiem, czy jakikolwiek „najmilszy” chciałby wpaść do Tomaszowa (ten z wiersza Tuwima – niechętnie), ja wpadłam – z interwencją w sprawie głuchej dziewczyny, którą tamtejszy urząd miasta wyrzucił z pracy. To... 31
  • (Nie)słodki los cukrzyków 16 mar 2014, 20:00 Cukrzycę u wielu osób można skutecznie leczyć tabletkami. Ale do czasu. Gdy trzeba sięgnąć po kolejne tabletki, okazuje się, że są zbyt drogie dla przeciętnego Polaka. 31
  • Koniec eldorado 16 mar 2014, 20:00 Czy wydawcom uda się utopić pomysł bezpłatnego podręcznika? Zrobią wszystko, by odzyskać rynek wart prawie miliard złotych. 32
  • Chocholi taniec nad gazową rurą 16 mar 2014, 20:00 W Polsce w drukarniach prasowych wylano dotychczas tysiące hektolitrów farby drukarskiej, aby opisać naszą pilną potrzebę uniezależnienia się od dostaw gazu ziemnego ze Wschodu. Tymczasem do spełnienia tego celu zamiast farby nasz kraj... 36
  • Fundacja i manipulacja 16 mar 2014, 20:00 Jak ekscentryczna wolontariuszka wpędziła w poważne kłopoty jedną z najważniejszych fundacji walczących z nowotworami. 38
  • Ból polski 16 mar 2014, 20:00 Mówi się: jak boli, to znaczy, że żyjesz. Tyle że z bólem czasem żyć się nie da. A w Polsce często trzeba. 42
  • Królowie życia 16 mar 2014, 20:00 Wojciech Frykowski uważał pośpiech za znak złego smaku. Kiedyś nad ranem wracał z libacji na dachu triumpha, krzycząc do idących dziewcząt: Robotnice łódzkie! Dlaczego tak rano wstajecie? – fragment książki Sławomira kopra „Skandaliści PRL”. 46
  • Putin i Puszkin, czyli przemoc w rodzinie 16 mar 2014, 20:00 Luty 2014. Na ulicach Kijowa reżim Janukowycza masakruje nieuzbrojonych ludzi, a rosyjski pisarz Siergiej Łukjanienko, autor m.in. kultowej „Straży nocnej”, uwielbiany w Rosji i popularny również w Polsce, pisze w swoim blogu:... 50
  • Zamknięte drzwi 16 mar 2014, 20:00 Prawie w całej Europie statystyki samobójstw spadają. U nas rosną. W ostatnim roku wyjątkowo drastycznie. 52
  • Krwawy sen mordercy 16 mar 2014, 20:00 W sprawie zabójstwa filozofa z Uniwersytetu Jagiellońskiego Artura R. i jego rodziny wydano pięć wyroków. O każdym decydowali biegli psychologowie i psychiatrzy. 56
  • Rosja tkwi w ZSRR 16 mar 2014, 20:00 Czekają nas ciężkie czasy. Gdy reżim Putina dokończy sprawy na Ukrainie, weźmie się do dokręcania śruby w Rosji – mówi Oleg Orłow, były szef Centrum Praw Człowieka przy stowarzyszeniu Memoriał. 60
  • Scenariusze przetrwania 16 mar 2014, 20:00 Dobra wiadomość jest taka, że w razie ataku jądrowego jako ludzkość przetrwamy, zła – że PRZEŻYJĄ TYLKO NAJBOGATSI. 64
  • Wierzę, że będziemy gościć w Krakowie najlepszych sportowców świata! 16 mar 2014, 20:00 Żeby zarabiać, trzeba inwestować – mówi Katarzyna Rogowiec, dwukrotna mistrzyni paraolimpijska, przekonując do organizowania zimowych igrzysk olimpijskich i paraolimpijskich w Małopolsce. 66
  • Zarobić na rewolucji 16 mar 2014, 20:00 Na protestach na Majdanie Mark Zuckerberg wzbogacił się o półtora miliona dolarów. Informacja, zboże i energia nabierają wartości w niespokojnych czasach. 68
  • Król juan 16 mar 2014, 20:00 Chiny skupują złoto, bo chcą, by juan zastąpił dolara i stał się główną walutą rezerwową świata. 72
  • Elektryczna przyszłość 16 mar 2014, 20:00 Napęd elektryczny dziś wydaje się idealnym rozwiązaniem dla części rynku 76
  • Samochód czy mobilność 16 mar 2014, 20:00 Czego tak naprawdę potrzebują mieszkańcy miast? 77
  • Auta z Polski 16 mar 2014, 20:00 Choć ostatnio omijają nas nowe inwestycje w branży motoryzacyjnej, nie znaczy to, że nasz kraj nie ma się czym w tej dziedzinie pochwalić. Przeciwnie – wszędzie jest doceniana wysoka jakość produkowanych w Polsce samochodów i komponentów do ich produkcji. Szkoda tylko,... 78
  • Nieustanna pogoń 16 mar 2014, 20:00 Producenci aut nieustannie poprawiają samochody, by były bezpieczniejsze i oszczędniejsze. Pracują także nad alternatywnymi źródłami napędu. 82
  • Elektryczne auta w inteligentnych miastach 16 mar 2014, 20:00 Samochody elektryczne w inteligentnych miastach to przyszłość, która rozgrywa się na naszych oczach. 84
  • Nowoczesna i bezpieczna 16 mar 2014, 20:00 Nowoczesny design, przestronne i funkcjonalne wnętrze, bogate wyposażenie i wiele rozwiązań służących bezpieczeństwu. Te atuty Škody Octavii od miesięcy zapewniają jej pierwsze miejsce pod względem sprzedaży na polskim rynku. 86
  • Auta coraz bezpieczniejsze 16 mar 2014, 20:00 Wprowadzenie pasów bezpieczeństwa, poduszek powietrznych czy systemu ABS było dopiero początkiem starań o zwiększenie bezpieczeństwa samochodów. 88
  • Łupkowe prawo 16 mar 2014, 20:00 Gaz łupkowy może zmienić świat. Ile go mamy? Dowiemy się za kilka lat. Rząd właśnie przyjął projekt ustawy, która przyspieszy poszukiwania i wydobycie tego gazu. 89
  • Łupki bez mitów 16 mar 2014, 20:00 Wizja Polski czerpiącej korzyści z wydobycia cennego bogactwa naturalnego, jakim jest gaz z łupków, wśród niektórych obywateli nie budzi entuzjazmu. Ich obawy nie są jednak poparte żadnymi dowodami. A biorą się z mitów narosłych wokół tej sprawy. 92
  • Trzecia wojna światowa 16 mar 2014, 20:00 Analitycy i ich komputery dzień i noc testują SCENARIUSZE KONFLIKTÓW, które mogą spowodować kolejną wojnę światową. Gdzie i kiedy wybuchnie konflikt? 94
  • Dobre życie 16 mar 2014, 20:00 Aktorzy nie przechodzą na emeryturę. Tylko czasem ich telefon przestaje dzwonić – mówi Pierce Brosnan, gwiazda „Nauki spadania” i dawny agent 007. 96
  • Amerykański pustelnik 16 mar 2014, 20:00 J.D. Salinger ostatni tekst opublikował przed blisko półwieczem, ale jego postać wciąż budzi emocje. Dlaczego? Właśnie ukazuje się biografia, która próbuje to wyjaśnić. 100
  • Kalejdoskop kulturalny 16 mar 2014, 20:00 SZTUKA Sentymenty i refleksje Świecąca cienka neonowa rurka, pocztówki z wzorami swetrów do wydziergania, sploty w tkaninie na sprzedaż – to tylko niektóre z tworzyw, po które sięga Paulina Ołowska. „Czar Warszawy”... 102
  • Bomba tygodnia 16 mar 2014, 20:00 Romansowy serial To publika kocha – romans na ekranie i na planie. Energia iskrzy, a ludzie drżą przed telewizorami z podniecenia. Ma to sens, kiedy obie strony romansu mają spory talent, poczucie humoru i znają granice obciachu. Bo... 106

ZKDP - Nakład kontrolowany